scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Analytica interpretatio difficilis responsi io annis VIII, summi Pontificis, relati a Gratiano in cap Miror 4 50 distinct: In qua breviter de omni irregularitate agitur

Sanchez, Bartholomaeo

Full text

ANALYTICA INTERPRETATIO DIFFICILIS RESPONSI lOANNiS VItL - SvMMi Pontificis, RELATI aGratiano iN CAP. Miror. 4*5 o-distinct. In qua bfeuiter de omniirycgtilaritate agituf-r. AVCTOt^B A%TBiOLOMAEO SA^CHEZ FhflofophU MagtBro,Decretorum T>octore^ClemenUnarumin incljta Salmanticenfi Academiafuhlico Hipendio LeBorc^ • AD CLARlSSlMVM DOMINVM DOMNVM FerainandumPiiiicntcliuni, Principem iuucntutis,CathcdralisEc.. clcfia:CarthagincnrisArchidiaconum,cxcclIentiirimiCoim ac Ducis Bcneucntani, Regni Napolitani Pro-Rc^is •. filium, audiforeiti multis nominibus chariffimum . Tmihi fata meis paterentur ducere vitam auf-: piciis,/» hacpotipmu wclytaSalmanttcenp Aca^ ^ernia,quamu,0^iprneFerSnande^^^^^^ tmadhuc fummacumperferaprudentia laud^. femelac iterum%^oryi^ emenda^^^ exornaftimortkii,^mereamem,t^ obeamltbenymmlHacfurnma 'votorum meorumMknat^^^ tuf.Hk prima litemrum hau^rudimenta,Dtcprbfrcffus\^a^ ^irtu^repulfa nefciafordido) mnpoenitendos feci- Hapurt ^z dmerforumfudiorum CathedrUhonepamAoninerum^^^^ dfojaiuuentuti inufilem operam nauaui .Hain otkcum iqud dignitateJn negotio finepericulo^curfumtenuLcurnpaterna au dis memoria,quem 'virumprobe nofii Cafeintegre^ in munertA dfecretiszAcademiaverfatum ,o^uagefmoatatu annojento co^^ jeStum haudmagna cum re,fedfideiplenum{nam qui ita 'umunt parum haredem iuuant') mhil nobis prater bonumnomenret^ quijfet. Quafola commendatio megratum omnibus fecfjje,^ a 'vfquefailtg iumhonorum extollere debuijfet,Verum aliter euem-^ re multo inteUexUnamclecumaniscorrntiorumf^uBilm <iirreptufy lum iamiam i^ortum tenerem ,in /tltum retrahor ^^ametis (j^iiod aiunt) adcaroerci reuocorjin ea prafertim atate^ cvLVn effet rerum isimvnihidcGnere.DeuorandadnquiejjhdCcontume' lia. Ita faneSedcrudus meus HomachuSi dum hoc quidquide§i, infolens neqmeoncoquer<i^,pmul lUa , qua iucund^afuerant euomit. Cedendumigitur tmhipatria, auitis lanhuSimaiorurru fepuleris', ^quodgrauius y^^eftsaconfuetudmei^uetiroq^confpeidmucundtfimo.,Kelinquedi meteresamici, tw 4.vj^rf.iKT^oy ideft, noHri lpbri,quos Atatem curioseconquipueram: ^dumfupet-ep Lachepquodtorqueat,alihi au^icationfacramemofaxitDeus, nomen dandum.putamencum hacprAcipittfortunarum mea^ fumia^ura,pmultuorum erga me^ Clarifime Ferdinade,meriforum memoriam excidiffeputes,hACfchedia,quA an ille, cirratis,inauguHioriSalmanticenpJthenAQ:diBatafuerdnt, (f tepolo prABantifimo auditorecenJemur>cUfiPi^dmi nominis jplendoridico,confecro ,animi erga te mtiqualecunque teBimonium.SedSummumTontifcemaiidiloann.VlILCAncmantiCoVticen.Epifcdpo inhAc^uerharefcrilTenUms:. J 9^ .(iPkfmxMimsdoBamfeiemiamtuam, SacerMfimputar^ ^Bperpetmumhmicidiumypop^mfkcerdotiominiBrare-n^ ,quodeBMeptmi nohisfuadere 'velle., ipp, taltfrAfumpffoM sp^kamusajfenfum.§msenim tamdemensjamf^eruerpfen-, ,fmtalequidexipimaret,%f€lpoP:^antamcunq;pBmrentia^^^^ yced^ndumxcumomninocanmicAdjfciplinApt contrarium tW^e^ fketergoSacerdatiopriuatusJachrymarumfonteJlaghiumfanij prnmane diluere, vttalibus[altem remedijs CHratusfalutispof/p d^uekrefu^ragmm.HaBenustextuSi tu ^Adcuiusimerpretationm res altiuspetenda eB. -..(t ad 49. cgitdc ijs criminibus ,Scimpedimenus> qux foient obices Ecclefiafticos praeii e Oftqaam Gratianus a«juid facere hunc bortiicidahi oporteat. Ita^qj Dlftintlionc ay. viijuc in toto contextu primoSumiriUsPotifcX tk- -j -—?—:gatin irregularitate ex hbmleidiD prouci^n tc dliperifari cum Sacerdote jvtdcmcepS feo munerefungaturjquiaEcclcfiafticx dlicipllnx ea difpenfatio-repugnar jftatuens ,SacCrdu5afcendctibus,fequu dotem homicidainpbfie poft multam pocnitusordinem Diui Paotentiam veniam Impetrare delicti,In fpem fali in epiftola ad TImoth.i .cap. 3, &cpiftola lutis aetemse: innuens,vf gradumordinls recu ad TIt.c. I.illis vcrbisiOpertcr Epifeopum rr/eperet ,Sc Sacerdotisfimgatur officio nulla eu ^eheAfhUemejfetymuiyxorisTirumjprud^ poenitentia afleqoi pofle ,inec ylla eonfcgui fem,fokritm,omatnm,Aonyirtolentum^onper~ difpenfatione. i,, cuifbr^m ,&CKtera, qujc fequuntur: in hac Tria igitur ex hoctextu d2fficilllma>^ ^D. diftlnctioaeaglt: air, &quando poft perquxfalubri indigentinterpretatione ,cxitac aftam poenItentIara,vel in propriis ordinibus litera deducuntur. PrimumjSacerdoteni prO- nHuiftrate^vel ad altiorcs valear confeendere. pter homicidium itr eam irregitfaritatera iii- Quammateriam ideoGratianus In hac ^o.dicidere,in qua nec SummusPontifex dirpen*" ftinctlone collocaifIt,quIa ad lobeleum dici* fat. SecundumjIrregularitate ex delicto p^ turrefpexlllejln quoremifsio -omniumcri- uenientem per poenltcritiam ,qba dclICtuTrr minum quinquageiimo quotto annolege di* tollitur,non tolli. Tertium,dignos punitione tilna concedebatur,LcuIrici cap.a 5; .& ca. 27; Sc Num.cap. finali,>vt quemadmodum carcmifsioquiflqaagefimoanno referuabatur ;fic Gratianushuius legis mesthodum aliquatenus zmalafcts, ex fuis ^^m ,qute efle, <jui pro fceleratis hominibus ,nepoenis afficiantur intercedunt " DehSrum trium*cnantiatiorium vCrira* tione ,<3cinterpretatione ira nobis agerfdurQ eftjVt omnia, qux ad irregularitates'pcrtinef. quinquageiimo ninnero notatur ,quxffioni breulter,i3c tanquam in fumma percurramusi dercmlfsionepoftlapfumrefcfoaret. &nihil,quod ad noftmm textum attineatjin- -Agit igiturrart poftlapfum pofsit Clericus tadum relinquaturi pcfpoenitentlam ,vel difpenfationera ita reprimae eouclufionis ihteffigentia pra* parari, vtfas ei fit ab irregularitate, velcriitii* .-mkto,irregularitate effe lnhabilitate Cal Aeliberato, ad ordines ,aquibus propter im* ttonica ordinibusfufcipiendjs,’\KiJufceptisexer~ pedunentum excludebatur,admittijvel etiam eendis .-Inbabllitas canonica,-loco generisaA fi facro ordine erat infignkus facris miniftrahac diffinitione collocatur,reliqua loco dlffc4 «,vcl titulum, atque ordinis locum retinere, rentiae :naminhabilitas ad plura alia extSn- Etfuo more in principio huius diffinclionis dkurivt firaonlacus ,etiamfacfa poenitentia^ plurima Patrum reftImonia,5cfacrorum Go-inhabilis eft ad illud beneficium obtinedumj dlibrum Decreta per trcdecim capitula conin quo fimonia fuk commiiFa ,cap. pen^de gerit :in quibus fufficicnter probari videtiu: elcClionc ,& tamen non eft irregularis >qufa nullam fpem reparationis lapfis reliquam effrrcgulark as in ordinibus dumtaxat, tanquahi fe .Quartum capitulum eft,fi ordinem afplin propria materia verfaturrfic-etiam funt alig ciamus j&forlan primum, ac potifsimum ,fi inhabiMtates ad bcneficiajdignitates. Si praedifficultatem,fi materiam ,fi alias circunftanlaturas, cap. i. de fili js presbyter, cap. in qui* rias confideremus ,In hoc textu ,qui Incipit* bufdam. de poenis ,quae quamuis Canonic^ Miror fquem relegendum fors non femper inhabilitates fint ,tamen ex foperiori rationouCTca nobis obtulit ;In eo loanncs Papa ne,quia ad ordines rkefufcip!endos,vel refte fcuerereferibit Epifeopo Vticcnfi precibus excrcendosnonpertInent,irregularitatisnQ* inftantijVt cum presbytero homicida difpenmine non comprehenduntur, faret, eius preces vt alienas aCanonica difei- Dixitamen ,irregularitatem cfle Canoni* plina repelles. Dluiditur in tres particulas.ln cam,Ideft lufeCanonico induftam :duplici* prima denegatur petitio prjedifti Epifeopia ter enim poteft quis eflelnhabibs ad ordines* principio vfque ad verficulura ,Quis enim.In Vno modolure diuinOjita vt licet ordineturi fecunda, qux eft in diefo verficulo;i^K enim, tamen nullum recipiat characterem :talis eft redditur ratio cur SumiwasPontjfex cumhonon baptizatus ,etiam fi fit fidelis ,Sc credat, jnicidanon difpenfet. In tertia, qux eft In cap. presbyter, cap. venicns.de presbytero vcrficulo ,Dew,prxclpit SummusPontifex nonbaptizato, quia iurc diuinotbaptilinus^eft ~A2ianua ^C^p pultor.4..jaJiiiinB. laiiua Sacramentorum ,ideo eodem iure funt feti Illae Irregularitates,qUar ex d<rfc^u incapacesad reliqua Sacramenta ^qui baptitur,non femper prohibent In fufceptls inlnizati non funt. Talis eft etiam foemina diulno ftrare,quamuis Impediriiento fint jne ad malurc Incapax ordInis,cap. noua quaedam.exlores afcedamusj vt Ih coiyore vitiatis, <Sc alij* tra de pocnlt.v&remlir.PfSpofIn cap.ex pro fimillbus ex dicendis conflabit ^Tcrtio,qura mllsls y.hac d1fl.numc.4X)» Bonauentura in per GoncilIumTrident.f&isnc 24.cap.6.dafc 4.fentcnt.dift.2f.art. 2.qusflro.i iDurandus tur Epifeopis facultas difpeniandi momni* ibidem, Archidiacon.In cap.fi quis fuadente. Bus Irregularitatibus ex occulto faifto prooe* i7.quaeft.4»& In cap.presbyter.dlfl.32. &Ih hjerftibus,non autemia iiUs ,quje ex defcchl cap.DIaconiflam 27.qutefl.t .Sed de his Inha- {unt.OIcItur exfa£lo procedere irregularitas, bllltatibus noloquimur in hac materia Irregu .quando immediate contrahitur propter dell* iariiatis, quia priefupponlmus fubie£him caetum aHquod;vt propter h3crefim,€ap. qui In pax ordinlsvquod fubieftum Ius Canotilcum aliquod, mfta iiac dllKmfllone. propter aha-? ob aEquart caulam ex defeftu, vclfaclo probaptifmunt ,cap. eos quos.de coh&tratioiiei. .fcedentem ordinibus interdicat ,vt rede nodiftiri. 4. propter bapaifinum in bdultaatate .tet Ihnocent.quem omnes Theologi ,&Caab haretico fufecptumjcap.qui in qaallbet. i » iaoniflf fcquuntur in cap. nifi cumpridem. qu^ft.7.Et notandum .eftjhiinifttjtmsquil piief dc renuntiatione, cap. ad audientiam, de hobytero feienter rcbaptlzati afslftit,kfegtfktit •tnicidio. QapficjVtfi irregularis ordinetur, tatem incurrere, ipfum vero rebapii^mem Ordoteneat, &character Imprimatur .Eatlo sion incurrcrcj.textusin c.2, dc apoft. Netaf :efl, quia cum fubleflum fit capax ordiius ivt Gardinahs Toledo ih furtim.lib. i.cap^Tp.yet pr.'efupponImus,per irregularitatem fit inhafi. Q/^rto quauts &mulus «zedk.Propter prtiic ad reiflam ,(^legitimam fufceptionemj dlnes non legitime acceptos, aut no rciflead- ^uka enim etiam fi t^cfiant ,faita tenent, miniftratos.Primo modd,veluti fi iijaiofie-xr cap. ad Appflplicam. de rcgularib.cum viilcommunicationeHgatus,drdinatur j-capicum garibjs» , '.iHofUm.de fent.ext ommunici vel ab Epifeo- -Priierca diximus, irregularitatem efle Gi po,qui rcnuntiault Eplfcppatui,vcl ab Epifee» honicam inhabllitacem, quia non incurritur poi excommunicato,cap. i» cap.cum Gleriilfi liicafibtfsa Iure Canonicoexprefsis ,yt cis .dc ordih. ab Epfcopo ,qui rcnuiitiaw probat textusmemorja tenendus in c. isqui. itit Epifcopat.vclvnocfic plurcsOrdiriesfaj8. de fehtcntia^ excomraunicatiohis ,lib. croSraut minores ordines ,Sc fubdiaconatuiai Ojiaratlone excluditur aratione irregularifafcepit:aUtpcrfaltunifak ordinatttj,cap.2i& tatis cxcommuhIcatip,fu(penfio, &interdi-» 3.decoquifijrtiHeordinesfufircpif. Nonih- £ium, licet ordines impediant, quia nofoliim ucnlo textum dcco ,qui fufccpit ordinesaB ^lurcjfed etiam ab homineimponuntur,cUm Epifeopo fimoniaco,{ulpefo,Interdicla, idea irregularitas ndab .homihe, fed afolo iure incxlftimo nullam hoc In cafu irregularltatcht filgatur,nec inter cenfuras numeretur ,capit. incurri,cum,vt ficplus dicendum efl, aonlri-^ quasrentl. de verborum fignIficauone.& mecurratur nlfi In cafibus aIure expreias,d-cap, ritp,quia nec irregularitas ad emendationem. Is qui.de {ententia cxcommunIc.l;b.6.Sc<ua yt ccnfura,cap.i,defentcntla excommunicado modo Inturruurlrregularitas,.'! excommif fionis, II. d.nec femper propter peccaturamnicatus maiori excarr!munIcatione,aut fufpecurratur, fed fepius propter defeftum ,vt ex fiisceIebrat,veirolemnIter exercet actum dicendis apparebit. Diuiditur ergo irrcguladlnis,quem n&n habet, cap, i.de Clerico npit; rltas in duasfpecies :vnam ,qu* procedit ex ordinato mInIftrante.Hf funt fere omneslxt^_ deledlujalteram,quar procedit ex lafto.£t plu gularitates ex delklo prouenientesdn quibus naiuminlercft cognofcerc,quaE ex 6ilo,qua; non comprehendo Irregularitatem ex bomlcx dcfcftu proucniant jnam quje exdefectu cidio, quia dc ea latius infra proxime ageduna efl,ablato defectu, farpe tollitur, quae vero ex eft. Irregularitates ex defeftu reducuntur ad facto,criara remiiTo peccato ,remanet ;&in ofto.PrIraa natalium, c. i.^(S.difl. cap .final. ijs nullam habet dubitationem noller textus, de filiis presb yterorum,qua IIlcgitl!nI,& fpuquatenus liabet ,nulla poenitentia toUl Irregu rlj comprehenduntur. Secunda originis diil. larltarcm.vt infra probabImus,¬at in pre- %4.per totam, 3ctoto titulo dc ferais non orfcntlPr.Tpor.SccuHdbirregularltaSjquaeexfa dinandis. Tertia liberationis, vt qui eft alteri iko efl,prohibet promotionem ad ordines no oblIgatus,vt obligatus ad ratiocinia ,GurIallS, fuiceptos, &prohibet In fufceptls mlnlflraie: &csccrl,cap.deijghata. 51.difl.cap. Gurlales Caf.Qytdiror.^-^joJipna, ^J c: .1:.T5 .Quarta xtatis,cap. nullus. ck tc^or. ctus.de homicid.cap.CIericO .cism aKjs-infra orr,nl‘Q6. Quinta bons 6mx,cap. infames, iiacdift. fic interpretor tcxt. in cap.tua nos. t.cjuxft. I.ca.qui in aliquo.diil. y.Sexta corde homicidiojVt infr.Aliocafu fi homicidiUTO p'is-vt toto titulo de corpore vitiatis. Septicafuale ccntingat, ita vt omninonec in caula, maanime,qua coprchendutur dcmoniacijinnec in occafione pofsit dici voluntarium dux fcnidunatici,morbo caduco affecti ,iiliterati, regulae cotnuniter receptx fiant. Prima,fi luf- &exter;,?, vfque quo 33.dift. c.qui in aUquo. ficiens difigentia adhibita fuit ad vitadum pediil.^i.c.poenltentes. yy.dift.Octaua Sacrarleulum mortis alterius, non contrahitur irreineri,vt bigam.tic.de bigam.!nDccret.& in 6. gularitas,cap.dileftus,cap. loannes, cap.fin. £x homicidio duplex oritur irregularide homicIdio.Necoblfat textus in c. tua nos. tas. Altera ex defeftu, altera ex deficio, de homicidio, na ibi cafuale homicidia indicum homicidium pofsit fine culpa,& cum cui rede fuit voluntarium,quia,vt ait S. Porifex, pa occiforis contingere. Quatuor enim mo- Moriachus, de quo in illo tcxtu,niultum cxdis homicidium contingere poteft :aut enim cefsit alienum officium vfurpando :qux verhomicidlum efl voluntaris,aut punitionis, aut ba,ExceJSit ,&alienum officium ,Scyfurpare^ cafus,aut necefsitatis. Voluntatis intelligo il. culpam prx fe ferunt :&c.x eo textu deduce» licitum ,&iniuftum voluntarie coraroilfum: Monachum,vclClericum fcientem artem chi punitionis,facium autoritate legis,Principis, Relp.vt aiudice,duce,vel milite ,fcruatis luris Ciuifis,& Fecialis requifitis. Quodiullum homicidium fimpliciter homicidium non effe docet D. Augufl. de libero arbitrio, cap.4. &y.fequitur D.Thomas i. a.quxft. 88,art.6. Cafns, vbicunque fine vlla voluntate dlrcdla, autindircdla occiforisfortuitocontingit. Ne ccfsitatis,qaando ab eo fit,qui aliter vitam nc quit defendere, &moderamen adhibetinculpatxtutclx. Quocirca certa regula cft,ex voluntario ho niicidio,& punitionis femper Incurri itregUf laritatem,dluerfx tamen fpecici. Prima ex de lIeflo,fecunda ex dcfeblutdc quodefedtu infra in ratione huius textus agemus. Et longe differunt quoad difpenfationem,qux eft propria materia noftri textus.In homicidio cafuafi no femperIncurriturirregularitas.Duobus enim modis contingere poteff homicidium cafuale :vno modo, vt laltcm indirc£le voluntarii fitiallo modo,quando non folum praeter intetionem, fcd etiam praeter voluntatem Indire-? ilam.contingit ,vtqula faciens opus licitum, &adiiiblta omni diligentia prccauit, nc nocumentum proximi fcqueretur .De primo modo,quia vel in caufa veduntarium fuit, vt fi vulnerare,fedmon occidere voluit ,velcum «Kinflrumentb percufsit ,quod morti infe-? rendxfufhccrctr vel in eo loco percufsit ,vbi periculum maius eftsautibi actum gefsiti vbi communiter tale periculum foleret accidere: vel non adhibuit omnem diligentiam-Dc qui bns& fimilibusfubrilitep Caietanus fecunda fecundae quxft.64.art. 8. quo cafu certum eft incurri irregularitatem, vt bene D.Thom.d. quxft-64.Sumiftxverbo,Ao«ricwiia»7,Canoniftx pertextum incapJlgniiicafti,cap.ciile? mrgi non Incurrere irregularitatem ,etiam fi curet per aduftloiiein ,dc mutilet,fi diligentiam adliibeat ,&quod ex arte eft ,prxllitit. Exquo textu,dc fimilibus fecunda regula deducitur,fcilicct, etiam fi opus fitficltum,& bo na intentione faftum,interucnientenegfigen tia vitandi periculum, incurri exhomicidio, vel mutilatione Irregularitatem,quia illo cafu aliquo modo voluntarium eft j&lick opus fit ficitum,rion tamenlicite fit:anguraeto textus ih c.prcsb)T:erum.dc homicidio,vbi preC- byter declaratur irregularis, qui caufa difcipli puerum percufsit in capite, ex qua percuD fione mortuus eft.-quia licet correflionis ,aut difciplinx caufa pcrcufsio moderata licita fit,, nimia tamen, culpa non caret j8c ratione exceffus Incurri Irregularitatem docuit textus in dicl.cap.tna, verbo, excefiit, iuxta textum, in l.Prxceptoris.6^.ff.3d.I.Aqurfiani.Vbi Pau fusin hxc vcrhs-.Praceptorts nimiapeuitia cui pa adfignaturfianCtTi l.fcd &fi.f.^.fi Maglftcr ff.eodem.ergo in d.cap. presbyter.licet opus licitum ,&intentio bona eflet ,tamen minus prudenter ,ac debitam moderationem excedcndoln caufafuit irregularitatis incurrendx* Sic etiam interpretortextum ineap.continebaturde homIctdicKvbi Dodlores firmant no fuifle immunemicolpaDiaconuillum prop ter incuriam.& negligcnti^ in gcftanda f^- ceminus caute,qu4mlex ludi permittebat. In homicidio nccef][ario, ideft ad defenfio-! nem faclo,no femperincurritur irregularitas, nam cum vim vi iure naturali repellere liceat, Lvtvlm.ff. de iuftkia &iure, 1. i.j.cum arietesj ff. fi quadrupes pauperiem feciffe dicatur,- folum eo cafu incurritur irregularitas ,quando percuriens aliquo alio roodo, vclfuga, velfolarefiftentia ,vel alia via mor- A3tem ^Cap.<^yIiror,^.jo.diBwB. tcirijvcl pericula vitare valuit, aggreffore taria vltx,ant rnembrorum frioruni defenfione, men cucm poterat vitare fe defendendo injiuiiaincurriturirregulariras:quldquld contra terfecit :itaque quando omnino aggrelToris fentiat EmanuelRodrigueZjCap.idp.numer. mors fuit ad propriae vita: defenfiori eni ne- 11.in fine &cap. 176. numero 2. qui fibi non xeflariaj&vtnoftri loquuntur cum moderaconfiat,cum affirmet latronem ,qui alienam tnineinculpata: tutelae, tunc nulbm incurri Ir domum animo furandi irrumpit,&dominum -reCTilaritatem, diffinitum cftin Clcmentina,domus dumfe defendit interficiens, non efie fiforiofus.de homicidio .Idem eft, fi occidat irregalarem:quod verum eft. Vnde idem in pro vitando vulnere periculofojaut graul deadultero dicendum, quia dicla Clementina, fi formitate vulcusffi alio modo quam morte ag foriofos, generaliter excipit ,&declarat de «•reiToris id vitare non potuit: nam in hoc caomni homine,qui fe iufte defendit.Vbi alios fu etiam naturalisratio viget, iuxta illud Cicafus fimiles excogitant Dotfores ,maxime ceronis In oratione pro Tiio Annio Milone: Couarruuias In relecfione difte Clementina-, £ftenm hac nmferipta^fed nata lex,qHam non Suarez, <Sc Henriquez fopra .Illa autem redtdicmus, legimus, accepimus, •verum ex natu~ gula communis ,qux habet multum interefie raipfa arripuimus, haufimus ,expre^imus ;ad ad irregularitatem incurrendam svcl non ,an quam non doflisfedfaBi ,non inflituti ,jed im~ aliquis det operaniTei illicitx, vel licitae,intel hutifumus, ytfi yita nofira maliquas infidias, ligehda eft in folo homicidio cafoali •Quanfi in yim,in tela aut latronum ,aut inimicorum do autem qui patrem ,vel alium defendens, incidijfet ,omnis honefia ratio ejfet expedienda aggreflorem interficit abfque periculo Irrefalutis. Addunt ,quod fi Clericus accedat ad gularitatis, apte tractat Henriquez vbi 1'upra,. bellum iuftura,caufa exhortationis, Sctamen numero 11. in diferimine conftitutus occidat hoftem pro Aduerto,in omnibuscafibus,in quibus inneceflaria fuidefenfione, non fieri irregula-? curritur irregularitas propter homicidium, xem;ita Doftor Henriquez in fumma Theo^ incurri etiam propter mutUationem membri, logia;, fecunda partejc. declmoquarto, deircap.Arcihiepifcopus.deraptor.dicta Clcmen r^ularitate .-tinavnhdehomicidio.SedmaximeaducrtOj Nec his obftat Concilium Tridentinum exmutilatione fimllem irregularitatem profefslone 14; capite.j.lbi:: Si homicidium yim uenfre jnon tamen eandem, qute exffiomiyi^ep.eUendo,yt quisfe dmorte defendat ,fttiff'e eidio. Refert autem efie aquiparationem, fommifium narretur,ei quadammodoAurediffien non autem identitatem ,ideft has irreguiarifamdebeatur, &'c. Quibus verbis fapponitur tates efle diftin<fias,praferriniad difpcnfatio-. iwegularltas contracta, fiquidem debetur dlC- nemconcedendam ,vt declarat Congregatio peniatiojargumento.vulgaris regule l.decem. Cardinalium in rcfponfionc quzftfonis de fii ff.de verbo^Fufo obligatione. Namrefpondet £tocirca Concilium Trldentfefsione 24. ca* Naiiarrus confillo 36.Concilium Trident.in- 6.notat Suarez fupra fectione fecunda: Sc ia CelHgendum de defenfione immoderata ,in nofter textusi- *Sc;iurxfimiliain homicidioi qua moderamen illud mcul^atae tutejixffion non autem in, rriutilatiorie fontinteiligenda. fultadhlbltum:vt nouifsime probat.fiuarer Aduerto, etiam meurriirreguiaritatem,fi toriio y.de cenforis,difputatione46. fecHone honiicId;um,3ut inutilatro;mandato,c<aiftli6* prima ,DoSor: Hcnriqud? in fecunda parte aucaflentione contingat. Sic, Sc noaa cmem» datione, lego textum, in c:fi quis viduami trus Nauarrus de ccftitutionejcap. ji-mumero 7:infra hac dlftincfiGncvfri antea pxoaffeittio 367. Nec difplicct interpretatio Emanuelis «e,defe»^oae legebatur^Dc hac autem irreoti'» Rodriguez, c. 172.cuius calentetia eft, in Illis laritate late DoaoresiiacUifia capffiquis vi* verbis CocillYiDiSfienfatio^quodammodo debeduamiCardinalis Toledo in inftruftioheSa* tur, non loqui de dIfpenfationcPrxiati fed cerdotum lib.primo.cap.83.vfqae ad cap.87; tali cafo &ratione ab ipfo-Jure difpenfatio- Suarez in quinto tomo de cenfur.quxli. 44^ nem deberi ,vt videmus .declaratumin didi, fefridne 3. Pater Henriquezin d. 2. p,fmn»> Clement.vnica.de homicidio. inzjHD.4.capu d. Nec multum intereft, in hoc homicidio dc 'His ita prxmiisis ,quae ad omncsirrcgn* fenfioniscaufa det operam rei illicit^,nec ne: laritates percipiendas .breuiter adduximus.^ vt fi adulter etiamClencus aduertens pericureftat,quQd proprius eft noftri textus !breui* Ium intrauic domum adulccrx ,Sc aggrcllus ater difeurrere, quibus modisirregularitas tolmarito Illius, occidat inualbrem pro necefla-^ latur.. Et notant Dodforesi vno cx qu^or modis tnodi*s tonrpo{rc,aKas bapritoo,^s prof feisione Religionis approbatz ,alias mutatione in contrarlujOilines difpenfacionePrslati Ecclefiaftici. ^^ Per Baptifrnum aiunt tolli omnes irregularitates} qua: ex delicio procedunt, remanere vero illas, qua: ex defeftu proueniunt, cap. fiquis viduam.^O.diftinclionCjvbi Gloffa ,verbo ,poft b^ptifmum ,ln^cn. ,melioris &maneat etiam poft baprifmum irregularis^ vt definit Summus Pontifex in dicio cap. fi quis viduam,34* diftinClione.Abam rationem affert Do£lor Henriqucz fupra cap, 17. Couarruuias i. parte reieilionis difts Clementinac 2. num.y.in fine. Profcfsione Religionis funt qui putent tolli omnemirregularitatc,prster bigamia:,^ lioconditionis effc qui iniuRum homicidium micidij volUntanjataGloffa inc.cura d^uame baptifrnum commilit, quam qui iuftum5 tau,de iud. citans cap. non Hcc^. 1si-quaelrifi. nam irrco-ularitas, qu^ ex iniufto homiciquiTextus id non probat,Gloffam cap. fan, dio ,&Ita ex deliClo procedit, tollimr per de filijs presbyterorum, citans Authenticam baptifmumffed qu? exiufto homicidio,cu ex de Monaclus,collauoHC 1.in principio.Cu- )U-,r,rirmfi.vrmn. iii« Vf*rba (iint; CoMKer/arioMli MotlAchAlti defe^lu fit,manet etiam poft baptifmu,vt manet Irregularitas bigamizjque nafcitur ex defectu Sacramenti,cap. li quis viduam. 13. 34. diftincllone ,Gloffam fequuntur Archidiaconus ,Dominicus, Praepofitus, Hoftienfis, loannes Andreas ,Anton. Petrus Ancharrano, &alij, quos refert Couarruuias^ i.parte relvftionis diclac Clementinx, fifuriolus. 2.num. y.Villa-DIego de Irregularitate, cap^ l.num. iY.&cap.i6.nam. i. Huiusferitentix fuerunt conditores legam Partitarum: & itadeiurc noftri Regni eftl.i/^im^* p^ttlta I.qux huius differentia: fatis aptam rationem reddit, defumptam ex ratione Summi Pontificis, in di£lo cap.li quis viduam. 34. diftinftionc,fciticet,quia in baptifmo crimina,non alijdefeftus dimitrnntur. Quae ratio fi cum E>iao Thomateneamus,irregularitatem,'qu» cx homicidio iufto prouenit ,effe ex defeftu Sacramenti ,certe magnam vim habet: ^lam ideo In dldlo cap. fi quis viduam, decreult Summus PontIfex,non tolli per baptif- 'mum irregularitatem 'bigamiae ,qui eft ex 'defedlu Sacramenti :& reddit rationem,rin baptifmo criminadimitti, non acceptx vxtrris confortlum relaxari. Similiter igitur ^ eadem ratione dicendum videtur, in baptif^ 'ino Irregularitatemex delicio homicidij tqljli ,illam vero ,quae ex defeftu Sacramenti 'propter homicidium iuftumco3trffiitur,n6n 'tolli. . ' Sed verior fentcntla eft ,nullam irrc^Iaritatem ex homicidio liue Iniufto, fiue iufto 'ante baptifrnum Incurri, ijcfolum hominem baptizatum occidentem ,tcTmutilantem perfe,' vel per alium .incurrere irregularira- —^—j—-44 ius verba lunt: Cowweryiriowii Monachalis yita fic sft honejla, fic commeniare nouit Deo, ai hoc yenientem hominetn ,yt ottinsm <\uii,ew humanam eius maculam ietergat ,purum au^ tem declaret ,&rationabili naturti decentem^ Sed nec haecAuthentfca loquitur de irregularitate: &humanam maculam de morali no de alio canonico Impedimento accipi, notat Gloffalbl, Nec fi de irregularitate loqueretur, eratfufficiens ex dcfcftu poteftatis tollendae, aut inducendae irfegulariratis,qux tota,vt fupra diximus afolo lure Canonico pen det,diclo cap. is qul.de fententia excommunicationis. Alij dIcunt,folam Illam Irregularitatem. tolli per pfofcfsionis ingreffum, c^ prouenirex fa£lo, alieno ,vt iilegkimltatisj quod expreffumeftin cap. i. de filijs prtfbvterdrum: vbiiHe^i^i prompueri poffunt adfacras'ordInes, non tamen ad praelaturaK j ’6c fufficit ad toHendam hanc irrcgularitafertjlfiid congregatione Canonica regulariter viiianf ,ex ;dr£lo cap. li Vnde fatis effe per vota fimplicia Societatis lE SV ffdlos effe Rcligfolps ,notat Henriqucz fupra :fic etiam infafiiV rrregti^ larlt^ purgatur per profefsioncrh Religiohisj Tt fentit Hcnriquez fupra, capite 9.nai mero5.• Mutatione iri contrarium:vt fi infartiis infamiafafti contrarI|s faftis bonam famam adqulratjvelinfamiaiuris, fcd 4Principe fit reftiratuSjVt in cap.cum ate.23.de fentcnt.iSc rt ludica.vel fi feruus manumittatur: fi ignaras literas difeat: fi iriorbo Impeditus perfetlam recuperet valetudinem:fi delebilis artans impl&urtempore idoneo, vt Neophjnusterapore procedente,delinit effe tyro,iuxta illud niinuui*^ 1^ Vbl poff alios expendit Pater Suarez dicla fimilibas,qus late Henriqucz fupra e. 17. buS fcclione 3. qui raionemreddit, cur bigamus rezdifput.4i.feftio.r.nimii4. A4DIfpcu- /Miror,4-so.diUtn6t, Di{pcn(ationc diximus tolK omnemircap. cunftapcr mundum. 9. quxftionc 3. rcffularitatem: namcum omnis Irre^xilaritas Dc irremilaritate ex homicidio volunrafitab Ecclefiseinrtitutione, conflat &ab ea tolli poflc.Hzc concluflo infola bigamia, & homicidio viderar difficilis }nam in bigamia contrarium decernit S.P.In cap.2. dc bigam. &incap.nuper.eodcmtit.Verba textus ffint: Cumbigamis contra ,Apojlolum diSfenftre non licet 3yt debeant adfacros ordines promoneri. RationemafsignatGIofla, quia bigffiiiae irregularitas aiure diuino ormm habuit: nam Lcuitic.2 1.Interdicuntur Sacerdotibus nuptis viduarumjmeretricum, repudiatarum ,& folum virgo Sacerdoti concedebatur in vxorem.Vnde aDiuo Paulo lex diuina promulgatur prsdiibeconfimilis ih cpiftola ad Timotheum, &Titum 5ibi: Vniusyxoris yir. ideoSummusPontifex Lucius III. in d. cap. a.de bigam.aperte decreult cotra Apoftblum difpcnlarc honlicere .Sed nein his immoremur ,qus late omnes Theologi inJp, q.27. dlfputant.-breuiter refoluo, Summum Pontificem pofTe dilpexifare,&: frequenter difpen- {alTe in hac irregularitate,vt fere omnes in d. qusft.27.vbi D.Thomas q.3.art. 3. 8c quodhbeto 4.art. 13.Nauar. qui plures refert,cap. 27.num.i97.Couarruuiasfupra$*. 2. num. y. Necobftanttext.Ind.cap.2;(Scin d. cap. nuperj quiarcfpondeoinillisiuribus difficulcaT teift oftendi, non impofslbilitatem: ideo ibi nqndicitur Sumum Pontifice non pbfledifpenlarc ,fed non liceremec tamen hocdicit, quia nunquamliceat, fed qiiia non pro folo arbitrio, nec pro leuicaida difpenfatio hsc tpncededa cft. Adration^ negatur iure diuino indudiamefle hanc irregularitatem :nec Diuum Paulum induxifte Irregularitatem, fed ea tantum,qus decent Epifeopum rccerifilifle ;&locus^illealioshabet fenlus probabiles3& intcllcdlus debigamia non propbnitur fub verbo prsceptura coritinerite,fed admonitionem,fcillcet, Sub quoveffio inulta aUa ibircquirit,qusnoil furit abfolute, &ex prscepto neceflaria, cum fiib eadem determlnationcparlformiter debeant dcteririi fiarijl.exfadlo.de vulgari, &eflo ab ApbftoloindudlamTuiflet Iflis verbis, non inde fequitqr fuifle diuinum praeceptum ,fedApoiilolicumj &ApoftoIic.'e conftitutiories non tranfeendunt ius humanum:&quaritum adaftum iurftdicHonis,cft Ecclefis poteffas equa iis pbteftatl Petri, &PauH, atqueideb fufficiensaddilpenlanduminomnliure humano etiam Apoftolico, cap. propofuit.de conceffionc prsbcnds ,vbi Glof. verbo di^enfaret rio etiam dubitatio cft propter noftrum texmm,<Sc cocluhonem,quam ex eo deduximus, <Sc propter iura fimilia, qusoftendunt, eam irregularitatem ex homicidio voluntario incurri, qus nulla poteft poenitentia purgari, nulla difpcnfatlone tolli.Et obiter aduerto,rigorem noftri textus non in omni homicidio, fed in folo voluntario procedere: quodaninetad poenitentiam in explicatione fecunds conclufionis conflabit: quod ad difpenfatioriem eam difficilem reddunt textus in cap. ficut,cap.fi quis omnem.i.q..3, cap. ficut dignum, l.clericos.de homicidio,cap.2. de clen. pugnantibus in duello. Per qus iura GloflH in d.$.clericos,vcrbo,Ce«yi/i«OT, firmat Summum Pontificem non polfe difpenfare ,fiuc manupropria,fiue confilio,fiue exhortatione, fiue mandato, fiue aflenfu perpetretur homicidium,^ Speculator in lib. i.tit. de difpenfatione,$.iuxta,num.3. ait, Curiam Romanam non difpenfare cum Clerico in homicidiovoluritaio,nec de facili in cafuah. Idem teriet Marianus Socinus in repetitione cap. ad audientiam,de homicidio. Videtur confirmari hsc opinio per Decremm Cone. Trid. fefsI0.24.cap.7Jn Illis verbis: Quiafua yoluntdte hoipicidium perpetraueritt etiam fi id crimen occultumfit ,nu!lo tempore ad facros ordines promoueripofiu. Rationem redit Socinus fupranum.i7. quia fcilicet regularitas hsc a lure dluino iriduaa efl, vt conflat Paraliponienon i.cap.ai.&aS.vhlDauid reieftus eft afundatione terapU, quod Deo Opt. Max. vouerat,eo quod vir lariguinarius eflet,cap. fi quisonmerri.i .qusft.7,,cap.-2.de confccra.- t.ionc,diflin£i:.i •vblGlofft. fic format arcuffientum :Si Dauid prohibitus eft sdificare templum Domino, afortiori prohibetur iri altari miriiflrafe. Prstcrca facit pro hac par- .tc hsc indutfio:Quod ab omnibus commUr niter obleniatur, creditur aiure naturi, & diuiim deduaum,quod enim ab omnibus gentibus fit ,anatura, qus omnibus cora> munis cft, exortum,fatcri,nccefle eft :vt ih aliud propofitum probat Cardinafts Bellarminus iri qusftione de exemptione eferfcorum^ .fed omnibus gentibus rcIi‘’’Io fuit puros afanguine Sacerdotes efle ,vt conftat^exhis ,qus adducit Pater Martinjis Aittomus Delrius Societatis IESVin cominen tarijsad Senecamin Hercule furente aftu 4. vbi Herculifacrificarc volenti rclpondet Am' phytrio;. "Natt Caf,Miror.4‘»So^dijtinB* / Nate manantesprius, maiorem jfed non in onuii homicidio jidr Manuscruenta eade,&'hoftili expia. que exmaxima caula ,iuxta textus in diAo Facit Illud VlrgaiJ lIb.2.AeneIdos: cap. tua nos ,&in difto cap. Clerico. &in Tugenitor cape JacramaHU,patTiofqHe pehac loquinoftmra textum conflat ex eius nates :tera.LoquItur enim inSacerdote,quipoflad- Me bello etanto digrejfum,^ cade recenti eptos facros ordines *homicidium perpetra- Attredare nefas. uit,& difpenfationem perit jqua poflit in la- Ergo hzc prohibitio alure namrall diulnoj cerdotio roiniflrare. Maximam verodUpen^ ortum habuit .Et fi etiam gentibus nefas fuit lationem negantaSumfflo Pontifice conccmanibus ca^de polluus facra tangere ,quandi polle .Et pro hac fententia videtur flare to magis nefas eft Sacerdotes veri Dei ho- Concilium Tridentlnum difla felsione 24, micidiopollutosfacra facere. Quo arguencap. <5. ibi: Adfacros ordines promoneri non dl modo vtimr Foellx Papa in cap. a.de conpofsttmon enimloquitur Concilium Trldenr fecratione, diftlnftlone i . verficulo, Si enim, tinum de difpenfatlone danda iam ordinaris> Prxterea confirmatur haec opinio ex difta vt miniflrarepofsint, fed de difpenfatlone» cpiftolaDIui Pauli ad Timotheum ,cap. 3. qua non ordinatus adlacros ordine$promo* ibi. Nonpercujforem :fed contra Apoftolum ueatur. Haec tamen doctrina licet neceflaru non potefl Summus Pontifex difpenfarc: fit ad materiae praefentis cognirionem, non vulgaris regula textus in cap. funt quidam, tameneft neceflaria ad quaeftionispropofitae cap.contra flatuta Patrum, cap.omne quod, refolutionem. cap. prima falus. ay.quaefllone i.dicfo;cap. Vera enim refolutio eft ,abfoiute Eccle- 2. (ScdIdlocap.nuper.de bigam, cap.htcras, fiampofle dlfpenfarein omni irregularitate de reftitutione fpoliatorum ;ergo Summus etiam ex quocunq; homiddio proueniente* Pontifex non potefl cumhomicidio volun- Nec obflat rationes In contrarium addudVae^ tario difpcnfare. Prima ,alure diuino oriri hanc irregularitas Denique ponderatur pro hac parte notem,nam vera fententia eflTheologorumfiif fler textus, eo quod acerbifsimc reprehenpra» &Canoniftarum in cap. ad audientiam, dit Epifcopumjqui pro difpenfatlone hornide homicidio ,vbl Felinus numero fecundo cidz Intercedere fiiit aufus: quae acerbitas Inplures refert,(Sc In cap.Is qui.de fententia cx-j* iufta elTet, fi Summus Pontifex difpcnfare communication.llb. 6. Couamiuias indidfa poflet: licet enim Principem denegare be- Clementlna vrilca,prlmapartein principio, ncficlum, quod conferre potefl jnon tamen Nauarrus In cap. 27. numero i9<..Sotpdifl. tanto ftomacho, 8cIndignatione aduerliis in- 22. quacft. 3. Ledefma in quano prima paric tcrcclTorem ,maxime tantae dignitatis, vti. quxft.a (^.articulo fecundo ,Suarez ,&Heri- Sed de hac ponderatione agemus In tertia rlquez fupra, omnes Summifla? verbo :/rreconclufionc, vbi, vt fpero ,tanquam mei de gulariios ,hanc irregularitatem eXhomicidlp pctra,(Sc lac de faxodurifsimo fuggentes, mir voluntario efle luris pofiriol :effiallqul luris tlorem fcntentlam eliciemus. diuini appellant jnOn quod exiftiment aluV His tamen non bbftantibus vera fententia re diurno pofitam efle, fed quia Ecclefiaillarat eft, difpenfatlone etiam homicidlj volunta- Infllriilt ad Imitationem loris diuirii :vt prori) irregularitatem omnino tolli,- Doiflores batDpflorHcnriquez, cap.pruho.deirrc^ tamenin cap. continebatur, &in cap.ad aiilaruatc; $.3.Utera Y.& probaturlufficientet dientlara. de homIcIdi)S ,tres gradus difpcnper text. in dido cap. Is qui. defenteritia exl&tloius non Inepte InhoccaiU coaftituunt. cornmunkati. Hb. d. ybiexcluditur ararip^ ^lam appellant clilpenftoonem magnam, ne irregularitatis ea jquae nonell alure Canof quando cum irregulari adfacrosordines iam nico exprefla .Ratione confl^,quIaduplex 'promoto dlfpenlatur ad minifterlum mieft Ius diuinum, poGtIuum/cflicct,& natinanorum ordinum dumtaxat :maiorem ,fi dif- Ic.Pofitiuum aut In vet^I iaut in npup tettapenfetur, vt etiam in facris receptis, minlfmento efle oportet.Inveteri non'efl,vtcon» trarcpofsit. cap.tuanos, de homicidiocap. flatexcap.noninfcrerida. aj.qmBftio^^. vbt clcrico.yo.dlftincilonc; maximam,fi Is qui D. Ambrofius refert MOyfem twopriamanondumordines fulcepItjdlfpcnlatloncmimV riuAEgy|xIam Interfccifle,Exp<fi.c^.fecutf-- pctret,vt promoneri pofsit ad omnes ordines. doiSccoidlo kquecschortationeifetriamilr. ^unt icitur ,magnam difpenfationem etiam lia,vcl vtin vulgata k^turtriginta milHa lur mhac irrcgulaiitace concedi,qpin etiam &daeorum fuerunt ocelfa, Exodi, capite. 3?. ^ AfexeuH •i'i!' ..... ..:'..jo tlz .-u. !”'-A ,• .'-Vrirjfl r-~'f5';'v :i'- ‘>' :, 'ti'"- iv .'^U .ll::-- '‘ "vV .!i 'y '• ;''>':n ^r:o'I /oi •itir;';: ; .^r V.'^ ' .(.rxkJ<"!’ •-'-7nr,- '>i lOtU -t> 3»p, '"o i! .>-rvo;3Si3w' .iiijt.ncii 'n-r' .C'i -crncd J.o.Si *i'"" !',^3iiO;l i.*: [> .iijdliioll '-•: 'A -I; oin-rtoir;:/-' y-'.—-!. j;-;; .(r;;:--3vli:y:i:j3:0 ^ ’ r.'' n'U5 .j wb .f •> •:: -:t. *:.j:" ih ,r.'' :i ni'•’ •buq;. ;; . ‘>Cj -f. r. ic^J fr-i,'ar':::2:t;o:.;:-cI cruiir -i- i'• -jir r"n:.':' r?’'{Tcr'>r;c;; i j-On -*j;n51 jUliliO"!) i> ?wi.j.-i ;-1 zZ ,r- U( c\iyi<y-yitn^ ir/_ ^ -0!l'ji >j t;'53' r'-3d[o cjonstri f,-’aTi’..:rj^ bci-p 1333l;.‘5.i iiunc;. :5= ofit -olvj-fLoi ,miTi. .ui! tni;..hr, -fcbn.^ ' £nL!*uIIcc;ni! bo, oI •~Zilz'3^ i'i 'jt /1zzz^diiiOu nitii xiiilA .o 3GaYA1