scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Señor. El Insigne Colegio de Santa Maria de todos Santos de Mexico, fundacion nobilisima de Don Francisco Rodriguez Santos thesorero de la Iglesia Mexicana ...dize que pendiente en la Real Audiencia de Mexico el articulo sobre la execuncion del privilegi

Olivan Rebolledo, Juan Manuel de; Rodríguez Santos, Francisco

Full text

SEÑOR. LInfigne Colegio Mayor de Santa MARIAde Todos SANTOS de México ,Fundación nobiliísima de Don Francifco Rodríguez Santos, Tneíorero de la Iglefia Mexicana ,Governador de fu Arcobifpado, Inquifidor de la Núeva-Efpana ,Obiípo de Guadalaxara en la Galicia: Heroe ílúftrifsimo déla fuya, y de las futuras edades ,por las ííngularidades de fu gran fangre,fabiduria, virtud ,exemplo 9Yacciones ,en que floreció ;femando immarcefsibles palmas de gloria ,que ^recomienda ála poíteridad en lostheatros de la Hiftoria la pia lengua de los Efcritores ;y confagra ála memoria de los ligios por fuya el Colegio en los reconocimientos de fu immortal gratitud. 1Dize, que pendiente en kReal Audiencia.de México el árcenlo fobrela execuc.on del privilegio de mitad de Propinas ifu Comiinidad coneedidopor Augtiftos referiptos ,eítablecido antes por las leyes, admitido ya por la Real Vniveríidad ,ycxecutoriado defpues por la mifma Audiencia ;fínél y en fu perjuizio ,fomentadode los emnln/ traed el M.°M.° fu Colegial de gradiuirfe en Theologia, yfacar del m,f mo Col jo h pompa Doaoral de fu Borla :pero confiendo las juilas renuencias de fu Reftor, extorció involuntaria ávno,y áotro fu condcfcendencia áempeños de la authoridad ,yávehemencias del ruego (qué mucho? fi ni la Tiara» ni la Diadema, fe han vifto libres de la invafion de ellas blandas violencias.) iYfabiendo,no avia el Colegio de afsiftir áfus aélos ,ya por no authorizar en ellos fu perjuizio, ya ppr obviar los expueílos en Afus M^gittius Goncalez in theatr. Ecclcf.Mexicans, &Guadalaxar. pae. ?1^2*^-^orencia in hift.Societ. leíu,hb.j.cap.4. án.i 24. &lib.7.cap. j.anum.40}. P.Betancur in theatr. Mexic. part.4. cap.4. $.152. &vltra aüos D. Franco in cenf. Eucharift. ait: Nobis máximum virum ,cLrifúmilm He-'°^pignitatumide.im,ludicMtium tximplar ,Prxfulum decus, D.D. Don trancífeum Rodríguez. Sanólos Coilegij celeberrimi Funiatorem ,quem no~ mimsmonumento ,non calata marmonbus ,qu<e eduntnr dentibus avi ;íed peSlorum Saerarlo cordibus obJatis ** °PSrUm /atuitf uPer ftitibiis Oratio. Etjiopm indicat quem~ que quamqmm ci in f lgnia pr^Jltta ,fortuna indulta ,felicitatis bimdirnenta defuifent,nullum nmius qmrn bocee Collegium Maius ipZ glonofifumum reddidijfet. Totura conftat cx iais, &ex referios “15-Apnlts 1700.& alijs,lex.<5 tit 7 b¿c^Zr&Mk.* U*dt.22.libt Scribere me Augu/ius iubet ,&mei¡ carmina poj'cit fp'““ Jbl •Improbaas importan-, t, I *nobis non tam obtinui/Te *tlUm torfife nofeuntur,.Et ImpfeS '*~ C.dc man. non excuf.lib. x2Z*Lhn- recunda P'tentium inbiatiZ cJT-~ tuTpr¿xí ¿; r F*A6ui- hibitus eíl conftit 18 a- C , CUí' fus Procordial non venir ex intifdSo ¡°f] EccicZio^f3íané P”11 *Ppwbñum nequaminhoemendacitm :&in ore Difcipuñalorum afsidue erlt. (4) . Totum conftat in a&is.S.Thom.i .2 . q.dy.art.i .Leíí.de ¡ur.lib.2.cap. 2p.dub.ó.Solor^.inPolit.lib.j.cap. jo. air :Pecan mortalmente losJuezas,que fe entrotneten en negocios,en que entran dudofos de fu jurifdiccion :porque la certszA.de ella debepreceder dfu exéretelo ,y conocimiento ,fegttn doBrina de Theologos,y Jarifas. Inde :Verum effe nequit ,quodfalfo initio nititur ,ex 1. cum filius Bares, ft". tlcleg. 2. Prohibetur ita conft. 18.&32 . &1«3 • tit. 1.lib.4.Recop.Caftel.talis recurfus. Permittitur hoc compromiflum ftat. iiM'.Donec aliudCollegio rtiívideatur. «t RditUt hxc inftrumenta,et(l rvo denon eÍTntur. lnnoc.m cap. per tuas de teftib. Ripa in 1.1.C.de edend. Rom. fingul.262. Totum conftat in a¿hs :Vbi cafas leoh, ibi omnis dubitatio ,&difputatto cejfat, 1.¡lle,aut lile, $. Cum mverbis, ff. deleg.3.1.ancill$, C.de furt. Caíiod. var.Iib.4.epift. 4o. ait Petitiones fupplicum libenter amplectimur, qui etiam non rogati tufa cogitamus. Idem lib. 5 . epifl.4.fílmate ,quid de illodcbeat indicari, penes quem curialitatis rwfr<e fama reponitur. luda Senatus deciísio :nam ratione provifsionis, &proteíHonis, qua ab Archiepifcopo excludebatur D. Elcalante áíuffragio ,eadem is tenebatur íuffragari, lege iubente :quia Hebdomadarias vbicumque debet providere ,ex 1. 1 5 9. &142 .tit. 15.lib. 1 . Recop.Ind. Et cognofcere de vi Eccleftaflici ,ratione ipfus proteElionis ,ex Iuribus traditis aSalg.de Reg. prote¿t. lib. 1.cap. 1.& 2.per totum. Et ratione fpecialis proteñionis Collegij debebat etiam cognofcere de hacviArcbiepifcopi. Vt in terminis luadet Gem'mianus, conf.8 1.per totum. A fus proteftas,recurrió quexandofe de las antedichas renuencias,ya allanadas,del Re&or, al M. R. Ar<¿obifpo ;quien eftrañó tanto el recurfo, que mandó verificar al quexofo lu competencia :yefte exprefsó tocarle por Conftituciones del Colegio ,yLibros de elecciones ,por aver decidido fus Antecefiores las difeordias de votos acaecidas en las Rectorales (profanó en vno ,yotro el fagrado de la verdad iferia para refugiar fu quexa al de la Mitra ;no para interesarla en fu quexa :que laquifo juftificadaen fu juizio ino criminofa en fu afylo.) 4Con efte vicio, ydudofo conocimiento (defdeñado de Santos ,yDoctores) comentó el fuyo aquel Prelado ,mandando con cenfuras (efte es fu principio )exhibiere el Reótor Conftituciones ,yLibros en fu Secrecaria :Y efte ,proceftando no atribuirle tuero ,ref, ponchó eftar por las mifmas con pena de perjurio, yprivación de Beca prohibido afUs Colegiales todo recurto áfu juzgado :yp0r ley Real fu interpoíicion de aquel Político Eclefiaftico fuyo :mas inflóle ala exhibu cion ;yel Colegio por confulta le expufo J0 mifmo, añadiendo no fer, ni aver fido los Arcobilpos fus juezesj si fulo Arbitros comprow miliarios de las difeordias de votos habidas en la elección de fusReCtores; yello mientras no le parecieífe otra cofa, que era lo que parecía de fus libros ,yeftatutos que so dicha proteílademonftrava, aunque n° debía. eYquando aocular evidencia de ellos, yfu fee, creyó facisfectia la dula del Prelado, retuvo elle ellos ,repelió lu confulta (no merece, fu corccíaoia elle naufragio )mandó ,que citado de tablilla el Rector ,cumplidle lo decretado ,por elenco foimal ,y dentro de vn día: por fer Sabado aquel yel íiguiente feftivo »ocurrió luego ala tut ¡encía con efento de fuerza de conocer ,yprocet<j, hallóla acabada, entrególo aiuEtCrivano, pro- proveyólo ante el Oydor Semanero D. Juan de Efcalante ,decretando fucile el Notario á hazer relación :notificado ,no fue; mandófele otra vez por Ja Audiencia :fue ,hizola, yde vna coníulta del Aiyobiípo ,que pedia le abftuvieíTc Don |uan de votar en aquella caufa, por dos ;vna ,aver decretado el eferi- to de fuerza en fu c¿fa ;otra, fer Protedlor del Colegio :declarólas por infuficientes la Audiencia ,fundada en que por leyes,ypractica debían proveer ,yproveían en fus cafas los Semaneros ádeshora de Audiencia :y por eftilo ,ycoílumbre avian íiempre votado los Protectores en negocios del Colegio ;y refpondidole afsi por vna. ó1Como es peníion de la naturaleza defaaradarfe de lo que no fe apetece ,embió el Prelado ala Audiencia otra (en aprecio común )denigrativa de fus procederes ,comminativa de fu fenterteia ,de que bien fueífe contraria ,bien favorable ,no avia de vfarde ella ;si dar quentadetodo áV. Mag. Con efto logró ,que áviña de fu empeñado calor, fe abftuviefíen (afsi fe confieífa )de votar Voluntarios Donjuán de Efcalante ,yDon jofeph de Vribe :efte abfolutamente fin caula ,por no averfele objetado ninguna ;el otro fin ella ,por averfe declarado por infuficientes las opueítas :logró ,que aunque contradixo ei Colegio fu abftencion, pidió fu compulfon al lufragio ,proteftó fu nulidad *ydemás confequencias ,fe vio con ellos ,yfe votó fin ambos el pleyto ,faliendo en difeordia :que vifta por D. Balthafar de 1obar causó fegunda iylogró en fin ,que remitida álos Alcaldes de Corte ,declarafíen no hazer fuerza en conocer ,yproceder ,yle debolvieífen los autos, yCon ellos da quenta en fus cartas :quexalfe de las acciones de la Audiencia ,yotras impertinentes al punto :expreíía no cftimó, ni ha vfado (como prometió) de iufeaten- (*) S. Sixtus III. in cpift.de mal. Dodor. ait :Habei hoc human<e conditio natur<e, vt aliud nollet audire, quam animo decreverit exefeere. Caíiod. var. lib. i . cp. 5•aít :Voluntas recia in gravibus pafsionibus non eft ;fed potius illui appetitur ,quod 'd falutis Indice gra - vare pojje Jentitur. Idem lib. i.ep. 27.ait: Admitirlas tune profiliunt ,cu»n fe fuperatos turpiter erubefeunt :inde irafci volunta Et antea :Vbi qu.tratur modeftus artimus ;Ji fedent violentia Patritiost Teñeatur ad culpam quifquis Reverendif- \ Jimo Senatori iniuriam protervos in - fiixit :Jimaté optavit ,curn bene loqui debuiti Totum conftat ex actis ,&hace confcfsio. Prov.29. ait Qui trmetbominem cito corruet :FAC1LE DEVIAT dIujiitia ,qui in CAUSIS non Deum ;fed bomines pertimefeit. Cic. in orar, pro Roldo, ait :Qutratis qui ijle terror ,&qu* tantaformido ,qut tot ,ac tales Viros impediat, quo minus pro foy'tunis alterius ,vt confueverunty Caufam velint dicere, Óx>erarn contra Potentifsirnos. Plin. lib. i.ad Suet. Cafiod. lib. 1•cp. 32.Qui prefumbfel rit vetita,ipfe iudicetur quafiíTe hA CORDIAM. JJJ • (7) cía: Totum< coniktinadis.Cafiod.il ep.44. ait Invidiofa ¡JI contra quarela ;cui J'unt reverente iura vanda. Etlib.io. ep.j/ JZ cut debeat inanis levitas impu¿r¡ veftro Ordint ,aquo decuerat cu compom amovete fufpichnes ab dme veftro femper extráñeos:non , ¿enatum eorrigfqui debet olios p exuor- exbortatlone moderar}.Et ep. 14. Abft, <vt in vobis aliqutd tale reperiamus5 quod noftris indignationibus efe pofsit idónea*».Mirabile ejí ,gravitatem veflram cogimur admonere ;quam conftat femper fpontefapuife :natía vos inapta fufpiciones ,milla t¡morís vrnbra deterreat :babetis Principen?, qui pietatis /ludio bptat in vobis iwveñire,quod diligat, Et cp.6.Augete f¡xrr.ar/i nojlramperpatientiam vejlram. (8) Cafiod. lib.2. ep.4. BeleBamur ve - tu/latis invento,&fequi regulas conftitutas libenter ampieBirnur ;qw.a locus furreptionibus non relinquitur, quoties Statuta fruantur. Et lib. 4. epift.j 3 . Cujlodia legum ,Civilitatis iniicium , reverentia Principutn.Quid melius , quam fub precepto degere velle iuftiti(C ?Ideo cenfemus ,vt qmcumqtie LecumStatuta monuerunt,arca vos tlhbata ferventur. nRex Athalancus Se* natui circa Profeflbres ,apud Caiiod. lib.p.ep.zx.ait: Filiorum caufas ture, adPatrum cognofcimus remiffe perfonas ,vt lili de illorum proveBu de - beant cogitare ,quorum intere /iJludia proficere.. Nejas itidtcabimus eis aliquid fubftrabi ,qui funt potius ad gloriofa Jilidia ,cammodorum augmento, pro - vocandi. «|[ D.Salced. de Lcg.Pol.lib. 2.cap. p. alleg. contra Archiep. num.p. ait : Para que el aBo fea fifio,oinjufto, fegun S.Thom.2. 2. q. 5p. art.2. fe ha de confiderar in aBu ,&in habitu :T para que fe diga contiene injujlicia, bajía que no fea jujlo de parte de el accidente,d quefeviole derechoparticular ,óquite a, alguno lo que es fuyo. L.iuftitia io.vbigloíT. &DD.de iuft. be iur. Et Salgad, de fuppl. 1.p. cap.tf. num.3. ait '.Etiamji bono animo, h.-ec ftcere dicat. Pctentiora funt bac faBa Archiepifcopi, verbis ipjius ,ex 1.de Pupillo, iNleminiffe ,ff. de nov. op. nunc. Et ex Ovidio in cp.Parid.Helen. Sed tibi ,&hoc fuadet rebus, non voce maritus. <4 cia :declara no tiene mas inllmmentos que embiar >por no averíos en fus Secretarias; confiefla es folo V. Mag. quien privativamente debe diícernir hes ,óno el Colegio de fu jurifdiccion, quedifeurre Eclefiaftico, Tegua los indicios que nota. Dala también la Audiencia de la poca charidad con que Te porto efte Prelado ,yde la grata paciencia con que le tolero* Accepta el Colegio Tu confeTsion> pide Te le manden guardar ,cumplir ,executar Tus Conftituciones ,Eílacucos ,yTueros jurados ;yTe le coníerve ,ampare ,ymanutenga en la poftcfsíon, yobtervancia ,que de todos ellos en la ferie de 135. años corridos deTde Tu erección halla el preíente,felizmente ha gozado. S"De efte literal hecho nace clara la jufti„ cia del Colegio ,vinculada en la cultodia,que pide ,de fus juradas leyes; en la executoria, que en efte proprio cato tiene ,de la Aucüen^ cia ;yen los hechos del mitmo Aiqobi(po« que ni vso de Tu fentencia ,ni la eftimo ,j-j j procedió ámas ;yque ocurre áV. Mag. p0j. el Real Coníejo de Indias, áquien confie^ privativo Juez^de efte negocio ;yfuplica du. bitativamente ,fe declare fi toca ,ono aTu juriídiccion el Colegio ;no aíTertivanaente que le toca. Yporque los medio., de Tu argu„ mentó Ton agenos de efte fin, íe refutarán ellos ,Tin tocar en Tu Anchor ,con ja delicadez del que mató la herpe rodeada al cuerpo del hijo ,Tin herir al infante :Te hablará de la ilegitimidad de Tus accidentes ,iin me^ nofeabar la bondad del animo que losproduxo :Te lepararán ellos como eílrangeros del punco critico, ¿efees,* no et'Arcobfajue^ admem de las determinaciones delfecior. \mCo de efte alTumpto,y de Tu introducción, yviolencia: pero lera dividiendo lo aereo ,de lo confufo ;lo proprio ,de lo eftrano ;lo julio, de lo iniquo ,con los filos de la jurifpiuden- Cia ,en los difcurfos figuientes. 1Qut 1Que el Pfclor^y porfugrado los Confítanos del Colegio tienen prbatitio conocimiento en fus Colégnúes \y ninguno el Arcobifpo. 2Que es político ,yno Eclefafico, el Colegio por las rabones mifmas del Arcobifpo )que le excluyen de todo conocimiento» 3Que es notoriamente nula la fentenda de laReal Audiencia (que declaró no ka^er fuerca en conocer )yevidente la violencia del Arfobifpo. 4Que el Supremo Confejo de Indias es Intico pri * 'Dativo Jue^de efe ^y de todos los negocios del Colegio Mayor de Santos,(9 ) 9Con efta, pues, fuplica rendido .quien venera reverente en el altilsimo juizio de eada vno fu Derecho ,éampararlos de V.M. aquella foberana, que pidió Salomón al A^p.Salom.Sap.í).Páral.x.c.2.1ib.j¿ Author de las Leyes ,para acercar en lus juitu °„ Régem pro DJide P' at/emeo^ zios ;que defeó el Emperador Juftiniano para da igiturfervo tuo cor audiens adtudb el govierno de los propriosjv anheló el Sabio t ?urn ’vt PIS* &iiT'í'^ rr i71CERNAM ínter bonum,&malum..¿ Rey de las Eípanas para hazer reynar en los tnEgo tibí dedi cor fapiens ,& intdlb fuyos la felicidad de aquella Celeftial Equi* íenu LnP- Lftlnian. inl. 1¿C. de nov.; dad,que con fecretas afsiftencias prefide en pKoirf us ini. I8.tlt.!). P.i.M : fus Regios Summos Senados jluzes de la Sadeben apuefios para faber DEPARA biduria, ojos del Ceptro ,corazón de laMajuz.gardgecbArntnte.gprov.ioí geltad :que Protectora lingulanlsima de los malum intuitufuo. Auth. habita,Qoái Profeílores de las Ciencias ,diísipa fus males ®e^*Pfó Pa5ri.^', :0trm'^us SckolariA 1irn1rf* ir••bus, &Profe ffortbus,hoc nojira Pietacon los rayos de lu viíta en el lolio de íu juitis beneficium indúlgeos ....fpeciatt zio :efte léñalo el Amor de los Celares por DILECTIONE .. eos abormi iuiuria vnico de las Letras ;efte fu piedad por prival*udem >& tjvo de los eftudiofos; yefte la ley por proprio rum fcientia totus illummatur Mun, de lus caulas para la immediata protección ^uude fus fueros, ydefenfa de fus violencias, $. I. Que el Reflor ,ypor fugrado los Confité ríos de el Colegio tienen privativo conocimiento enfus Colegiales \y ninguno dArpobifpo. (10) 10 LAevidencia de efte difeurfo eíU LsT^Zt^. radicada Cn la luz de lasConíli" 7fxEieorum, Hominumque Regina nCallOd.llb. alr. 1_ Btu- Caliod.lib.j.cp. 17.ait: Libenterparen- •dwn dum efi CONSVETVDINI.. Refpicite MORES iuridicos ... Quid enimpotejl tjje f{licius,quam homines defolis LE - GIBVS confiere, &cafas reliquos non timere'i lVRA,funt Certifsima humanp vita folatia, infirmorum auxilia ,PO- TENTEMfrana. Amate vnde,&feeuritas venit ,&confcientia profieit. Gentilitas enim vhit ad libitum. (ti ) Conft. 18. ibi :NVLLVS Collegarum audeat quempiam eorum convenire, NISl coram ReBore Collegij ,aquo NON liceat appellari NISJ ad ipfos Conjiliarios ... QuodJi aliquis Collegarum ex quacumque caufa quantumcun - que legitima,velrationabili fecus fecerit,eo ipfo &panamprajiiti iuramenti tncurratfü' dCollegioprivatUs exijlat. Barb. dift.2 17. ait iDiélio NISI olios cafus prater normnatos excludit» cap. íi dúo,de Procur. lib.6. Si oratio afirmativa pr¡£cedit,negat\fvero oratio negativa,affirmat ... Et habet vim <4#¿íwrf.L.coníulta,C. de teft. Et ¿ia.4 2p. diBio NVLLVS vniverfalis negativa efl,& omnia excludit. .etiam minimam partem. %Et dia.421. diBio NON NISI dat certam FOR- íuj£.lM. ib! iInfido bizo contra fu iura. HefiodusirtTheogae.lib.2. 1Quifquhperiuriú reliBis iuravertt, jmmortalibus,qui tenent verticem nimbofi Celi iacet EXSORSí&g «y Balduin.in §.Pjna: Irift.qiub* moa. ius.patr.bdle egic dehac deportatione Romana,Ofracifmo Atheriicnfi, Petalifmo ve Lacedemonio,de quo Ovid.j* de trift. Cum per externas prófugas Pater exulat orast Cafiod. lib. x. epift. 21.Aves ipfe per aera vagantesproprioS nidos amat. Errátilesferie ad cubilia dumófa feJH- nant. Voluptuojipifces campos líquidos tranfeuntes cabernos fuas Jiudiofa iri dagatione pcrquirunt. (12) Cap. ílatutum iri princ.& fin. de refcrip.in6.ait: Sancimus,vt NVLLIS, NISIdignitate pr<editis..caufe litterarum Sedis Apofolicce .. de ctetero comtnittantur ... Quidquid autem contra pramijfa.-contigerit attentari ,Jit ipfo ture irritum,& inanefie ibi GloíT. vel ftmplici Sacerdoti. «S.Ambrof.de Paradifo,alr. Si quid addas, tildones ,coílumbres ,vínculos »derechos del Colegio :en la fee publica ,Real ,Eclefiaftica >particular de fu Orden :en la razón politica >económica ,guvernativa autorizada pof las leyes »yaprobada loablemente de las gentes en los circuios de todas las pro*» fefsiones. En la Conftitucion 18. fe eílablece: 1 1 que NINGVN Colegial convenga áotro, SINO ante fu Re&or ;NI de elle apele, SINO álos Confiliarios :Yfi por qualquier, caufa por legitima ,óracional que lea exe- Cutare lo contrario ,incurra en las penas de perjurio ,yprivación de Beca. No puede ella ley expreflar mas claro ,mas privativo el conocimiento del Redor ,yde losConfiliarios en fu grado iquando en fu repetida taxativa lo mifmo es reftringirlo áfus perfo*.’ ñas ,que denegarlo álas eílrañas :quando en fu abfoluta negativa privando áellas de tenerlo ,radica en aquellas vmeo fu exercw ció :quando en la feveridad de fus penas venga fu menofprecio :infama en vna al qUc infamandofe con fu hecho proprio, oífa roniw per los fellos de fu jurada fee iyen otra lc expele defeeñido de fus infulas, porque bufCa en los agenos el auxilio» que dentro de fus proprios vmbrales tuvo feguro: quando ni los animales faben apetecer otros ,que los que gozan fenalados en fus esferas* 11En eílatuto femejante, de que las caulas de la Santa Sede áNINGVNOS >SINO álos Dignidades fueífen cometidas >califico el S. m° Bonifacio de irrito ,ynulo lo obrado contra fu forma :ácaufa de conocer de ellas los Sacerdotes funples,excluidos ín fu vniver, fal negativa ;yno conocer de ellas los Digmficados ,vnicamente deputados para lu juizio en fu limitativa* Ycon razón :pues encomendados ellos conocimientos ala Centura de determinados Oficios *dentro de alienado limite ,propaíTarfe no puede ?fin excev1derie. / derfe ,6prevaricarle la mifmaLey que le addas, veldetrabas, pr¿varíe¿tío videro ,como dixo SanAmbrofio , y los Le- Taflqu fTmandatL L'7^V P ,°~ *.,,.r})tejfatem fententta ,qu<e certis fimbus gisladores en las luyas. concluditur. C. de fent. &interl. l.fin. 13 En la 32.fe repite el mifmo privativo *bl : p*® poteftatem rjr* •i/• ,i••nnon habet, fF.de offic.Praeftvrb. recurfo ,dilpomendoíe .* que de los injuftos (lj ) ordenes del Reótor tengan los agraviados re- C°nft. 32. \b\: Omnes Colleja fuoRecurfo álos Confiliarios ,para que examinada °Mnibus ’eisPiunxe rrit> -r,n.^p1pareant: nec onus,autpanam irnpofítam íu íubltancia le rerorme íu dureza ;óconcorquoquo modo recufent •. Exceptofíeos.. des en el dictamen con el Reótor ,fu manaCollegh eijcere..voluifet,aut voto vcl ii•„ r11aliagravt panaprivare ,&non alias-, dato de ninguna manera lea improbado :con tune damas ipfís Collegialibus ad Con-, la vehemencia de toda efta negativa, fe cierra fl¿ar¿os Recvrsvm^uí re mtelleíia, efte negocio.Enlaíi.fe repite el proprio privativo grado ,ordenandofe :que el Reétor qui tilico fub pan* praftiti IVRA- fofsiegue las altercaciones de fus Colegas, mentí ¡liad teneatur revocare :Ji penando los culpados aíu arbitrio con recurcordesfueritf atfumRertoru neqvafo álos Coníiliarios para la enmienda del gra- Q]fAMimprobetur. Barb. día. 212. vamen deque fe fintieífen vexados: Yque los mifmos compongan las fufeitadas entre fConft.62.ibi: sivero contenté Re¿tor ,yColegiales iácuyo juizio precita* au*tu™ultus ninter Collegas ortus fuemente leerte en fuerza del juramento. En la vero delinques arbitrarlepuniaiZr-ó* 33.por vltimo fe previno generalmente :que fií eg+watum cenfírit ad Confíliarios portandofe con menos reflos decentes procedimientos el Redor en lu oficio, Vna, yoriatur, ipfíConfíliarij fub pana abéis otra vez le exhorten los Confíliarios áfu refilcntium imponant... Quoi porte iyconlultado todo el Colegio en lu MENTIfervare,& exequi teneantur. pertinacia, fe proceda contra él harta privarle ^Coní f3}‘ s¡ Reliar ¡n fuá offido A1 mtntU re¿iefegeferit...Confíliarij dent del pueilO. . . ,°Peram'vt corrigatur eum admonendo. 14 En todas ellas le da audiencia alas *autem emmeniari noluent, accerfitu quexas ,grado áfus inrtancias ,termino áfus °™mbus Collegis.Jenuo pr<edi¿lus Recaufas ,para que contempladas con los ojos aZoffíZ^rwduZ^***** . *w/“*r* de la equidad, fean dentro de los Canceles <i 4) domefticos definidas ,teniendo alli fin los h™°J°K.de Iiid.guvem. lib^.cap.^. fentimientos donde fe defeo no tuvicffcn .••A"._ 1 P1 4 1íir»/l .tiL tAOr-i 4 tos ucituvuwo v^wicguucs ai Eiviit mes tdorteumVADEM... V po de la aífumpeion de fus Becas ,yoficios, adePta fícuritate gaudentes. para tener fusalvedrios con eftas celeftiales X¿S¡^St¡Lf¡Z fianzas aflegurados, yen las fagradas ancoras ínterpeimos hahtantur. de fu obfervancia afirmados. En todas fe latlrt-íbi'Mlus ... deprebeñfus éverfor^ 'fus violadores con las penas de ZícZZfnwÜT,aut aliam. Vndé ,...‘Lucarna 5.Pharfa\.Iam certemibi bella amenaza a .1•r•1.«-iiAridi.iam certemibi bella degradación de intigmas, yempleos, que g^m jifedite cafíris fradite noftra mancha la fama ,defdora la induftria ,efteri- T's%mviQSIG^AQuintes. Late 1err. ijpeg. Syntag. 3.p. lib. 31.cap. liza 30. num. u. 8c íeq. Coullic. fCónftit.8. cavetut, &íuratur Ita; &Stat. 25. ait :Cum aliqui timorata ccnfcientia dubitarunt ,an Confiitutiones.. fub ppia mortífera damnationis fervariteneantur iuxta Conjí. Valltfoletana %%.tenorem•Declaramus nullam ad peccatum moríale obligare ,prater illas, quarum tranfgrefsio fine ilio efe nonpoteJl,aut fiquis earum contemptor extiterit..aut in quibus continentur hac •verba :obligent .. fub pana peccati, prajliti iuramenti ,aut eorum aquipollentia. Scobar de vtroq; fbr. cum ínnumeris, art.4. num. 12.ita refolvit» (15) Collegij S. Clemcntis Stat. 4. D.Velaíco ipiius Collega in Competid, cap. 9> ait :Cuyo oficio ha merecido .. gozar muchos privilegios:fiendo elprincipal la jurf dicción ordinaria,que tiene en todas las caifas ... fobre todos los fe - ñores Colegiales .. fin aver mas Juez, ordinario en nueftras caufas,que elfeñor Reclor, en primera infancia ,&c. Es llana, yfin controverfia fu jurifdiccion. <l6) Collegij S. Bartholomaei Conft ...* ¡8¿ D.Conliliarius Caftellae.eiusCollega, D. Francifcus Ruiz. in illius Hift. cap. ¡j7.pag.58* 4Collegij Conchenfistom.4. cap. t. jbi :Si contingat ínter Collegas .. conteníionem ejfe,NON alibi, quam coram ReBore caufa traBetur .. Qui vero coram alio iudice Collegam .. corwenerit , ipfo faBo Collegio fit privatus ... Si autem litigantium aliquis fe dReBore aravari fenferit, ad Confiliarios appel- AConfiliarijs vero ad nullum alium ludicem appellari pofsit. D.Scobar eiusCollega de Pontif.& reg.iurifd. cap.J5- num.ií. (17) Collegij S. Crucis Conftit. 23. ait1 . Volumus prestereaquod NVLLVSipforumaudeat quempiam eorum convenire ,NISJ coram ReBore diBi Collegij: dquo NON liceat appellari ,NISJ ad ipfos Confiliarios ... Quodfialiquis Collegarum ex quacumque caufa,quantumcumque legitima ,vel rationabilifecus fecerit ,eo ipfo &ppnamprajliti iuramenti incurrat ,Ó“ dCollegio privatus exifiat.Et Conft. 22. ibi :Omnes Collega fuo ReBori in ómnibus ,qua gis ... iniunxerit,pareant :nec onus, aut ppnam impofitarn quoquo modo recufient :excepto fieos .. aCollegio eijcere.. <voluiJfel*aí{t¿votopel alia gravi pena gri- $ liza de todos decoros ala vida :aípere za que executaron en ambas Milicias Togada, yArmada los Romanos para contener en las rayas del pundonor los generofos ánimos ,que cria la virtud para primeros adornos del ho-j ñor. Todas con eftas calidades,fuerzas,vínculos eftán por todos acceptadas ;ytodos en ambos fueros eficazmente obligados ,por averíe ligado con el nudo de fu coníentimien- to áfu guarda >cuya tranfgrefsion es gravemente pecaminofa en aquellas >que (como en las referidas )fe expreílan ellos vínculos. Como eftá afsi declarado por Eftatuto, yconcorde voz de los Moraliftas» i$- Ni efte privativo conocimiento ,ni eftas Reglas fon en efte Colegio Angulares: que las mifmas ,yel mifmo tienen todos los Mayores de Efpaña. El Antiquísimo Mayor de SAN CLEMENTE de los Efpañoles de Bolonia en la Italia (de donde fueron álos demas derivadas )lo tiene aífentado por fu Eftacuto ,plaufiblemente alabado de fus Chroniftas. 16El Infigrte Colegio Viejo de SAN BARTHOLOME de Salamanca ,primer adorno de fu gran Athenas ,yel Nobilísimo Mayor de CVENCA, corona de fus Ciencias, lo tienen incontroverfamence eftablecido por, los fuyos »ypor fus Efcritores recomen-i dado. 17 El Celebérrimo M^yor<^eSANTA CRVZ de Valladolid ,vnico ampliisimo efplertdor de fu Efcuela »lo tiene tan expreíTo» por los fuyos, como efte Mayor de SANTOS por los proprios arriba mencionados :por fer, ála letra los mifmos que aquel obierva ;de quien ,como preciofa herencia ,mas rica, mas gloriofa que la Fortuna de oro dé los Romanos Emperadores, los recibió cite para modelo perpetuo de fu vida. El mitmo tienen los dos Iluftrifsimos Mayores del ARZOBISPO^ OVIEDO en Salamanca ,por tener lite- literalmente las proprias Conftituciones que m cftede SANTA CR\ Z< ,de Chillen (como SVM: quire intelleÜa Ji vtdcrir.t Relos Romanos de los Lacedemonios »yAdíedorem iniufte ,&inique in diquem •fue levr.O recibieron eftos las fuvas procejiffeji denuntiabunt,qui tilicofub nienles 1y)y>pana prajliti iuramenti illud teneatur {egun refuka de fu inlpeccion >ycenor de ÍUS revocare. Si tamen Confilian] in boc .TS •„ minime concordes fuerint faílum Re- T*1^0*.v.¿ioris NEQVAQVAM improbetur . 18 TI Elclarecidiisimo Mayor de SAN «p Et Conft.48. ibi ¡s¿ conientio,aut ILDEFONSO de Alcalá, de fu Vniverfidad tumultus ínter Collegas ortus fuerity .nr•n-L. ••Redor..itium placare Iludeat :poftex luftre fupremo, tiene efte milmo privativo ^oMnquentarbitranepunixtJ,& Conocimiento en fus Colegiales por los fuyos, Jifegravatum fenferit ad Conjiliarios como de fu letra íe liquida. Conteftando en RRCPRRAT. si autem ínter Redoefte aüumpto vmtormemente todos eltos Cop0..onatur ,ipfi Confiliarijfub pana legios con efte Mayor de SANTOS Jque abéis mismita filmtium imponant.. vno en la eífencia ,forma ,mftituto ,fue afu ) urMnentiferVl%re¿exequiteZeantur. imitación ,con las mifmas qualidades ,las «j[ EtC0nft.26.ibi :Si Redor in fu» mifmas pruebas ,las mifmas Conftituciones officio mínus rede fe gejfcrit ;Confi- Iií ,iclian] operam dent> vt corrigatur eum fundado jaunque 110 con la miima rortuna, admonedo-.(iautem emmendarinoluerit que eternamente les embidiará ,de eftár álos accerfith ómnibus Collegis.Jenuo pra~, (erenifsimos ojos de V.Mag. para fer como ^ ellos dicnofa ,igual,immediatamente iavorc- Collegij Archiepiícopi Conftítucido de fu Real vifta :vnica, foberana, fclici- Piones ftmt verbis ,litteris ,numera dad de la fidelísima vida de los VaíTallos. 'q'cólkgij Ovetenfe Conftitutiones; 19Nadie puede dudar la jufticia de eftas &litteris, &numeris ift$met funt. Et Conftituciones ,quando eftan por los Reynos ^alazar de Mendoza in Chron. Magní aclamadas ,yde los Sabios aplaudidas de fatetur hanc Staturorum identitatem juftas jju/Hjsimas ,Jautas ,fantijfimos :eftán in ds. por Regios ,Pontificios Oráculos con amela- Coll .. sMcphonS, CdnfUi .ibU cion aprobadas :1con ellas eítas Comuni* Siforfan ínterfe aliquas caifas..exoridades por aquellos (agrados Héroes eminenri contigerit¿une Redorem ipfusColtifsimos Fundadores fuyos inftituidas ,que conociendo fu gran importancia las eftampa* ron en el corazón de fus erecciones :quando con ellas todas en tres figlos felizmente governadas >fe ven colmadasde las bendiciones ^1 Cafíod»lib.i2.ép.$. Prcemium ejl del Ciclo :Ycon ellas tantos nobles Efplrltus >labrados en eítas facras Oficinas ,han efficadtcr beneficia poflulantur. Etlib. falido áflorecer ála cumbre de las Hierarchias Munus ej>i V1DERE con las Purpuras, Cruzes, Mitras, Togas, llluft.Epífcopus Saritiana in plana. infidas. Grandeza, yotros con laureolas de Ocdd.pag.no. ait •. El Colegio Viejo jnt ,,J1,,•de SANTOS fundado con pruebas ,y fantidad augmentado el numero de losGlorioconftituciones dimitación délos fos en latriumphante Hierufalem, Si tanjul- Mayores de Efpaña.illuft.Archicpifco- Pm(¡ pus S.Iacobi. D. Antonias Monróy m Upraf.Bull.confrat.IUuft.Archicpiícopus Ada- ^^—i^ legij..adire duntaxat teneatur.Si quis , vero..coram alio,quam coranprafato.. convenire quoquo modo prafumpferit Ji fiierit Collegialis ,vel alia perfona de habitantibus in Collegio ,cxpellatur ab eodem&c. non IV/ Derechos la incompetencia de las jurifdicH ciones. 28 Eftrechafe maseíle aífumpto con los mas fuertes vínculos áque eftan eftasConf» tituciones hipotecadas ,yafeito fu conocí-» miento en ellas» ypor ellas alReitor ,y Confiliarios establecido. El vno es el jura-» mentó ,que de obísrvarlo afsi hazen to-¿ l.i. rhfiquidlnfraud. Pac. 'HohVel ¿os»no folo limpie %6verbal» ímo real ,q P!><Ve! pol lilis .. educatus fit. ,,rcP,7 •n-,rr^lir»s: Ovid. lib. 2. de Art. Amaad. corporal ,tocados Santos Evangelio^ ,que Cum modofr.’goribus pr¿mimar ,modo es el mas folemne que introduxo el culto '"’de las Gentes para authorizar las nías gravea enn predas de lu Providencia. P-He ,aunque no diftinto del vocal en la Religión, es empero en fu quebranco mas exfecrada la culpa, ymas íevera también la pena ,por el mayor defacato de violarfe la fee con las divinas Verdades aflegurada por la boca ,ymano B.r,que las tocó ,en feiíal ya de fn mayor infartjcibus expofiti meretrahunt laquei: d, -i- j 1ya ¿cmamfcftar como ligada CO« Erraren terram fuqiens ,iufieque Iiblíl •> j5 retraai los dedos laque dentro quedo eícnta en el Conqueror heu\ MONTES defemip cora^on.En efte apriíionan fu libertad >cmlam Pifcatores duplici cótttntania prada bargan las acciones ,yabandonan^ en fus Retía tclluri texitis atque Mari. * 1r"1 Idem ibid. epig. 8. Germanici Csfaris utinizavít lie: ECañe in ¿quorei cecidi Canis ora. Quid vno Excitat in me animo tcrra,fretwnqne fieras} Vervium babeic polum Lepores,fied & harreo Gplurn: Sxvit enim fervens itofa apud afira CANIS. Cic.pro P.Qnin£l:. 0«f quefias,qui m£- ror dignus inveniri in culamitate tanta potejt iMiferum efi exturbari fortunist y/áj erais efi iniuria. «¡[ Cap. folitsc ,de mai. &obed. ibi :LUMINARE Malas. L.j. &1.tic. 5.p.i. (37 ) Arg. 1. Fn. fí. dciürifd. 1. Pupiílus ,§. Tenkoriüm,ff.dcY .SabliAb co dictum. qrod Mfgifiratiís intra eos fines terrenai ,id efi Jubmovcndi ius habent ... Sed ai a fio efi vocallili :nam TERRIT0- RiUM non aTERREND0,fied aTERRA appcllari. Govean. in d.l. lin.ait-.Territoriiim efi ídem ac térra, campus,fea rus-, ex l.j.^.Non pprpetui, 11. de fepulc. viol <ü; ' Cfi’ ,vei quo Ovid. lib. 2. é -Aere non certa corpara LANGUOR habet. Miedes de Sale lib. 3. 11.24. fEjard. Lubm. in Antholoq. Grxcor. Epigram. lib.i.cap.jj.epig.q. Non morfus miferanda canum mifsile lignum, Aon Venatorum f piada Cerva tuli: Etérra in Mure confugi ,dein litas ad ipfium manos todos fus intereífes los que en íu delación ataron las fuyas con el nudo de íunecefsidad. Ypor eíío íi es grande la authoridad de los juizios ,es mayor la del juramen-: to ,que efte executa los ánimos vehemente-» mente áfu cumplimiento en todos tueros, ylas executorias al luyo en el fuyo íolo:¡ que eftas fe pronuncian entre involuntarios» por boca age na »yaquel entre efponta-i neos, por propria con ateftaciones del Cielo. Es vltimamente vn facro Legislador ,que eílatuye afus fugetos nuevas jurifdicciones *'“ para mas ajuñarlos áfu cuftodia, remendó en EiíiaConft. is. ibi: Ai DEI {- Dto[eccion fiemprc abiertas las audicncus Evengena CORPORALE pr<efient lU protección 1r,1p0[0< £n tan- 1ux< am e NTUM...EtMxx.FOR- del Solio ,del Templo ,d., MAxutem iuramenti... Eíinfra: Aquo tuVO alsuna el Solemniísimo ÜCl <-01C- non hcet appellari nifi ad CONSILIA- oEclefiaftíca >OCivil? ¿¡.TO... tr. infa, Si ficu, poen las Mexicanas ,otscicua» i.irarnenti ¿na&rat. fSacrofantlisEva- Igualo Con ftl folemmdaJ lUCieig,^ •ic ¿tiijs ¡alíis iuratur, manilas Mijfiali infcrv^4el Colero para la celeftiaU que allí *iíl'-0vnica 7—•'-"““tus ejje peccatum qrncid ptriurium ,fi quis hkmniUr mretper Eyangelium,quamfiper Dcum communifermone, tum proptcr fean-ia- lum,&c. S.Aug.ep.i 54.ad Public, cap. tjui peierat 22.q. 5.ait: Etgravior pena tmpomtur. yProverb.y. Legcm meam liga eam in digitis,& /cribe illam ¿n tabults cordts tuis :ldeA,a¡c Caiet. Perind* tlltus memtneris ,ac ftu digitis illam Vmcalereftó.ddÁitifsimo: yremítela por fV;-Gerbran<Uib.14.cap.5.Chr.Bcí?. dicha luya lu Competidor álaAucxufta de , hoc dicto* Coporale. ... Mng. Pero donde hallará el C-deain mac re,",( l* de /.‘?<1'Meril-obf-üb.z.cap! «*»« -+*r•^r~ ir '1l T I 's<üecomo guardo ad -• ait :Gravius efe peccatum los Tuyos .1 los Hombres ,afsi haze obfervar "'* los de los Hombres álos Hombres ;vengando como injuria propria fu rotura :como vengo la del Vngaro Vladislao ,derrotándole en la id ,ámanos del Pagano ,con las hojas fabricadas de las Tuyas. .... -— — **E1 .°‘r0 CS ia , E«cutor,a en el expe- *" diente inc ufa, que Ja mifma Real Audien- ^L.2.fl.de lurei.ibi: Maiorem cía ,en el mifrno cafo, contra el mifmo Arh*bet res iu rt°* *f3V°rdd mifm«Colegio el año de 1617. pronuncio, en el recurfo que de turMsm^Debitar.Lacé Suar. 1LT los autos de fu Reiftor fobre la redición de vna Beca ,mterpufo otro Colegial ála **»“ ^uíiZT^fr Mitra: declarando hazer ella fuercen conocer ,yproceder ,vfer TAbelá‘b. x.cap. io.ait :SerflRe&or vPftbmo 'reSClrno JueZvtique quod iuravit,vt& tu,quod jyegio, conforme áfusEfta- >ita noveris obfervandum vt tutos. Bita es vn eterno Padrón iuras«ui mmiturSúat i^aouelSenado./rélTloT^ ^^^±2 Í^Wdos'e e i yDe C rcchf *"* la naifma de la Mageftad ,de quien es Ima.«“ <W« gen, cuyas fieras vezes también ocuna en ™ÚTLTdí".’ 'f mmcn tuum W el acierto creído de fus fentencias. Ella ,no "f" ligo folo alos Contendientes ,fino al Senado ¡fe*’™*- NmiC^4ttJ 7fr” también aifu cumplimiento :porque áquie„ incumbe mas defender lofuyo ,que al D,"^ no ?Aquieníus juizios, fino al AvT ,C Ei r lld*in admon. •iaolos pronuncia ?Como querrá fe l„f P‘riumm otro. fi el no los executa? En elfi, eftá fu virtud ,que dexa fujeto afi, proprio Au. tor ,por Ja mifma razón de fer fu hechura: Yen eflo fu pundonor, en obedecerfe ási mifmo. Ypor effo tiene la cofa juz- Conftatinaíashií?^ • gada tan admirables poderes ipues es la luz *L-ffiufff.rdleícor!b¡&/e”talí -f-*“1“»“ ,h«un j«,t 2SU?*«tSS BJqj ‘'U$f¿cit JUS adJimues caí fA .. Per vio’entiampatitur dPot^ntr etiamji non eft aufus vociferaritaclla etus clamor tn exceljis auditur ’ fas. Etlitt.R.n.9. Vtntqtu LEGIS habet. L.co.sC.de appel. ibi :lMAC I- NEMP-rincipalis difceptationis acct- -:unt . L.vn. ñ. de off. Praff. przft. ibi: v. reciuíit enim Princeps eos. .non aliter indicaluros efe pro fapientia,ac IURE Eignitatis face ,quam ipfe foret iudicatur us. Caliod. lib. 6.ep.i 5. ibi :Vice fe: afentcntiam dicunt. Et lib. 11.ep.S . L.,iís ioafientU eftVeterum DECRECI Aferiare.. Vnufquifque novitfixum, qi.oA ab Antiquis pknijsime non dubitat cufehutum .. non potefi authoritatem b. tere ferino ,qui non iuvatur exemplo: uu niniquum Jit bonapraciperefo talia nonficiJfe.L. 16. 1 .1.p. 1.ibi -.Guardarlas^ aebe con odfu honra ,eafu hechur a ;cd Ji ron ¡as guardaffe ,vendría contra fu fe: ho :cvenirle han ende dos daños,vno^ defatar tan buena cofa,otro fe tornaría d cL. ro común ;eabiltaría dSi mifmofefeme, arfe ya por de mal fefofe ferian fus mandamientos menofpreciados . «j| Res iudicata pro Veritatehabetur , facit rcm notoriam,evidentiam,de albo nigrum, de nigro álbum,facit ius,habet vim confuetudinisfy Legis,&c. L.ingenuuiiijft.de ftat.hom. L. cum puta.rern,ff. fam.harc.L. res,ff.de IU.Valen9.c0nf... Cafiod. lib. i.ep.5. Q¿<* enim dabitur Litigantibus paxjinec legitimis fententes acquiefcitur }Vnus enim Ínter procelias humanas PORPES inJlruElus eft,quem fi tomines pratereunt invndo- Jis iurgijs femper errabunt.. Si controversia STATUPIS legitimis eft deciJJ'a, quee funt Decreta,ferventur :quia Jieut nolumus OPRESSIS negare iudiciurn ,ita irrationabilibus QUERELIS non prtsbernus afenfus. %Contraria Jimul efe noapojjunt naturaliter. L. vbi, ft. de ÍU. L. 1.C. de iurt. Ifai. cap. 5. V<£ qui dicitis malum bonum ,&bonum r/.aíum, ponentes terebras lucem, &LUCHAIPENEBRAS. L.eoo,C.de mod. nida. ibi :Erubefcendd varietate indi ci -j ,iinmutanáum effe ,quod iujferint. Cic.p.Cluent. lllud efthominis Magni, lu icis ,atque Sapientis,cum illam iudicandi cattfa tabelLrn Jumpferit ,non fe putareefe folu;n,Jed habere in Conflio LECEM,^eq\jiPapem, RELIO 10 NE M,FIDEM... maximeque ¿filmare CONS CIEN- 11AMmentís fute ,quam dDijs imn.ortalibus accepimus. (30) D.Mol. de primog. lib.2. cap.6.n.57- Si ediciumpropojitum fuerit.. in eleétiont los procederes •, yvn encanto civil ,que ha3 z.e lo negro blanco ,claro lo contuio ,lo libre neceífario, lo ageno proprio ,yotras maravillas ,de que eftán llenos los volúmenes. Con ella blafonan los Hombres en fus honras ,tienen feguridad en íus Fortunas ,yen fus Vidas como vn Puerco en que fixan la nave de fu repofo con la dorada ancla de fu authoridad. Con ella milma fixó mas el Colegio en fus Confbtuciones el conocimiento de fus Conh ianos: como pues fe ve otra vez engo aoen medio de la inquietud ?como contraria a efta verdad, otra nueva! ¿ella evidencia otra adverfa !aefta certidumbre otraopuefta ?Aefta luz otra enemiga !acfta ley repugnante otra! En el imperio de la razón no caben en vna fede eftas contrariedades; ni en el de la jufticia la deeftosjmzios: quando en el de la Verdad la luz del primero ,naturalmente excluye lasfombras de elle íegundo. Yfi ,íiendo áfu favor ,no las eftima el Ar^obifpo ,las eftimará el Colegio, íiendo en fu contra? las venerara ,íiendo opueftas á. la ley de fus Conftituciones ,al facramento de fu fee ,a la religión de fu juramento, ála on a de fus coftumbres ?quando la mifma Audiencia no apreció el primero ,fiendo hijo de fu difamen, conforme afu jufticujley. fee ,religión .conciencia executonada en fu mifmo pr onunciamiento. _^ ,o Con eftos infeparables vínculos cine fu hermofura la Fee ,defde que en el Editto rjLASStSTTfS í«tÍ5aS«“.' imagen de fu temblante ,de que con rcciproca efponlion ofrece hazer d.g»« »b» mas dignos, con efta .como la Aguila a la luz dei Sol ,examina fus parcos, pau teco- ,r'9 conocer dcfpues por genuinos Tuyos álos que halla legítimos fu careo jaísi el Colegio al rayo de la Sabiduría (ácuya honra lúe eiecto ,yconíagrado )los explora codos ,para admitir por generofos fuyos, á folos los que en el examen de fangre ,y ciencia halla calificados. (Efte juizio ha fido la mangana de Oro, que en la mefa de la dilcrecion recibieron los efeocridos por don •, ypor defdén en fu imaginación los Llamados :la que ha fufeitado en el Yda de las Letras el incendio de la emulación que oy padece ,yconfederado fus difeordias con efta de fuero [baftante á turbar las Deidades mas fupremas del Gen - tilifmo ,ácommover los Elementos de fu imperio ,yáromper en quexas fus filencios en defenfa de los fuyos ]es luz áella, no ardor de los mifmos que fe ve hoftilizar ,quando atodos ,fino fu elección ,por-* que en concurfo de otros no pudo; ha da* doles heroyeamente fu carifio. )Con efta engendra en los Altares la conciencia fu piole eleéta :naciendo de entre las Letras Sagradas los que merecieron hazerfe hijos de las fuyas :aventajan en elTo ácodos los corporales ,que recibe la Naturaleza ,como ie los dá el acafo ,quando pare álos otros el mérito ,como Jos concibió mejor el jui zio. Con efta en fin reconoce áeftos por hijos ,los admite áfu conforcio ,para que con doradas calcas de honor falgan de fus Lares ,los mv.fte de fus Infulas ,para que en la generosidad de fu purpura teftifiquen la del leño donde eftuvieron :los alimenta ,educa ,decora ,conforme áfu Inftitutoi ycon la mifma mutuamente ellos le profesan ,juran ,prometen fu obediencia, obfervancia ,defenfa, ydemás ,que fegun Eftatutos acoftumbra (como la Antigüedad Romana en las filiaciones, que ya en las Armas ,ya en las Letras celebró )el Colegio 1oen ne C-woniarum ;feu Prabendarum COLLEGII,eum, qui digniorem neglexürit, ad damni refitutionem adftriíiurn ejfe :bic non folurn iuflitia diftributiva, Jed etiam commutativa violatur :ex edi¿h namquepropoftione quídam CONTRACTUS vltro, citroque obligatorius ínter Digniorem ,&eletíores refultat. Conñ.io.&7. 1FS.Nazianz.de Epiic. Proditum eft litteris Aquilam fmgulari quadam induftria pullorum fuorum oculos ad Solis radios fie explorare ,vt per eos fatum Genuinum ,ac fpurium mox AGNOSCAT. Prol. Conft. ibi :Litterarum SGIENT IAM antepofui .... Ipfi SAPIE NTl<M, quee Deus ef,Co!legium erexi. Conft. io! ib¡ :Re¿lor..edittum Prabendam vacantern declarans affigat...Etfiat eleliio pracedentibusfaltim duobus trattatibus fuper mor¿bus,&alijs, &lesione vnius hora cum termino 24. ordine Reoalis Vniverftatis inprovijione PRIMA - RUM Cathe¿rarum, &examine Collegarum rigorofo. Et Conft. 7.& 12.& ij.ibi: Sujfickntiores eligent. Et ftat.5.ibi :Trattatus faciant defuá indolis,virtutis,ac Generis CLAR ITATE :qui traólatus de Parte nuncupantur, &alij de Officio ... VT CLARIUS Collegio con/lct, (fe. Virg./En. 1.Manet alta mente repoftum IUDICIUM Paridis, SPR^ET^E que injuria forma. Et infra .... Regique hac dicite ve/lro Non illi Imperium Pelagi ,faui que tridentis, Sedmibiforte dat:im,tenet Ule immania. Ovid. Mulciber inTrojam,pro Trola .ftabat Achtlles. J 1imán paneg.ad Traj. Plat. cpift.lib 7 Praftantiores funt mentís filij qulm corporis, S.Ambrof. epift. ad Sincc.ibi: Aut naturafiltosfufeipimus, aut eleltioele¿iione Micium. Conft. 15. ibi :Vrdeant vota qua Rom nía verbo Mijf dis f»bfcrip'tTf£b¿ b't»releaio re^a. Et dnL,íblfH0- nafati Collegarum...clamys tribuatur C7-infigmapanni rubei coccinü. Caliod! .7 *2*ep# 1’Qrid nobis credi pofsit optatius,quam vt Alumnosproprios advber*fua C. recolligat,& mvenerando C«tu annumeret ... agnofcat fanguinis aecus..femmate dutto per TRABPA'i Et d.epift. 1.Te decoramus Infgnibus, p’nge va/los humeros colore palmata... Lares proprios calcéis aureis egredere: multis gradibus enixus ofende. Etep. 21 . si. clcunydís tu* intende purpuram,cn las que folemniza luyas »coronándolas 'vejtísgenerofa :quamfiliofue Venus dicon eilaurel de vna fina efponfion. ciiur ttxwjje ,vt eximUpulcbritudinis .ii„neficacias «aUC fll Matrera fingulariter ornatus filius te- 31 Quien dudara en la 4 Jtaretur. Et llb.^.ep. 2.ibi :Per arma fijfiftancia comprehende ,quando en todos poflefierifilium grande Ínter Gentes ,fuexeCUCÍOn tan laudable, cor. fíat cjfepracomum... Ignavt effenef- L^erecnua ?p. euint, quod iudicia pepererunt... quando como fu íulpenlion vergon^oia, .1 v.ncuíd animi cbligantur yvt prius fe recomendada la perpetua obtervdiat morí, quam aliquid afperum Panuebran- tribus videantur infligí.,fume AIrma vancia de la Fee ,ydeteitado 1Uqueoran rnioi tibique profutura. to. En el Natural ,eferita en lus entrañas a ,,equidad ,que fecrecamente infpita las con- Dcntcr. cap. 29. W:Cupin, irgo veniencias de guardar los ^"^dé las Genterba .. &imp’.ete ea. Ecclef. 15. in decoridad de engañarlos. Ene perpetuumfidern pl.ieitamfacere.Ecdd. r1v¿r[os Edictos que la razón 1dexan ,‘i mente rodas cumplir» promijsio. fL.i.ff.depaá. Huius di¿to para que lgualme Iri edicli ¿quitas NA TUralis efl, fus conVenios ,fin degenerar (1* quid enirn tam congruumfidei humana:, .,,npLlS frentes eltiiTipO la quam ea,qu* ínter eos placu;rit,fervare\ Cías )de la C] .rvozea,que nin- L.74. ff. deevíft. L.22. ff.de aft. emp. Naturaleza. En el Civil ,1 fL. 84. ff. ckR.I. l, NATURA milicia ,que execucar las prodebettquern ture GENTIUMdare 8J. infame iniquidad, que VIO- oportet,cuius fidemfequutifumas. L. i.mellas >ni mas mra 1~n. j; ft. de Conft. pee. ibl Hoc edióio Pretor [ar\as *quien fino el para zelar lu cu j favet Natural} ¿quitati,qui conftituta ar fuencaño ,invento acciones, orff.Dep. Mendoza de paa.l.i.q.4.n.7. /-anon;COl feanadió nueva necelsidad ala ibi -Tradit Tullius lib. i.Of. quod ejl canónico >ic defnu- Fides fundamentum iusTiTi < ae, execucion de las convenciones mas d ideft dillorurn, &conventorum confian- £n£eal ,fon las Voluncades mas oc«to. ir •fu folo qUerer tan obligatorias. obfervari vult.Cap. i.& 2.de Iad.cap. mp p^. • 1^nreiTlio- E>nel 1.de dol. fL.2 .tit.2d.lib. 5.Recop.ibi: qUe ]as craeajuizio el aprei • Pareciendo que alguno fe quifo obligar dA1pele alAlma con Viva pr uon otro por promifsion^b enotrammerayr*K(prv¿lCÍon de IOS lUVOS* */w/fela conciencia ala ¿villania falcar el Hombre de bien afu - '...... J tiafub rnortali. Tenet cap. 1. dePaéh lkrbof. vot. lib. j. xot.76. 11.19. cum inhnitis DD. <^j Infamis habetur ,pui déficit infide, (f^row/'/í/j.L.íád.inandati,tf.de his qui noc.l.41 .C.de traníad.cuin alijsEfcob. de Pur.q.<M. 5.n. 1o. &15.Bono viro non convenit ,vt quod femel dixit ,irnplererenuat. Caputaq. dcc. 190. 11.2. p.i .Gratian. dilcep. cap. 499. n. 29. VERBA ligant homines, Taurorum cornua funes. Efcob. de vtr. for.art.4. n.8 .cum Soto, Salas, Sayro, Reginaldo, García, Jvlelf. ait :Admijflum ad Collegium in uno adeft Confiitutio, quod tale commit- "^-..7/, -ir. TV Cr.0 T'r\ drifbuenos, como de los Bru- to°s la r °coyunda. En el Stacucario efpecifico de Colegios es alTcurada doarma quc las Conftituciones jtmemo. ‘u'Pa C0'1IX 6Sanee 'grave,.ipmracion deBec'Col s,porel quali gan en jufticia au ,¿? 0?,, ellos cecontrajo entre el ?ramento es aflilebrado. La virtud 1^|3fe£ (' 0|a> va ,pero no es menos la .,.res uitlluJ jiT ’tens fit Collegio IPSO FACÍO qUe trae defdc fi cn°Cvi 1 privatus ,vel talem panarn folvat ,vel aÍN *re/lU 21 Naturaleza ,yfu generóla defcendencia de la Paz ,Patria de las felicidades humanas. Si ello deciden todos los Derechos aun en las mas deínudas promeflas ,qué harán en la vellida de elle folemnifsimo juramento ,adornada de tantos vinculos, conílituciva de elle quaíi contrajo ?Si al mas enemigo preciían águardarla ,qué ferá álos hijos ,ytan dedos del que ios procreo en la concordia de los ánimos? Pero es fu defgracia tal ,que por paz fe Je retorna vn pleyco ,tanto mas fenfible, quanto menos efperado del que menos efperaba ,quando ni de fu mas enemigo lo efperara. 32 En términos mas proprios deí pun- to ,individua la Conílicucion VIII. la defenfa que los Colegiales juran del honor» libertad preeminencias del Colegio ,obfervar fus Eftatutos, yno hazer cofa contraria ,óagena de fu intención :Yla citada XVIII. que ninguno apele ,órecurra del Redor fino álos Confiliarios ;que de hazer lo contrario ,incurra en vn perjurio, yprivación de Beca ,yque no le efeufe, por legitima ,óracional que fea ,ninguna caufa :Yel Eíhtuto XXV. que obligan con pecado mortal ,las que han ellas claufulas :Obliguen en conciencia ,pena de pecado, de juramento >ófus equipolentes ,óaviendo dcfprecio de ellas ,6pecado en fu tranigrefsion :Yel XXIII. que en cafos omiílos fe recurra álo determinado en los del Mayor de SANT ACRVZde Valladolid, Eftc tiene en el fuyo XXXII. decidido ,que pena de íu privación ,ningún Colegial en ios grados que recibiere de Licenciado ,óDoctor ,dé álos de la Vniverfidad mas propina de la que les toca fegun el privilegio del Colegio. Ylo mifmo diíponen los del Mayor de Cuenca, A^obifpo ,ydemás ,que lo tienen de Fgra» reftitmt,tentUtr quls commijfo dcllFlo dimHtere Colkgitim ,C’T'c. quid ingresensCoUegiurn videtur quafi contraherc,<¿y confentire inConfHtittionibus,one - ribos&gravaminibus. Fidesbabet vim iurar/ipnii,cap.pervenit,<le fideiuf. Barb. ibid. n. 13.PaFlurn dPACE diílum,cap. 1.de PaéB venit dNatura, L.p.ff.de iuft.d.l. 84.ff.de R.I. Ifai.cap. jz.& 54.ibi: Opus Iufiitia Paxzfedebit Populas in pulchritudine Pacis ,&in Tabemacuiis FIDUCIy£, in requie opulenta. «[ Fules etiam Inmico fervanda ,L. 5.&7. ff. de captiv. cap. noli 23. q. 1. Caliod. lib. 5.ep. 43, ibi :Graviter dolet iniuria qua contigit infperata ,&Ji inde proven}at dolus vndefperabatur auxilium.. non ejt leve prudentes Viros in Pacis CONSTl- TUTApeccare ,&4. ep.27, ^DO Conft.8.ib i:Honorem commodaftber- /wv-vi uí as commetur obfervaturum ,nec alias bis contrariasy vel derogatorias,aut barum intentioni alienas procuraturum,&c. D. Conft. 18ubi: Aquo non liceat appellari,nifial ipfos Conjiharios .. Si aliquis ex quacumque caufa quantumcunque legitima ¿ vel rationabili fecus fecerit,EO IPSO* &panam iuramenti incurrat ,&d Collegio privatus exifiat. D.Conft. 32¿ ibi: Ad Confiliarios recurfum. D. Star. 25. ibi :Iuxta Confi. VaiUfoletan. S8. deciaramusnullam adpeccatum mortale obligare, prater illas,quarum traníareF fio fine Oh eje non pote/i, aut ífJ is earumeontemptor extiterit (qucddeCpe vX-wt "*¡*** & ve, ba .Obligent tn foro confeientia r uh pana peccati,prafliti IURame'n i:\ffte frum ceqwpollcntibns. Star rl?, /v n°nJat^«Hquisdeciffus tatis prandtum prafiare ,&-cv: J. vt compofitiones ínter Coilegium Z Vniverfitatem falta,&om¿A gia obferyentur . Conchenfc ¿o 7 nju¡ cepturis Jervetur privile~ glUm íOnccJim ,vlt, quod privilegijs omni 11 ómnibus fru¿ntur,qn¡s Colkgis s.B:rgraduar por mitad de propinas afus Co- Salmantica ,&s. Cruds jcomo ede de Santos por el fuyo VJüJUcti concejo. Junt. hjt .. vmm, o7•,rJ q.mi Dcfiores intenjertes examini reccbido en aquella Inligne Mexicana. Elle Lu.z-el Dell. media parte contentifmt es f\caufal ,ocaíual origen (en el expepilleé Colleg. Stat S. Ildefoníl diente conlta) de recurrir al Ar^obiípo el eonih42.^aIia. M.° M.° quexoio del Redtor ,que le cenia en la recepción de fu Borla ala ob* fervancia de elle Privilegio ,de efte rela- to ,yrelativo Eílaturo ,yde ella preeminencia jurada de fu Colegio ;de cuyas premiílas ,yíiguientes jurídicas relultan lor¿ofas en íu Ser abílraludas ellas confe* queridas. (n) 33 NINGUN Colegial puede apelar ,d recurrir del IfiBor iotro fino dloe Confilla. tam ,ne C. C. reliflo fuo P. ad iudicia nos ,aun teniendo cauja legitimado níaonaly PUBLICA pertrahant., alioqui caurincurrir mío fació en las Mías del perjurio ,y fam perdant,&dC0MMUN10-JmmcwU) P)/lací .Cñn/íturin» ,8 NE habeantur EXTRANEI... placían de Beca e/latuida en laionjtitucion 18. manifefle putei ,quod non folum IN- Lúe"oT. 0D0Colegial 3que apela >orecurre VlTlfed etun LVOLUNTAR II i; %epior al Arcobiipo ,yno dlos Con/iliarios, pací fel non pojunt ..vt S. iudicia aei Rector ai si' ¡ y/ ,jj fubeant ,cum non fit beneficium hm aun teniendo la legitima yaaonal tauja de gra * perfonale ,cui renuntiari valet ,Jed ¿u¿irfe incurre ipfo fació en las penas de perpoüm Mi COLLEG 10 ..¡niuld.mg¡£y_ tura, lbi Glofla ait :Acommumone, yJ ideft ,officio privetur. tltucion 18. «,nStat S! &Sí. Idem *1NINGfiN Colegial (ueiegradmrfie tena Sylvdt'. in Sum. v. Exmpth,de Licenciado ,oDoclor fin el pnTnlegiode fie n. 10. &II. D. Sol. de prac. fup. Q0¡e,rlo ,con nms propina de la en el /enaltadaf Conf. itid. j. %ia¿ir cn la privación impuejla en eÍFfiat.i 3 . j33. Luc<ro TODO Colegial ,que fe gradúa de Licenciado ,o(Doctor Jm el privilegio de fu Colegio con mas propina de la en el fenaladoy mude en la privación de ejje Ffatuto. r0¿0Colegial que obra con de/precio 11 El$pt^fofiao^¿ de Bfiatuto ,il«tr**a Conft.tuam difiofitm aliafententia. Tenet D.Solorj. de Ind. con henasde perjurio ,0pnVacion ,incurre la guv.lib.2.cap.2 7.„.88. 1 ¡<¡n ,¿f e„m,e¡ Eftat.z$. Luego el une fie graduó con de/frecio del Uftfilcm' JerVatiVo del privilegio iyquebranta la Conf. 18. difpo/itiVa del recurfo con penas de perjurio ,y ?3E).Confl.8.Barb.d.vot.7<?.n. 18. pnVacion ,incurre dos Ve^es en la puVaiion 3y adco obligac fides ,vt ji ps•r%eff e DbLScontraberet, ex fuá bromiísiot>t 'J nUQ -> jegun J , 3r'7. o ne teneretur.^3 Quien debiendo ,conforme ala íonfr. 8, -yfu *3 yf lí jurada fee (en Derecho Divino ,Natuial ,Civil }Canónico jP^eal jobligatoria ,ílc- /é/iíier el honor ,///WaW ,preeminencias de Jii Colegio ,ohferiar fus Fffatutos ,no procurar coja contralla ,oagena de fu intento ', yno defiende ,ono obferiaa,oprocura 5grados, orecurfos falta ¿las obligaciones de %fee. Luego quien debiendo afsi defender ,o¿/¿r)w, ??o procurar *, «o /o/o ?io defiende ,yero ofende, yno obferiaa ,jprocura de hecho ,en fus gpa~ dos ,y ipunjo ifalta en todo alas obligaciones de Jufee. 34 Si en todos fueros eftas mifmas pre- ;ilan fiempre al Colegio ádefender los Puyos ,oy mas viéndolos invadidos ,no de vn Enemigo ,fino de vn Hijo, que profefsó defenderlos. Si de tal fuerce debemos ajuftarnos alas Leyes ,como íi huvieramos de darlas razón de nueftros procederes ¡qué qtienta dara el Colegio álas Puyas ,yfu conciencia, fi (teniendo jurado detender con todo esfuerzo fus prerrogativas ,honor ,libertad) no fe opone ávn recurfo ,que hoftilizando la de fu fuero, la efclaviza ávna junídiccion, que no es Puya, defraudando con deiden, injuria ,defayre áfus Conliliarios de los honores de la luya? Qué quenca las dara, íi (aviendo prometido guardarlas, no Polo con grande ,hijo con máxima diligencia )no reclama efte recurfo tan a^eno de lu intento, can contrario áfu difpoficion no interpuefto ante quien ellas ordenan ,y ante quien tan apretadamente vedan Ínterpuedo ?Fomentará con fu filencio Jaraa. licia de íu ímeipolicion ,oauchorizará con iu tolerancia fu perjurio ,tiendo en Ja ley lo mifmo ,no contradezirlo ,que conientirlo ,no prohibir el pecado ,que cometerlo ?Dexárá ella dilema con fu deícuido abierta álos Suceífores ,que regularmente liguen las huellas ,que redas, ono recias les eftamparon fus Paliados, fin r» ci D.SoIoty delnd.guv. lib.j. cap. t6V 11.89. cuín Menoch. Berf. P. Suar. ait: Lt-fpecie defenjionis Prwilegiorurn ,Jp Exemptionum ,quod graviter pcccent, &puniantur,quipro eis non pugnant, ffatagunt. fex. ¡n cap. quain pencLilolum 7. q.r. cap. placuit,& feq. 11.q. 1.cap. 5.de Arb. vbi Scribentes. Bt cum P.Suar. addit: Talem incuriam, vsl renuntiationem ejfe INIURIOSAM ,&ipji qUl Privilegia.,vel hxemptiones concedit: Imopro PR^£- EMINENT1 1 S,&HO N0- RAMTII svigilare ,6^ decertare debent. Ovid.de rem.Am.i. Principijs oofia-.ferb MEDICINA paratur. Cal.fib.q.cp.27. Exaggerat enim culpa incontrarium verja crudelitas lU rn^í°Jrí EM ’«*** ei ^ntrl VIOLENT OS induljimus ,mJe ponas finjfe grajfatam ... Oexecrabilem cafum !Impugnavit hominem attxthurnfuum. ZtiS. Defenforcm fecip,quod mxmímicas poiuijfct audere. %Scnec. de elem. lib. 1.cap. 1.Sic me cujíodio ,tamquam LEGIBUS quas ex abdito ,ac tenebris in lucem evocavt rationem redditurus Jum.«T •U.Lonít.8. íbi :Hono:em,comnlodafibertatem,prceeminetias Collegijpro VIRIBUS procuravit ,ac defendet. L. iurif 4*caP- Vt debitas H9A-i°- fIudtCibu*deferatur,de appeH;& ,b, GíoíT.& DD. &mcafu Cob lcgi;. DA eJafc.cqmp.cap.p.D.Valenc conf. 2oo.n.¿4. Pare;, de inft.ed. tit 2 rel.rf. n. 127. ait :IuriJdiTtio Ídem cf TrtfíZr S'11 D‘Oonft. 18.ibi • fiTrj t!urawc'itum quod real fi fidehter omniAiUR f, Pfnirxn,,.,j„xta ConJlíLlTm Z'<cfrn, ;M,IMA fi' .%Lofntrre, velnon contrajere P Lri ffunt-£•*“ a. doPtion¡b.fF.de adop L-adigcre,ff. de mr.patr car. nP‘ tjs ^dift. 85.cap. Senec.trag.in TroSs a¿f }q*7' 1fo/ofacit, quijacit quod faceré m» debet. L.turor. íf.de adin tur IZ\ J adI.Mc. E, dolía / quod qui! famttnttur. L.doTus Ir Ftocuratürcm, }. Dolo, ff. /.cero rm.u^fríibiUt^. L, ¿ de fie. cap. qm cont ,RT. '* Senec. de Morib fTam6‘ an.mo J.icus ,quod fecijfe vitiojum e/h quu ja*ia cernmtui^ animas vero norf vi* vtfetur. «i[ Exód.2 1.ibi :Si qms aperucrit cifternam>&non operumt eam, eec'deritque Bos ,aut Afinas in eam, reculet horrúnus cifterna pretium m- VKntorurn. S.Cypr. ad Donat. Admon> tur onmis ¿tas ficripofe quodaliquaüo fdfturn :cxcmpla fiunt,quce iamejje facinora Aeftnermt. «fí Conft.i. ibi: ln Collegio habitent DECEMStudcutes. S. Chryf. in A¿ta ,hoin.j. ibi: Si qui DECEMhabet filios fubdttcs afsidue cum ipfo viventes ,cogitar fine ir.termifsione mram illorum agerc, quid non patietur bic qui tot habet .. obedientiam babcntes in fuá ipforum potejíate ?Reg.j. cap.2o. ibi: Cujlodi Vitwn ifiutn ,qui fi LAPSUS fuerit ,erit anima tua pro anima eius . Math. 18. ibi :Si ei, qui vnum duntaxat ofienderit ,expcait vt mola afsinaria Jiifpendatur in eolio cius ,Ó* demergatur in profundum maris. Chryf. lib.£>. de Sacer. Quid tándem fiet illis ..qui tam multos .. perdiderint ?*¡[ Caílod. iib.2 .ep.36. Cavendum efi nctranfeat in vfum, quod conjlat ejfe PRO HIBITUM. S.Leo epitt. adTur. Aft. ibi :Qui alium ab errore non revocat fe ipfurn errare demonjlat. Cap. 3. -difc.8 ?. ERROR cui non rejijtitur, approbatur :Et VERITAS cum minime clefenfaUir ,opprimitur. Cap. $zpe 41. dift. Sen. in Herc. Oéts. ait: ,. Et VITIUM impotens VIRTUS vocatur. Et Ovid. de retn. Amor, lib.i. Et MALAfunt vicina EO NIS, errore fub illo. Pro VITIO VIRTUS crimina fiepe tulit. «¡[ S. ílier. ad Ruft. Omnis in te Dormís inclinata recumbit. L. 22. C. de adm. Tut. ibi :Tolerabillus efi Servos MORIfuis Dominis ,qua'm fervire EXTRANEI S ... Arec D0- MUMvenderé liceat ,inqua defecit Pater, minar crevit :inqua MAIO- RUMImagines aut non videre fixas, aut revulfas videre fatis efi lugubre. Cic. 2.off. Detrahere aliquid alteri, & •hóminem cum alterius incommodo augere .. non miñus contra Naturara videtur ,qudm MORS ,quiim DOLOR, (¿Re. Rcg. 2. cap. 12. Dives habebat cvesfip bobes phirimos :Pauper... ovem vnarnparvulam ...tulit ovem viri pauperis.•.filias mortis efi vir qui fecit hoc,&c. Elias Cret.orat.i.Naz. Sirte 24 fin quedar obligado áfus caídas ,quando en la Ley no es libre el que las abrió i los Animales ?Dexará al Decemvivato preste ,yfuturo de fus Alumnos con fu paciencia incauto elle efcolloen que perezca la vida de fus coílumbrcs ,fin laflimar la fuya >quando fue digno de perder la fuya ,no folo el que tuvo la de tantos ,pero la de vno íolo áfu cuidado ?Dexara lu fufrimiento pallen aacreditarfe de Leyes las tranlgrefsiones >de verdad eenor, de virtud el vicio >yde inocencia el deliro :por la facilidad con que íc disfraza la malicia con los trages de la bondad? Antes vea por los fnelos las altas Almenas de ella Caía (aelle gol Pemln i! d‘lVa {obre fus ombros )en que v.vio ,fe crlo> creció tanto Infigne Varón, que coronan, dola de bendiciones ,llenaron c.e admiracion ala America ,yde (lis aplaulos los libros que entregar ála flor de lu Poderidad quebradas las tablas de fus Eltacutos, que recibió enteras de mano de fu laureada Antigüedad. Antes vea caldas de fus fagrados Paredones las Imagines de fus Mayores ,que en vez de Eftatuas ,les levantó la Memoria para encender los generofos Efpiritus afu imitación ;que condefeender fe lleve tan cíltañameute la vinca vinculada ,oya de fus eílraño Poder ,que tiene tantas . pteciofifsinaas ,que aun no a. ne, por las muchas, muchifs.mas queíeciene ;yafu v.íla ,Yaíl ‘fotari ?nfuErario. lasfagradasmarganta^ate o_ Oqué Indias tan ambiciada r 't5'no‘“he "l Colegio ellas ,ni las otras, ni otras c“ft^%“ArV Emulos, Laterales de efte ,Xefes del otro ,obraron con mo- 'cen- cencía de confejo :procediendo en el re- Vniverfus^.vnius anim.s fritiumaita curio con notorio error el Primero* fin encui tándemfupplicio obnoxius, qui tc. 7multis jortaffe ammabus ob culpam teto conocimiento ei segundo ,ccn igne* f¡*am&fcgmtié,exitij caufamprabuifí rancia de eflas Confticuciones los Terce- ^S.Aug, ep.i 48, ad Valer. S. Berna to, Yaf S1 _efcufados :ellos ,por no eftar como cítranos >obligados alaberlas, cjuanapudP.Thom. aleíujib.i. cap.i. de do el que todas las fabe ,ignora las fin- Proc-omil-Gent.í'aLde Indijs,ait •. MM 1ri p^ventt in mentem circum Europa Acá•* guiares.^ n1rimero ,aunque tan necetsidemias curfare,ac Inj,ani rióla vociferado áfaberlas ,como águardarlas ,difri >eos f11 cio¿ir’inie plus babenti culpado :ya por fer no folo Menor vE** ^rMi, ,b¡jcomp.HaremUn ‘1».xvicuui ,yHeuquam ingens Animarum numeras. Nuevo >pero el mas Nuevo del Colegio; ‘vsftro vicio, exdufus c¿do ,deturbatur yafsi fin aquella pra&ica ,de que en todo ad In ferosl ^^ tirocinio fe carece ,de las miímas reglas L.omniuni,C. de tcft.cap. r.de conft. que fe profeílán :ya por olvido (frequente In5'ibí: R-p•dui omnlainfermiopeaun en las naas notonas) de ellas ,¿or no tenerlas amano, ni ála vifta al tiempo de patefl ignorare. OvkLep. Acót.Cydipp. fu recurio ,como en fu eícnto lo confieíla: vtm*dabÍÍ;; Émrantix calpx. d/•jr»t>al.lib.4.ep.j 5.Tiraq.de pxn.cauf error (experimentado en fueros y.Sann. ?TeleA.cap. 1a.^inriLlib. ¡7* rnas Tábidos) que exprefifa él mifmoalArca?-5-ait: Plus vfusfine do£lrina,quam cobifpo ,de juzgarle Tucz ,por aver como T? V ^*mdo?Jm* Z alet ;^CaP- 12 * \uL/1ir /defor-compabi-4fferuiJ!e te..tenui/re. Arbitro decidido las diícordias, que en las quodlicitumjit. L.iudicem conjlituere. elecciones de Reótor ha cometidole el Co* dmm;mor Confiitutionis ,quxeavetur Ipirir» hrtr itipm Jj_ _,</T privatorum iun publico minimi deroleglO por rn ra voluntad de compromisos:gari.Dz confefsionein a£Us patet.f L* Razón ,que como abaxo fe dirá ,le exclu- SiPer .errorem, ñ. de iudídia. ye de ferio: yya por proprio galanteo de pvid.Mctam.3, rnr» „jr•*A», Q°Qe Quod emmfcelus ERRORbabebat? lu borla >que dilcurria como en las Aves Fatetur ita ex ftac.17. íbí: /« iilu/l¿ las alas ,neceífaria áfus afeenfos ,val de MetroP' Antiftitem compro'- vn gran Beneficio »cjue ínterin desfrutó: Ycompromúd. L.p.ftde Arb.ereo mas teniendo en mano de los Dolores fus letin Antiftitem, is non Judex. «r Curadores fus fortunas ,yal avre del fa- Chr^- hom-4i•ad Pop. ibi :¿xíeeat vor entregadas las velas de fu alvedrio s>Alnb- •L r-Vi «iivcariOj tn proiog. fup. Luc. *s£ru<romeni,< oara arribar fu mérito alas condiexnac VAPVeteiVia Di<rAita.tn.Y>-, M. r,.— ™/S efle mtlmo error ,yrecudo fuprefsivo de paulas e/i,nibi¿dtfht dservo las dichas Conftituciones prohibitivas de si fed rfub Í*tor Lb“s»&Añonbus éa niitmo.y fin abfoluca noticia de ellas :de ií ZÍ7Sr‘,’^“Sís§óm oue es relevante prueba no hazerfe carrRJ*5T S-Aue.cap.síl , . go.ni mención de ellas en fus cartas :<]ue hiziera ,fi fe las huviera relatado el Re- L. i .ftde fal£caP !fuper lieris’dtíf' currence ,ofus Secretarios. Yfi las fupo? &fal f um exprímele , en el milmo hecho de deícntenderie de Si carta fu^eganada /ellas ,cpnfieífa aver fido contra ellas eífe ^cubriendo verdad,non debe vakr. QSaig. de iup.2.^,¿ 1,n,p8.g¿ j.p.c.j. hibittm.L.\,Jf.de ojf.Prat. L.e,.Jf.de ofl.Praf.L.Prat.fdeTut.& Cur. Lege enim PROHIBEN'TE millapoteft qu£- ri iurjdiciio. L. non dubium. C.de Lcg. Non folum JiIndex, fedJialias faciat, quqin ludiccm ccnfentiatur ,quoniam Index qui poflearatumbabet J'afium, perinde efl, ac Ji dprincipio mandajfet. L. vlt.C. o.d S. C. Maced. Et n.i 12 r. Attentis iuribus municipalibus non pof- JuntLxtdprorrogare iurifdiíiioncm Indician Ecclejia/licorum .. in Regno Caf- UlULita efl.L.i o.cj 1i.t.i .vbi Acev. LP L. 23j.25dib.jf.Rec. Quibus ínterdiatnr ns Laici lud.icibus Ecclejia/iicis fe Jiibmittant,&c. Clem. iniunóte, §. Í3?.nc ele deft. ibi :Quam perieulofum exijiat^uod dliquis in Oficio,Dignitate,vel GRADUj'orefe ajferit. .nijiprius IPSE quod ajjerit legitimis ofenderit documentis. CapJicet, cap.ex tenore,de íor.comp.cap.?. $.fin. de appcll. íbi :Si aLiyili Indice ad nofrarn audientiam juerit appellatum..&f de confuetudine Ecclefa teneat ,feenndum inris rigorem credimus non tenere. C. 20.de Praffc.ibi: Omne quod non efl exfidepeccatumef , , 7'defnimus vt milla valeat abfque ona fide prajeriptio. Cumgeneraliter Ju omm derogandum,qua abfquepeecato mortali nonpotef obfervaru C.illa. ne Sal.vac. c.6i,2.q, j, Quodnon ef exprejfs fancitum in iure,non efl fuperftitiofls inventionibus prafumendum. Ec xc.ovnitx.Qupd lege non cavetur,inpra- Pl¿canon habetur. Etparia fiint :Non ejfefp velnon apparere,vel no reperiri, iel non admitti ,velejfe nullum. Barb. ax. 1Ó2. Omnis argumentatio ce¡fat in materia iurifaiclionis ,vbi conflat de contraria volúntate,alt Sol.lib.4.cr.p. ?. n.4p.&lib.2.c.2 i.n.52. Durum eflexcluflone ad admifsionem velle inducere. L.ía.^.de \iro,ff. fol. inat. ibi: De vno , ta ftum loquitur.Je focero níhil in lege Jcriptum efl. L.z.^.Sed,ff.de coni. CUh?c ™-iblT :Pro mortuo babeatur,ideft, exclujfus. L.2. ff. ad Tcrt. ibi :Matre yemota, eos admittiKftmater nonfuijfet. -..1 forte,$.1. ft.de pa:n. ibi: Necdebebattam maguara rem tandiu reticere. iff ,rn§,lbl: Cur tandiu tacuit ?Sol. •»aic :Ornnes peccaíTe vel obligatio- ni uujt. A/chiepifcoüis Mexijgunt f.on; mtheat. 1*1. tom.,. &¿ ian. Cardnuus de Aguirre in Confilio Me- 3i tiva de Derechos. Todos ,dixo el Civil, deben faber c¡ue lo que es ageno, no puede hazerfe proprio iylo que no es Tuyo» de todos modos áotros pertenece :ycon gran do&itud Carleval ,que contra Ley prohibitiva ,es inadquifible jurifdiccion :y que el juez que afsienteíe le prorrogue,quiere fe le haga juez contra la Ley Julia ,y fu oficio mifmo :que fiendo de obviar toda fuerza, toda injuria ,emprende con ambas arrogarfe la agena :Ymas fi Eclefiafc tico, aquien eftá por tantas Leyes vedada la prorrogación ,ypor tantos Santifsimos Pontífices improbada la exercitada en al«J gun grado ,fin eftár antes probada por ei miímo que la exerce. Ymas abífeniendofe ellos mifmos aun de la que la coílumbrc avia tributadoles. OSantifsimos ,fi viera* des efta,que contra coftumbre ,ycoftumbres ,Leyes, yfees ,trata de intioduciríe con violencia ,injuria ,yvn perjurio ,que diriades ?Que ,fi vierades delpojar al Co* legio de la obíervancia de fus Eftatutos, en tantas Edades acreditada, yporeftemii» mo Ar^obifpo confeífada en no hallar exemplar concerniente áfu defignio >aviendo trafeeado todas las Conftituciones ,Libros» ü* papeles del Colegio ,de fu Mitra >de íu Iglefia ,que fin duda hallara muchos fi la tuviera ?Qué ,fi la vnica vez que fe ofreció fue declarada fu violencia ?Qüe^^ aviendo ávido cantos Art^obilpos ,jamás han excogitado tal derecho ique ,fiendo can notable ,no huvieran callado tantos Anos? Qué ,fi aviendo ávido tantos Colegiales, nunca han conocidolo ,fino excluido ,y afsi la vez que fe ofreció lo impugnaron, que no executaran fino les tocaífe ,ni o vfurparan ,con ruina de fus Almas, 1!? era ageno ?Yqué Colegiales ?Qué Ar<jo 1pc*s. Quifiera befar fus cenizas :Sus nom 1cs c aa en la bendición ,yfus vidas en la memoria 33 ría de los Siglos ,fus hechos han íiuo el gloriolo aflümpto de las mejores plumas, yfus virtudes en la Cabera del Orbe efcritas por la gran Purpura de Efpaíía en la colección general de fus Concilios. Yqué? preíumirá nueftra philaucia adelantarlos en el zelo de fu Mitra ,quando la dexaron iluftrada con el exemplo,que debemos fc- £Tuir como Norte de nueftra Vida ?Yqué, por vltimo dixerades ,fi vierades interponer recurfos de vna Cabera Secular, ávna Sagrada*, de vna jurifdiccion Temporal ,á vna Efpiritual (que la Ley Real tuvo por cofa eftraña; )de la efpecie de vn Cuerpo, ála Tefta de otro de otra ;de vna pro* fefsion Politica, ávna Eclefiaftica ;de vna Efphera ,áotra :ypreftdir al Sol en la noche ,imperio privativo de otro Aftro? Pero ya lo teneis dicho todo en vueftros Decretos; yfiguiendoos los Sabios, calificado de monftruos eftos conatos. Eftos ha abortado el hechizo de los Aduladores Colaterales de efte Ar^obifpo ,que faftidia* dos del repofo publico, bufean eftas dife* rcncias en los Goviernos para alterar aquel Orbe, como lo teftifica afsi la Real Audiencia áV. M. en efte aflumpeo. §. II. Que es Político ,yno Eclcfiaftico el Colegio, por las rabones mifmas del Arpbifpo ,que le excluyen de todo conocimiento. 4lNninguna de fus cartas fe haze h-— * cargo el Ar^obifpo ,ni de las razones del precedente difeurfo ,ni de las Conftituciones decifsivas del cafo :yefte m^mo defenteñdcrfe ,elle mifxno callarlas ,yeífe mifmo fuprimir la ver* I ~~dad Mexicano, anní 15 85. P. Florentia,' P. Betanc. &P. Medina vbi íilpra. Siguenca inParadif.Occid.& ín triump. Parchen. P. Medin. invita S.Pbilippi alefu ,noflri Mexicani. Mend. in geneal. de SerVantes.P.Cbgolludo in hift. lucacanenfí. P. Bocanegra in Actis S. Inq. Mex. llluft. Epifcopi Adame ,& Sariñana vbi í'upra. P. Burgoa in hift* Anreq. S. Domin. &alij innutneri ,& Archiepifcopus irte Don Ioanncs dt Ortega Montañez ,in epiftola 5. Iulij 1696.ait :D. Gerónimo de Soria,Do¿lor en Leyes, yColegial en el Colegio de Santos, en dondeparafer r¡cébidos preceden tratados departe,yoficio,yrigurofo examen ,Jiguiendofe elejliiodc los Colegios Mayores. Et in alia x2.Iulij 1696. de Omnibus Collegisferibens Regí D.N.ait, Ser eJleColegio Ilufre Seminario de Virtud,,y Letras ,y tenerpor Alumnos Mitras,Togas,Dignidades,yPrebendas, Sol. l¡b.4.cap.i i.n.jj.&jj.ibi :Qui fe folos f apere putant ,&arcem tetigip Minerva,fucile difeedunt ab flylo> modoprocedendi Juorttm Anñcefforurn ,vel eorum gefta contemnunt,&c. %L.3 .tit. 1.lib.4.Rec.Caft.ibi :EJlrañec cofa ,que de vna jurifdiccion paffen d otra. C.íolitagde Maj.&í ob.ibi: Alterum vt praejfet D1EI ,alterum vt praejfct noéti. C.quoniartijde oií.ord.ibi :Vnnm. corpus divifa capita,quafmonftrum . Et Dent.22. Lev. 22, ibi :Non arabis in bobe &afno: idefi (aitcap.in nova 16¿ q.7. Homines diverfe profefsionis in. officio vno non fociabis. Et Horat. iu Árt. Poa;C. Humano Capiii cervic'c Piclor equinam Iungercfi velit ,&varias induccre plumas, Indique collatis membris ,vt turbiter atrum,r Defmatinpice mulier formofa fuperriex \pe¿tatú admifst rifum teneatis Amici> Mexicanas Seíiat.in ep. 5.fept. 1706- mijs aftis,pag. x03 .ait :No corre henil diente ala piedad de vnPrelado Lciefiajtteo, mal mas templado ardor que pidenfus abanzados años..exprefsiones tan ca fitattvas ,y denigrativas de vnos Mimftros de V.M. por la facilidad en creer Aauladores-. cuyoplato,con quefir - ven el cortejo, no es otroque bufet dL recias en las refoluaonesde losíovierLs, Aixnon conf.58.n! xo. Ifteimpetram J.m, isfiut infirmo, qui chirurgo vulnus acl egere noluit oh id mortuus ef: de4 detegere enim debct impetransvulnus omne Prmcipi ,ideft ernnia obfiantia fifi impetrattoni ,(fie. C. Conftimtus, cic rcícr. ibi :De bocM. P. non fecijj'et M. ENTION EAl in fuis litteris inteüigendum erat CIRCUMVENISSE PradeceJJorem noflrum. Ovid. .. . . Nulia eft vi¿íoríamaior Qiídm qua confejfios ánimos qitoque fubiugat hofiis. Confiar ex epiftolis fuis 25. Oct. 1706. ¡n aítis, pag.áq, &8r.huius procefíus. «f 13ald.Jp tit.íiq.aliq. teft. proh. coirl'. lc!iifinar¡s,col.pen. Sol. de lnd.iur. l.i . cap. ia.n. 1. Parum eji fundamenta noflrx opinionis kcijje ,nifi contrarijs J.itisjj.ciamus. S.Iacob. ep. cap. 1.ibi: Pofiu\et.,nil bafitans ,quienim hafitat, Jimilis eft ,fiuElui Maris ,qui avento movetur ,&circumfertur :non ergo ajiimet homo Ule ,quod accipiat aliquid aDomino, fD.Fiícalis Don Iofepbus de los Ríos America: Decuspn his a¿tis, pag. 104. &109, AJeparatis non Jit illatio. L. ínter ftipulantem, §. Sacram, ibi ‘.Sed hacDISSIMIEIAfunt,ff. de V.O. Nec dmwoí/j.L.4.C.vnd.leg. Lipf.in Dialog.c.i 2. ibi :Gloriofam vi- ¿loria gemís efi, ab eo cum quo decertem arma capere ,quajitum que adverfario teftem illinc fiare ,&ifihinc dicere. Late Rodrig. in qq. Regular. &Caraiimel in Theolog. Regul. &omnes cum Amseno de mod.proced.in cau.Reg. 34 dad de fu difpoficion ,de tocar álos Conjfiiiarios apelaciones ,orecurfos del Redtor, es confefiar claramente no pertenecer a fu Mitra •, yello folo baftaba para la victoria del Colegio: pues ninguna ma^or, dixo el Poeta ,que tener confelfos los ánimos del contrario. Ymas no affegurando en ellas aífertivamente le compiten ;fino pidiendo con temor ,con duda ,condicionalmente# que fi tocan ,óno ,ótocar pueden áfu jurifdiccion ,fe le declare. Dize en vna: Aunque en la Ultima difeordia falió dmi jaUor.. , tío púfsé dproceder ,yJolo cumplo con el dar quenta dV. M. por lo que TVBDB pertenecer dmi (Dignidad quanto dejie Colegio TO fLO fiVTJSDICCIüXAL ,para que V.U.lo mande refoluer.Yen otra :Aexetnpeiones iguales conté/ponde jurifdiccion e/piritual :SI e/la re/nle en mi Sag. Dignidad ,0VIO 5ton lo que Ua propueflo ,V¿ Afi. es SOLO quien lo ha de dtfcer* mr. Con razón dixo Baldo #que rinde al competidor las palmas quien no lañstace á fus argumentos :yteniendo eílas el Colégio #por no folo no refponderfe ,pero ni mencionarfe por el fuyo los fuyos expreífos en fus Conftituciones ,no necefsicaba de pallar ámas alegato #ni de refponderle á los fuyos »mayormente fiendo tan diftantes ,como agenos del afTumpto >ymas eftando concluidos ,abfueltos »reconvencidos por la albísima jurifprudencia de V. Fiícal ,Augufta voz de V. M. pero por lograr mas gloriofa la visoria de convencer al Ar^obilpo con fus mifmas armas »le probará con ellas la exclufionde fu rnifmo intento. Todo el fe reduce áemprender perfuadir# que el Colegio es Eclefiaítico ,y afsi de fu jurifdiccion. Yefto nada con\ en ce :pues las Comunidades de Regulares 011 Eclefiafticas #yno por eííó conocen ,o pretenden conocer las Mitras de las caulas, ónegocios de fus Individuos# de que pn* va- 3Í votivamente conocen fus Prelados ,ypor apelación ,orecurío fiis Superiores ,yGe*- na a¡es .con cjue aunque fuelle ,que no es, Ecleliaitico el Colegio, no por elfo deberá conocer e! Ai^obilpo de los negocios de lus Colegiales por apelación, órecurfo del Rector ,d<~ que privativamente conocen los Confilwrios ,yColegio. 42 Pero veamos los medios con que -.(42) prueba 1er Eclefiaftico. El primero con oue ^nflat “ld*Pift .pag.<ío.m princábí* rjr*-»jnuuciu conque Nohe pretendido ,NIPRE TEN- exoraia lus cartas, es ,que na hecho bene- D 0 tener dependencia con efios Coleficios :yfi elle fuera modo de adquirir iu- $¿aU S' nLintervención otra ,que hazer- -Micción ,huviera muchos con Cuchis, que no tuvieran ninguna jymuchos fin ^es ofrecido * Negó totum, quia in ninguna ,que cuvieran machas ,feoun los íicob^^T; PnCr: 5Ep5ft, .LS* que connrieilen: Yli Ion ciertos ,regraciarfftuenter ,&• non IMPRoPE- felos ,aunque él de fu mifma mano los co- Cafiotí-de Amic.$. Qnantalibebra con las vibras del improperio defacarlelos ala cara. Bendito lea Dios ,dixo San- 58*&5P* dedatione Benefidj Ecdeiía; bago ,que colmándonos de cancos cada £?& inftantc ,no nos impropera ,oda en roftró Thsodoricus ait Regí Tranfmundo: con ellos. Si efto alude al de laRlefiaMevos Gefaleacm ,qui noftris ini* tropolicana ,que dio ilM.0M.o cWcqucctte ála ínterpolicion del recurío qiie le adoeptum..nam Ji caufamtfericordia fufmitió ,duda íí darle gracias ,ó(iiifY« “ptusfuit inRegwveftro teneri debuit, j\|^fS*fi noftri propter quid expulfus efi ,non quando ve que en el gran pecho del Rey opportuerat cura divitijs,&c. petimus , Theodorico no cabiendo las que tuvo de hanc iniu fiitiam deiiberatio vefira Tranfmundo .Rey de los Vándalos ,por ^ aver receb.do en fu Reyno áGefaleco, WJfoft erroriseventm ffdpJtZs que recurrió aíu amparo, fugitivo de los Ju™cntre M* conftlium.. tanta vosin vmbrales del fuyo ,fe las eferivió muvfen líTr c . eVtate rutando :nam cum edas .y fe ncckd el cero cambien gracias en ve* de quexas. |alude fu‘£ cT^üb^tT.i^ aaver antepuerto aotros Colegiales en BemCÍ* rcfic,0S, yCanongial :vna de dos ,¿lo ha hecho poique los ha hallado mas dig» íunftas,& Theologl. Bald. conf nos en los Concurfos ;ono! Si lo prime- Ihl'J’tdf :Plus fe amat . homo '* ro ?En averíos graduado como mejores ‘4‘tis. CatViif!uírichtr vmiee Acreedores ,no les hizo beneficio ;pues les Su b °r US e fi°^°nus sne témala damna pago lo que áfu mérito fe debía ,confor- NcJoJZtZhbulu^^' • me ajulhcia cliítribuciva ,ycommutativa. E*ab . e°« Cdefidcic.l.vnumcxfa>mli^ '• u>áe leg.2. ibi :Quid eji enim quod qtnddefuo videatur elargiri ,qui quod njlituit,oranino rediere debmt ?Con!. 1rid. íeíf.7.de ref. cap. 3.ibi: Parocbus Jit NOBILIS, atque perfe ipfum curarn exercere pofsit. Regia Schedula 6.Martij 1708. ibi: Declaro por bien ,ylegítimamente hecha la prefentacion de mi Virrey en el Dolí. D. Nicolás Gómez de Servantes del Curato de ejfa Metropolitana,dando corno doy por nula la calidad que Vos le impujifieis al tiempo de la colación. Nuda, quia contraías Canonicum, Cap. fin. <le Pací, cap.quám pío 1. q. 2. cap. vn. vt Eccl. Bencf’. cap. 2.de elect. in6. Et tus Regium, L.24. 28. ¡6. 45. tit.i. lib.i. Rec. Ind. L.i.tit. 6. lib. i.Rec. L.6. tit.itf.p.i. <|I Archiepifcopus in Epiftola 27. Novemb. 1706. Rcg. Iur. Culpa efl imrnifcere fe rei ad fe non pertinent't. qCaí. 12. ep. 10. Relinquite BENEFICIA tot dete/latione fellita ‘.gravias percutit ,qui blandiendo graffatur ,&fub indulgentia ladit. Idem de Amic. ait :Quis enim PE R- SECUTIONEM, luBum,non reptilet miferia portionem 1Ijlis tamen vera beatitudo adquiritur. Noli ‘TVBA canere,&c. Math.2.S.Chrif. ferm.9. Falis mifericordia HQSFlLIS tjl ,non rivilisi si lo fegundo ?No es creíble íes hizicífe gracia ,perdiendo la divina ,yquitando a los mas Benemencos fu jufticia ;pues ninguno ama canco áotro ,que por hazerlc bien ,fe luga ási proprio mal ,ytan gra- ve ,yeterno yen elfos Concuifos tocio es de juiticia ,y nada de gracia. Yno puede deíentenderfe ,de que aviendofe opueífo ávn Curato de la miíma Iglefia el Doctor Don Nicolás de Servantes ,fu Colegial ,Cathedracico de Decreto ,Confukor, yjuez de la Inquificion ,adornado de gran prudencia ,virtud, ynobleza ,qu^. cambien para ellos la pide el S. Concilio Tndencinoi, le graduó el Arcobifpo en legando lugar, yen primero al Doftor Hortuno ,fu Domeftico :yconociendo el Virrey Duque de Alburquerque la gracia, bizoju ucia pre* femando áDon Nicolás al Curato :cuya colación le dio el Arcobifpo con calmad, que fueífe fin perjuiziode lo que V.M. decidieífe ,ydecidió fer eífa calidad nula (como opuefta áCánones ,yLeyes,) yla prefentacion del Virrey :Bien notorio es efto aV.M. ytambién, que el Arcobifpo ha impedido la execucion de los Auguftos Privilegios del Colegio ,aun aquellos^ que Ja Vniverfidad tiene admitidos ,yefaico* fin irle 5ni venirle ,fe le reformen. Si etos fon fus beneficios ,quales feran fus agía vios ?Pero dale gracias por ellos (qne e neficios fon, por lo mucho que en eos e ha dado que merecer, fin merecer eo.1 el que clarinea beneficios ,fegun ^an.. rl 3 foftomo ,publica guerra ,qne faqiic aan gre en colores al roftro,y no da 1i'a,que favorezca iqué diría de los de eaa‘ Yqué fi los oyera fonar al exor m affumpto?) yno quexas, aunque pi > ófiguiendo el exemplo de San Ci °n‘ en las intimas eme eferivió de otro Ob,|. po Ju.au iódel que blandiendo iu puma, *ca- cañonea íiempre las mas remontadas ,mas Sagradas, mas Graneles del otro Orbe: de que redigo muy íuperior del Confejo (áno íer enélefto tan notorio) pudiera deponer de experiencia. 4} Por bafa de fu intento pone la Tanta Sefsion del Concilio Tridentino ,que dize: vibren las Mitras como Delegadas los Lugares píos yexceptos los que eftán baxo de ia Real protección. Yaunque edo no Tolo no concluye ,pero excluye Tu intento de conocer ue las deciíiones del Reótor :yedá no íolo latisfecho ,pero convencido por V. Fifcal ,eftrañando tanto Tu novedad, como Tu opoíicion álas Condicuciones ,y Colegio ,por eftár fuera de los términos del Concilio :con todo íe reíponde ,edar por fus dos capitulos excluido de viíitar,y conocer en él ede Ar^obiípo. En el primero fe dize ,vifite lugares ,pero píos :Píos ,porque Tu vnico fin ,dedino Inftituto es Tolo para obras de caridad :Píos ,porque con ede fobrenatural fin Ton con authoridad de la Igleíia fundados: Píos, porque Eda,tranf- Tormándelos de Tu ser temporarios erigió en Efpirituales :Píos ,porque los eximió del Tuero Secular ,haziendolos del Ecleíiaf» tico ;ycomo parte ,óporción de Tu Cuerpo ,Sagrados, óReligiofos :ccmo fon los Xenodochios ,Orphanotrophios ,Brephotrophios ,Procotrophios ,Nofocomios ,Hofpitales ,Codadias ,Seminarios para criar huérfanos ,recoger expuedos, educar niños para férvido de la Igleíia ,curar enfermos ,hofpedar peregrinos ,alimentar ancianos ,impedidos ,mendigos ,ydemás mencionados en el Derecho ,cuya difpoíicion no innova c\Tridentino. Nada de todo edo concurre en el Colegio ,cuyo fin ,indituto ,profefsion vnica es el edudio de Artes ,y Ciencias ,todo político ,nada pió ;todo civil ,nada Ecleíiadico :Afsi lo dize el Sa- Klo- TI•« Ui) ln d.epift.pag.5i. b. Conc.Trid. CcíT. 22. de ref.cap.S.ibi: Epifcopi etiam tan - quam Sed.Ap. delegatLhabeant iUS vi- Jitandikofpitalia&c. Non tamen, qux Jub Regum immediata PROTE C- TJ0NEfunt..Ec ibi: PIA loca omnia. * luxtaSacrorum Canonum fíatuta, &c. D‘rilcahs mAclis,pag. 104. b. ait :El •orneo defino de(le Colegio miro vnica - mente alo Secular ,y a. los exercicios ,V pro fe fston de las Letras: cuyos Eftatutos, ydijpoficioncs fe bailan excluidas de lo dijpuefto ,y ordenado en el Capitulo ya exprefado del S. Concilio de Trento (el qualfepraplica en los Colegios Seminarios,quefe hanfundado con el fin,ydefino delférvido de la Iglefia. )Yen efias confideraciones antes debe caufar NOTE DAD, el que el Arcobifho huviefTe embarazado la JVR LSD ICC TON ?/*?? ***''<• *»*£££* entenderfefempre el conocimiento de la jurifdtccion Ordinaria en aquellos Colegios,que el ínfimo Sagrado Concilio [ene* . ’ 1uefmlos Seminarios ,de cuya efpecie no es edefie expidientc :por quanto los primerosfonpara afsifiencia ,y fer- V!cl°dc las Cathedralesiy el de S.María j. os aníospara la Profefsion, yEfluvios Mayores de ambas facultades ,fin otr ogravamen que el de la obfer-vancia ¡JUS Conftituciones :Yafsi en eftos Colegios no dexóJurifdiccion a¿os Ordinarios ,confervandolos ,y manteniéndolos 5”r* de.fmfundaciones.^Conc. 1nd. lcil.2j.dc ref.cap. 17, ibi •Cathedrales certum puerorum.,.numerum m Fcd?r°aaere \aC Reli ¿i0sé educare ,& leñum naidioet..ita vtboc Col- Id vt DCl 'Mlnffori fnSeminarium JK..-U vero mdifciplina EccleíialP-x eommodius inflituaiatur,T0NSURA Mmoc babitx CLER¡Ca,, “VS.'SS'I f^roPUjí ,&ZZ J^grepbotropbijs ,Procotrophfi AMnjs,& Mariachis &ctv-i- Sis:,;# mribmre. Scob £tZ?ff“ ^UU,Uel °ntlt.C.2I.n.I05. b :Fote Jvutboritas Pontfiéis defiderarr. 1.vt ipfmrem CUI outboritatem interponit erigat in SPIR IT U LEM: provt evenit in Ecclefi.irum,C7“ CapcH.iniarum fundationibus. 2. non vt rem ipfam in fpiritualem erigat, fed vt examinet ,an quid adverfum morlbus, aut Religioni contineat ,vt contingit in Academiarum ,fwe Jludiorum fundationibus :in hoc 2. cafa nequáquam Pontificia autboritas rem Ecclejiaflicam facit ,imb nec id Pontifex intendit. Marta de iurifd. 4. p. caf. 11j- n. 17. ibi :Autboritas Pontificia non poteft facere ,vt perfona fit locus :facit vt Collegium dicatur licitufn,nec facit qiiodfit locus PIUS. fD.Hmdator Prol. Gouft. ibi: Cuínpermulta egregia occurrent de que PRI NCI P ATU ínter fe certarent ,LITERARUM J'cientiam,&STUDIUAi bonarum artium (quo preeclarius eji nibil) caterís ANTE POSVI :NIHIL enim c/£ QJJEmemorabile ,SIMILE que fore exijlimavi,qud ipfi SAPIENTI ,qua Deus eji, proprius accedere , <¿p in eo ipfo homines hominibus prafiare ,in quo homines caterís hominibus praflamus. Idcirco...ad COMMU- NEMomnium vtilitatem ...Collegium...erexi,&c. Conft. 1.In dilio noflro Collegio babitent decem ftudtntes, quorum fex Inri Canónico ,&Ciuili, alij Theologia ,&Artibus dent operam, ad rninus vnufquifque eorum in fuá facúltate Bacharaurus. Et Conft. 10. ibi :Fiat eleftio pracedentibus..deliione vnius hora cum termino 24. ordineRegalis Vniverfitatis in afsignandispunclis in provijione PRIMARIA- RUMCathedrarum..& examine Collegarum RIGOROSO. Et Conft.y* ibi :luramentum pr&Jlent neminem nifi bonis moribus ,virtúte praditum, DOCTRINcAi que aptum NULLO ALIO RESPECTU admiffuros, (¿pe. Stat. 11. ibi :P R CIPU A buius Collegij muñera ,literis incumbe - refp in eo Collegiales omni doElrina, & eruditione praditos ad totius REIPUB LIC fplendorefp vtilitatem crearefípe. Eícob.d.cap.2 1.n. 14<5.ibi: Finem pracipuum Jludiorum ejfe ,vt Jint viridocii in ómnibusfcientijs ,qui Rempublicam faliciter regerefp Suprema Principibits afsiflerepofsint,vt hone- Jie viuatur ,alteri non Iddatur ,fuum cuique tribuatur. L.ó.tit. j1,p. 2.ibi :E quepunen de efilidiar, ede aprender ,é ucfacer vida honefta ,ebuena :cd los Ejtuaios para ejlo fueron ejtablecidos. 38 lomon de Efpana en fu Ley ,afsi lo pregona la voz de los Sabios ,aísi lo vozea la lengua de la experiencia :que en todo el Mundo ha vifto ,yve en Eípaha Fundadas Vniverfidades >Colegios ,Eftudios con Tola la authoridad Regia ,por Fer político fu hn ,como el de la erección de Ciudades ,Villas ,óLugares. Pues el eftudio es para Formar hombres Políticos, Morales ,Civiles ,para el govierno de la República ,ymanejo de los Magiftrados, yaísiftir áFus Soberanos, yvivir vna vida decente ,honefta ,concerniente ála humana felicidad :Yno fiendo el Colegio por fu fin ,por fu Inftituto ,por lu Profefsion ,pió ;fino Político ,Erecto para educar Varones Sabios áel publico elp en. dor de eflas fortunas .es vifb que el S. Concilio ,que difpufo la vifita de píos ,la excluyo de efte ,no aFsi pió, ni para el 1er- vicio de la Iglefta criado. 44 En el fegundo Fe ordena ,no Fe vifiten los píos ,que eftán so la protección Real luego aunque efte Fuelle (que no es) afsi pió ,eftando como eftá so la Augufta protección ,es cierto no quiFo el Concilio fe le vifitaííe ,pues le exceptúa. La protección Regia eftá en fu EftatutoV. probada: en él Fe eftablece ,elija el Colegio por Lroteétorfuyo ávno de losMiniftros e del Conlejo ,Oydor de México :Yaquien repreFenta efte ¡inmediatamente, lino a Pues no fe elige en él Fu Perfona, mo Auguftifsima de V. M. en él repreenta afin cuyo Sacro carafter ,ni el Eftacuto le quiere ,ni el Coleg.o le elige- Aefte lEftatuto el Ar^obilpo (aunque n. le menciona ,ni los otros ,ni los rem.te ,porque acafo los vio contrarios >como^ 01 » intento) relponde ,que no ten o ció del Real Patronato ,no es ue leal Protección :pero fe engaña >pues, como apc- ^39 apoya D. Juan de Solor^ano ,no necefsita P. Greg.de Repub.cap.2.n.ní. Funda- V. M. de fer Patrono ,para fer Protector: tlo ]/nwer'fit<itum ,feu Jiudiorum eji n...‘política, qutn authoritas ,aut confirmayetto en la experiencia es aun mas cicrtio Pontificia cicfideretur. Vt fuadet to :pues de ninguno de los Colegios MalureD!vinoiPontificio,Cadareo,Regio, vores (de San Bartolomé ,Cuenca ,Ovedo ,Ar^obiipo ,Sarna-Cruz, San Ildefonfo, Suarea,Pereda, Mendo, Baiilio, Monafundados por Vaftallos )es V. M. Patrono, c ¿° ' Gel™niano >Cardinali ,Eícobar, yde todos es V. M. Protector :Ypor que? do ,Oíiuldo ,Berofo ,Nata ,Cofma, lino por eftár como engallada en lu Real Solor5anQ,Ariftotele,& alijs. ’ Diadema la protección de las Letras ,fus Protcliores ,yColegios ,por politica Divifimper teneatur vnum ex Confiliarijs na ,Civil, Cefarea. Porqué? lino por aver ff&i* e^fiere Prottttorem...quem vti- ,711/ 1-11 1,.r,,Uorem ,benlgmorem ,&efHcatiorem in V. Ni. cngrand^cidolos con el timbre de psrtrapianáis negotijs cenfeat :&pro Mayores ,llenadolos de indultos ,yenfalhuías elettionis confirmatione occurrat sado áfus Alumnos Yen fin porqué; fino 2^2^ por aver V. M. pueíto en todos Ellos el ¿e illa certior fino mtmerí in Omnibus dedo de fu Grandeza. Yíiendo elle Colé- ^í/^M^-ReguSehed.a^Maij i55j. gio en Eftatutos, pruebas, Inftituro ,eíTentraPnfóZ’RelhkxltnnU6io^\. cía, Vno con ellos, ferá diverfo en la Real v jf°*ros mis Pedentes ,Oydoñs ,y Protección ,por no fer, como ni ellos, del tameTtT™J^Media- Real Patronato ?Adornandofe elle de la refcrtD.Villarroel GuvtEccl^tqw í! mifma Mayoria ,yAuguílos Privilegios, j rt*. I,nG4*Regís imago Re* feraí) menor 6menos privilegiado V eftár en las Indias ?Aviendole honrado V.M. runt 'f ed Me. L.180. tit. 15.lib. 2. áfus hijos, por averfelos dignificado defde ^ XV11 r111' 'r- ,vatencia con ¡olo VN Oydor. L.íícur, tt. aca,o cxaltadoleios alla,avran íido ome* quodcui.Vniv. ¡bí.- cum ius omnium nos dignos ,Ómenos Nobles ,6menos Sar? ^N.UMreciderit,extet que nomen 1- 'r'•1Vnwerfitatis. Bene Solorc.dc Ind mnbios ,omenos virtuofos ,ocriados con 1.4.cap.7.n.i 5.fL.i(?tit r8 *b; menos Alma que los otros? Teniendo V.M. Slcarta f“e”g*nada encubriendo verpuefto con tantos favores la mano de fu d?be v*ler. Caf.j.ep.zA. ¡bit Altifsima Protección en él ,ferá en él mefraudaRi Jm/¡s ’non nos immediata por eftár tan diftante ?No, vitium e^pR^suME pues es VM. Luminar grande .yel Ma- V^íiÍ7 rTm'ér, IURA yor del Mundo ,que con los rayos de fu n-2-&caP-i-»-52.a¡t :£vy¿'“p;2- íuilicia igualmente iluftra los dos fuyos, ;non ** J £0„el influxo de fus gracias los confeíva, IS vcon el calor de íu amparo los vivifica; dndtarum>fP. Mendo de iur. Acad. intes bien, fu mefma lejanía es mentó en él, para fer mas favorecido ,» por eftár mas /*« Fundares,&fifmtpZrorTiliuL deftituido de la circunfcripciva prefenciade E y lt"' mi-An*y*,Ramírez.,mJ 0¿. V. M. ypa^ kr compenfado del dafio.á que ibiTpqfiid/sTp ¡E^TiAMjt eftá condenado ,de carecer de la miíma tuo **gmenta graTía. RUM,& CORONA inclytaPRO- Prc :TE. L TEGET te. Auth. habita ,C. nc fil. pro Pat. ibi :Divinarum ,atque bumanarum Legum Profeforibus noftra Pie - tatis beneficium tndalgemus :nofiratn tándem vPRO‘P ECTI0ÑEM mereantnr quorum SCIEÑ'TIA totus illwnin.itur Mundus . L. 5.tic .10. lib. 1.Ordin. ibi :Porque los Reyes deben fer amadores de la ciencia ,fon tenidos de honrar alos Sabios ,y CONSERVARLOS. Iuvcn.aít Imp.Trajano: Et fpes ,&• rallo STUDIORUAI in Cafare tanthm. P.Mcndoibid. l.i. q. 8. n. 161.ibi: Gollcgia inmediate fub Regis PR0- TECTJO NE verfantur ,qui eis gratiam,favorem, privilegia, &beneficia impertivit. Et q.7.11. 19y. llluftrius Academia Salmantina ornamltum funt 4. Collegia Maiora ... dRegibus indultum efi ,vt fub Collegiorutn Maiorum titulo inftitumturfub Regia proteclione verfantur. Efcob. cap. 21.n. 371.Sol. J.j.cap. 3. n.64. cumValafco ait :Ex appojitione mames Principie ,colligitnr eius IMME DIATA Proteólio. D. Fifcalis paga 15.ait: Haze mas indubitable lo referido el EJíatuto V.fcñalando vno de los Oydores de aquella Audiencia por Proteótor del Colegio :en cuya virtud lo han fido ,yfon bafta de prefente ,fn contradicción ,ni repugnancia alguna los dichos Oydores ,de que no necefsitara teniendo toda la Dignidad de vn Ar^obifpo :porque para ningún otro fin fe baila efiar infiituido dicho Protetlor, que para el conocimientofiefcnf a, yTuición de las dcpendenciat del Colegio ;con que fiendo efie Efiatuto tan exdiametro opuefto dlo que el Preladopretende ,yllana la aprobación defus Confi iitliciones, remueven totalmente la duda que cy fufeita. llluíE Epifcopus Manrique i:i Excq. D. Philippi 111. ait: Entre las riquezas,que tributa dEfpaña el Nuevo-Mundo ,la mayor es la felicidad de los Ingenios. P. Valdecebro in guv. gen. I.4. cap. 34. ait :Les amanece tan temprano el vf ode la razón ,que a. la Aurora de fuser,fon luzes de Mediodía. 1ap. íolitae,de mai. ibi: Laminare Magnnm. Caf.tf. cp. 25.ibi :Exeunt dnobis dignitates,quaji dSOLE radij. fSol. 2. n*54. ait :In terris noviter ,EjISdebent Reges gratiores, & imeraliorts exifiere. Salg. de Prot. 1.p. cap. 1.pral.3 .n. io 1.ait: Propter difiantiam multa conceduntur, qu& alias non cederentur . Cak3.epift.40. Accefsit preferida de que materialmente elida. Y mas exercitando fu finifsimaFee en los afanes de fu Linea ,amando tanto mas intenfamente ,quanto corporalmente menos ve, goza ,poífee al Auguílo Dueño ,que en el íagrario vivo de fu coraron reípecta ;ylir - viendo en País regido de Mercenarios íin el premio ála vifta ,que ála fuya tienen los Prefentes ;yfertilizando con los indores de fu Eiludió los fruélos ,que iba a legar la profpera mano del que nació con la gloria de eftár mas cerca. Evidenciafe mas ella refpueíla con el miímo S. Concilio, que difpone :fe guarden las condiciones puedas en Conílituciones de qualquier Inftitucion: ydefiniéndole en las de el te Colegio, que no conozca el Ar^obifpo lino eRector, yConfiliarios ,ni fe le vides fino por los que ellas exprelian ,quedó excluido por el mifmo Concilio elle Ar^obiípo de conocer ,yvifitar :Ymas eftando decidido por la Sacra Rota, yDoctores, que en el mifmo dar el Concilio álas Mitras fa« cuitad folo para vifitar en lo pió ,fe la denegó en lo mifmo pió para lo demás. Y que excluyendoíe por Conílitucion en lo pió de vifitar el Obifpo ,fi es aprobada por él ,ni debe vifitar porque aprobó fu exclufion *, ni conocer ,porque el Concilio no dio facultad :luego aun en el fupueílo de íer ,que no es, pió elle Colegio ,el Arcobifpo fegun el Concilio ,ni debe c°no~ cer,ni debe vifitar ,por no averie dado facultad ,ypor averfe él mifmo excluido de vno,y otro, aprobando las Conílituciones que le excluyen de todo. Yno iierH. do pió ,fino político ,como podra ?mas ereólo para Eftudio ,que es politico,y no pió ,que ni haze Eclefiaílicos fus ro elores, ni los exime del fuero Ci\i > arraílra al fuyo: en otra manera 90mumo fuera la Beca ,que el Orden ,óReligión. Vea- '4l Veafc lo que difta fu argmmeílto de el Punco. 45 Sobre efta bala aísienta la primera razón de fu conocimiento ,por dezir cftár en la Puerca del Colegio las Armas del Señor S. 1edro >ylas miímas eftampadas al principio de fus Conftituciones. Pifas fon :Vna J1AB VAfobredos EEABES, pendiente de ambas la BECA, atravelada vna S, yencima vna 0: que defcifran SANCTO- (RJA M0MVL I V]Vf5fegun efta intcripcion puerta en la orla del Efcudo :IKSIGKE í) IVAB MARIAS 0MKIVMSANC- TO^VM CO LLEGIVM. Quien dirá que eftas fon Armas de San Pedro ,yno del Colegio ?Si otro Jo dixera ,no fe le diria que no avria vifto las de San Pedro? Pues nadie las vio con eífa Beca ,eífa cifra ,eífa infcripcion. Yfi efto fe efcrive de las Armas que todos conocen del Colegí0»por tenerlas publicamente colocadas en el frontifpicio de fu Porcada ;qué fe efcrivira de lo que no es tan publico? Si efto, en lo que ávifta de ojos fe ve, qué en lo que no fe vé ?Yqué átanta diftancia? Afsi razonaba el Venerable Obifpo de los Angeles ,Ar^obifpo eleíto de México ,Don Juan de Palafox,en defenfa de las Regias que en fu Iglclia colocó ,aquarteladas de ]as Reales de Sobarve, con Ja celeftial Cruz fobre el Arbol aparecida ,fíendo de otro Ar^obifpo Donjuán, findicado de fer fuyas eftas :por parecidas álas antiquísimas de fu Caía de Rebolledo. La diftancia ,dixo San Gregorio ,reprefenta torcidas las mas reétas columnas ,ydefeompaflados codos los primores de íu Arte :YPlinio ,que perece infeliz en los oídos ,quien no vive álos ojos de fu Señor iyal cafo David ,quando muerto en la voz de fus Emulos ,pero vivo en la fama de fus hazañas, en el girón de lavcftidurade Saúl ,que hazian mortales fus L* vo* meritis pretiotior PIDES, &e; Oy. &Virg.eglog. r. la jtenles campos nolunt ¿usa ferre Iuvenci. Impius hac tamen culta novalia miles habebifí Barbaras has fegetes ?Enquels confeA vimus agros. Caí. 5.ep. 25.Maiora de CONSPECTU Principis Populé fumunt.% Coiif.Trid. . 2?,ílc ref.cap. 5.ibi -.Quando in Conftitutiombus qualitates aliquee requiruntur, fen certa Hits onera JUnt iniunida ets non derogetur. 4[S.Rotadecif.j j; rec*^X'C: Bojfe Eprfcopum vifitare, niji aliterfit cautum in Injiitutione. Leo de oííK.Capel.q.j.fec. 12.a 11.20j.Lara ae Lapel. 1.2 .cap. x.án. 16. Alzed. de pi c.p.2.cap.2.n. 56. Carp. de execut. telt. 1. 1.cap, 22.n. 6j.Armend. in add. Rec.Leg.Nav. t.6.de viíit.n. 56.«[ Pn/T e Ppifcopum vifitarc ,nifi EpifcopUs con_ fentia, mfundatione,qudd ab eius eximia tur sur,fdiaione Hofpitale , air Diana inor.rcf.p. i.tr.a .rcf.8 j.& Barb.in con* EXTBa'*'?1'- D:cretum Confilij fA rVAtatwnem locura non habereeffc rejolutum,út Armend. ¡bid.lib 4- 1 ;29. hb. 1.5.2 .de Hofpitali, n. 7.& I0 ?r' l°- JE^b.d.cíp.2i.n.r 7 4“. ít.hec poje Pontificem ob Scholaftici qnahtatcm ,laicos dPrincipis pote(late eximere -. alias adfolum Pontifican priri fPcAarei Studiorum creatio ,& jola Jtudsqfiqualitasforum Ecclefia trE bueret,non/¿cus ac Religio, feu Ordo. T/t r„(45 ) ffif lnfigni* Coliegij ita in ipfius bsL extant , &. mhis Actis pag. j2.Archie lopol. &p. Rofcndc in Pino ••,§ i» probar,„aifim mim magis,qu im tih ;/ quamtttn crederes. i.Reg. *‘á* i¿upre aujjs verba bomihurn fih L fubeunda ?Tefes fapienti<e Candidati, tefies Litterati, &c. Oquatn laboran t dtu ,notlu que in fapienti* fudijs !O quantum valetudinis exhaurimtl quantum fanguinis profundunt !quantum [piritas exhalanf\ .. Hominem litteratum,Sapienti* MARI YRE M. Pauperes habent ius recurrendi per faltum ad ipfum Regem in Tribmalibus Supremis. 20. út.3. P* 3*E.vn. (J.quan.Imper. D.Archiep.Mexici. D.íel. Vega in cap. ex tenore ,n.fin. de iór .comp.per text.ipíuin,& cap. i.&a . gy.dift. C. Regum 2j.q.5. C. ab Imperatorias 2j.q.j. ait: Qmd dicitur de caujts Pauperunt ibi per Epf copos exequendis ,intellige non quóad IURISDIC'TIÜ NEM,fed tantum quóad PROT EC TIONEM. Sol. 3. cap.7-n.d3. fMath.a 3.ibi: Quptiens volui congregare flios tuos, quemadmodum GALLINA congregat pullos Juosfub alas ,&noluiftu f^fop. in iab.de Gallina,pariente ova aurca,mortua,nullum aurum invifeeribus habete. S. Greg. ep.2 1J.11. 0Paftor nonlargiris tua ,fed aliena :quid ergo mirum quód tota die luflrent domum Epifcopi pauperes: cum Jit ea domas Difpenfatoris ipforum ?Pojfent enim vociferariad valvas ,imó vfque ad fecretum cubiculum, di ceníes :Domine ,non vult nobis dare,qu<e illi,vt nobis daret,dedijli. (4M D. Archiep. ibid. pag.d2.1b1 :Yfe haze confiante ,pues dejcubren...refdir todo en la Dignidad Arcobifpal, refpetto arecurrir aella ,quando rejidia en el M. R. A. D.J. de Mañofea ,para que aprobaffc las referidas Con/lituciones.. yque diejfe licencia para fu imprefsion, &c. Si en el Arfobifpo no reconocieran juri[dicción ,para que avian de kazer el rccurfo,[aplicando las aprobaffc ?No es argumento convincente de rejidir en fu Dignidad jurifdiccion para aprobar ,ó no las referidas Con/lituciones. Yfe INFIERE de todo hallarfe fundada en laS.Dig.fi jurifdiccion. D.Fifcalisjibid.pag. Se llega tener preocupada antes la jurifdiccion el Virrey de J'de el ano de 1574. con la aprobación ,que confia de las mifmas Conjlituciones.. ay:en. opqjftdo de la aprobación del lirrey ala del R. Ar^obifo -jo. años, cafo negado que algún derecho tuvieffe la ¡urjdicción Eclefaflica en e¡ a¿f0j y 48 deramente de oro >no por e! que tenia, fino por el que daba quotidiano :Para eflb fi ,dixo San Gregorio ,tienen acción los Pobres para entrar corno en íu caía áeíTas (agradas ,yexclamar en fus retretes :Señor, pedimos Je nos de por nuejiro Dejpenjero todo lo que para que nos diera le diijle. 48 En la 4. repite la mifma aprobación ,yconfirmación de Conftitucicmes, yEftatutos ,ylicencia para fu imprefsion, dada por fu Mitra ,infiriendo de todo fundada en íu Dignidad la jurifdiccion. Yaunque efta fatisfecho por V. Fiical ,yrefpondido arriba en los números 36. y4Ó-^ara nuevo convencimiento. Ya íe dixo en ellos como formó con el Colegio Conftituciones el Fundador ,que en 11* ele f- 11010 e 1574. el Virrey mandó guardar como en ellas fe contenia ,aprobándolas :jt>1perjuro de la jurijdicclon <?fal. Luego quedó excluida la Eclefiaftica dcfde entonces. Con ea exclufiva immediatamente á16. del mifmo mes ,y ano las aprueba ,yconfirma e Ar<^obifpo. Luego aceptó efta exclufiva ,y aprobó la exclufion de fu Mitra :Aprobadas afsi ,las da el Fundador al Colegio ,íe las intima jymanda executar ,como por ambos fe mandó ,ylas imprime ,facan °~ las áluz ,como confta de fu principio, aprobaciones ,yprologo. Defpucs ano e 644. las reimprime el Colegio, con lc'en cías que facó del Virrey ,y^rco 1 confirmandofe otra vez ellas mifmas on ticuciones ,y Eftatutos .* que avien oeya por fus Anteceífores confirmado ,yirn preífo ,no fue neccílario deípues ,ni para lo principal ,ni para fu acceí orio ’ai que vtil para fu mayor firmeza ,0 myo exclufion del mifmo que confirmaba. En averias aprobado, confirmado, )a0ei para fu eftamoüf, que les dio ?CiK>1 c piricual les infundió ?Que Eclefiaíbco mon10 en '49 en efio al Colegio ?Hizo mas que declarar ,no fer ellas opuctlas ála Fe ,Religión, coflumbres ;íino juilas ,buenas ,y lantas? Elfo fue hazerlas licitas ,no Ecleíiaflicas ,declararlas aísi buenas ,no hazerlas. El que declara, aprueba ,óconfirma, rada da ,dizen ávna voz las Leyes ,y Doctores: Yíiendo tan Tancas ,como las confieíía en fu Aprobación ,podía denegaríela ?En no concedértela haría injuria} en otorgarla no hizo beneficio :pues eftuvo neccísitado ádeclarar por julio ,lo que conoció tan fruétuofo. Yes de admirar, fe valga de las mifmas aprobaciones de fu excluíion para introducirle ,como arriba fe funda. Ymas, el que en eífa aprobación de Conftituciones ,funde Ecleíiafticidad en el Colegio ,quando la mifma álas mifmas jio la dio ,ni pudo ;pues ningún libro con ella huviera ,que no fuera Eclefuftico. Y quando aun la aprobación de él (aun Pontificia) no lo hiziera Eclefiallico ,como vá probado *, yquando aun para fu erección no fue neceífaria, por eftár como.Cafa de Letras aprobada por Derecho ,yen las Indias por el municipal fuyo. Ymucho mas, el que de aprobación de Reglas paíTe áha- Zer Ecleíiaftico al Colegio ,ydel Colegio áJos Colegiales ,yde los Colegiales álos recurfos ,áque afpira ,de los negocios clauftrales de fu govierno. De premias tan diílantes ,qué confequencU ?Pues quando áfu aprobación fe quitara la predicha excluíion ,yfe le diera virtud efpiritualizativa ,efta obrara mas que en las Reglas que aprobaba ?cranfcendiera áeípiritualizar la Cafa, áque no llegaba ?quando para fer afsi era for^ofo fe coníagrafle por Pontífice ,ypara fin fagrado lobrenatural :que no tienen las Ciencias ,yaunque por íu objeto fean Santifsimas »ni fus aétos lo fon >ni por ellas lo fon fus Pro- Ñfef« yuto Ja aprobación lo húviera WJ FJ S JJ" 0 íyen tanto tiempo controvertí-, do en las muchas dependenciasicaufas, y pleytos que fe le avrdn ofrecido al ColéC &oyfus Colegiales :dequéoy fe valiera el ActualR. Arpbifpo ,p0refeufarfede congeturas, e,¡aciones, fApprobano Viccregis, &Archiepifeopi extat in f. 2 . bkConl.in aíhs pagij2 .b. f¡rt Prolog,' (quod extat fol.j .Conft. in Aais pa|. ait D.Fundator :Habita ab Excel. y,Z°^D‘P^EnriqueZi&abUluJl, Eleólo Arcbiep. D. D. P. M. de Conre>fpecialifacúltate ,Con/iitutiones injertas fcriptaSi.per vos omnes..obfcr- •vart decemimus fufdpiat ergo Vniverfitas vcftra amantifsimi Collera has nafras Conft. &c.ffol. 2.Conft, inAóhs p.j2.ib¡ :Conftitutiones kuius 0begij D.M.O.SéA.SkD.D. Francifco «fdrtguez. Santlos eiufdem Colleglj círt ¿Slm nIA JR0N0 LV- ^rP^P‘addic 1 eba Confalones,yEfatutos,ydamos l &c \A7' qUtrl ?SpUeda oprimir, inA¿£ «lmrefsi°ni ’fo1*1•b. Conft. Ex-eíl or‘D'- P;55,b,eft : *1 'CTr Ude Mvatierra,Vicetgtt Kova Hifpanice. fAfilia. deí. i^.n.i.Percg. conf.44< n.66.vol.x. une. Quod A¿lusfttrnel dPrincipe confirmatas ,noneget alia confirmationet &Vuodno»'fi reprebenfibilefiad maiorem cautelar» amplias ipfius confirma- - tío detur veldefideretur. Et Magcrus de caP- I^.28i.& Acaccius tUn/lVl[ ’J ,bt3 'C3P‘20‘n’9'aÍUnt: OEM tune confirmado vtilitatis cft ,nonne- e fÍZ7emT,aperpl*ríI f*X* Z7¡ 7Tttatemhabe^Tiraq/rctr. Men cnJr Gutier- P ra£t‘i* q-^j. n £ n?’larT^’ 2 . P{; tl:i 2'GOZad'COIlf*^4* *£lac^une Gail. &Grzy 2nt.£ oblcrv. r. tota cuín L27Í:n‘?r Soc. cap.a. (ietránfa/i?"t^’^ei |?’^*Pr(> dicunt -Ounrl „&,r»Liltis ali;s, hitur /¡A nttm con fifmans retrotra- ™«US.Moierotdtófr ^* Wnerocon?^ n.j. Gratv. ibid ñ;48‘U*\cac*'bid. firmatio a£lus ter 'aiUnt yQfí^ con- PnLl lJii fi valid¡P'Hta¿ vatfañt i•• dtn!ganda •&fideneenn /^lU flam >n°n vero beneficiar n Jcedat, L.i. §, Permíttitur, ff.de aq.quot.C/.bonse,tl i.de reft.fpol. Quia nU dat tune -, fed folv.it debitiim. L.pen. ,tf.de f# volúntate ,Jed ex nccclsítate qiM non habet meritum. L.fi ’iervo, ff, de hit. inft. l.vnum, §.z .ff. de kg.z.vbiiQuód confirmaitoni alterius accedenseocíem tempore ,&afiufaíhm intel{igiturl%. Marta ibicku. 17•-Autho- utas Pontificia nonpoteft facere,vt per- 'tena fttlocus :jacit vt Collegium dica- ~tur lidUirn ,nec creclurn contra prohibitionem, Eícob. ibid.cap. 2x.n. 1o5.ibi: Interccdit auihoritas Pontif. in ftudiorum fundatienibus ,in librorurn publicatione &ftmi\ibus..in boc..non facit ron Ecclcftafticam. Valcrvj. conf. 87. an. 52.ibi: Colltgium inftitutum ad hoc vt illius Rector, &Collega incumbant operibus virtutum ,&litterarum ,eft Itcitum ,&approbatum de ture. L.i. §. Sed Religionis ,vbi Bart. n. 1.ff. de Colleg. illip &in L. cum Senatus ,n.4. de reb. dub. &in L. Sodales, 11.7. ff. de Coll. ilí. Bald. in L. i.n. 1.C. de Sacr. Eccl. Nec fuit opus Epifcopi authoritate ad ereciionon di¿iiCollegij.Vt ex Bart.in L.íin. ff.de coll. ill. tradit Grat. relp.i 42.11.1 j.tom.z.Conc.Trid. íeff. I4.cap.5.ibi :Vniverfitates autemgenerales, ac Colkgia Do¿íorum,feu Sebolarium.ánprp)entiCanone minimé comprehcníkjed EXEMPT omnino Jint,O" eJJe intelligantur. Barb. in c. 5.de Magift* QPPda¿ius docendi, diftenuiftpe. non funtJupernaturales etiam Sacra *1 hcologia*blcob.ibid.n. ^6 ^ .ibi. Clerici non tdm faciunt Ecclejiajiicum Collegium ,ouia Clerici ;quam quia exempti. i.iseratius,ff.de V.S. ibi: TR ESfaciunt Collegium.CxpXbcon. ibi :Ebron dicitur Civitas TRIUM virorum,de íep.S.líidor.x 5.etym. Civitas eft hominum multitudo,&c. ditta dCivibus..Civitatis nomine non faxa, fed habitatores notantur. Cic.inl'omn. Scip.L.5.t.2.p.x.Sol.c.4.n.5 1. Colkgia ,&Collega ab eligendo dicuntur. Alciat. in L.8 5. de V.S. P.Greg. 1.2 5. cap.32. Elcob.ibid.n.i6i.& 148. Nec fieri poteft vt laicorum Collegium ,non efficiat laicum Corpus Collegij. Et 158: Monftruofum ejfet EcclefiafticorumCollegium ,producere corpus vniverfum, quod exJSngulit componitur ,&id non EccleftafticumNbi late de Ovetenfi Collegio. P. Mendo vbi fup. ambo do¿te in hoc toto puníto. ..< 49 ) D.Arcluep.ibid.p.6 2.b. En la 40.fe felíores ,ni los eximen del Fuero de que ion :ni íi coníagrada, harían fus habitantes á Eclefiallicos ,óSagrados :Pues el Papa no puede hazer que el lugar lea perfona >como dixo Mana. El Colegio no es el Suelo, Paredes» óTechos, fino las Perionas 1S al menos ,que fon las que lo conílituyen: como las Ciudades ,que no ion los Muros ,ni las Torres ,fino fus Ciudadanos ,como dixo San 1lidoro ,yotros :Vaisi ,no los Colegiales, del Colegio ,fino el Colegio de los Colegiales ,fe denomina :opor la elección pafsiva de fus Perionas >opor la aótiva de los que las coeligen »opor a colección de arabas ,dius Per üna ’ forman fu miftico Cuerpo. Yaanen1ee iuccefsivo impoi'sible ,de hazeric aDas por el Lugar las Perfonas ,no 0VL Eclefiaft.co ,fi en fu erección no ie pima que fueífen Eclefiafticas ,ycxcmpws de fuero ,vque compuGeran tal íu ueipo. porque íi fin elfo las tuvieife acci enea mente Eclefiafticas ,no fe conftituiria Eclefiaftico ,como no fe conftituyen Ecleliaíticos los Reynos ,las Ciudades ,los dos» porque aya muchos en iu congre °* ni (e conftituye tal el de Oviedo ,aunque en fu Confticucion pide Clérigos de pnme ra Tonfura ,por no baftar efta Para exempeion ,fegun «el Santo Concilio ,yy Real ,ymenos para eftablecer exempt lu compuefto. Yno pidiéndole en as efte ni Clericato 4ni Tonfura ,ni exempcion ,ni Eclefiafticidad en fu compn * os monftruo que de miembros CCU p refulte Eclefiaftico fu Todo :aqne®P• de admitir eífos premifos impo si es, “t Í£S*»-' .o. fei Vifiudo. dil Colegio vo Copoe de fu Iglefia ,yen fu negligencia vifor .|en la de efte el Presbycero <¡ue ex- 5* eligiere la Mitra ,parece confirió jurifdiccxpreff a..nombre elV. d.i. c. de eftas. cion el Fundador áfu Cabildo ,• para la Dignidad, óCanónigo, que ,.• •r..rvijite el Colegio. Tque cafo que fe efcu~ adminiltracion del C^olcgiO) ius bienes *yJcn*JeuVifetador elProvifor ;yque fe rentas: yomnímoda ála Mitra parafobre- e fiefeefeufarc. .el Ar^obifpo nombre vn entender en fus negocios, ylitigios. Yque (aunque huleada la rundacion de eftos De- Acciónales :vno, que el Fundador..dfu rechos con exacción en fu Secretaria ,don- SfMdo c /n fi° la cidminiftramn de fu de avíade parar ,yen la de íu Cabildo, confirió d¡a Dignidad ArfobifpaL.mayno hallada ,difeurre averfe perdido )ha n‘feflando en efe mayor jurifdiccion, hallado aver ped.do en tres ocafiones el Colegio Villtador al Cabildo, yelegidolos &wfuperintendencia en los negocios ,y cite ios años de 607.616. y646. Aunque que en el fe ofreciejfen. %Ináelto latistace doctilsimamence V. Filcal, pado, donde SE AVIA DE guarfe convencerá con la mifma Conftitucion DAR, no fe ha encontrado, ni en la del lo contrario de lo que con ella fe intenta, ^ Ettablece el Fundador fea vn Dignidad, óo.-j.deO£iubre de 1707. ocurrieron ante Canonizo de fu Igleíia Viíitador ,pidiendyc. en nombre AjColegio ios ^,,0 ,,1 rr Yv1D-apedir ,que en virtud de los Eftatudolo (como lo ha pedido ellas vezes) el tos nombrafe el Cabildo Vifitador..y fe Colegio» yafsiftiendo fus Colegiales al iunom'°ró aÍD.D.L. de Robles, Dean. En tamento que haze el Cabildo de elegir al dor f/D.D% A‘ ''mJZZdÍZ. rf/* mas vtil,y que el Electo hechos dos ,vno 1646. fuéVifitadorelD.D.L. deP0- •de vifitar fegun fu forma, fin Nocario ,ni >Dean. fD. Fifcal ibid.p.ntf. publicidad :yotro ,de no maniré fiar lo fe permite de poder nombrar Vifttador que en la vifita fupiere ,vifite. Yquefi el P^f^Viftta:porque efto folole esper- Cabildo no eligiere ,óel Eledto no vifi- ™l fd°ff Malamente ,yevacuadas tare, Vlílte el Provilor: Yque no vifitanc'onJUtucion feprevienen..rcomo quiero eíte ,Ópareciendo al Colegio fu vifita ragluepor Derechofea tan repugnante pernicioja >e/be reciba <Presbytero ,el que Ruellos Tifos en qZZtTZidf.CoZo eligiere ,jurando antes como fu Cabildo, r utera en eftas Conftituciones falo fe el Ar^obifpo :Yanade el Fundador ,(Da ball‘]ndos cafos de ARBITRI o en Je/hs Viftt,llores FJCVVTJT) de afsi vifitar, corregir, multar, yal Rector ,yCondtccion P»“ ™fta ¡a ferie de todas iiliarios de executar fus acuerdos. Qué ju-cq’no cFmie**™0yT°D0 d rifdiccion fe da aqui al Cabildo ,óála Mines,como de correcciones ,yeaufas \ocan tra tOefta la tiene por el Tridentino ,óC fe ^0 nyíus Col ' e Siales ,fe halla no ?Si I» tiene ,para qué la bufea en la Conftitucion ?Yfi no la cieñe ,para qué la d fc‘on del Prelado arreglanfundó eri el Trdentino al principio? Aqui con- «,0jf'Jf/fZ’fillffft fie lia ,fe la da omnímoda la Conftitucion; clones ,yEfiatuJ, pues ni aun Z luecro no la tiene por el Tridentino :yfi vta de RR curso puede entrar b por° El la tiene ,no necefsita de fundarla en la Conftitucion ;pues ninguno puede e /i] vnam Dignitatem ,vel Canamicum hi' Julus Enlejía Mexicana :quem Capí- tulum eliget ,prafilio priíis per eos interese juramento quód...vtiiwrem Collefio eiigent :huic tamen iuramento dúo Coliegee N. Collegijprafentes exi/iant... Vijitator.Juramentum prajiabit ,quod Perfonasy&c. vijitabit..&Jiquid corre- ¿tione,&c. cognoverit ,id preefenti Refíori in ficriptis tradet :qui Jimul ,& Conjiliarij ea qua Vifitator..iniunxcrit, exicutioni mandabunt. d. Vifitator... juramento., adjlringatur ,quod nullo modo ,nec verbo ,nec figno ,nec aliquo indicio qu¿ in vijitat'tonefciverit ,manije¡ialié \vijitatioJiatfine Tabelione... Siforjan Capitulum,vel Eleflus ab eo... eligcre, velvijitare neglexerit, Provifior buiufimodi vijitationern faciat...Vijitaton fACULTATEM, &potefiatan CONCEDIMUS corrigendi, &c. ita tamen quód...panam sJive mui - clamfijfc. Collega EXEQJjIterteantur.. Sí quifipiam eorum, quos adhuiufin/odi vijitationem faciendam NOMINAMUS maligne in ea Je gejfierit, &c. ita vt ipfia vijitatio Collegiopernitiofia potius ,qudm VTILIS,& CONDUCIBILIS futura Jit,id que ómnibus COLL EGIS , vel duabus partibus..manifejlum fiuerit ,tum EISvnum Preesbyterum Sacularem, (quem Arcbiepificopus Mexicanas duxerit eligendum,praJlitoprius iuramen- to vtfiupra) in viJitatorem..R EC I P I PERMITTIMUS,&C. Ñeque enim quod Abloris ejl, id ei darioportet: Nec res qu<e iam Aóloris ejl ,magis eius Jieri oportet , ait §. Sic ¡taque inft. de a£t. (50 ) Voknti,permittenti, confientienti aflús tribuitur aflús, Barb.3 .vot. 126.11.64.. aVolúntatependet illius, quidquid efl in eiusfavorem introduflum/L.ycn. C. de Epilc.cap.fi deterra,de priv. jqr)n quaritur ius ex FACUL T A TIS aclíbus. L.Qui iure FA MILIA R/- TATIS. ft.de adq.pofl.cap.poíTefsion¡s itf.q.í.Barb.3 .vot. 7<í.vot. 11.124. Nullus ejl potens ad tribuendum alicui [urjdiflionem. L. privatorum ,ff. de luriíd. C. íignilicantibus ,deoff.deleg. Laufia limitatalimitatumproducit e/feiliim. L. in agris ,tí. de adq. rer. dom. L. uim iaterg.Dulcifsimis, ff.de leg.a. ¡i ea "ofcitur ,de fent. exc. Efffflus dtverji ex vna re vel caufia oriri nequeunt. L.meminerint, C. vnde vi. L. quod labeo, ff.de compeuf. Ncc contrarij. hazer lo Tuyo mas fuyo de lo que es. Ha iu carta confieífa ,ignoraba tener en el Colegio íu Mitra jurifdiccion ,íabiendo avia Colegio ,yavia Tndentino :luego fabia no tenia por el Tridentino jurifdiccion en el Colegio. Con que fi la tiene ha de fer por las Confticuciones :ypor ellas no folo no la tiene, pero eftá excluido de poderlá tener ,como fe ha vifto en las citadas al §. 1.Por las Aprobaciones ,en que la funda, no folo no la tiene, pero también eftá excluido de tenerla :Por el Tridentino no la tiene ,como lo confiefia :Por efta Conft. 40. no la tiene ,como fe verá ;luego ninguna tiene. ..r. 50 Se trata en ella de dar junfdicciones ,6del favor vnico del Colegio ?que fi ha de viíitarfe ,El ha de pedirlo: helegir el Cabildo, El afsiftir áiu jura :fi es el Eleéto apropofito, El ha de dilcernulo: fi exercer fu vifita ,El admitirla :fi comentarla ,El recebirle fus juramentos :fi aguarla ,ha de fer fin Notario :fi da providencias ,El executarlas :fi paflar (no ha llegado el cafo) al Provifor la vifita >El ha de refolverlo :fi las de.cfte>y del otro no ion vtiles ,El calificarlo :fi hazerlos cellar ,El ha de executarlo :fi elegir (no ha uce ido) el Arcobifpo 9El ha de permitirlo antes, yantes recebirle fu juramento .yen fin todo es de fu arbitrio ,por er to oa fu favor. Qué jurifdiccion le les imprime de ello alos Vificadores ,6fus Eligentes» Es acafo jurifdiccion aquella fisulcad >que el Fundador les di para el vn.co ,lecreto. privado ,limicadifsimo acto de eegu ,vificari Nacen por ventura de can facultanvos a&os tan exhorbitantes ,aou>ge , nerales Derechos ?De caufa tan ímitae a efedtos tan infinitos ,can diver os ,can c otra cafta ,yefpecic ,como eC1<?en • fi es jurifdiccion efta ,la exercen eos por si. si ,opor el que fe la confiere? Scrapruef¿j> T -. lcgatainutilíter ,flvtleleg.r. t; ba de la Puya el a¿tó que hazen en nom- ’f*/eadl^' lcs‘af u* bre del otro? Se les atribuirá aellos que C.deiud. fL. i5.ff.de iurifd. cap.p. lo execucan,ó aquel quejo ordena? Quien TI^\»T /.11^ „ rniVN, | t' iíndex ahobts delegatus vices noftras fino elle ,es el que elige alos elegidos gerit.fL.>iWÍfc de man. vind. por el Cabildo ,yla Mitra? Quien fino él M-.solam ELECTiONEM haze la vifita ,que los otros celebran.» Si períonalmence la hiziera eltc ,aunque Seolla, ff.de Relig. fL. fiPater^. i.<f. ñor ,yCefar de fu Cafa ,exerceria acafo ^adoP' lbl : hocc lu:l fi c lui- •*1t ic* o. rch.bet ,non quafi AVUS. h.<5. ff. ciiiod junldiccion en ella ?Si eita miima en lu cui.vn.ibi Qu*¡¡ do meSTICA nombre hazen los elegidos ,qual es la que p‘rfon*. L.s 9.$. fin. ff. adtreb. Qui exercitan» Yqual fiera la de los que folo los nombran? Yfi ella es el apoyo de la deR.l.in (j.L.i.tí.adTreb.ibiíTi^f^ propria ,qual ferá la propria ?Si fe intenvíj^tur ’vt ., te .Ju0 loca , Ir,U_ir rriii •Acias attribuitíir miniante, vel comittara probar lu exciulion ,le hallara mejor teñíi, non exequentí. C.cum aliqmbus, medio? Dandofelc al Arcobifpo facultad de refe, Ín(?. %Quid vni con;ediiury para elle vnico a<fto de elegir ,no fe le deniega para los demas? No le le excluye Proc.fol.j.Qap.8. n.io. Etínterminis de la vifita ,no nombrandofe él lino,los Col j?gijy^w.coní.z7,n. 28.%C.ad 1t. a1it** audientiam,de Dec. ibi :Si intellipereonos para la vifita ?La que por elTn- ** dl Novalihus mimusdf labo. dentino tuviera, fi efte Colegio tuerafobreribus de Kovalibus poneremus. C.inter naturalmente pio. no quedara excluida por la miima Conltltucion ?Pues no llamándolo, Jione dixeratgsp de translatione poterat, no lo quifo :ymas aprobada efta por él, exP™fflet. fDifpojitio bominis facit |i r'1,f rrlcejjare dtfpojitionem legis. L. fin. C.de yen ella lu exciulion, yen fu aprobación pac.conv. Lfi marim?, c.de Proc. % fu derecho ,fi tuvo alguno ,como -íe VIO Regida (cuiplus licet, &minas) non haya decidido por la Sacra Rota ,yDoAoíes. Ymas íabido ,que la diípolicion de n. 74.f[ Omnis difputatio iurifdiciiohombre haze cellar la de la Ley. Yfiendo efto ce -f at >vbi conjlat de contraria vaafsi, como en efta materia tan reftribta de de Mag* 1.3 .c.2 .n. 5 . jurifdiccion .donde concedido lo mas ,no t«r%lk es concedido lo menos: donde celia toda, °T!f s*Z ' > /ed 'etia™contrariam in eh cjje aviendo voluntad contraria ,aviendola aqui Wnexpreüa ,tan opueíta en tantas Conf* bus-^Fo^nd.dedf.i 47.an.iíaktitucioncs que calla ,yen Efta mifmaque deduce ,quiere con lu melma exciulion conditionis qudmmag¡sdilem ,cx' 1. «robar la inclufion de la fuya ?Yfi eífe Pu’ ollus ^fin. fF.de condit. ibi •/ Viieri Pr0L ‘.,•-r xrV•™>tra VOLUNTATEM re*rr acto de elegir, vifitar ,ofindicar es amfentationemf dejiderari aZpl& butivo de la omnímoda que dize iaviendo ^Mptutospervetiiat ,qudm ad Puc- Uon Alonfo de Abellafuertes .Alcalde del TipStv Crimen de México ,rehdenciadole del carfdn homo fuá quilibct ejl ' go de Virrey en ínterin, que exercio veinte MoS depr^C‘au°ÚX*2i 'q'4‘V oy0.n.2 4.De hac bat ,sjlentia ,&fuffrdgijs confultiuts Coliegarum Erreeritorum Antiquorum in Capfilis ,conftat in a¿Hs pag.66. b. &Canil.&. ibi :Honorem,commoda,libertaterUjpneeeminentias Collegij,gmíd tvía <?/ «w?/ fuerit,procurabit ,ac ¿í- Jbtdet, Et 30. ibi :Semel in menfe OMNES... in Capelld Collegij.. conveniant, ad troBandum, cognofcendum que de redditibus ,&c. ita vt OJANE SSC IANT NEGOTíA Collegijs &c. Et Stat. 13.ibi :Si Anti - qui fuerint.%De Vijhatore admitiendo vei non ,agunt Ceremonia: 26.8c 26. cap.5. Caer. Colleg. &Conft.41 .& 4; .ibi •Vi/itator..non pofsit eligí vno aunópo/t alium:quiaex boc MULTA ÍNCO MMO DAorienturCollegio. Coliegij S.Crucis, Confl.8 2.& Stat. 25 .De cleóliene Viftatoris ,eft ídem ac eadem ,ac no¡irarelata 41.&42 .& teílatur Salaz» vbi fup.l. 2.c.6. ibi :Si el Cabildo de VallacMid ,0fu Provifor no quiferen nombrar Viftador ,6Ji el nombrado noprocediere como conviene , fe tenga recurfo al Arpbifpo de Toledo, para que le nombre,&c. 4[ Collegij S.lldefonf,Coníl.63. ibi: Ordinamus quodper fingulos amos Capitulum Eeclefee SS»Iufi, &Paforis.. eligat vnum de fuo Capitulo ,qui ft Dignitasin eadem Ecclefa velCanoni - ctu...& vifitet Collegium bis in anno: pr.eftito pritts per eofdem de Capitulo iuramento de eligendo,&c. exigat iuramentum... quodfideliter exercebit offi - cium viftationis, &quod nulliperfon * Mundi aliejuid de bis útue in viftatione repercrii,&c. verbo,fignis. . .manifeftabit:Rc£ior,& Confitanjexequi teneantur, <¿Uc. Si Capitulum d. Ecclefa..non eleger'tt.. vel qui per Capitulum fuerit nominatus..maligne in eaftgejferit,&c> ita vt ipfa vftatio perniciofa potius qudm vtilis ipfCollegiofuturaftúdque ReElori, &Conf &ornn. Collegis,vel dnabus eorum partibus..vifum fuerit, tune recurratur ad Capitulum no frae S. Toletanenfs Ecclefa ,vt committant alicui diferetet Perforue viftationem Collegij ... Si EleElus in Viftatorem d prajato Capitulo nonpotuerit,&c. fiatim cligatur alius de prafato Capitulo , &c. Collegij S. Bartholomai , Coníl.4. tit.de Vifitatore. D.Ruiz vbi Eip.c.i'S- ait :Por el Dean ,y Cabildo de la Santa Iglefa de Salamanca fe elegía Perfona de 54 ydos mefes, diremos por elfo que V. M. por aver elegido aDon Alonlo ,oavei* (indicado elle >quedó con juriidiccion para conocer de las caufas del Ar<^obiipo» ypor apelación >órecurfo de las Ecleíiafticas que fentenciaíTe ?ócomo con la potencia del aéto ,que en ciento ytreinta y cinco años aun no ha purificado elÁr^obifpo, para si quiere la omnímoda en todas las interiores del Colegio, ypara fu Cabildo la de fu adminiftracion ,bienes ,rentas ,Perfonas ,de que por las rnifmas Conftituciones eftán totalmente excluidos :ytodo todo por ellas dado al Colegio ?La Vifita, en fin ,como fe vee ,ni Por Derecho propria ,ni por Eftatuto abioluta les compete ,fino dependiente totalmente Eua ,fu tiempo ,fu necefsidad >fus Períonas ,ius calos ide la diferecion del Coegio ,que la pide ^como lo ha hecho effas vezes, quando le conviene ,con acuerdo de Capilla de fus Colegiales Actuales ,Huefpedes, Antiguos ,Eméritos ,que fe hallan en México con Pueftos, Dignidades ,Togas, Mitras :que como iguales en la obligación, defvelo ,interés de fus luftres ,auges »y decoros ,confpiran todos con el debido zelo al arribo de fus importancias ,no folo en ello ,fino en todo quanto fe trata en las Capillas áque por Eftatuto concurren. Como lo teftifica el Contrario. Eft* ^I | na Vifita eftá eftablecida en todos los 0e gios por Eftatuto :Él ^2,* (que ála letra es el mifmo nueftro) ama por Vificadores al Dignidad ,oCanónigo, que eligiere de fu Cabildo la Qia Valladolid ,yen fu cafo al ?ta"lC(X ’r 7 en el fuyo al que nombrare e*Pa de Toledo. El 63. de San íldeM0a1DlS* nidad ,óCanónigo, que del fuyo e’g101^ la Iglefia de San jufto, yPaftor e/c.» la ,yen fu c.afo ála Perfona que nom- Jbr;l— b^tre la de Toledo ,yen e{ otro al Cade mucha autboridad para la Vifta del pituiar que del fuyo la mifma Toledana ., eligiere. El 4-.de 8*¿*** i2L*£SÍ ciado joCapitular ,que del Tuyo eliaiere tl°C°Hegijfíat... Decrevimus rogare.. la de Salamanca. El i2. de Cuma al Dio- •&C-pn,,lum hakfu 1. y“ ™ ca dl Ul&Salmantina ,vt velint..degremio ¡uo.. nid.ld ,oCanónigo ,que la mifma Salman- Vifitatorem eligen Dignitatem ,aut tina eligiere del luyo. El 8z. de Oviedo vCanonkum-ele¿ius-publice iurabit... Adel Arcobtítm L11 1r7qUod ln vifitafume..Colhguim, &Col- Uaei ,uojt/po ,los llaman en la mifma legas pro poffe reformabit ... &quod conformidad. \por eíío han pretendido) fecreta Collegijf? in vijitatione contenió pretenden eífas Iglefias ,vMitras tener tahPa&?u”* n™rcz-elabit&c. Et en ios colegios la introducción ,la fuperin- Conjlítutíones ,&statuta.. ad cuius tendencia ,la adminiftracion ,la iurifdic- e*(H.“fonem ornes cdkg*,&c cioi fy ' mnimoda ,que en efte anhela Collegij Archiepifcopi ,Cotiíüt. idem la Mexicana ?Avrán íido menos defveladifponunt* dos en fus derechos, que elle Prelado >Pero ^fltuílkírdaZÍ.. Z‘tí, avran por dicha Iido menos zelofos de amemju fe immifeeant ,quia pratextu pliar fus iurifdicciones ,que los de Indias, ?l^11*TISpemiáosi ¿veiambin'T..1oí'1tiose /ludio amplianda fuá iurifdifliocomo Don Juan de Sobrino nota áeftc nh, mulrnies /rrabmtU alias diátur, aílumpto >yal de los Adjuntos Conjue* ^L. fi fervum £i.§. Sequítur ,ff. dp zes,que en los Cabildos de las Iglefias fenala ei Concilio de Tretito, para que con «•**& «un cap. irrdhgabiU.de o¿ ellos los Prelados determinen las caufas de ord. cap< novitjCap. quanto, de his quz fus Concapitulares :fin cuyo conforcio aíTe- &wÍ ’VViclp’ gura han pretendido vnicos conocer jy obtenido áfu favor Executorias Ja Limana, yMexicana :Ycon codo vimos el año de 705. que fin ellos ,ycon la omnímoda fuya procefsó el R. Mexicano en vna contra el Maeílreicuela ,ySocios, fobre manos vio- ™ntur. t6 n.$ 2•. inhis Indiarum Prolentas ,pueftas en vn Canónigo ,conde* pSfn h ¡^¡f copL"pro fummoiM- liándolos fegun los Autos ,con que dió enronces quenta aV.M. Ypor vltimo,fi elv/Urtant-HDcD. PaLfot vifL averfe viíitado el Colegio por Eclefiafticos, úZ.**™* Wfpania'p-^f. ¡n viu cs prueba como fe informa de fer Eclefiaftico :por la mifma razón podia dezir derecho ála Audiencia ,yTribunales de México ,que por aver fido vifitada ,yvifitados por el V.Obifpo Don juán dePalafox, quedarían con el mifmo cara&er ,yfujecion. ji La 6. Que ei difponer el Eftatuto ?7-confirmado por fu Mitra, que elArco„ bif- Scitoted. q.j.L.t?. tit.14. p.i. Lii5. tit.22. p. 1.&n.76.Ibi :Ecclefa Mexicana ... Limana ante pub. C. Trid. tretta. .privilegio in illa Cathedralibus conceJJ'o fruí debent .. Ó"Jingulis ann'ts Aditmños eligunt ad hoc ius confervandum ,licet aliquando ob NIMIAAi Pralatorum potentiam eis vti non nantur Ecn.8 2: Inbis Indiarum Pro- D. Archiep. ¡bid. p. ¿4.¿c : Confírmafela prefuncion dfavor delaDignidad trefpe£Ío que en el Eptulo 17. con - confirmado por el mefmo Ar^obtfpo D. T. de Manojea ,fe af sienta *queji en la 'elección de ReBor htiviere alguna dijcordia,/e recurra al Anobifpo, oaquien exerciere fu jurifdiccion ;yque lo que re/blviere, feguarde,&c> _ 4jj- Star. 17.ait :EleBio ReBoris qtt<e Omnium SanBorum die celebratur ^legitima fit ,&omni iure Canónica Statuimus quod EleBus talia debeat obtinere fufragia ,vt dimidiam eligen - tium partera excedant \aliter vero ele- Bio irrita fit, &minimé fub/tinenda: Quodfi contigerit aliquando Collegmn per difeordiam efe divifum.. modo in Illufi. buius Metropolitana Antifiitem, aut eius iurifdiBionem fuccedentem COM PRO MirtATURvt eiut indicio fifiat ,DONECALIU D Callefio videatur. D.Fifcal.pag. 11j. El R.AnobiJ'po,ófe debe conjiderarjuez privativo para el conocimiento de todas las caufas del Colegio ,ómero ARBITRO, en fuerza del Efiat. 17. para en los cajos, que en él expref ámente fe contienen ?Porque por dicho Efiatuto fie ordena ,que en cajo de difcordla fiobre elecciones ,fe aya de efiar aque Jea ReBor aquel que elR. Arfobifipo nombrare :En cuyo cafo ,fiendo la elección difeorde ,queda eleBo como Arbitro... Trepugnando como en toda difpoficiort de Derecho repugna ,que eljuez. Ordinario,óPrivativo ,0Delegado ,pueda elefirfe Arbitro en cofas tocantes aJu jurifdiccion, teniendo como pretende el R. Anobifpo jurifdiccion Superior Ordinaria ,como Arfobifpo ,en las caufas tocantes defie Colegio, noacceptara ,ni pudiera la inferior ,que pareceJe le confiere de Arbitro en los cafos de difeordia en la elección de ReBor ,ni con dicha calidad aprobara las Confi. yEfiatut. quejólo le dexan en términos de mero Arbitro. Pueden fujetarfe todas las elecciones en Arbitros .. defde la mas fuprema ,y foberana del Summo Pontificado.,fiendo el Arbitro en quien fe confiera la elección toda de los Vocales di fiordes uno de los Señores Cardenales del Sacro Colegio :pero en las demás puede conferirje el arbitrio enperfonas efirañas de la Comunidad ,yaun Seculares ;fin que por ejle cafo ,proferido el arbitrio, quede en el Arbitro próxima, ni remota fípecie de jurifdiccion, que es ¡o que debe confiderarfe en el R. Arcobifpo de México,para quepor Jólo aquel limitado arbitrio. bí'po decida las difeordias que l.uviere en la elección de Redor ,es prueba de fu jurifdiccion. Pero que no lo es ,fino de lo contrario, refponde concluyentemente V.Fifcal. Eftablecefe en El ,que fi huviere difeordia en la Elección Rectoral ,fee comprometa el Colegio en el Ar^ooifpo ,óquien fucediere en fu jurifdiccion ,para que la defina :yeíto mientras al mifmo Colegio no le pareciere otra cofa.Ytodo evidentemente convence no tenerla el Ar^objfpo .eeo;«. prometiera acafo el Colegio en íu ai ituo ,a la tuviera ,quando en Derecho no puede fer Arbitro el mifino que es Juez, muera El admitido los que re ere ,1ueia Juez? Ypues los ha admitían >lo kra? Huviera acceptado lo voluntario car 1tary en lo mifmo que tuviera lo neceífirio de juagar ,fi lo tuviera ?Acceptando aquel, no confieíTa faltarle efte? Fuera en el Colegio tan abfoluto ,libre ,alternativo ,como es ,el comprometerfe ,6 no, al Arcooi po, óáfu Provifor ,óal que quifiefle ,Ucite Prelado tuviera en él las facultades que pienfa ?Si las tuviera proprias >las recibiera pendientes de la veleidad de compromilos? Por proprio derecho entonces no determinara lo mifmo que determina. p°rc no? Yno determinándolo aU ,0 proprio >Yf. todo es libre por el Eftatum en el Colegio .feri en ¿1 por <= -j™ necefíario? Si lo fuera, huviera Ps la Mitra effe Eftatuto ,yAn‘^ pra&icadolo ?Ypues fu Mitra ,yr dos con la fuperlativa prue a0- chos, han confeffado Cotcg¡o; prio ,lo que es voluntar. ,s,Podra .mpodrá venir contra fus he alCainpugnar, al mifmo Eftatuto qu^^ afsi|iera do afu favor ?Si algún d, áfu Miera ,con iu aprobación p, en cantos anos, no huviera que a-1 $7 donado ?El compromiíTo de Particulares puede probar jurifdiccion ,quando él milmo es prueba de no averia ?Pues ni de la voluntad de Privados depende el publico de las jurifdicciones ,ni ellos fon capazes de atribuirlas ,ymas aquien eftán por las Leyes inhabilitados de prorogarla? Si en virtud del compromiíTo del Colegio vota la difeordia de íus elecciones ,es en nombre luyo, ode elle? Hará proprio,el ado que haze ageno? Sayalera la elecion que vota ,ódel Colegio ,que fe la comete ,yen cuyo nombre la refuelve ?En Temejante caío ,dixo la Ley ,era de los Decuriones otra elección. Yprobando que en eldo haze ado ageno »no dize que no es Tuyo? no explica que no es proprio ?Pues como en lo miimo quiere probar es Tuyo, 10 que confiefia ageno ?yneceífario, lo que acredita libre? yiYpor vltimo concluye :que íiendo Ecleíiaftico el Fundador ,1a dotación de rentas Eciefiafticas ,Pobres los Colegiales, los ViTiradores Ecleíiafticos ,ytodo Ecleíiaftico,es confequente correfponda áexemp - ciones tales ,jurisdicción Eclefiaftica; yque 11 efta reíide ,óno en fu Dignidad ,V. M. es Tolo quien ha de diícernirlo. Luego no íiendo Ecleíiaftico el codo ,Tus partes ,fus exempeiones ,es confequente no le correfponde jurifdiccion Eccleíiaftica ,yquiere fe declare no refíde efta en Tu fagrada Mitra. Pues como fe ha vifto ,la qualidad extriniéca de Eclefiaftico en fu Ereótor ,no pudo infundir natural ,ni civilmente Ser Ecleíiaftico áfu Colegio :la pobreza en fus Colegiales no fue cauTa principal ,ni final ,ni igual de Tu Conftitucion ;Tino accidental jacceíforia ,omativa de los Individuos compofidvos de Tu Cuerpo Myftico, erigido al vnicó del Eftudio ,que es lo que atienden las Leyes :ámas de que la Ppotrio ,le quede otro a¿lo de jurifdiccion alguno. L. Sed etíi, §. Siquis ludex, ff. de Arb. L.24.Í11 fin.t¡c.4.p. L.i ^.tit.j. lib.2.Recop.& L. 17. ibi :Ordenamos , que los nuejlros Oydores..no fean Abogados..en arbitramentos de c¿lufas ,qut puedan venir alas nuejiras Audiencias, ni tomen,ni accepten arbitramento. P. Molina de iuft.tr. 5. dup.ji. n.r. ait: Arbitri compromijfarij funt ,in quos partesC OMPRO MI TTUNT, eorum definitionifiare {in quibus Arbitratores etiam comprehendimus )atque hi NULLAM babent IU RIS- DICTlONEM: iurifdidio enim dlege efi...& non dpartibus privatis: ij vero Arbitri per pote/latem dpartibus acceptam vi compromifsi,ea de re Ínter ipfias initi, res definiunt :qu¿e definido partes vi talis padi obligat :ex definido arbitrium potiüs, aut arbitramentum efi dicenda ,qudm fentenday eo quod non proferatur ab babente ai eam pronuntiandam iurfiiElionem. L.lifocietatem,f.Arbitrorum.L.vnde» ff.profoc.L.i. &leq. L.diun, j.ftari, ft.de Arb. L.18. §.14. ibi :ludícandi quoque NECESSiTAS ínter muñera habetur. «ff D0NE C: reftringit difpofitionem. L. familia, ffdeSetiat./ac/í conditionem. L. patee Scverinam,$.fin. tf.de cond.8c dem. Ú* quidem extinítwam Barb.didf.p5. ALIVD:efi idem ac contrarium, veldiverfum.CMp. l>eariísimus,rcf.2 4. q. r.idem di£t. 26.VIDETUR-.dicit arbitrium. AUT : efi alternativa, ídem di<ft.4<5. Plus petit qui petit abfolute quod alternadve debetur ,cap. 5 . dcPl.pet. mL. Ítem, §. Si Decuriones, .quod cui. vn. Si Decuriones deereVi./ unt adiorum per eum movendam>DECEMviri elegerinty ts yidetur ab Ordine eledus. L.aptifsimj, C. de iudic. c.litterisjde reíc. (52) Contrariorum eadem efi dificiplina. L. i.ft.de his,q. f. fui.cap.inteliedto, de ”£ei* E*c°fitr*ria vatiofifi contrarius efiedus L.fin.ft.deedend. fQualitates extrinfecte ,feu accidentales vtiEcclefiafitettatisnon pojfunt migrare defub- ^nfubiedum. L. quis ergo ,vbi glofl. rt ;de pecul. L.j.ff.profoc. Corta de tacti lcientia ¡11(0.7.11.7. «] Caufa principalis infpicitur quia efi principturnfififinís intentionis. L.verum, tf. i eftan obligados ... dfaber las columbres.. .yjuzgar por ellas... ypor .oemirario bañan de negocio agenoJuyoproprio :quialex nonfcripta, eJl con/uetudo í.Ex non feripto lnft.de íur.nat. L. de quibus,ff. de leg. Etfententia contra ¿D.Crefp. obf. io. an.46.P-Barb. ad rub.C.de prsf.n.jp 1•ait :Fo IP¡J*i0 eiiam MILLEannorum non potejl {acere verum bceredem illum, qui Vü- CATUS non eji adfuccefsionem. L. obligationumj.placec, ff.de oblig.&c. fS0I.2 .c.p.n.j 5•Olí0** Erorexjacit.. 'Linde firmara acfeab ipfo Regeperet. L. 1.ff.de off.proc. C*f.& 1*L' contraftus, ft.de R.I. ibi :LE^EM enim contraBus deda. Ln .$.Si com - nit, ff.dep. ibi :ContraBus entra LE- GEMex conventione ascípiunt.L.2 2. ft.de V.O.ibi :ContraBuiformara contrahentes dant. Salg.de íup. 1.p.cap. 2. fc«ft.5.&cap.d.&7. v P^totammhoc pumfto, &n 'k r- ¿é LumPretor, ff.ad Treb. C.fi foh ,de conc.pratb.in 6.L.6. C.deSum. Irm. íhi •Iniuriam facit sudicio Reverendilsimee Synodi ,pquis SEMEL iudi- Jta ac reB'e difpofsta revoluere &puhlicé difpuiare contenderá. C.pervett 91. W- ibi •• Ecclepafiici vtgorts ORDO confundítur ,paut temere ilícita prcefurnantur ,aut non conceffa Inílitutionis noftr<s DI perpetua ftabilitate,&Pne aliquacon- - fehumus refragatione fervan... Ñeca qaoquam Pontificumin totum, veltn partes ,Mqualibet ocafione CON- yj£ L’L IShscsvíviyyiti^ • lcrvit* ibi: Si aquam per poffefsionem Martialis ,E0SC IENTE duxifii ,fervitutem exemplo rerum irnmobilium tempere qutfifti. Pareja delnftr. edit. reí.é.n. 100.&feqq. L. 1.C. quan. prov.non cftncc. ibi :Quodcontra res prius iudicatas...pronuntiatum eft,fententice authoritatem non obtinebii .L. 1. ff. qua: feat.íin.opp.refind. c. ínter MonafteriuiHjde re iud. Snar.vbi fup. Velafco in ax.l. 5.n. 12.ait: Nec departium confenfu ualet . Pial.9.ibi: Laudatur peccator in dejiderijs anima fuá , iniquus benedicitur. C.7.86.dift. Star. 25.ibi: Nullam ad PEC CATUM MORIALE obligare prater illas jn qui'ous imieniuntur h¿c verba...Jub pana prtftiti iuramenti ,Conft. 18. ibi; Ranarn praftiti iuramenti injurio ,como en femejante cafo chxo San Ambrollo. Nula, por contraria ála muñemorial coftumbre en que eílán los Coníiliarios de conocer ,yála politiva polkflion de fu exercicio ,de que la íentencia les deípoja haziendo propno de la Mitra, el grado que es ageno :quando aunque mil años lo poífeyera nunca lo hiziera luyo, por eftár en el Eftatuto »no folo no llamada áél ,pero excluida de él ,ycon penas pro - hibido le fea atribuido. Nula ,por «pudra al Colegio en todos fus Derechos ,arriba extenlamente deducidos ,aut oriza os con la aprobación Vice-Regia ,Eclehaíaca, Privada, Publica, y^°.rn . U !J ’C<^ 1 ^ne fue con ellos en beneficio del Reyncque los acceptó ,erigido ,confervado ,ymantenido en fu goze avifta .ciencia ,p de la Mitra ,de la Aud.enc.a ,de la R blica. Na/a.pot contraria ala milma tra ,que en fus aprobaciones apoyo ette conocimiento en los Confíanos ,abl.em.ndofe ella de tenerlo :Ycontraria tan¡’ bk,“ ála poíTefsion negativa en que le hal aae no conocer, ni avet jamas conocido de lo mfeo en que la fentencia declara no haze fuerza conociendo. Nuk ,por opoefta a la milma Audiencia en lufentenctidlaño de (: 7.en que declaró hazer f^a laM. tra en lomifmo que aora d.ecUro no zerla. Nula, por opuefta a! «ifm ^ rrente en fu intcrpoficion *^dpi a11 etló el pecado ,fi no moral ,plufico ,S_ brantamlento de la Conftitucion ,y^ tuciones citadas ,incuttien °as P^a. privación, ype^urio enedel qual parece fomentat.va 1» de_ aprobando tales recurtos ^^conocet clarar no hazer fuerza accjf a del interpuefto :quanUo en todos espKC la obligación de evitar la ofenfa ,oda o, que vno contra *1 mc0nt1''’ por averíe votado aviendo cinco Juczes addidtos a! negocio ,poseedores de fu conocimiento ,aísifteotes áfu vida ,ydeterminación ,con folos tres ,que quedaron: (excluidos Don Juan de Lfcalancc ,yDon Joíeph de Vribe ,que fe anduvieron voluntarios de votar en efta caufa )nulidad tan repetida ,como íabida en Derecho: pues como la razón aun del mas infimo puede vencer la de los mas auchorizados, como en el Divino ,Canónico ,Civil fe amoneda :afsi la gran Jurifprudencia de ambos ,experimentada en el Reyno ,yen Salamanca ,donde de Dolores >yCathedraticos la enfenaron ,pudo atraher el dictamen de los otros ai fuyo áno averfe abdenido. Pero de fu propria authoridad ,y voluntad íe anduvieron no debiendo: pues el juzgar es fu oficio ,fu necefsidad ,fu obligación for^oía ,no voluntaria ,como exclaman Leyes ,yDo&ores :cuya abdencion es en la común de Theologos, yJu* ridas pecaminola, yfujeta ála refticucion de íus danos. Abduvofe Don Jofeph fin caufa :pues no lo fon las que ála Audiencia expufo de aver mediado enere Colegio ,y Ar^obifpo :ypropaladole áede tener el Colegio judicia. Pues amas de fer vno ,yotro permitido en Derecho ,la Junta de Competencias >compueda de Miniftos de los Confejos de Cadilla ,Aragón, Ordenes ,Cruzada ,en la recufacion que la Pnncefa de Mélico hizo de Don Juan de Valen^uela ,yDon Miguel Carbajal, declaró no fer hadante la caufa que les opulo de aver fido ambos medianeros en la luya. Vla Ley Civil exprefsó ,que aYicn- ¿lo chM de Jue^i ami/iofomente la compongan ,o refuehan el Arcobifpo ,ySenador juntos :porque no /oigan de fus /Patrias los Litigantes d examenes tan lexanos :como precifado de la Rvio» currat. C.pietas 23^.4. aít :Quodextrahi invitas quts debet de Piorno ruente. L.i.$.2 2.ft.ad Sillan.ibi :Sijibimañus quis iniecit...M,ors eius vindicatur: fe¡lie¿i ,vt Jí inCON SP£CTU fervorumboc fecit,potuerunt que eum tn fe fevientem, prohibere pana adfciantur. \al.conl. 161 .11.90.cap.20.de Prxi'c. ibi: Cumjit Omni difp. deroganaurn ,qua abfque PECCAfO MüRtAL I non pote/i obfervari. Bart. in l.fin. n.2. C.fi conr. ius. vel vt. a.it: Non enim Principi dedit Deus iurfdiíiionem peccandi ,nec auferendi alienum. Soto lib.4. de Iuft. q.4. art. r . Vera Principis potcjlas efl ,qua inpee - candopojita non eji. Cap. 1.diff.40. C. íutit quidem 25.q. 1.Quia hoc non ex potentia,fed ex impotentia procedít, aic P.Greg. deRep.9.c.2.n.i. C.fin. de re iud. C.vno 42. de oíf.iud. del. C. fin. de arb. in L. 39. de re iud. ibi: DUO ex tribus lud cibus (vno abfente) mitcare nequeunt. L. 18.ff.de Arb.ibi: Tribus Iuiicibus datis quod dúo ex conferfu (,abfente tertio)iudicaverunt nihil vakt. L. 17. in fin. ff.eod.ibi :Abfente eo lícet dúo confentiant arbitrium non vaxre: Quia in piares fiiit compromif- Jum :&potuit prafeniia eius trabere eos in eius SEN TENf IA M. D. Creípi obf. xo. án. 12.obíervat ,ex iilo Math. 1 1 .Abfcondifi hxc dfapienh tibus, (f revela/li ea parvulis. Et c. íi habes 24.4. 3.vbi S.Aug.ait: Enaifum fncx dIuvene C. <¿f Epifeopus tot annorum dCOLE EGA non dum anniculo paratus fum dicere. Et L. 1. $.Sed ñeque,C.de vet. iur.en. ibi; Cum pofsit vmus forftan,& deterioris fententta &multas, &malares in aíqua, parte faperare. 4 c(S5> benatus in aA.pag.74. aít: Pero refpeSlo de averfe efeufado voluntariamente.Je le aamitio. Etp.102.ibi- 1VV fado. Et mfra :Efcufandfe ¿f¿Jr mo que interpufo. Et D. Efcaiant^ag^ rc cor .las qu ilos lo excluían de fer juez,..de que debía abfienerfe. Taunque que efeas ,ni elfuero exterior expus fias por •via de recuf ación fe calificaran bailantes, ni en el interior de la conchada perfu.idian fuerza alguna para fu ab¡tención. ..fin embargo voluntariamente fe buvopor abflenido dvifla del EMPEGADO CALOR del M. R. Arcobifpo;ydque de incluí/fe crecería mas :con otras acufaciones impofsibles de propulfar..como fuciles de esforzar con los ALLEGADOS ,que influyen,yhan influido en el M.R.Ar^obifpo los masfus EMULOS ,yENE- MIGOS declarados ... Ymas hallandofle tan dijlunte el reparo para el defaoravio ,y examen cierto..yla de V. Oydor D. I. Vribe ,finpromover la menor fofpeeba en el el M, R. Arcobifpo. % Ñon debet Index fe abflinere propria authoritdte dmuñere miicmíi in aliqu tcaifa: aula eius officium efl ncccjfariurn non voluntarium , ajt Fcftitanel, decif. i.n.i.Maítril.dec.i 5i.n.20.p.2. Rice. colled. 2 1 13 .L.18. $.14. ft. de Muner. ibi :Iudicandi necefsitas ínter muñera pe fonalia babetur. L.2.C. de íent.ex pcr.rec. ibi: Indícesenos cognocendi,Ó1pronunciandi necefsitas tenet. <í[ Font.n. 1.ibi:.S7ludexfe abflineat iniuflitiam committit, peccat ,&tenetur ad reftiiutionem omnium damnorirm, vi ex communisfententiaTbeologorum, &Canoniftarum :qu¡a teñetur aiminiftrare iuflitiam ómnibus ,C.extenore,de íor. comp. Barb. alleg.79. án.6. ale :Quod Epifcopus ,&ludexdebent fub mortaii competiere ad concordiam. ExC.placuic.C.ftudendam jo.diil.c. 1 . ái tre?. &pac. Et curare componere, ne sites proteientur. L.quidem,ff.íi cer. p¿t. L.congruit.L.iUicitas,§. Nepotcntiaras, ff.de off.Proef. «(} D.Creípi obf. 15.11.294. 0C295. agir de hac caufa recuíationis repulía aSenat.Compet.^[ Auth.ii ve:o, C.de Iudic. ibi :Si contigerit alique nin dubitationem babere Indicern ,iubemus SS. ARCHIEPI S C0PUM.. audire cAufam vna cum clarifsimo IUD ICE :vt ambo aut per AMICAB ILE Mcompofltionem diffolvant qu<e dubia funt, aut per annolationem .. Ínter litigantes :ne provinciales recedentes dPatria ad Ion- ¿Jnqua trahaníur examina. P. F. Áu:. aS. María in Hifp. triumph. intvod. 5.5 .ibi :Pajfemos dla latitud de efe Nuevo-Mundo de ¡as Indias...que no fera menos que de Syo65.leguas :fin 1ypoo.dcflde Efpana hafiala Veracruz.. Inven. íat.i 2: 6(0 violencia, ypara fu reparo, hizo el Colegio í'alir de las luyas ádos Colegiales, c]ue embió en lo mas calamitofo del tiempo, en los rigores de vn Invierno ,ávna navegación de dos mil leguas, por los riefgos de vn Occeano ,can cienos en él como fus boirafcas ,diltances lus vidas de la muerte ,quacro dedos de cabla, que folo diftan de las ondas ,con los demts ,que folo cree quien los paífa ,ySeneca ,que vivamente los defcnbió,y San Ambrolio, que dixo avia Dios criado el Mar para adorno del Vniper/o ,no para navegación de los hombres: que furcaron pallando por enmedio de las hoftilidades, ypiraterías de Velas Enemigas ,peregrinando defpues trecientas leguas de Payfes ,yClimas opueftos alosParrios, que dexaron con los íuyos >yel dolor que las mifinas Leyes fincierou. La Sagrada Rota, exemplar de Senados, el de Aragón 1el de Sicilia, yotros. Canea ,yjuftiinence eftilan dezir al Licignnce :T# no tienes jnfhcia yono fomentas derecho :fin que quede la incegridad de fus votos menofcabada con eifta propalacion ,ni fea caula para fu abftencion :con que para la de Don jofeph no lo fueron eftas dos :mayormente no opueftas eftas ,ni pedida aquella por el R. Arcobifpo :en cuyo cafo las Leyes hazenluez aun al padre en la caufa del hijo. Abftuvofe fin ellas cambien Don Juan ,confeíTando fer en el f¡ero interno ,yexcerno inluficientes las qüe e Ar^obiípo le opufo, ydeclaro ilegicimas a Audiencia :vna ,fer Protector del Co eg o, otra ,aver proveído el elcrico de no <¿a en fu cafa: pues debió >como él ,ya ^ ien cia dizen ,proveerlo conforme aV Reales ,ycomo Protector vocar ,com • avian votado fiempre los Proteo 01 es, a fiendo Colegiales de efte Colegio, en . negocios, conforme aantiquísimo inc^. cu- cuío tfilio :Yquando el no proveer criminal en las Leyes ,el aver proveído podo ier reprehenfíbie ?Quando el votar ,yconocer las Audiencias de fuercas Ecleíiafticas es por la Real protección, pudo Ier ella milma protección caufa para no votar en ella ?Como fiendo ellas en la Audiencia inlufícientes para la abitencion necelliuia ,pudieron l'er bailarnos para la voluntaria ?Como concederle por vna vía ,lo que por otra fe negaba ?Como ier mas poderoía la voluntad contra las Leyes ,que la necefsidad de las Leyes en lo que no ay voluntad ?Como no admitir lo mifmo ,que el eftilo tiene en tantos, ytantos años admitido? Como con vnas mifmas caulas abftener ,yno abftener, l'er >yno ier Juezes vnos mifmos en vn rnilmo negocio ?Mas abftuvieroníe ávifta, comodizen,del empeñado calor del R.Arcobifpo ,ylus Allegados, yfin caufa, como ie ve >probada, ni aprobada por Derecho, juzgada por si mifmos ,defpreciada por ll Audiencia, no opuefta por elR. Arcobifpo al vno ,fi opuefta al otro ;pero ni juftificada, ni afianzada ,ni formalizada feaun la Ley. Abftuvieroníe en fin, pero fin preceder citación ,ni audiencia del Colegio, jue fe hallaba con derecho adquirido Ifu voto, actuado ,radicado ,perpetuado con vfo ,exercicio ,ypolisón ,en que fue mantenido iydefpues ,áinjtanaas de los que de fu voluntad ,yfi nnecefsidad fe abfteman ,delpojado por vna decifion, que fin fer eferita ,leída ,ónotificada en forma al Colegio ,ófu Procurador ,fenotició verbalmente ávn folo Colegial :Yaunque con fu noticia inftantaneamente concradixo por vn eferito el Colegio la abftencion de ambos >pidiendo lu compulfion al fufragio ,proceftando de lo contrario fu nulidad le vio con ellos ,yfe votó fin ambos la fuer- Inunc ,&ventis animam committe dolato Confi/fus ligno sdigitis dmorte remotus °vid.i.Ain.cleg.u: nfi c/nci l JT as Trito exafperat vndas ¿¿uarntíbijit toto rutilas in orí colorí oen.l.buaf.c. x:Extorresfimbus Orbis, er non conceffas audaces iré tenebras, NUUC lllu™Pipis hnmaúia mónjlra Jub vndis, Quis ferat 0ceeanum1quif#vas&c. i. Ambr.lib il'E'u.Lí. Mar, M PC tDeus aínxuig.tndum Jedpropter Ecmenn pulchriiu linemjt fret!incatderet térras.Sol.x.c.xd.n/xp.L.x x. C.com. ycr. md. ibi :Quis enrn ferat hberos aParenttbus ,aFratribus .. f e- %TrZ T1*- 1,de P°n: X*rfus Jnor fZÍ ,& ZfGanóle noflri Legum latores tn bocprocejferunt: ansa de lite ¿rstate Voti nil to&t^idfeJiaíXj ZZS/&SÜ 7. dicen PuZ’s m°TS hahet Teferenda &c'' {íntentia in &Araiohi t<L %, alnR°t*Sen.itu, aitFontdec 9n6C*\ fforumfi*' Seffe dec fiZ‘‘5,Glurb.djc. 54.11.7. nfdebeat‘Fonc-<iec.i'. ctiain, ff. Je Arb X£."\L*<Ium Iud. «r SeniM.c pnvatls >ff-^ ait: ^ deV.E.. rcacorZ raVna Con f ulta dos motivos par 3 ,n°Eficientes los ab fi“vi*(reJc?rr EeelS‘fe Not‘díiffZTV *»“• pnvidmcu cedidas al Juez. Se™,*, e fPectale*con- dales >para que [afiro P°f ¡as Leyes con Upraíllea Por “>calificada Aud... Noel, „COncu fa de e/la Real por no f er ea/ ° rr fz fnde ProteOlor, ab EncionnecefZ“[ a ffi¿nt !para U mo con el e/lilo de efía kZZa a fsimi f‘ en ^e los Mmiflros ZAudi'»cia: Miares del CoLZ ^han fi"o Proios ,que fe Uhí\ban v°tado lospleyfi -clrddNolt^ Por lo \Ll °0 DE SSRt?t REXCLUÍ- de Efcalant» .*3UEz el S.D.I. pero mediante averfe ef- •V>8 ...x ^afcdóVOmÑTARTAMEffuerza ,-que ‘falio en difcordia ,remitida a --.y ií ,y¿ le admitid ,yfepafso aver el ^on Ba[thalar de Tobar :yaunque tambien conwdKD el Colegio f« remitóon, aávertiao..embarazo ,ni razón de Jofinfiando (con UlUllnW protefta )en la COai pscha,que me excluya, de poderJerjuez, jr vf¿n(io en cafo nCCeíurio de la corno no fe han excluido los Mimjlros P.ftntra ]aortliíía (conforme defiilo ,y cojlumhrt anttcompetente reftltucion conC . .gua) que ban jido Protectores ,yalgurec¡arnaclün ¿e(u Colegial ála verbal no*- ticiaque fe le d¡ó:que havia lugar ,quan- Vrquwla,&c. Leges hic chatas íunt,_L. C}Qatm \Qha el remedio ordinario , I?o.& 142 .tic. 1 5 .1. 1 .Kec.ind. ¿e \ide poue CS lUriUiCA, íupraNum.V. Salg.deprot. i.p.c.i. 0°cn 'P Vi abfténcion, que pr1L5.1-1.iii7.cwn multisaic:¿v«^«j ytavorabie ;pero aun en ia aL a per viam PROTE CTI0NIsex- £S 0¿j0f a>ymalvida de las Leyes .e trajudicialis cognofett. Salz.cum inmu- , 7.r_ riusó por el Otra tis, i. 1-c. 7-n.z 5.Vnaresnondebet VIO fin embargo ,ylC Ca^J, -dkierfoiure cenferiXd. 22 .de priv.c.^o. düeoídia ,ytn ella la evit» ~ .deDec. 2VW vnumfinem, ,, •Jwde los tres Votos operari contrarium. L.fin. C. deprsp. tenido el Colegio 00S .^adj„nag.inrtb. Nec, quoá vna víaprob'heremitentes ,yaisi obtenido •j tur, alia quotibet colore admití. C.%4.CQS a|propaUdo de Don joíepn V*i -‘ dek.I.L.necperie>C.dehaer.iníh Nec, P' ^concodo losAlvíi nccef sitas ejl,cjl voluntas. C.fi enim mente abíteme o.meaba *la -de psen.diít.2.^1 C. in iuventute,$.Cfca[des de Coree >aquienes •terum.de purg.can. ibi.QuiaP.INS- .1facontra. Parece anteveía .TABA!, COMPULSIfiumus, declararon ch«« rtI _ndo conociennon t. ni inris NEC£SSITATE, el Colegio eftos hechos ,quan °C?0o Jed importunitate P.% Mayn.dcc.87.poderola mano ,que ea e . '' ‘ - 88.per tot.l. 1.Caro de excep. cont. .Tsmo prelado ,viéndolo ínterelpr^iud. exc. 120.n. 14.aiunt :lmtiene e.te .nupxas ,proquum cjl r. liíupuerefuf pidones in manu far por e[Recurrente en 1sj ipjm abjtinentis ,qui faeilrter potejt ,r, rprincipio la nulidad de toaos ‘-decipi in eis ittdicandis: aquo abhorrent YceóQrelfos abftenClO-i omnia iura totius Mundi. Ideo Senaellos. HüViera ávido, ber 5vokin- toribus in hoc non debet credi inprCiunes ^nQ tuviera violencias ?oeria dicium tertij ,nec eorum confcientia frfueran tan mirantes circa [ifpiciones committi fnnpliciíer, tallas las VíiaS >j#»1 Pnlecno en i;e efponteyibfque accujatíone,&c. Nec ms detenías ,no mas viendo ,que approjare vnquam potui ,quofdamfe Miniftros en fus votos riban los abjtinuijfepropojitis in Senatu caufis^p yno$ Q. os otros quitados ,VO miimiros cu iuj VQt earum pr4t(xtu, non tamen citatis, nec Vn -)S pueHos tot qnue debian no voauditis partibus ,&c. Et ideo fi par s que no debían» ySexperimentando conqueratürjicens nonpotuife itafieri, taban ?Qué fatisfaCCion ,rnararl nec efe locum abftentioni viái non fernel ,,r^ii. Puercas con que ce>“ £J,;«.»tó^;d>T.Etaec.,,.., 4.ait: la d«fi^ualdaa de tuerca con¿n(-a,reco- Et ai id compelli poffunt, quia munus Prelado contendía <'-c. cr ¡dor tenia Principal tfliudicare. C* Regum 20o£¡tndo oUcen efl* Tolo COI f¿¿ q. 5.(¿apa cunperfe nonpofunt¿reapt *rvirtud »aUtnoi»‘a*‘w*, Aíagffirauis vt per illos iud'cent ,&c. tantos, quancos ^eirre ?Qüeani- L.j.C.de fent.ex por.rec. ibi :Indices, lumentO ha fabido grJ ¡ nt? rcir,pe . qv.os cognofcendi pronuneiandi ne- „^J„confederada CU V cefsitas tenet, non fubitas ,j'ed delibera- ^'1°>atendien Laterales ,Colrtltíone habita poft negotium fententias ño la emulación de i,¡leoioS en la pender dasjthi ante forment emenaar.tcs actuales frbre los fnVU »' f ¿ütasJiatiM in hotllumJecutaJidelitate &vnicon-. ..*J> Vniverfidad executoriados ,de quienes aun iosmifmosMiniftros en efte expidiente vivamente fe quexan ?Qué detenía ,quando efcufados de ella los Abogados >la hizo el Colegial que cita efcrive ,no ele&o, fino necefsicado ,porque no huvo otro,fucediendole lo que áPlinio en vna ,yá Cicerón en otra ?Qué feguridad ,quando el mifmo Senado, en quien avia de tenerla ,no fe vio feguro de los ardores ,óhumos de la exhalación referida ?Qné efperan<^a ,quando efte Senado, Imagen de V.M. coronada de rayos de Mageftad, colocada en el Templo de la integridad ,fabiduria, equidad de los mifmos Individuos de iu compuefto >cedió ála violencia de que fe quexa? 56 No la vfan los Principes en fus juicios ,ni apetece fu foberania vencer áfuerza de poder ,fino de jufticia fus cautas ,ni fe dedigna de tener iguales áfu grandeza, yala pequenez del VaíTallo las armas del Derecho :antes prodiga de las proprias favorece las de efte en contra de las fuyas, teniendo ávi&oria el fer vencido del mas humilde. Para no obtener afsi ,mas quiere el Colegio en el fuceífo de efta quexarfe de fu fuerte en la perdida ,que avergonzarfe de fu fortuna en la ganancia :de cuyo fentir parece es el R. Ar^obifpo ipues aífegura ,fe ha abjlentdo ,yabfliene :óbien porque mejoro de diéfcamen ,óbien porque mejor inftruido conoció óla nulidad del recurfo »expuefto con abandono de la Conftitucion ,ydefayre de los Conciliarios ó/a de fu proceder con duda ,óciencia : ya de no tocarle :óla de juzgar fu propia caufa ,íí conocia fobre el vfo ,ósér de fu excluida jurifdiccion :óla que haria, fi decidía efta competencia de conocimiento con los Confiliarios ,proteftada ,óformada ya en la confute que le dieron :óla que Scauconfermt ,SCRTPTASque ex tíbello partibus LE GANT. «ff Carraíco in ieg.Rec. c.p. de recufaticnunt provatione,jiieiufione,caufis pañis iuxta eScs-Montan, dec.18. án.23. dec. 22 -an, 3*&dec. 16. ibi: EJl admitiendo, rejtitutio in caufisfufpicionis dumpubli cata non ejtfenfentia.D.Creípi obí. 1o. n.pp.m caíu diícordi;e,ait:L?V« quando tam efi pro matori parte fententia refoluto ,admitiendo: non Jmt [iliciones, qwa calumniofaprajumuntur ,diver- Jum turnen in cafu remifsionis vifum *utt '• 9utfres reáucitur ad eumfiatum, , quem babebat antequamSenatores votarent: &iterum votando efi. CL. ?o. fi.de remd.ibi: Dúo ex tribus Iudicibus vno ab/ente indicare non pofunt-.fedfi adjit, &contrafentiat,ftatur DU Q. RUMfententia. fConftat inAcfc.p. 1 . Protefiatio Collegij,die 12.Sept. 70? 2P¿.Recurfus ad Senatum, lo.Qciob 2P>8: Cf^«Mioabfienftonis, oeti- •*"****> nullitatis, T?•**• v(/b litis in Senatu, t l !fl dt ^or^diex9.fp.p: Contradióiio remifsionis difeordia, ’&petizo reJiitutionis,2 2. p.p. Vifw diT- cordia aD.Tobar,&eius dífcordia,2 7. 2P-.1°:Declarut vim S. 18 . Novemb . JClc-Pfo P. Qjjin£i.Plin.i. 1.epift.ad Sueton. ibi :Egi ,meditatus :vnurn augunum optimum defendere,&c: nam mibi Patria charior Pides videbatur. Oc.proR.Amer.ibi: His de caufis buic caufa Egopatronus extiti ,non eleólus vnus, qut máximo ingenio ,fed reliólas tivos con ni, / ™’eeíos'mentales mo - poco f non modo qua m"omnta qua OBSCUR%ebendt P^m fed riMEMu vEC0 &tArt P°JT unt% mZ, Y,r 'rumorem Dabulam ,faifa,nperborrefcimiis •o7a atF“ Octdos intuemur :nú efi Zm aultte AVienerUm >tam autfiZ 'Nos] &c. Xl 1e*Uam voluntas grga C.Cr Í5«) air- A7* *Cp"2** v^¡ Rex Theodoricus, /°¡ner &° $ uoties fuperes,fed quemmo urn vincas inquirmus :non qua- ~rxde-potefiatemofird. felpp&íts de ture visorias •: nam fi Domtrm pincat, OPPRE SION ISinvidia e/i, ¿quitas vero creditur ,fi fupplicem fuverare contigat :quapropter fit ínterclum víala caufa Pifci ,vt honus Princeps efevideatur.L.fin.CTh.de appcl. ibi: Salva Maie/iatis reverentia ,non dedignari ,fibi cümPrivatis tura efe -comnntnia. L. 2.C. Th.de Adv.Fifc. ibi: Potror e¡i apud Nos caufa Privatorum, qudnj pifci tutela, R.Archiep. p. 75.b. Recur/us efl nullus :quia contra prohibitionem Conít.18. Et legi prohibitiva nulliter renunciatur. L.2.§. Sed íi Index, ff de Iud. Conchenf. c.i. t.4.ibi :Quidquid contra., fieri contiena-it irritumJit ,inane,nullius roboris, UC c. L.j?. 1o. 11.ibi :Ei CO NTUME LIAMbahc fecerunt ,vt eum fernerent,&ad alium irent,ff.de Arb./ «¡' C.7. de appel. ibi :Procejfus fifiat ai’udice[dente,veí DUB1TANTE Je non habereiurifáiciionem, NULEUS efl. Cref.ob.6.11. 125.5fSalg.de íup. 2.c. 16.11.3. ibi :Quando agitur non folian de nudo exercitio iurifdiciionis,fed 4tiam de omnímodo iure eiufdem ,ad quem /cilicetpertineat,tune iudex ipfe cognofcere nequit :cum in fuá caufa Iudex efe nonpofsitfific. L. x5.tic. 16. ¿ib. 1.Rec.lad. %D. Val. conf. 200. , n.53.ait: Ucet Regulafit: Iudicem pofje cognofcere ,an fuá Jit iurifiiólio.. tamenpiares patitur limitationes.. ínter qtias efi ea,vtprocedat..quando Ínter Privatos contenderetur :an efe Iudex.. Secus quando Ínter ipfum Iudicem ,& Partem :quia tune ipfe Iudex non cog - noJcit..vel quando contentio iurifdidionis efet Ínter dúos Indices ,quia vnufquijque dicit adfe pertinere,&c. Late Sala.de leg.pol. l.i.c.18 .toto ,&c. 14. £.2. de competentia. Pareja de inít. ed. ref.d.n.ioo. ait: Tribunal,cui qualitas attributiva iurifdiólionis negatur,Actoris partes fubfiinet :&ideo probare debet fitndamentum intentionis fuá, L.2. L. verius, tf.de Prob. L.actor. C. eod. L.fin. C. de reí vind. C. placuit.2. q. i.Alterum vero ,qui negat ,probare atlflricium non efl :quia negantis nulla probatio efi, L. qui accuíare ,C. de cd. L.i. ff.de prob. &c. Etn.107. &108: Acia facía dIudice incompetenti ,'mullí is roboris funt,nec probantfuper quahCate attributiva iurifdicíionis.D.Vül. coilt.J J.n.ji. %Procejfus dReclore, Confitarijs nequit fieri , Conft, 18. 70 caufaria ,fi- (hecho ya en ella Actor por tu duda, ti ella baíta ,yellos por fu negativa Keos) dccreufte le probatfen eftos l«i propria jurifdiccion •cjue le competían. (hora con las Conftituciones ,quando en ellas vela tenerla excluida :hora con autos de recuríos ,uotros :tabiendo que jamás los avia avid.», ni te avian hecho ,ni podido ,fegun Conftitucion ,ni debían parar, ni paraban en poder de los Coníili^rios ,o Colegio :ymas quando vela que bateados con la exaótifsima diligencia ,que dize en fus Secretarias A^obiípal ,yCapicu ar,. donde, íi los huviera ávido ,necelfanamente avian de averie feguido > nado ,ycitar ;no ettaban .lora con os Libros de Elecciones :Yeftos eran iuperduos ,quando por la Conluka ,ybtacuro .7. fabia ya que la razón que en elle ,es la mifma que en ellos ay de aver hdo decididas las difeordes de Kebtores por los R. Arcobifpos ,como Arbitros ,en virtud de voluntarios compromiftos del Colegio ,1 pueftos en elmifmo Eftatuto :Ymas tiendo inexhibibles por fecretos ,por ferio las Elecciones de fu compuefto fegun Conítitunes :Ytanto ,que ni áColegial adualfino votó en ellas fon propalables ,pena epef" juno yexpulfion en la Conftitucion im }ueft» :yhavldo rofp^o ieftar co„ las Rebótales ,yConfinares ,Pr“™ las de Colegiales, yCapellanes. Y expreífa la habilidad de los Elegí P^ Legramos ,yla ™Pulu^e£*C!nfti- Opoluores por deferJucf .^g pateoteU> tuciones, en luLinage. zelan 6demas: cuyas how* f’J, „amcon todo el Sacramenco ^la fe c011fi ansa ral ,jurado ,pofcivo ,y publica ,acuyo lagrado jamas ic gado ,ni llegar puede. )Obien porque reco noció las evidentes de la mitma ícotencu. pronunciada contra todo eftilo ,ypor los que no eran Juozes ieft,mandola tan en poco como las miímas Leyes la eftiman, Por no dada >niproveída ,como íi ul 1entencía no huviera ávido, fido, ni exiftido :aflegurando ,que de ella ni avia vfado, ni víaria: como realmente en nada fe íirve de ella en íus cartas ,ni pide fe le confirme :que efio pidiera fi por jufta ,6 valida la tuviera ,fino que fe declare fi toca tóno afu Mitra conocer de ellos recluios :porque ni aun eíía dúdale quitó la íentencia ,tanta es fu nulidad. $. IV. Que el Supremo Confejo de Indias es rúnico privativo Juez, de efte ,ytodos los negocios del Colegio Hdayor de Santos. *7 CVpuefta efta evidente nulidad de la íentencia ,fe haze mas cierca la del doólifsimo Salzedo ,que queftionando :Si con aquella jurifdiccion fuprema, que V.M. por los Confcjos exerce, podrá revocar las dadas por las Chancillerias en .ellas caufas de fuerza ?Refuelve que si, no folo de extraordinaria ,fino de ordinaria auchoridad :porque de la que V.M. derivó en las Audiencias para decidirlas, refervó en si ^yfus Confejos la fuprema de refindirlas liempre que permanezca en el Opreíío la violencia: fin que de deshazerlas fe perjudique derecho de tercero :pues ninguno dan las pronunciadas en Chanci- 11eria al que las gana :ni ninguno quitan ,ó interrumpen al que las pierde :por fer todo fu conocimiento extrajudicial ,extraordinario :Ymas concediéndole en el Civilísimo ibi -'Aquonon íiceat appellari, ñipad con/tltarios :quibus mandamus fub pgna p. iuramenti ,vt habita VBR- sc rditione >smE ftudeant&c^ Quod non inveniturj» - ¿A gltU Zn™J ratium nec adfuife.C.ad edem.de reft.fpol.c. i.de lit.cot. L.fin dereb. cred.Salg.de Prot.i.p.c n '}» rConft.7.ib; :tgp. gpfmtn fcriptis tradant SE CRE 1E. Conft.ío. ibi ‘.Nijiprius Oppoíttorum tnformationes ,inquiftionlsin Capella legantur, <¿r de habilítate Oppo- Jitorum difcuttatur, taliterqubd decía- , rentur qmfunt hábiles ,quo co tQ Collegiales pofsint fuá vota prJare &c. Et 16.ibi: Vnutrí SECRETE Jj¡nt,&c Et 74.ibi:Fiat eledio SE - CRE TE,&c. Et Stat.p.ibi: Admitti deberet SEC RETE Et aS ibi :Redor ,Confiliarij Coileol'* 4° ' tif?? /A^Colle &iu™pertinente ínter fecretatenebunt :nec alieui pmdencetiamjifit Collega,qllt m, pore elechonis abfueritfi Jc PERTUnr rT Y Jíecusfecennt „,, ,Eli habcantar &i •n.Vueia mhne operts ae mu.edit. ait :Libro sAFl-, .... ‘TSSl riZat^'i?™ ^ProPalatlorie turíí- S rlUS R LaP-P°f Sít-O- non effct rede confultum honori Prjetenforum &Ea miliarum. D. Cuellar inmací’lnl iP4- ibi :Incide en efta eíLcir iXXr '•* defalfario, el que reí -el ¡I r^:ietcc<} í-i «4, iiJíc ZÍ a t* ?Angelus Huf T I- ígm0CCLiU prtvaricatoresXiÍJ¡ Sf^PelLt ,& Í.I.C.J4. n.ai vbi í”ü -CcConcr- de Hegar al reconocimiento l¡ ^PUe~ Por losperjuicios..* kcJl[“sLibr°> * publicare. «T scon pa.n^a ,yfee milla ,quia data ante n JJ fb ftenti°rús Collegij.L. i.C.deexec ?ettatione alipquianon votavit Jiylum illius Senatus Ld ft.de lcg.c.n.ibi^i' bnperator, Clem. la-pe,$.& quia^devTc ' n,46•mía, quia ’V,o Criminum.Sol. Uh aQü£/loribus milla aiure rebut Fada C.deUglal¿ 7í S 7f--“ond“W™. ccHarijs authoritas circa cogmtionem ad tollcndafn Vira fit concred¿ta,L.^ o. t. x.lib.z .Rcc. bac fuit accomulatim, non privativa- Ideo videndum Jipojtqutim ab Auditoribus Regijs caufii fuerit ccgnita ad tollendamVim ,pctent corcm Rege denuo agitará Et dicenaum, quodfie :quia cum ipfi Regí cornpetat ¡ubditorum defenfio ab ipjoprincipio NATURAL Iybaud potuit per d.L. fe ipfum iurifdiótioneprivare. Bdd.confi z6.lib.z.Menocb.cotfi.^p. n.p-.EtSubdiiis denegare auxilium,&Ji denuo petitumM tollendam Vim:Nam fimVim defenfionis aduntur Sacularia Indicia ,vt explofaVi, iure procedant Ecclefiáfiici ,Ji fe queritur adhuc Subditas oravatura ,quo iure deneganda dfcnnortx n.p:In noftro eafu nec vllum tus quafitum ejipartí: quia EXTRAIUDIC IALITERproceditur,& in Vira SUPR EM<x£ extraordinaria iurifdiclionis. Et n.5. Cum in ea txtraiudicialiter agatur ,/ententia nec ir.jtantiara ,nec tus infupplicabite conferat. L.9. j. Vbi decretum ,ft. de otf. Proc. Et n. 15.Nam intra limites 0R- DIÑARIA poteftatis efi fufeitatio &c. Et n.14: Pracipué in caufis violentia,&c. Etn.is: Veluti exequitur fupplieatio cura pana 1H5°°* dupl. Avcnd. de fecundafuppl. Wc. Et n. 18 : jjc' ethoc verifsimum,attente agendum e/i ,magna vrgente caufia...pracipuefi Lfa4%f. CotflioP'rpenfi iJifiiíiio Reáii,er OonJillj VNA, aADE Mque fit. (5«>. Nullum refeindi nequit , L. nam etfí, ff.de \n).xup.Sententia nulla non ejifiententia, L.vn. C.de fent. ex breuil. Quod nullum eji ,nibtl efi ,C. perveniens, de fU.PrsEsb. Exnon Ente nonfit Ens, L, Sej*, ff. de Tut. &Cur .Ex nihilo NIHILfit.L.2 .fF.de vfufr.Perf.fat. 3 : De nibilo nibil ,in nihilum nil poje revertí. Nullum,nullum parit effeElum, L. fi aut nullum,C.deleg.hzr.FaBum contra ius efi nullum,&pro non faBo habetur, Clem. 1.de Imm. Ecd. L. 1.C. qui pro •iüaiuriíd. Salg. de Prot. i.p.c.2.n. i,o. ibi :Cum articulus violentia examinetur per Aíiorum infpeélionem, & -reievidenciara, ac notorium fa£li, nulla -admittitur allegatio ,exceptio, infiru- -ntorum, &tefiium pr*fentatio,con- 7e 'litio, conclufiojed infpecíio extraiu- Múaliter,iúe<* alicuius partísprafenua. y2, mo de ios juizios fuplicacion fegunda álos orav idos ,yrevocándote las Executorias por las mifmas Chancillerias expedidas ;á cuyos apoyos añade otros poderotos de identidad ,paridad ,mayoría ,yexemplo de hecho havidos en el punco :finalizando debe aver mayor cucunfpeccion ,ycauta en abrirte las de los Coníejos ,por exercer eílos vna mifma juritdiccion conV.M que las tendría fantifsimas en la que abrió de efte Supremo de Indias ,pronunciada en la caufa ,íobre execucionde privilegios ,fe* guida por la R. Vniverlidad con cite Colero. Yen efta ay las mitmas ,ylas mifmas de Salzedo ,yotras fuperior " ,8 Si fe refinden eíías validas, porque dura la fuerza ;efta permanece eniefta u-y ya que no puede romper épor fer nula, l1, fe «J. & bs'nulas.' Yfi’ni las mas validas dan al que las sana dereclio ,ni lo quitan al que las pierde ;quanto menos lo dara ,oquitara efta tan en si ninguna. que en el aprecio de las Leyes .ni es fentencia ,ni merece efte nombre, ni pare efeao,ni producirá nuede •DUes del no Ente no nacen Entes, S“dc ¿PNJ. ».J. .1"" “'A’“c'£ pide el Oprcflb ,oído ,Contr u¡0 .pot. dicente ,óconfenu l Jcrt;cho produque como en ellas 7oeriu- cido .ni adquirido ,'amPy"nfel que dicable ,óPer)«d>ca RAbifpo ,que lu recurre es el mlta°R¿le confirme ,porobtuvo ,no pidiená confirmM(¿. por ler que conocio no poa confirmación nula ,ni fer valida "•nS“n* dirle cn ella Süe ’X°nuUdad defde fu raí? el mifmo vicio ?bno en fublconrrahido. Pues l l"P C|ci.10.Como tanda lo miínaO’R116 el »•. I 1 £d': N°fniV1 trámente ,teo ™«us PnmMt ^. i-.c.ona ,oconfu mcan-ience :que /i de uSimtusnm clarefile toca,o no,cl conocer de eftos recsr,fa, Lúe- Z,fm“ go quiere le declare no tocable fnn ]« rc-í\ Tf>r’ p‘°?r'etate-Eti.p. &^,, lULaUc 1,00 le toca, C; 2.n.1 1 o: Cummbac extrai caÁi como realmente no le tota ,fegt.n las Confj-it- itrií’knr.i .riv.niar „„ ^quítate ludtnc *<• 0¡.,. ..7. V°“ Suw íuuuamencos >Con los mifmosab- Mfa&c. <f¡ Muiiim.ea ítieitoseii el }.a. Con qué mteumentosí Con *«»• los ¡luirnos que remite,exclufivos de fu duda. * \podra con ellos declararte >Si, porque con 2££ chos tolos confuirá que en derecho bada :yt porque con ellos le contenta ,que en la ley cd^U= como* 7-s“no tiene otros t,ue emb,ar’22K25S£Sí cjue u admite mas q.,w,„ vincos, oinformativos, óH««*fmt nmtffi X“'; judiciales ,que con los recurfos fe exhiben,ni |£?T¿c"J?K<^ rnas fuollancircon.loiemnidad.ni forma,que * la extrafudicial del milmo negocio ,feaun fu q.*7.n... |’ú“*¡„'S' naturaleza :pues es fobre fuc^a de conocet, yproceder contra Contenciones, que no adf/4“>r’a ,t tmciendo otra prueba.que las raifmas Conftir’ rf!nt %,0&‘-A DMiTTlTUR: ucienes, aque eftácoarclada la negativa de f el .mimo conocimiento, yproced, miento, excluye todas las cernís ,como funda Salgar*>- oo. Su materia: vna competencia de jurifdic- «‘SsUímc cion entre el R. Prelado ,ylos Conílliarios: cjue admite vmeamente los informes, relacio- ‘¿pro,banda Xm/le¿ilon¡m oculorum nes, instrumentos con ella exhibidos ,fínotra d'c-2‘n-99.&& figura de ,uiaio,q„e el extrajudicial,ySupre- £&£££?• Real,que prueba Pareja Sucaufa: v„ reelido, Su calidad. Clauftral,Economica Po ^^ijiratores su p rp •mea del Colegio, en que procede guvernatJtSfcSSM*1:ln 4extrJÍj¡. , ,LUa>U1 \1U CP1CO concenciofo, *«//«wordinemiJ^ufegun las nufnras Contenciones, excluíivas ^ Cid Publico, yLítrangero ,como alega Eíco- ZAnt >du^odo7trI atic J ata Tal bar,yValencia. Su conocimiento,vnico de SUF F ¡Eurffi™' V. VÍ: afsi lo conficfla el mifmo R. Ar^obifpo, conte^iorZ[ que dice, Kif. es SOLO r/uim ha de di/iernirk; L