Exercicio de Doctrina Christiana i Bellas Letras que ofrecen a ... D. Francisco Fabian i Fuero arzobispo de Valencia caballero de ... Carlos III ... los caballeros del Colegio Andresiano bajo la direccion de los Padres de las Escuelas Pías : dia primero
Full text
EXEHC1CIO DE DOCTRINACHRISTIANA, 1BELLAS LETRAS QUE OFRECEN ASU MUNIFICO PATRON EL EX.mo ÉILL.mo SEÑOR D. FRANCISCO FABIAN IFUERO ARZOBISPO DE VALENCIA CABALLERO PRELADO GRAN CRUZ DE LA REAL IDISTINGUIDA ORDEN ESPAÑOLA DE CARLOS III DEL CONSEJO DE SU MAGESTAD LOS CABALLEROS II EL COLEGIO AJV1DRESIANO BAJO LA DIRECCION DE LOS PADRES BE LAS ESCUELAS MAS. DIA primero SERÁ LA FUNCION EN DICHO COLEGIO día de Julio 1792. VALENCIA ,YOFICINA DE DON BENITO MONFORT Impresor del Colegio Andresiano.
-wC> *''» ->-í •"V r• -^L jVi, „. -'*- / V—-J» ' »« _» -* i- II <JM UK A7. 33¿nO 3j.> .. :. i *1C *; '.' .' --.Y v '*• . *e - jP«' -!£<•'• • . .'. Cbi.. .
AL EXC.m» EILL.mo SEÑOR D.NFRANCISCO FABIAN ,YFUERO ARZOBISPO DE VALENCIA, CABALLERO PRELADO GRAN CRUZ DE LA REAL,YDISTINGUIDA ORDEN ESPAÑOLA DE CARLOS III ,DEL CONSEJO DE S. MAG. PATRON DEL COLEGIO ANDRESIANO &c. EXC.mo EILL.mo SEÑOR. ^Colegio ¿4.17di esiano reconocido ct los inmortales beneficios de V. E. nada tiene ,que hacer en orden dbuscar Mecenas de sus christianos, yliterarios exercicios. El derecho de Patronato yde que justamente goza V.E. sobre él ,lo constituye en la indispensa - ble obligación de ofrecerle los frutos yyventajas de las tareas de los niños yque en el se educan baxo la enseñanza de los Profesores de las Escuelas Pias, Yaunque esta razón es poderosísima para poner dlos pies deV.E. este pequeño obsequio de su subordinación ,yde su respeto yhay otras no menos poderosas yyeficaces >que justamente empeñan su gratitud} yle estimulan al reconocimiento.¿4si es Exc.mo Se-
Señor. Este Colegio no solo reconoce, yvenera en Ir.E. el carácter de dignísimo Patrón suyo, sino el de sumas ilustre ,ymagnifico Bienhechor >que tal se le deparó el Cielo en V.E. para su mayor aumento ,yfelicidad. ¿I esto se añade el particular zelo ,yvigilancia ,que V. E. tiene en el cabal desempeño del Ministerio Pastoral ,que le confió el Cielo en esta vasta Diócesis ,cuyas benignas influencias participan con especialidad los Individuos de este Colegio ,como porción escogida delfeliz rebaño de VE. Todos, estos singularesfavores ,que tiene impresos en su memoria ,yque no podrá olvidarjamás ,le precisan gustosamente áconsagrar áV. E- estos exéretelos yque espera protegerá con su notoria beneficencia ,obligándose éste de nuevo para recompensarlos de algún modo árogar ycomo ruega continuamente al Cieloydfn de. que conserve largos años su pre* ciosa vida para decoro de la Iglesia yáel Estada*. Ales pies deV. E. El Colegio Andresiano* \
&%. INTRODUCCION. . ^íTTf- Ntoclos tiempos se lia considerado la -¡g |C enseñanza de la Juventud,como el minisj^\ _cfr*° mas importante ,ique mas sen- «VVVK sible mente conduce para la felicidad de los Reinos ,igloria de las Naciones. La experiencia de tantos siglos sobre la diversa suerte de los Pueblos ,áproporción que entre ellos se ha cuidado de la educación de los Jovenes, 6se ha despreciado ,no dexa el menor motivo de dudar en esta parte. Ciertas Naciones, que en los siglos precedentes hicieron un distinguido papel en el theatro del mundo ,hoi por falta de instrucción se hallan abatidas enteramente :iotras que hasta nuestra edad havian sido reputadas por barbaras mediante el ministerio de la Enseñanza ,6se han puesto ia anivel ,óestán próximas áponerse con las mas cultas ,en la gloria de sus empresas ,isabiduría de su govierno. Pero hai en las mismas Repúblicas ciertos miembros, sobre quienes ,como mas principales ,conviene que recaiga de una manera particular la instrucción. Tales son los Nobles los qualcs por sus circunstancias icarácter constituien la porción mas ilustre del Estado i • norancia, por esta misma razón ,lepodrk ocfl sio-
¿ sionar las mas funestas conseqiiencias. Porque sí un simple Ciudadano es perjudicial asu Patria, quando carece de la instrucción correspondiente asu estado ,es preciso suceda esto con maior razón ,quando el Noble ignora sus obligaciones ,por la mas ...°,•-n * intima conexión ,que tiene con la misma iatna. Esta reflexión nos ha movido ainstruir con particular esmero ánuestros Caballeros Seminaristas ,no solo en las obligaciones propias de un Christiano puesto en sociedad ,sino también en lo que es peculiar de un sugeto de nacimiento destinado áexcrcer algún dia los principales ministerios. Aestos * dos grandes obgetos se han dirigido nuestras miras. Quisiéramos que llegasen al deseado efecto •, i esperamos sucederá asi ,mediante la gracia de Dios, su aplicación idiligencia. Para dar alguna prueba de sus adelantamientos ,presentamos hoi al Publico álos siguientes Caballeros Seminaristas ,afín de que cada qual ,según el estado de educación ,en que se hallare ,sea garante de sus mismos progresos. CLASE DE HUMANIDADES. D. Joaquih Alcedo ,i|rióla Salzedo. Coll, hijo primoge- |D.Antonio García , i nito de los Señores |Ximenez. Barones de Rivesal- ¡D.-Nicolas Valladaves. XKES Sotomaior ,I D.Joseph Ciscar, iO- .Sanxaiana.
7 D. JofcEPH Dazi ,iLuz. |Gatell. D. Francisco Carras- |D. Nicolás Llopis ,i COSA ,iFerre. |Font. D. Calixto López ,i Roa. > D. Juan Manuel Pérez de Ontiveros, |García, iLobo. jD. Pedro Guerola ,i D. Andrés Giner ,i |García. Meliana. aD. Domingo Salv4 ,i D. Manuel Entero |Bolufer. Fernandez de VefD.Joseph Romeu, iPar< LASCO. |RAS. T>. Joseph Romero de !D.Manuel Martínez,! la Torre. IEspinosa. D. Joseph Rosello ,i' Í D.Juan Bautista García, IClSTERo. ID. Carlos Tortosa .i clase de latinidad. D. JUAN VALCARCEL { Pasqual del Povil, | hijo de los Exc.mos Seí ñores Condes de Lu- ¡ miares. D. Alfonso Ibarra ,i Oneca. D. Máximo Burgos ,¡! Cistero. DJoaquín Peris, iMo* ® RERA. D. Alonso Redondo, iPresencia. D. Juan Entero Fernandez de Velasco. D.JosephManuel Gar. RIDO >1Girujera. D. Joseph Guerola, x .García.
8 IX Joseph Pino ,iLlopis. D.Francisco Francia, IVILL AFUERTE. D.Manuel Garciadel Valle Fernandez de Velasco. D. Joseph Tortosa ,i García. D.Vicente Villaudri, iEstrelles. D. Lorenzo Beltran, iPeiro. D,. Pedro Palau ,iBe- LENGUER, $D.Pedro Juan Valles- |pi ,iSan Juan. |D. Diego Guillem ,i |Gutiérrez. ñD. Joseph Bouvier ,i |Marzal. hD. Vicente Borja ,i |Cistero. |D. Adrián Asensio ,i iDiego. D. Juan Courreges ,i Faura. |D.Domingo Torres ,i Dualde. ' CLASE DE RUDIMENTOS. D. Joseph María Mer- § CADER ,IÜNOFRIO | Barón de Cheste. | D. Joseph Alfonso, i| Ricord. | DJoseph María Florj dui ,iSarden Cade- | te del Regimiento de | Caballería del Prin^ J cipe. í D.Bernardo Espinalt, iCollado. D. Manuel Ibarra ,i Oneca. D.Vito Disdieri Mol- / TO. D. Carlos Garrido ,i ClR-UlERA. D. Juan Garrido ,i ClRU/ERA. D.Pablo Rodríguez de Ribas, iMarentes. D,
D. Mariano Serrano, |D.JuanSoucAze,iPal- IMERO. |D. Thomas Martínez^ ÍiVallejo. D.CaietanoAntoli ,ijD. Joaquín Lasala ,i Prelacia. aLasala, iBurillo. D. Pasqual Ganga ,i Martínez. D. Fernando Cholvi, iCholvi# *D.Santiago Torres, t Dualdb. RELIGION. D.,..\>j, tr x^Cyf ios nos ha hecho para sí ,itiene ordenada una^^ Religión áfin de que por su medio nos lleguemos, idescansemos en el. Por lo qual coda educación, que no se funde sobre la Religión ,como sobre su firmísima basa ,por mas que parezca luminosa á primera vista ,no es mas que un ligero vapor, que se disipa fácilmente, óálo sumo se deberá confundir con la educación del Paganismo. Por tanto el conocimiento de la Religión debe constituir el grande obgeto de nuestros desvelos eu la ensenan*» za de la Juventud iilo contrario seria trastornar las disposiciones del Altisimo ,haciéndonos transgresores en el negocio mas importante. Afin pues de desempeñar en quanco estuviere de nuestra parte tan estrecha obligación ,icon el deseo de hace* Util nuestra enseñanza ,hemos procurado sugerir á nuestros Seminaristas aquellas máximas christianas, que son mas proporcionadas ásu edad ,reprodu- Bcien-
16 te se puede considerar como la Cartilla de los Poetas ,con la explicación según el methodo del Brócense ,dividida en veinte idos Capítulos ,i]a rán si lo permitieren los demas exeicicios de la función. HISTORIA ,1ANTIGÜEVADES. ^Ninguno puede dudar ,que la Historia es una fuente perene de doctrina para el regimen, igovierno de la vida ,iun recurso mui seguro para los que aspiran ála perfección en la Eioqiiencia. Por esta razón no nos ha parecido justo privar a nuestros Discípulos enteramente de ella. Lo primero que debe saber un Español en punto de Historia es lo que en Siglos precedentes sucedió en su misma Nación. Por lo qual han aprendido con antelación átodas las demas la Historia de España, que traduxo del Francés al Castellano el P- sa*1 la dirán por siglos ,según les cupiere por s. Después de la Historia de nuestra Nación ninguna hai entre las profanas, que nos interese mas que la Romana ,haviendo salido nuestra Monarquía e las ruinas de aquel vasto Imperio ,conservando todavía de él muchas cosas. Les hemos da opor tan to alguna idea de ella ,idirán quanto pertenece ála Policía antigua ,iestilos de Roma jrc ucien do toda la doctrina álos capirulos siguientes. De
1% '-«4 De la Fundación de Roma< Del Senado. De las Juntas del Senado, Del Orden Eqüestrc. Del Orden Popular. De las Juntas del Pueblo. Del Reinado. De la Dignidad del Cónsul. De los Pretores. De los Ediles. De los Tribunos de la Plebe* De los Qiiestores. De los Dictadores. De los Censores. V De la Disposición de la Guerra, De los Ordenes de la Milicia. De las Armas. De las Maquinas para los Ataques, De los Premios. Del Triumpho ,iOvación. De las Exequias. De las Familias ,iNombres de los Romanos. De las Monedas de los Romanos. De las Monedas Griegas. o ,De las Medidas itinerarias de los Antiguos. GEOGRAPHIA. Tan claras, ican decididas son las ventajas que trahe Cconl. i. 3• 4* *• 6. 7- 8. *• 10. 11. ii. 13• 14. 1í- 16. *7- 18, 19. 20. 2I. 22. 23. 24.
iS consigo el estudio de la Geographia *que seria por demas qualquicr trabajo que nos tomásemos para probarlo. Ésta se puede dividir en dos partes >una Hsica ,iotra Civil. Aunque la Civil es inferior á la. Fisica ,como confiesan todos ,no obstante viviendo en sociedad se debe saber con preferencia ¿Iasegunda ymas nunca se sabrá perfectamente sino con su auxilio ,ipor su medio. Por lo qual deseosos de la mejor ,imas cabal instrucción de nuestros Alumnos hemos procurado imponerlos en las dos. Sobre la primera dirán por sorteo las Lecciones siguientes. i. Del Globo Terráqueo en general. *• De los diferentes Circuios de la Esphera ,ide sus Zonas. 3* Del Equador ,iEcliptica. 4- Del Horizonte ,iMeridiano, S* los Climas. 6'De las tres Posiciones de la Esphera. 7- De los Periecos ,Antéeos ,iAntipodas. *• De los Ascios ,Amphiscios ,Heteroscios ,i Periscios. De la varia combinación de las doctrinas >que se contienen en las Lecciones precedentes resultan muchos Problemas sumamente curiosos ,ide no pequeña utilidad. Resolverán nuestros Discipulos los siguientes yque nos parecen ser los principales. Ha-
r. 2. 3- 4- 5- 6. 7- 8. ?• io. ii. 12 . *3- 14. *9 Hallar la Longitud, ¡Latitud de un lugar dado. Hallar el lugar que corresponde áuna Longitud ,iLatitud dadas. Hallar la distancia de dos lugares dados en un mismo Meridiano. Hallar los Antéeos ,Pcriecos >iAntípodas de un mismo lugar. Dada una hora en nuestro lugar hallar aquellos lugares ,en que ála dicha hora es medio dia, media noche ,óla hora que se pide. Dados el dia ,ila hora hallar aquel lugar de la Zona Tórrida donde el Sol es vertical entonces Dado qualquier lugar de la Zona Tórrida hallar los dias del año ,en que el Sol está vertical áeste lugar. Dado algún lugar de la Zona fria hallar aquellos dias ,en que el Sol no se pone ,iaquellos en que no sale en el lugar dado. Colocar el Globo horizontalmente para un lugar dado. / Hallar el lugar del Sol en un dia dado. Dado qualquier dia del año conocer la hora, en que nace ,ise pone el Sol. Dado un lugar hallar su clima de horas ,ó quanto dura en el dia mas largo. Hallar el clima del mes de un lugar en la Zona fria. Demostrar en el Globo una semana de tres Jueves. C2Con
Con estos principios de la Geographia Física les hemos facilitado sin duda alguna la inteligencia de la Civil. Ypara prueba de esto dirán los Mapas ,óCartas Geographicas. i. De la España en particular. 2*De la Europa en general. 3. De la Asia en general. .4. De la Africa en general. 5.De America en general. CHROÑOLOGIA. Lo mismo hace la Chronologia respecto de la co locación de los sucesos en la serie de los tiempos, que la Geographia respecto de los lugares en Ja superficie de la tierra. Son muchos los errores ,que se cometen cada dia por falta de esta ciencia ,colocando los acontecimientos malamente ,idonde no les corresponde. Afin pues de impedir en ia parte que pudiéremos estos inconvenientes en nuestros Discípulos ,han aprendido ,1dirán por sueltes lo principal de la Chronologia reduciéndolo álos capitulos siguientes. *• Que cosa sea Chronologia ,isus fundamentos. 2*Del Dia ,ide su Semana. 3. Del Mes ,iCalendario Latino. VDel Año tanto Solar como Lunar. De
ZI 5. De los Ciclos. 6.De las Letras Dominicales. 7. De las Epactas Anuas. 8. De los Periodos. 2. De las Epocas ,iEras mas vulgares. Problemas sobre la Chron olcgia. 1.Dado el año de Christo hallar el de la Indicción. 2. Hallar el Numero Aureo, dado un año de Christo. 3. Hallar el Ciclo Solar,‘dado un año de Christo. 4. Dado el año de Christo ,hallar la Dominical, que se pide. 5. Hallar la Letra Dominical de un año Gregoriano dado. Hallar la Epacta de un año Gregoriano dado. 7. Dado el año de Christo ,hallar el del Periodo 1•. . Juliano. 8.Reducir los años de la Era de España álos de la Era vulgar. 9. Reducir el año de la Egira al de la Era vulgar. LENGUAS FRANCESA,1GRIEGA. La Lengua Francesa se ha hecho casi universal en todas las Naciones cultas de la Europa ,del mismo modo que lo fue la Española en los mejores tiempos de nuestra literatura ,habiendo aquella loarado esta gloria ,idistinción ,entre otras muchas causas, por las diversas obras excelentes en todo gene-
11 ñero publicadas en ella. Esta consideración nos ba movido ano defraudar ánuestros Seminaristas de las utilidades, que les pueden provenir de su inteligencia. No prometemos cosas grandes en esta parte ,como si pretendiésemos deslumbrar al Publico. Asi solamente leerán ,itraducirán al Español unos en el Cathecismo de Fleuri ,iotros en las Aventuras de Telemaco por Fenelon ,que son las dos fuentes donde han bebido los elementos de esta lengua. Por lo que respeta ála Lengua Griega D. Juan Manuel Perez de Ontiveros ,D. Joseph Ciscar ,iD. Antonio García han aprendido los rudimentos de ella ,itraducirán algunas Fábulas de Esopo. ORDEN DE LA FUNCION D» Joseph Alfonso presentará en el theatro ásus Compañeros por medio de un breve discurso. D. Joseph Ciscar dirá la Oración Latina. Música. Doctrina Cliristiana, Capítulos deFleuri ,Dialogo de la Escritura Santa ,iDescripción de la Palestina. Traducción de algunos Autores prosaicos ,i lección de composiciones del mismo genero. X Mu-
,* «k. VMúsica. Gcographia ,éHistoria de España ,itraducción de otros Autores prosaicos. Dialogo de buena crianza. Arte Poética de Horacio con su explicación. Versión de Poetas ,ilección de composiciones poéticas. Música. Preliminares de laGeographia ,iProblemas. Descripción de los Mapas en general. Elementos de Chronologia ,iProblemas. Versión del Francés, idel Griego al Castellano* Piezas Castellanas ,iLatinas de memoria ,i Egloga. Música. Combate de Doctrina Christiana ,cui ran las siguientes, i. Una misma pregunta no se hará dos veces, iel que la hiciere será excluido, z. El que no respondiere bien ,iel que corrigiese mal serán excluidos. 3. Si se repitiese una pregunta ,iel Competidor no lo advirtiese ,ambos serán excluidos. Concluido el combate se hará la coronación del Vencedor ,éinmediatamente D.Joaquín Alcedo, iColl dará las gracias al sabio Concurso en una Oda Castellana. j)E
*4- DE LIBERTATIS USU IN STUDIIS MODERANDO OKATIO» 4Irabitur fortasse aliquís vestrum ,AA. OO. me in publica Scholarum celcbritate ,ex hoc amplissimo g. JAll vrí. ]ceo ^tantaque litteratissimorum hominum frequenttftí 4* tia ,rem pertractandam suscipere ,quae non modo ácommuni consuetudine ,verum áJitterariis huiusmodi exercitationibus ,quae humanitatis studia respiciunt, abhorrere quodammodo videatur. At si ea cognoverit ,accurareque perspexerit ,quae me in id consilii genus impulerunt, eam huic loco ,ac tempori oppcTt inam iudicaturum esse non dubito. Cum enim quidquid hodierna die agendv.m est ad communem Adolescentium ntilitátein referatur ,nullum plañe argumentiim poterat seligi accommodatius ,quam quod in eorum ingenio ad rem ipsis summopere necessariam intormando penitus versaretur. Et certe ubi primum ex humanitatis Scholis excessere juvcnes ,atque ad Philosophiae studium. mtenderunt animum ,ex his nonnulli magnopere exultantes, immoderate iactantur, et libere etiam ,ac licenter incedunt. Abusu enim Dialectieae ,cui primas in Philosophia ^ saepissime contingit ,ut fractis honestatis repágulo ,1•quo humana libertas extollatur. Quamvis autem ea a .^ plañe necessaria ,si lamen maxima pericula ,quae a>^inuno derata libértate imminent ,nullatenus dignoscantur ,q <Purima exinde mala originem habere ,nullus est ,qiu nuvtd¿at. Et re quidem vera unde verba illa libertaos ,icen ue que plena ,quibus quidquid rite ,quidquid S3IJ5 te . ’' quid sapienter omnino constitfitum est ánonnullis luveni us impudenter hac aetate despicitur ¿unde, inquai^i ,n,sl loc ex fonte manare putabimus? Máximo itaque in penen oversantur ju venes ,ne humanitatis Scholis egressi teme ranos ilos perperam aemulentur ,nisi opportune eisdem de medidla piovideatur. # Quod si causa tafn gravís ,tam illustris ,tam idónea mitu non
*5 non esset ;si aut nullum iuvenibus instare periculum ,aut adversus illud satis instructos ,ac munitos crederem ,idque uníee facerem Patriae ,Ecclesiaeque emolumento ,quis tándem iure me reprehenderet? Nam quid est per Demn immortalem, in quo plus hominibus prodesse possim ?Quid est ,quod aut Ecclesiae gratius ,aut Patriae utilius ,aut bonis ómnibus optatius sit‘, quain ut cuncti oinnes ingenii sui vires intendant ad lianc teterriraam luem ex universo orbe prorsus eliminandam? Itaque et iuvenum amor ,et humani generis caritas ,et Ecclesiae >felicitas me hortantur ,impellunt ,et accendunt ,ut reñí privatis sermonibus saepius agitatam ,nunc demurn vestías aures adeptus ,quibus possim verbis ,edisseram. Utinam igítur mihi digna loco ,digna hac vestra humanitate ,ipsa re digna oratio contingeret. Parce et modice humana libértate in litterarum studiis utendutn esse rationibus ,et argumentis ex ipsa causa deductis ,ostendere conabor. Viget in animis hominum libertas ,non illa quidem studio nostro ac diligentia comparata ,sed simul cum natura á Peo illis ingénita ,qui eo sane consilio hominem effinxit ,ut se illa ornatum agnoscat ,eaque ipsa in omni vitae mtioiie perfruatur. At vero mira haec ,atque excellens facultas ,qu^m Peus nobis liberalissime concessit ,ut recte vitam institueremus nostram ,eiusque ductu atque imperio dirigeremur ,fato nescio quo misero >vel vicio potius nostro in perniciem et ruinara saepissime convertitur ,veritatisque acquisitioni máxime illam obstare ,compertum est. Turbat enim ,atque pervertit, tamquam civis aliquis seditiosus iura. omnia ,et ubi semel veluti arbitra dominari coeperit ,illam ipsam dominara ,ac reginam rationem sincero rerum indicio cxuet ,eaque un vilissimo mancipio pro litadme abutetur. H.nc ht ut .la codtandi libertas ,quae rationcm ,uti facera sequi necessunl estg ,abrepto per summum scelus imperio ,praeeat ipsa ,et leges improbas temere praescribat. Hac ergo cadem supcrbe dominante ,quid est ,quod miremur si tot in Republi* ci litteraria vitia sint ,tantique rerum omnium perturbado, ut pro veritate error ,pro lumine tenebrae ,pro clarissimis rationibus illusiones persaepe valeant? Quid si multa quidem spectra sapientum ,sapientes autem paucissimi reperiantur ? Quid etenim.nimia in studiis agit libertas? Hominem ea arreptum vobis ,A. ob oculos ponite ,et in quos errores agat ib- JD lum
3íAse vero ,et quantum in Rcligione álibértate ipsa for- «midandum sit haud segniter expendamus :nam cura de Reiigione nobis sermo est^, de re agitur ,qua nihil in terris sanctíus ,nihil antiquius ,nihil maius ,aut quod cum aeterna ho* minis beatitate ,vel perpetua ipsius miseria tam arete copule-? tur. Hic nostra redundare ,et in immensum excrescere oporteret oratio ,si omnia ,quae huius argumenti dignitas iure postulat in médium producenda fórent. Nam si haeresum omnium tum veterum tum recentiorum originem curiosius rimari ,atque inquirere velimus ,immoderatum profecto hunc libertatisusu'tn causam eis praebuisse haud dilfícile reperiemus. Dum enim homines superbia fuñientes Sacram Religionem ausi sunt ad trutinam revocare ,duna illam liberius quam par esset ,vel audacius scrutati sunt ,dum ipsam mente complecti perperairt elaborabant pro lumine illo ,quod male inquirebant ,tenebras invenere ,atque caliginem ,et inania tantum Religionis sirniilacra miseranda plañe sorte consectati sunt. Non sine ingenti ariími dolore haeresum exordia atque progressus repetere quis poterit ,cum statim appareat earum artifices libertad nimiuiri addictos sensum coramunera penitus amisisse. Equidem unde ineptiae illae Gnosticorum pene incredibiles natae sunt? Unde turpissima Manichaeorum deliramento? Unde cetera priscae aetatis inaudita prodigia? Unde foedissimi errores ,qui Ecclesiam Catholicam veluti agmine facto postremis bisce saeculis oppugnarunt? Quo pacto ,quibus artibus eorum Auctores in tantamdementiam misere corruerunt? Quis, quaeso ,ios exeitavit? Quisjmpulit? Quis coniedt ?Nonne nimia ige- «ü libertas, ct immodíata iudicandi >ac pene pido? Omonstra diris ómnibus devovenda! Osane lug aam corum libertatem! .t•- Sed quae de haereticis hucusque ánobis dic a -1«¿«.ibmns, clanus m< honiinuni id unura fuit semper studium ,et consilium ,ut libértate ad ce ftarn Jr® in lis íidci wLiuib .•rnpn nníquos impíos communi vocabulo appsltajnus, ^?* lllTl 11nj1ITl dem iudicio perspicientur. Horum eteuim ruin notitíam ,ut ipsi aiunt ,et comparandam ,• ct aC<^meo_ prorsus abuterentur. Pudet sane ipsam rationatoin na ^ rum delirationss ac nefanda commenta recensen, i^.-i ¿ raortalis! Quam coeci iili homines! Quam etiam ^e Quani tientes! is !Quam coeci lili homines! Quam etiam ^ iin suis cogitationibus discrepantes! Quam ítem i. !Quod herí aut nudius tertius excogitarunt ,ac ^ omnia
33 crimino certnm tenendum esse constituerunt,hodie illi disiiciunt, illudque modo ,si ita placet ,rursus amplectentur. Qui vcritatcm ínter et errorem semper incerti ,semper ancipites ,semperque timidi ,quasi tempestate aliqua delati ,nullibi consistere qneunt ,et permanere. Nolo eornm quemquatn hoc loco, atque in rei ipsius coníirmationem adhibere. Itaque ut omnes impíos eodein nunc ordine complectamur ,nobis ostendere satis sit ,nimiam ingenii sui licentiain ,eos in hunc statnm miserrimum perduxisse. Ecquis ergo vestrum hac de re dubitat, A. aut susceptae me causas amore deceptum id falso asserere suspicatur? Nolo in hac causa mihi haec dicenti fidem habeatis ;sed litcm integram aliorum iudicio finiendam relinquo. Consulite igitur tot viros admirabili pietate ac sapientia praeditos ,qui adversus eornm horribiles conatus pro Religionis veritate acerrime dimicarunt. Horum vos opera evolvite ,ac diligenter perscrutamini. Ni id ipsum ,quod ego assero ,magna iiducia constituerint ,atque ex certis indiciis se comperisse testati sint ,causa cedam ,et male me id aftirmasse ,mgenue profítebor. Et revera impii huiusmodi homines ingenio satis maimo praediti ,et non mediocri cognitionum suppellectili.instructi cum nullo frueno veram Religionem indagandain suscepissent ,iustoDci iudicio factum est ,ut quemadmodum sapientissimi'viri palain feccrunt ,in hoc studio mirifice aberrarent ,dumque Religionem Catholicam aliis Religionibus simijem crediderunt ,nullius plañe Religionis essent ,seque iu bestiarum ordinem turpissime demitterent. At si quis forte dixerit eos non effraenata libértate ,sed «ravissimis argumentis adductos esse ut Religionem nostram desererent, nonne easibi proposuere ,quae Juíianus Apostata, quae Celsus ,quae Porphirius ,quae Philostratus quaeque ali] Religionis verac infensissimi hostes ,quond.itn elluíierum . Haec habent illi ad quae confugiant ,haec quibus inhaeieant; ne nihil agere videantur. Nihil praeterea ab eis add:tian ,nihil inventum ?Nihil cquidem; imo potius hoc uno ilh abundant ,satiris ,dicteriis ,iocis scurrilibus ,verbis perpulchris ,liberrimis sermonibus ,quibus cum stultos ,atque imprudentes fallant ,bonos vehementissime torquent, et aífiigunt ;anguntur enim ,ac lngent qnotquot firmiter adhaerent Religioni, eos libertatis abusu ,et sibi ipsis ,et mul'cis aliis perniciem attulisse ,cum alioquin humanae societati máxime proficere va- Eluis-
luissent. Ac ne quis forte miretur usum libertatis immoderatum tot tantaque incommoda in disciplinas omnes ,atque in ipsam Religionem invehere ,tum etiam ut luculentius pateat, quam recte ánobis iuvenes admoneantur ,se Ínter scopulos ac syrtes navigare ,ut ita admoniti feliciter cursum dirigere conentur ,praesentem humanae libertatis conditionem brevissime perstringemus. Libertatem in hominum genere male nunc affectam ac perculsam esse nullus ,arbitror ,inficiari poterit. Nam et hoc divina Sacrarum Scripturarura oracula testantur ,et quotidie in nobis metipsis experimur? Cum enim libertas homini áDeo tributa sit ut recto illius usu ,et veruin probet ,et bonum amplectatur ,nonne ad approbandum falsum ,malumque perpetrandum illam ferri persaepe animadvertimus. Totus sane homo communi illa calamitate afflictus est, sed nihil in eo ipsa magis libértate afflictunt. BoneDeus! Quam in consiliis capiendis illa praeceps! Quam temeraria innegotiissuscipiendis'.Quam lcvis etiam in semel susceptR. rebus deserendis! Ut laborem illa, reformidat! Ut tamen de imperio ,deque suis iuribus gloriatur! Quare haud perperam inerti illa vecordique Principi comparan poterit ,qui omnem industriara ,atque sollicitudinem bene administrando Regno necessariam exosus> iura tamen et leges. instituat ,atque in omnes grave sane imperiura exerceat. Libertatem praeterea nostram. ut Principes call.idi assentatores solent permulta circumveniunt >_quae voluptatis illecebris ,et quadam boni specie >falsa. illa quidem», sed nimis tamen acri ad se pertrahere atque pellicere conentur. Huius certe generis sunt divitiae ,huius amplissimi honores ,ac dignitates ,huius inanes hominum sermones ,.et uxa gloria. Qiam frequenter turpibus illa voluptatibus ritu belhiarum ingurgitatur !Quoties in cibo ,potu ,ludís et oblectationibus delician suas habet! Iam vero rerura novarum studium ,et imperii cupiditas nescio quid praeclarum ac singulare continent ,quo aegram hominis libertatem facillune corrumpunt. Quid autem de reliquis animi affectibus d¿cam? Haec ego vel sola audebo dicere ,eos cum libértate humana a¡.ternum ,atque cruentum bellum gerere. Si ergo ca est libertatis humanae natura ,quam breviter . descripsimus ,si tot illa hostibus ,atque periculis stipatui* ,si ita oppugnatur undique ,ut vix uti ea recte valearaus ;quid inde bo-
boní sperandum ,qu!dve malí non formidandum est nisi parcissime temperetur! Ut ergo in Arte Medidme periculosis remediis summa cautione utimur ,ne dum bonam valetuainem quaerimus nobis perniciem ,aut mortem inferamus ;ita hac ipsa de qua loquimur libértate, non nisi caute ,non nisi prudenter ,ac modice utendum est. Si quis inde colligere voluerit ,evertere nos libertatem in litterarum studiis adeo necessariam ,is vehementer errat; non enim eam evertimus ,sed coarctamus ,non destruimus sed intra itistos limites circumscribi volumus ;camque ea ratione utilem ,ac necessariam ducimus ,quia nullus libertatis auxilio destitutus ,praeconceptas opiniones ,quibus áprirnis annis imbuimur dilüere tillo modo posset ;nemo ex errore in quem semel incidisset ,emergere. Quin immo si ab Scholis unquam amandaretur incultae adhuc scientiae omnes ,in situ et squalore iacerent ;deque litteris ómnibus apud nos essec omnino conclamatum. Itaque hoc certum in causa manear, superius stabilitam ingenii libertatem in litterarum studiis non everti ,sed necessariam existiman. At vero audire mihi videor quosdam intra se mussitantes ,qui quae ánobis hucusque dicta sunt ,ideo se improbare dicunt ,quod homines tardo ingenio ac stupido habeantur ,qui modeste de rebus ,ac températe iudicant. At tales eos vulgus cxistimet ,ñeque ipsos ,quo digni sunt honore prosequatur ;sed qui veri sapientis nomcn adeptus est ,vel in. ipsa qua utuntur modestia ,et illorum prudentiam ,et ingenii praestantiam ,et immensam doctrinae suppellectilem admiratur. Tantum igitur abest ,ut stupidi illi taidoque ingenio sint, qui in omni vitae ratione ,assiduoque sciendarum studio ,modicae libertatis ustim, atque necessitatem agnoscentes ,eaonmia pericula ,et incommoda declinarunt ,in quae alii ipsius abusu libertatis inciderunt. Quae cum ita sint ,quis vestrum A.O. Amantissimique Convictores ,quos praesertim compeilat oratio mea ,quis ,inquam ,cum haec sibi animo proposuerit in studiorum curriculo ,eñraenatae sese libertati ccmmitret? Quis cum tot gravissimorum errorum lutulentam originem esse perspiciat ,non eandem mérito pertimescet? Itaque si qua alia in re ,in hac praesertim vos cautos atque prudentes esse volo. Non vos iuvenum imprudentium ,quibuscum aliquando esse t
3¿.. .. contingat exempla moveant ,non hominum íllecebrae ,non oblectamenta ,non vanae inanesque cupiditates. Non vos improba vulgi iudicia deterreant ,atque in praeposteram indicandi rationem inducant. Proponite vobis ,quaeso ,in illius modestiae exemplum ,quae in litterarum studio servanda est, viros summopere sapientes ,qui cuín apud antiquos sna eruditione ,multisque editis operibus iIlustres essent,maiorem turnen nominis claiitatem ingenii tanperantia consecuti sunt. Proponite vobis nonmillos aetatis nostrae clarissimos viros ,qui eadem moderatione usi ,Ínter reliquos quam máxime illustrantur. Vo- bis demum proponite ,quos vere sapientes ,summeque modestos nonnumqnam reperietis. Ita enim et mullos errores declinabitis ,et vobis optimorum benevolentiam ,voluntatemque devindetis ,et immortalcm gloriam consequemini. Quod ut ávobis fíat enixe vehementerque rogo ,hoc etiym rogat Patria ,hoc ipsa Religio ,quae sic vobiscum agere ,et tacite alloqui videtur :Optimi iuvepes ,maximi turpissimiquc errores per hanc ingenii libertatem ubique terrarum semper extitere :nullum sine ea malum ,nullum’ facinus ,nullum flagitium ,nullum nefaiium scelus :huic uni Urbium perturbado, huic Kerumpublicarum eversio ,huic civium discordia ,huic insidiae ,huic caedes tribuendae sunt. Ñeque ea solum valuit ad evertendas Respublicas ,verum etiam ad mw ipsam ex animis hominum evellendam. Mala cetera quam quam non erenda ,támen ,ut possum ,fero ;hanc vero iudicaiidi icentiam nullo modo fereiidim csse iudico. Ad quod me. , Vw impellunt ,et apud exteros perfractae leges ,et P pótese» et quod me ipsam contemijum v,d^ vos cont¡n_ timor mihi miximus íncutitur ,ne id ipsum ., gat ,si effraenata haec ingenii libertas v^stro . irfvaserit. Terrent me sane nonnullorum voCwS ,L proba dicta ,quibus ni acriter obsistatur ,alias.copr »n ginquas pelete regiones. Si vero optimorum^praesuU.m insistentes ,et sancassima Regum iura ,«Sacro obseryan. mstituta ,et samons doctrmae praecepta ,qua p¿ mjmu. tía ,atque pietate colueritis ,perpetuo apud v mm esse poliieeor. Dr. Gil de la Cuesta* Imprimatur. Gómez Buelta. Ut. Camarasa ,Cens. Reg.