scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Por Don Pedro de Altarriba, y Alagon Señor de Huerto en la causa de Alfocea. Ha dado ocasion la vltima duda a examinar, si la condicion de morir menor de edad, y sin hijos legitimos y descendientes de ellos legitimos

Altarriba, Pedro de; Alastuey, Juan Miguel

Full text

IESVS,10SEPH P-J O- T ii . POR DON PEDRO DE ALT ARRIBA, Y ALAGON SEÑOR DE HVERTO. Enla caufa de Alfocea. Adado ocaíion la vltima duda aexaminar^ ia condición de morir M.me- nor de edad ,yfin hijos legítimosgy dtfcendientes de ellos legítimos. Se ha de entender copuíatiue( como pretende mos) óaltcrnatiuerecedcndo aproprietatc verborum,cx veroíimilimécc teftatoris,y en términos de derecho ,fi ha de fer folamente fubftitucion pupilar ,opoft pubercatem fideicomrniíTaria. Cuya materia di xoCornean l.precibus, C,de impub . &*..)Ouod est magis in <vfu ,quam aliqua alia ,0* magtsplena contrarqs , fjff Iajfon in rub.D.de ‘vulg. pupiU.Quo dejt fublilis, tn cafuñí fubtliliatesfine numero. Contra la copulatiua fe pondera ,quod propter incompacibilitatemcopulatiua refoluiturin disiunctiuani contra proprictatem verborum, l.Ji'Ticto fandusyD.ds ‘ufitfr.Ug.Qg ibt Bartol. Petr. Steüa in refet. ad text.in Lfiduo ,fnuSyD.de bon.fojf.conrr.tabií.i.num. 7 )6.0ldrad.confA6^.num.S.Ludouif-^omanm conf4.80.num.^. VlandoJ'.inglcf.facult-§ &progr.um i&futrf &pag.^iz.Cenedofingul. S o .******- 7**J O-* rinac.decif.^A.n’in;. 4-?¥' t:n co»roru*f.>.»»»-^ p“pií1,0,c’no,’fülu,n ; í“c filijs Iegitimis dccedctc, id uawms c¡ua.l,icms,0 f. imfub. lo¿.n,A.¡ - *# /. predi us,verlfeie. commUy >^ .1j., tñt-n Rtpa in l. ceníu¡:o. num. in cap. íV^^ er "‘,,.„ J¿UJ K¡¡¿'..‘verfcorirrar umB.de-i fmli. to t ticcmihi pcffunt perfore ,c ¡UodtenaUr fe rejtnn , xcrit adfiitos.qttos ,ufilus in ¡«filiare Mate procreare ntfi miracttloftnon foieJt.Bala.l» Lextrn usoum.4. Cde inoffic.teltam. Fufanas defidttcom.fi. tu. qutji. „J^Oa^«*«.<>.qul venit esponendus ex fcntcntia aliorurn ne Tibí fu contranus/» ?*<»• m. t*? 4contrarmm frobetuit Fortol. njerb. alternatina tnfine.Oldrai.conf.99 quídam teftator ,Sforcta, Odd.conf^ó.Nobiltsnjtr num.zo. &zi. Cornetes conj. 173 num.ytylefubftripf vol.i.Parifsonf.7$dftafrbju tjitio.nu.zs.lib.z. Rmn. conf10i.nu.25.voL z. Decíanconf.Zz.Zc quia praefens ,»#*».. 27. hb. 3. Y-aífi la condicionfefine hbcris, pinta alia)/ in minariAtate dectjje* ri/jinclu yela íubfticucion pupilar ,yla haze fideicomiíTana poft pubertatem ,inpropriando ía letra por la incompatibilidad ,yde eíTe modo ex ncceílitate luminar ahernatiuc. Reconociendo otros Do<fiorcs,quc condefc¡ cncicJ J con la aítcrnatiua,y fubfticucion fideicomisaria P° pubertatcm,que el argumento propuefto es erron^0’ pues confiará que losmenores de 14-años pueden ^ ncr hijos,cligen otro medio,ydizensque la condic^ fine liber is ,íi fe junta con la otra de morir me*0' 14..anos es fupcrflua,fi fe entiende copulatiucjqulá cundum communem curfumnaturq ,qui decedn > pupillati2etate,nullus rclmqucrc fblecfilios,}' ^d1 . ÍUdexirfmuriere menor. Pues no es vcrofimilfi^ (M.: acordara, ycomprendiera los cafbs raeos, ,r0\i cosiLuego para cuMarla mpcti-su)^ad ;ym*c rol nilitud,druemos interpretar aitcnutiue^^^ re ñortomayorfin 09os. El principal autor de ella opinión es C x.franc.Ctt a.j *nior i» Lprectb.s num 60. */>>*, C\,¡mp»h.& *b* (uofi.CcHarruo.mcap. Ratone..*, 'J n.i.<vnf. DuodécimoJe teífamcntis ^Vtcimm i'rr 'nsraliter.num. \.C.de infi. ffifi ftdf. friencch. ah 4. ü‘d. :\.num. 11. 6bicontrarias 34. r*í>' ¡3.?^ ip ./*tfrif// <? £/Sdfiinit .centur.j .quafi»4- «'* 1 ' ;feqxíntibits. Vbi refert iianc clic communc.n opimoncm.Sibietiam contrarias centur. o^,4. ^.í 5 . Portol.verb.alternativa in fin. VlteriusTe pondera,que el teíladov pulo tres eonéy ciones copulaúué-La vltimaque es morir fin definí” dientes de \oshijos,no fe puede encender copuIatiue¡ Eri’o ídem íudicandum de alijs conditiombus qt’4 crant vnitje aun lila ,Decim in i. generalaer nvm. C.cíe impub.& a.ijfiubfi. *-- Aellos fundamentos, ydoctrinas Ce reduce to que fe. trae por ia opinión contraria :Pero fin emba> g-> es mas cierto ,yrccebido en derecho,, qne las dos. candi ciones fe hande verificar copulatiue, muriemigd0^ menores fin hijos in mmori afuce? porqa eaífi c.ft-A -c cidido por derecho ciuil,ycanónico>y ¿n por el ivfro 4Je tefiament.'i vdtirnamente efia rado en e(los Tribunales en proprios rerpamos^ . .^^ Prucuafc de la /g:ncralitcr. 6iCJe tnfüa &Jg*- J' ubi fifiaiHS }velfilia ínteftattisjvel in tefiata^ herís ,aut, fine tejíAmento ,utlfinc-nup *P¿ que no basque le verifique vna con C(? uue,fino que es neccSano,quefe verJT.pU_ pulatiué,para que tenga lugar el fubílituto :no obftante la diájuntiua,W,qrgo afortiori in noitro caffu, vbi copulatiué concipitur.ldetn probar ,/. Luaus Ttcius 8$.de h&red.mjt. ticum quídam,q.C.de <v¿rk fionif.faciunt ,i.cum auufiff. de cond. &demenJira, l.curn acuttfsimt.CJefdeicomrmf.Decidir tex.m cap. fi pater. de teíiament.in 6.&per eumtex.ajferit,Socin ,-fenior .in LCcnturio. num.^.de vnlg.& pupil. eje hcc puntum decijfum. En el Revno efta declarado por el Fuero ,la antigua e^.de tefiament, En donde dize, que íi en el tefíamento rehallaran disjuntiuamentc las condiciones, Alguno mora menor de edad ,óintefiado ,0finesfilos legítimos,que fe entiendan copulatiué, que es corno dezir,que la condición de morir menor íi íc junta con la ou2.,fmcfiiijs, aunque fe conci ba alternatiuamoite,no obflante ,que el Iuez, deue e fiar aDearta ,como dize el Fuero ,fe ha de entender copulatiué. De que fe infiere, que fiel fauordel grauado dio ocafional fuero para eftatuyr contra la letra ,que fe interpretaran copulatiué las dos condiciones,aquí qne obíeruamos el rigor de la letra con el mifmo fipiof, como podemos interpretar con la contraria intcJi- Ados cofas atendió hl.generaliter,yel fuero 4-3 fauorcccr el grauado, ylos hijosstefpc&o del prinne ro quia conditiones femper apponuntur fabore gr3' uati 5c inodium vocui,Bart.m /. hbertis. de cond.tí demofirat <vt ajfierit. Mant. decfi 249. nú efi^0 quod hominibus magis debeatur ,quam vi ItbertímR 'juprem& voluntatis *rfitriumtl.i.C.de facrof.EccÚi- Yíi la alternatiua fe interpreta contra el rigor de 13S palabras copularme,por el fauor del ñauado :Iac0' "T1'! f~pul*' putafiiia no, fe deuc interpretar alternatiue, ¡n cms vJiitm,ex aoCiitnaBa.u.in 1. termínalo urcafintm ,C. dep&ctíb. &iitimn.cxteüf. Stm.de Prttis htl .i„ínterprdt. $.dubtt .z.folut.^ .num.yó. Qnja tolexabil^s cid, r.r verba frufUa.toria adraitantur, .quani vt úpdt&io p-rasiumacnEdiaercs grauacus accila£Qoc,rpLo«u ilatuix ronera fideicotnmiílum imcrminis ALctai. conf. 36. rrf*m>i6.L'tb.9* \ El Legando fauor,quc coníidcro la Lgcmeraííter ,y fuero 4.:fac eitle los hijos,ex I,cum.at'UJide ¿omituotí .& lemmjirat. Yaunque algunas Doblares quijjeron dijftingrr ,qao¿l.generaltter procedit faborc fi- Üorum,qujado í'cilicct déficit prima eondicio ,quia demedie iiafreseumLiberisjCorumfaborc fit.vt rul interíit>quod ad impicantur ,vel non alie conditiones, veluti ,ft tntejlatus decedat ,quia tune faborc.diiorum fie refioiutio cauditionum in conjuntas ,quamuisdis/unciucappofirarunixástctuin ,.quando íuccedit ¿conucrío ,quod nonadíinr fila j?5c lie adimpietur prima condmo per corum non exiíientiamiquá' uis poílea liares decedac inteílatus, velfine. arca.ce tefiandt ,videtur non deuerc deri eam rcfolutiQuena in conjuntas, quia non cft ilie ftliorum labor. Pero aella coníideracion refpondicron intetmiaiaíimilibuiyp^tac^Franela.úccif.\% o". doóíij..itmc ajegantifstme,vf ajfh*/ FoniandU de paSt-ñutidal. d. u. .7o. cufequent. ifríanttca, dec:f.zjr7.ntim,?AO. &ii*qvja.CHm fabrre filtoramhutafmodi condiciones aprinapto tntdUgantur pofit* pulatiud, ab cuenta t&n edjuAic*ndnrn,qui*1TJ^^ fius earum condjitanum alege atributas tetnfp 6]*' •* tenámente,non debet muían ,xx cunta ,qut fe^attui fojt martemtefiato rts^Bald-conf- 4*° *ítum. 14. BW*M l's-*> ,— t¡td Vo&.commmiurjn d. Igeneralim ,U>irtf« „Mm'verf.aut oratio tfi, tota conjunta- Rafael F gof. Paul.Caftr. cum alt)¡ aliegatts aMan tcaj.it. quSetnatiuafabore filiotum rcfóluaíuriü copulatiuam rcnucrunt ,preter fupra aegaios ,Drcil in á. ¡.general,ter.Manttcade con^ñur-hb.^M >.num.i9-quamflucimos referens Fufar,Jnbf,t< *'•.’•fk-j . Ciuili Vtpeue J. toritatcm Pont,fias,tn d.cap.fi patee de tefiam.tn 6set afferit Eman.a Cofia,i» dáaf. 3.fart.ver.wd,fian». 6/Vbi pro conftanti,tradit,&: dcsidit pro fubftitutio He pupillari. nC La razón que perfuade mas ,que en nueítro calo, litbndicionfinelibcHs, junta alia,ftdecefferit mfp pillariAtate tfe ha de entender copulatiue riguroja. mentejes porqpupilli poífunt filios procreare. Sa mon tuuo aRoboam de diez ,odoze años ,Ac a eiufdcm actatis aEzcchias ,de otro de nucucanos» ID .Gregordib .^.dial.retulitglof.in aí rum cafum refert D.Hieronimtts epifi.^z.ad l*** PrAsbiterum,Latec riraquel. &alyaílegati A te3conf.^nu. i8$.^ in epit.aUcgationum,pr° •. cía de Funes}&Villalpando,in caufa de QujtitoAf A'.num. ii^dQuibus addendi Menoch. fr^ULf. 19 -Pe‘?errer.in conHit.Cdtal°ní*^ f/í i^numAz.Nauar.conf^.num.i- (ub tit.de antiq. *vbi refert puellam dcccm’annorum tn ^ Neapolitato peperife ,Sanche de matrime^0} dtfpAo^.nume. 29. Didac. Morlañes,in J 9.García de FmeslarjiCA.num.ipz. fe^o0tp ¡ / y.[nonio, pro ídem num.i. &pro rodé Puuí' cino>num.rv4-$ ^*yrcfta razón dif- ,03 men ores de 14. pone el d“cch°rdesmatrimonio, molida fuflente anospuedanc rorí%mDíib^^cPcr i8um,í«r. «•< ate..ca{.fteres ijfpj^ i¿j¡¿mefe matrimo "fi»"*'ZtX^^JefU!?'* m„m aote a-at g¿.í.wí.^f"'- eaf.i.num.y J‘¡¡¡/¿^Cenedo ad decretal.col/e num.i-Lt ¡“l'a fá ponZtcde Leon.de imfed.matrim. mentó de Uop.nipn centrara qnc fe fundo en la »- poGbilidad natural, es contra la verdad ,ycontr común fentir de los Doélores. ’! , Sobre la po llbilidad natural, yla primera razón q póderado fe figué dos réglaselas, y Ileyno, quoda natura copulatiuas nonnc ^ quia ftandum eftluerae Barí ml.pen.num.z. . - fe }»!>& *Vfuíjt.Gutterez, ccnf.^m?^ gunda.quod ludes in Aragoma e^ dciurc naturali non funt impofibina>JJi ^dneratHrMoltn.in-jerb. Fon verko.initrHmentumjol. 186. &tbi Po-rto 'a ^r^g^\ víq.ddntirn.óB^CafanateJ.conf. 4-**‘ *wcUs Luego tiendo pofible- ,ydc la letra cwtione dos condiciones copulatiue ab «r non eft recedcndum. d¡cuncúr fine Marime.qiua ctiam de ture PnP,u tmS ,.«¿aresfilis deccdcre, commtentterj^ Ke¡ turto,&¡bidafon.num K;Vjí Cafuñate Lccnf.^.num. iB%. fedp!m es alies fr'ántdz de conyeüu.<uln. *&o lunt\tib .iiJil.i. ríum.^. YÍC'co!igc dú ¿ex-in Lcredendum>§fe vero maritus. Quipc-tant tutoresdcenturio.de vugar* &fufe qtbí ¿xfeefe Lmatres C.ai 'Trefolimújjsrecibus C.de Mprbef ibi\feof.$¿ exprefeusiext. in d.cap.fepater.de 1‘ffemán 6.Baídus md.¿:frecilus ,vbi tcílatar condinoneni fmc liberis.non foium pupillis conucnire ,fcd criara CtTcquaíi n^cciíaiiam,quia illa verba non figoificant, quodpofsint íiberos hatore, fed fimplicea^ab negationcm per di d:\oncmJme ,Cmcaum.in d.ífrecibus, 6c hoc faporcpupilli;vt ípfeaíferit ,quod ctiam tuctur Decían, nob salias conirariu-s ,fed fibí potius, vci-hoc pmnum3‘onf 82 :4num. 27.tom. yele^.nttt Soctn.corf^.numer. 6^7.vafe *®» inddcentmo] num.4 •&thndem S'ocinduni&n.Tfttmer, 227;ytcdiurna nem retulir, Sforc.Odd:conf.9sfnum.^. Ycito procede mejor fifecorifidcra, que hcondicion libins ,yJa condición innñatus 'equipa- «nlos Doítorcs.prima itatelKgin# etiam ¿cqiú habere libcros non poteftdicut altcri de dio, quiteflan non potefíjcn términos de eftatuto equiparan fas eos condiciones enla forma dicha,DeJs id: 7#- xtnturit.Sctm.mMrf- VanfdTr'^l'CUm^st*s aC¿fútete, eohfi íhtdnA** ' ÍC , C°"fiCtCraC'0n'<5 UC idftof.iri d.l p. cáus C.dí impukñcti^ñCc atiadea'Jafpílabrasfco tn yobIl ?lcl°n =n Aragón) efla condición fe deu* 4* rí- V,1 ^y/orcM, confesé.^ id .pro/} LMtlrU,t ion. &GaZtO loasfupraaüegatis. :& tfi obten Ijs confideMciones que hazen ¡os contMr.os.de condit.orefercutad cafutn qui poceft clfe,& non elle, yotras rauclwssporquc atodas hpsu 2ccon erudición Fufar.de ^omn.no Acftofc añada Decían.^reprehendí t¿fe/4w tn d l. p,eabusfuera End°"ak edlZ !: !T‘ 11 t¿ luze la tu'bftitucion papilar con pa abras directas, ic ha de verificar la cond.c.on mpup.Uan •nte.-^M enmelaraftnt nonfojfuni alierare frafrtum J¡ £n,J,ca- „ tumX^icanc.conf^.Yen Aragón omneslublbtut.o nes fan diredtx.Mol.verb.apprehenfo cumpvugat. Fauorccc nueftro intento el aucr repetido geminadas vezes el teftador lasdos condiciones, en cuyo cafo aunque para cuitar repugnancia la copulatuia fe xcfuclua en altcrtuuua.cllainterprecacioíi ceffa quan do dteftador geminadas vezes pronunció la copulaúüi,GozJ*dtn.cor>f>,o.n:,m.ylJratUiík. i. interpret. U dub.^flj.num.y^otepxc entonces (como disto Alaat.confszl.nxm.^. yno fe puede atribuir aimpericia de el Notario >como fe rundo Castr. traydo por contrario, en cuy oconfejo por auerfe dicho folamcn te vna vez la condición,ic atribuyó adefeuy do ,como fe colige de Paulo de. Cajlro 3ycon cíTo triíinua, que la repetición excluyela foípechade la impericia, - yeftablccc la voluntad ;Con que queda refpondido, íiendo el principal autor de la opimon contraria. Es de grande coníidcracion la dotrinade Corneo, nobis alias coatr^nüsico»f.i'/i.^joiuín.i.cn donéc dizc, que ti el coman elido de hablar da inteligencia ra interpretarle, copularme es verdadera nu£^[os nion.lT en Aragón cftá prouado eílc cftilo p0v -^