Paraphrasis : seu potius epitome

*4 PARi#HRASIS SEV POTIVS ^j^^legantiarum libros Laurentij Vallx, abiplo iam recognita, Cum Gallica tum dL ^lionum,tum locutionum expofitione. Cuiaccej^it VmdgoforUdorum uerborm, per Cornelim Crocm, LrGDVNI, 'Theobaldum'P^g<^Uff*> K.D, XLV11. >DES. ERi^MVS ROTE- rodamus ffeftori S. D. o’ nunc redijje uidentur hominum mo:x res,4mice leUor, ut quod cuique libuerit, idemjibi licere putef.mtu^ fit muriam mfirendi licentia, ut nos pudeat toties queri, quum alios non pudeatfinefine he dlf^ltHif^ens annos natm plutminuso{lodecm,ro3 gatmfum aquodam ludi literarq magi{leUo,ut ex Lauren tij VaUaElegant'qsqu£dam decerperem pueroru rudium mgenijs accommodaicuigeminafaciliate, tum <et!itis,tm ingenij morem gej?i, ac plufquamtumultuarioftudio qu<e uidebantur, enotuui .Scriptum literatori tradidi,nuUo mU hireferuato exemplari, de edendo nihilo magis cogitans, quam deme ipfo fuj^endendo.ld nuc prodijje uideo exern^ plaribus innumeris propagatum.Annon h£cfit atrox i«a iurk , er legibus ulndicanda ,iudicent boni uiri .Nfc hoc fatisuifimefi, affinxerunt titulum Paraphrafis, quod lus dibrij caufafadmn uideri potefi. Tolerabilefuerat Epito= men appellare .Ne id quidem iliis uifim efi fatis miurw, admifcuerunt nonnulla, qu£ nec mTaurentio habentur, nec dmefiunt additu :rurfius quadam omifierunt, qua pra=. termitti non poterant. HaHenus iniuria potefi appellari. lUud uero no iam iniuriafiolu efi, uermetiam extremi fiu,. poris,quod prater argumeti natura opus diilraxerunt or= dine literario. Atqui hoc non erat ordinare,fiedficopas difi= foluere.Totti fire huius operis ratio coliatfimilium ac difis Jimilium diliionucollatione ,quafi diUrahantur, caca efi 4ipracc fweptio, Veluti quum Ldtin 'iut olteniit quid 'mterji mteruc,p.cut,udi*t, mquam, CT quafi: quidabfurditup quis horumfingulu infinguhts di^rahat literMiAtq^ adeo mipfo ftatim huius operis initio, habes quid fit abitinetis. tia-.continentim ac temperantiam ne in fuis quidem literis mueniebamiiS.At VaUa hiec tria interfeconfirt, continens. tiam,ab^inentiam,cr temperantiam.QQidf quod queedam habent praeceptiones generales, de datiuis mabu^agtf^ * » dijf er gerundiuis, de utroquefupino, de coiiU^^^Za Cf fuperlatiuis, de reciprocis, qu£ per literasdiuidinon pofa fununefi forte afinabus quieram ma, filiabus inf, equabus in e, duabus in d, er item de cateris .Vnde liquet quifquis hocjecit, adeo nuUum habuijfe iudicium, ut caruerit etiam fenfii communi. Proinde quoniam iam bis excujfo libello uidebam typographum Gallum ad tertiam editionem ac= cindum ,quod unum licuit fici ,recognoui quod erat excufim: er additis, detratHs,muatis'que permultis,fici, ut aliquanto purgatius uerfaretur mpuerorum manibus: quandoquidem excuti non potejl. Quid fuperejl,nifiut emittant er illos commentarios ,quos ante annos triginta^ quinquefcripfi hutetU ,non homini, fed lapidi, ei^ adiu= rato ne cuiquam communicarettQuod iufiurandum ita fer uauit,quafi iuraffet communicaturum. Heutrimfcripfi ut ederetur, er tame iUud quod fcripfi iam adulta lemte, muU to tolcrabilm erat, quam illud quod adokfcens enota.ui. Sed precor illis mentem meliorem, qui tantum fibi permita tunt mfchedas crfamam alienam :quifi nec humana iura norunt nec diuinafialtem illud perpendant,nwm quod mihi facimt,idemucUentfibifieri£ene uale ledor. Epitome in Elegantiarum libros Laurenti) Valite. PRAE POSITIO iungitur Uh.}. ca,6S omnibut ifonantibm ,mfi quod 'mterdtm concmnMtkgrdtUjdU iiionibm incipientibm ab l, r, i, f/t q,pr<sponitur a b s,ut,«bs quia uishomine,hoc abs tepeto. Ab proponitur t,r,^i,confonan ti,ut ab legatk, ab rege,ab loue. Q^nqum hoc perpetuu non efljed pendet ab ufu ueterum, cf iudicio aurium. Abdicat filium, qui priuat omniiure filq. Exhs_ redat filium ,qui iuntwmfubmouet ab horeditute .Ituque quifquis abdicam efl,idem eji exhoredam,non contra. Abdicatio opponitur adoptioni ,er tramfirtur etiam ad alia. Generum abdicat, quirepudiat J}>onfim:Magijfraa tufe abdicat, qui deponit.Abdicationi contraria efl cr de^ dicatio,fiue dicatio. Dicat, qui alteri proprium aliquid facit:abdicat,qui alienat. Abigimus quoubiaccefferhitexpeUimut. Arce. mus quo prohibemut ne accedant .Abigimui mufcas iammfidentes ,Abigimtu aues fonitu. Arcemitt eafdem ne aufint accedere. Abigei, bine Abaftorcs diffi, qui pecudes ex a^kdienis abducunt .Crimen abigea* tl PARAPHR. .ERASHI fupplicare dicimut ,pntferfm^Qtm abiedioribut Uti* murutrbis.liocquifdcit fuppl&,; dicitur, Gr<eci7ifo* triV)liSj,^uiadordbundui aliquid petit. TifowwncrM, qui geftu adorat, quifupplexgenisacgenibut contuitis aliquid petit. Li6.f, ctt, i8 Addicit uenditor rem liciMori ,quam iUius ejje iu* Bet,dices,tum efto.is^ iam ex licitutore fit emptor.id poa tifiinmm fitinaudione. Venditor interdm addicit minus pretium offerenti,ftuideatur emptor Ager addidus duobus. Eadem res duobus addtci non po= teft. In diem addici dicitur, quod itu uenditur, ut non ftatimfiat tmm,fed ad diem pr<efcriptum .Ia admenfum uinim dicitur ,quod menfura traditum eji: er adnumeras tum,quod numerotraditur. Addiftus literis dicitur, qui totus illis deditus efi, quemadmodum deuotus alicui dicitur. Morti deuotus,^ qui mori decreuit. Lib caes Adulamur feruiliter, etiam gedu, quod nobifctm °commune efi canibus. Aflentamur ad gratiam loquen* tes,eo^ ajfenatio non tribuitur mutis animatibus. Blan= dimur quoquo modo ,dum placere ftudemus magis quam uera dicere .Quanquam erfitdlo blandimur ,ueluti qui pinxerat Venerem defSrmem,dicitur blanditus Miner* tue. Dicimur ev blandiri uitijs noilris,dim ea excuft* mus, aut attenuamus. Blandiri calamiatibus ,dum eas eleuamus. Palpamur manibus, dum blandimur equis. Id transfertur ad aUa. inde palpones adulatores ditii: cr palpum obtrudit, qui blandiendo fallit. Lib.f. ca,ft Aduerlamur ei cui repugnamus. Auerlamur em IN ELEG.,|L. VALEAE, i, em quem detedamw^/nde aduerpt ft»dicuntur qux nofew obitum :auerJtWj, qui precibus noitris furdifum. Vreces cf* auerfum ad louem ,Horat. Dicitur auerfus aftudijs ac lucro ,qui ab his abhorret .Degitur er auer* titurpro auerfatur: Eheu quam furda miferos auertitur aure. Aclefle triforiam accipiturtadejl qui pnefenseji, cui Lib.f.eap.S* ,abejfe. Gaudeo me miUis turbis non ad= pitjfii^i^i^oadefl qui auxilio ejl, fauet^:Modo lMp= piter adjil .Adfunt qui pneStant aduocatos.Uuic contra^ rim ejl deefle. Tertio fignificat aduenire. hmc ades o fbrmofe puer Jdejl, huc ueni .Totidem modis accipitur Prxfio efle: In quibus caufis tu etiam Brute pnejlo fuiili, id ejl, pnefens. Sponde noxa pneilo ejl .Multis praito fuit ,id ejl, multis fitit priefidio. Hirundines teSiate pr£{lo funt, id ejl, adueniunt, hyeme recedunt, VraBo pro prrefens uni mium uerbo iungitur svh, ei'quejimplici. Admoueoj appono: Amoueo, aufero ,Admoue Lib.f.eap.s manu rot£,fi remfadam uelis.Admouemihi aurem.Amoa Ite tehinc,aufer te hinc. Sic admolimur quod adiungimus: Amolimur quodremouemus .Aduertimus animum ,quum attendimus: Auertimus.quum ad aliauertimus. Aduerfa vulnera qu£ in petlore fronte^ acceptu ibidem, funt , er laudi dantur. Auerfa, qua in tergo, er probro dantur. Sabat aduerfus. Sedebat auerfus, id ejl, oSlendebat mihi tergum. Ad fummam ,fiue in fumma ,quum paucis i,ib,g,ca,to omnia complectimur .Ero eodem dicimus fmmatm,& fmma 14-PARAPHR., ERASMI fmmipnc prapoptione, Voiii,,,facundus, fimopts, di* ues, clarus, mpmmaomnibus dc:.-um muneribus orna* tus. Plinius pro eodem dixit, breuiter, Pro eodem mue* nitur Semel, Vtfemel dicam aut pniam. Quid plurai Vt pniam .idem efficit Denicpue, quum multis commemo* ratis quod ultimum ep addimus. Semel, non femper oppoa nitur bis,ter,quater, f-d fummdacfinem declarat. Aegro* uiam Polychame femel, id efi,fac agroandi finem^Qp rl' femel efi UfusfaUaci pifcis ab hamo ,Semel me conuenit. Afficis meiniuria, id efi, facis mihi miuriam.Stm* ma me uolupunteafficeretualitere.Qjtimiuriaaffedus efi, meminit :qui beneficio affiUus efi ,obliuifcitur ,Ajjv* iius morbo.lndifjerenter,ut. Varie meaffecerunt tua lite* rie,id efi,uarios mme affidusgenuerunt. Lib ca 7S Affetflus /iwe Affeftio, efi omnis animi motus, 'er opponitur rationi .Tres enim funt animi partes ,ra* tio,uis irafcendi,uis concupifcendi:Siue,ratio,uoluntas,Qr memoria.Voluntas hoc differt ab affedu,quod iUa rationi coniunda efithic ab impetu proficifcitur.Vnde affedus tri buitur er brutis. Motus animi Graci uocant 7rd^n,quos 'Latmi tum morbos,tum cupiditates uocant ,fed aptifiime affedastquodgenusfunt, ira, mifericordia, amor,odium: fed pracipui,metus,Jfies,dolor, gaudium. Qgi his carent, tCTmScii dicunturtGT KTrxd&a quibufda Stoicis probatu efi. quumalieno dolore dolemus, erviiTrccSciit dicitur. Le* uiores animi feu corporis affediones quidam AccStcras appellant: 'infixas uix^ mobiles , £|es> id efi habitus.ut ira affedio efi-.iracundia habitus. Affeda IN ELEG, L, VALLAE. i» AfFeftatio cjhmjj^io fiue appetentiarei,fere 'm malumfonans,qum Kcim^HAiccp appeUant.Semo afjvdatut reprehenditur. AfjeHat laudem undiquaque, id ejl uenatur^cr captut.Affedlat uideri dodut.Afjedat quie tem,pro cupit,non rede dixeris, AfFatim pro abunde.Vrudentm,¥rumur^menJis tiB.s.ea.ts affatim plenis.Dicimm er affatim uini,quemadmoiu/mft .tis uini. Cicero dixit,Nimis 'mfidiarwm,pro nimium, ff^o^i^>ttis,nimero jingulariiungitur, i,ca,is Agite Agedum utrique.Eia age,rmpe mo^ ras. Agite iuuenes,expedite uires. Agedum conferte nunc cum iUo uitum. Eandem uim habet tac. Fac honedis ftudijs incumbas .Et cedo, quum flagiamtis aliqutd exhiberi ,Quis cedo te ida docuit iCedo dextram.Sic er Amabo blandientisefi. Ager interdum declarat non unum aliquem,fed unU Lib.4^. ci,ss uerfum territorium urbi circumiedum,quod Graci }(fptp dicunt:ea uoxcomplediturcrfaltus, er nemora,cr fiu= mina, cT montes. Ager Campanus, Ager Mantuanus da* tus ejl pro jlipendio militibus. In hocfenfu agros dicimus^ fedpluriumciuimttm.Gal.leterrouer. Aliis Ager ejl locus in rure qui colitur,Jlue com* pafcuus fit ,fiue aruus ,fiue floridus ,fiue confitus. Confitiis ,habet arbores :Aruus ,aratro pro* fcinditur :Compaftuus ,habet gramma : FJori. dus, feruatur apibus, cr uoluptuti. De eodem loco agros er agrum dicimus .Horat, Opera agro nona Sabi* »o,ldem,Satis beatus unicis ager Sabinis. Rus, ejl omnis locus tS PARAPHR. ERASMI locttt magris extra urbem. rusticari. Campus, tjl ampla planicies fme murbfy^iue extra urbem ,Vnde campus Martius diiUus , er regio campeUris, qua mona tes non habet. Agit biBrio fabulam,alius agit Hemeam^aU^ ThaU iem,alius Aefcbiimm. Agit confulem,quifimgitur officio confuhs.Agit Micem, amicum, patrem. Agit perfonam fuamqui fui Jtmilisefl, Agit caufdm orator. Njhilagd*-af qui fruBra laborat. Aliud agit ,qui non eft quod agitur,Hoc age, dicimus ei quem iubei^TjJe atten^ tm,Agafo agit afinum ,qui ducit.Subulcus agit porcos. Agit animam,qui morti proxmus ejt. Aguntur pecora,du cuntur homines.Agit qui mouet er afficit. Horatius. Et quocun<^ uolunt,animum auditoris agunto, Lib, t, cap.s Aluearium congregatio apum meUificantimtuelpo tius locus qui multos habetapum alueos. Lib. t.cap.s Altilia dicuntur animantia qu£inclufa aluntur,ftue anes 'm corte aut auiario ,fiue quadrupedia in roborario, fiue pifcesmuiuario: Graci eriTisa, fiue (Tirdlfroc uos cant.Bademfagina dicitur,undefaginam, Lib.t.ca.s-i Aliquantum ad modim refertur. Aliquot fiue Aliquammulti ,ad numerum . Aliquaua tifper ,ad tempus ,fed cum fignificatione breum= tis ,quemadmodum er Tantifper. Tantijper hic ma-^ ne dum huc recurro. Interdum ufurpatur pro non diua tius .Tantijfer te meum dici uolo ,dum quod te dignum eji,facis.l?auliCper item ad tempus pertinet, ut Pau. Ium, ad modum rei .Paulij^er aufcula. Brrant qui pau IN ELEG. VAtLAE. i? pauUjper ufurpant pro^ftmfiuepmlm. Alius, deplmhiiMcitur. Alter, deduobut.Alit(iLih.uca,?$ ^epunt,aUut ebrm ejl, alios alUddedant. E' duobus fis lijs alter duxit uxorem, alter mbeUoperijt. Alter altes rtmfubleuat .Alius, mterdm fonat diuerfm :Alia res eJl .Alius es multo tjudm foles. Alterfimilitudinem :Alter TuUius ,id ejl ,TuUio ftmilimus. Alter, 'mterimfecundus f[}tiirj^uttc aUer eris ab iUo. Praterijt dies unus, alter, iftcii^^^^uerbim,Vocatusfemel ,iterum,ac tertio, noncompdrmt. Aliquis er Qujfpiam, fere idemfigriificant. Qui. l-ib, j. ca,\e dam pro certo non nominato ponitur, interdu cr quifi &si piam. Vllus ^rymterrogatiui,autnegatiue,autfubs iundiueponitur.Uon esuUtfidus.VocatmeuUusfSi quas ret me uUus, dicito meejfe domi. Eodemferk modoufurs patur quifquam. Alkuare, ejl maltum toUere ,Gallice ,foubleuer, Lib.s.cap.ti Qumtilianus ,Vidi multos, quorumfupercilia ad pngus tos uocis conatus aUeuarentur , Elcuare, eft minuere er extenuare.Qjpntilianus, Nec eleuare tanti beneficq aus toritxtem,Eleuatm ejl fuper limina templi,pro fublatum, ab Hieronymo didtm,ambiguiumndicaufa. Alleuiare, ejl leuius reddere. Alere, ejlnutrire paruos ut crefcant.lnde alumnus, Lib,f,ca,ss Transfertur autem plerunque ad incorporea ,Puerile jlu. dium laudibus alitur. Id ejl, augefcit. Memoriam inges niumq; aj?idua exercitatio alit .Corporis uires labor mos dicusalit. Ouidiust Lenis alit flammas,grandior aura necat, bAlumnus It PARAPHR. ERASMI Lib.i4Cap.11 AlumnuSj Jignificatetm .kti alitus ejl, non ^ui alit» p.ij?iue/ignifcatfemper. In Anton. Aliqualis er aliqualiter, non Latine dicuntur :fed, ^audm.o" aliquantus er aliquantulum. Vog, Ala jignificat etiam equitum turmam. Vergil. Dum trepidant ala. Eo quod uelocesfunt ,jtue quod pedites eis ttnquam alis protegantur. Alkiuion es, funt uel jluminum^uel mariSyUetplwjiayf^ aut denierfiones.aut translationes locorum. d’aues. Eluuiones, fofft pluuiafadhe. InRaud, Alueus ejt (ut itu dicam )ledus quo femper aqua fedet, autdecurrit,aduajis fiimlitudinem.GaU.Le conduit duneriuiere. In eundem Alluctnari, ejluifus caligine aberrare,Galejlretout esblouyjCr prendreltmg pour tautre. l3s, f, ca.jr Amare amplius ejl quam diligere .Non modo te dU UgOyUerm etiam amo. Adamare, ejt amatorie amare, Gal.aimer commefe entrament Vamoureux er fon amoua reufe. Qgwtilianm: omnes matres ament liberosfuos an=i quam adamarent. Amamus nos inuicem ,Amamus nos mutuo, Amamus nos pariter. Amamus inter nos. idemjignijicant.Sed mpodremo non geminabitur accufos tiuustut,amamus nos 'mter nostfed amamus inter nos. l.ib,s,ca,io Ambitus fitfadU.EjlcapatiobonorimautdigniM mturn.quam Ecclejiafticifimoniam uocant 'm rebusfacris. Corripit penultmam:licet nofiri Grammatida alitergarm riant. luuen. Si te pracipitem rapit ambitus atque Itbido. Ambitio, eftmanmo. Yelambitus captatio queda fauoris IN ELEG. VALLAE. ip fauoris er mifericordite^t mendici oBenmtesfceditutem mlneriM, utuntur amom miferufute, Ouidim: Srd amen hocfadis adiunge prioribus unmn. Pro noStris utfis mbuiofa maUs^ Amicus, femper inbonm partem accipitur. Atnu Lit.f.crf.ji' Ca, fiad uirum referatur, pgnificat GaU.fon amoureufh. Hinc iUe nonamicus eius dicitur ,fed amator. PoeU cons 'im^^tti,neutrigeneris,genus uelHs,pallimfere. Li&. i. cap. t Amodo, nonefl uocabulum mundum,fed dicendum poBhac. Anniculus, unius tinni, anniculus puer, anniculus Lib.t.cap.t epifcopus.Galfung an, Antoniafter, ejl aliquis imitans Antonium .0= mnia nomina maBer pene imitationem ftgnificant .PhL lofophaBer, imitans phihfophos, ParajitaBer, parafitos imitans. An, ponitur mterrogatiue,ut,Gandefes eBis,an DeU x^iba.ca.t^ finfesf Et dubitatiue,Nefcio anftleam, an loquar. Barbas ri ponunt vel, er avt, pro an; ut, hoc ejl jlanntm aut argentum,aut aurichalcum! andicendum ejl. Antehac uel ante hoc tempus, ad tempus ios ^(as s quentis refertur. Gal. par cydeuant.Tantum hodie didis ci quantum antehac nunquam .id miraculi antehac uidi nunquam. GaUic, ie ne uis oneques par cy deuant tel miras cie. Pofthac poflhoc tempus, Galcyapres.CauepoB^ hac his de rebus qukquam ex te audiam ,GaUic. garde toy Uenqueie ne t'oye dorejenauant parier ung feul mot de ce propos. b%Ani lO paraphr. erasmi LiS.j.M.ctf Animaduertote, GaUt^^ieprens garieatoy,mx tueorte. Nemo meamitrmium 'utmaduertU, Animad. uerto in te, punio .Sed hoc tantum couenit his quibus rite coniienit punire, utpote iudidbus o" magicis, pr«a latis, Vt,Quicunque quenquam ceciderit,grauiterin eum animaduertam ,Gallice, quiconques aura frappe quelcun, ielepuniraygrieuement.lnde Animaduerfio, puni^ tio iudicis, lit,i,c.ios Annuus, Primo ejl quod fit per annu^^f^^-daaM '* "bor, annuum Jf>atium,Secundb,GaUic.unecnofeannueUe, quodfitJingulis annis, AnnuafiUa, annuafebris,quiefin=L gulis annis recurrit, Lib.i,ca. 17 An, componitur cum Ne, an'ne.Sedhocferenon niji apud poetas, Lib,7 ,cap,s Apertilis, ejl idem quod apertm,GaU,ouuert, Apiaftrum, eji apium fylue^lre. Apium, fcfr* ba ejl perpetuo uirens,Ve lache, Apocrifarij, funt legati,P' Gnecouenit, rnKauJ Apotheca, proprieumeji,ungcelier,oHcaue,ut horreum frumenti, Lib,s,ca,S4. Apparare, appareiUer ,Sed magis ad pompam CT odentationemf^edat. Apparatus conuiuq.Apparoa tus beUi, Funeris apparatus, NuptUfummo apparatu ce* lebratie funt , Prseparare, ejl parare qwe necejjaria funtad quippiam agendum. Miles praeparat arma, Ora=z tor argumenta,Scholadicusfcripturuscalamum,zT membranam, Dicitur cr appararefugam,ey adornare fugam, feu migrationem, Appropriare, improprium ejl uerbtm. Aquati IN ELEG, ,JJ. VALLAE, zt AquatiUs^eflquod^gitmaquK. Aqueum, quod ex aquis conlati Armarium, locus ubi reponuntur libri ,cetera^ Lib.u cap.s huiufmodL Armamentarium, ubi reponuntur armamenta & etrma. i,Argutus, dUiue,fignificat,qui callidi cT folerter Lib.i.ca.so fubtii ArffltKtJln, congregatio anlmalim pajcentim, Lib.4,ca.4z 'fei maiorum ,ut boum, uaccartm,equorum ,mulorum, afinorm,camelorum,elephantortm,&fiinilim.Grex, uidelocofuo. Argentaria, ejl domus mqua operatur argenmrius 4* c*44 fiber. 'Argentarius, Galung changeur. ^Jonexhis qui uut go numularij &menfarij uocantur,Grtce nolivlbisea CT trapeziufedex his quos campfores uulgo uocamus. Armiger, GaUice, ung couSliUier ,quim bellofirt Lib.s.cap.s amadomini ,haHam,fcutum ,aut tela: quiplerunque er ipfi principesfunt. Arcere, engarder dentre ceulx qui uiennent.Ejl pro^ Lib.s. ca.i s hibere ne accedant ij qui ueniunt. Arcemus hodlem amuro, flammea romphea arcet mortales aparadifo. Aruum, eft ager fementi datus .Dicitur er aruus Lih.s.ca,4i ager.ficut compafcuus. Arbuftum, er arbuRa.funt arbores multie,adfru^ inKaud. Sum confu,ut oliuarim,pomarim, uel uites arboribus applicite. Arbutus, eft arbor ftuSm ftrensm morem cera= biforum »8 PARAPHR^. ERASMI Capio, <{uando ftgmficiit'i<t(fiuedekdlari,firenott refoluitur per d{lium,ut captusjim, uel capior amore, dulcedme,jpecie tua, J^ecie bonorm,id ejl, deledlor. Non amor,dulcedo cepit me. Quandoautem nonftgnificatur de ledlatio quadam,fire adiue utimur,non paj^iue. Capio do torem,Cepi moleiiiam,laborem,a'c.Dicitur Cepit me taa dium,obliuio,& odium,eTc.& non,cepi odium. ^ Capio feu accipio, Jignificat interdmu^^: , . <«ecepi damnum, repulfam,contumeliam, mi^^^dSlnus: id ejl,pajfuifm. Etfere nunqum aliter dicimm, nifi per accipio.Acciperefiu capere,ftgnificatfufcipere:ut,Aecea pi uel cepi inimcitiM,curas, fumptut. Sei uptutiiu fufcipia vmcuram,aut negotium,qudmaccipimtK. Lib.ucap.e Calamarium, ef theca calamaria, uel pennaria, uel graphiaria ,dtci poteft pro eodem, GaUice ,ung calemart, Lib.^.c.iop Capitalis morbus, Capitule oditm,Capitule fuppU cium,GalFeine de mort.Capitale crimen, capitale uitim, propter quod caput alicum peti debeat ad poenam .inie Capitalis adlio,capite pledti dicuntur, Lib, e, ca.s Carpere, GaUice, cueiUir .Carpimus linum ,quum ueUimus eterra.poma carpimus, Inde decerpo.PueUa car= punt penfa. GaUice, EUes tirent deleur phiUace pour tordre.Carpere uiam,efl ire.Carpere iter. Item carpere,ejl reprehendere, Lib.s.ca.n Candeo, es, ere. GaUice, eflre aUime &embrase. Carbo,firrtm, cera liquefada candent,fol candet.Anmus excandefcit, cicm uehementer irafcitur. Secundo Cande^ re,candidum ejfe. GaUice,e&re bUnc.ficut albedine linum candet IN ELEG. VALLAE. »5» CMiet. Candidus, niyi^A.GtU.bltnc.Cattiiduitriinfs fumitur <td anmim, cr^nificat benignum, commodum, mimme|; muidum.Ouid. Qjjoi precor acceptum candide ledor habe. Zfl liberalis i/ngenij, qux didicit, alijs candidi mpertire.GaU.courtoifement, er benignement. Cauillatio, ejl fubdola ratio, quam nos confcij nobis mendaci], umendi amen cauffa proferimus. Cauilla- !-;;ps,Cauillor cauiUaris. CauiUatio ,Cicerone autore, eftgl^^S^:.^^tiuodjitmentiendo.lnde cauillum, io= cum appeUa^, Caluniari, ejlfalfa crminaintendere.lexduodecm Lib.s.ca.^? iubularu,Caluniatoridempatiaturquodreus,/iconuidus cr so fit. Calumnia nonnunquam ejl dolus malus,cr iniuria, qu£ exidit ex malitiofa er caUida interpretatione. Catechifare eft docere quocunque modo.Vox autem JnRaud, Gr£ca ejl,Inde cathecumeni,& cathecbidte. Capillus 4capite, GaU.cheueil de la teBe.fignificat non quemlibet pilum.Nam barba,capillus non efi, Caniftrum, noncanider. Galungpanier, In eundem Cauere, efiuitAre,cr regit accufatiutm.CaueiUum, Ineundem caue conuidores improbos,fitge,um. Nonautem Latine dicitur ,Caue te ab iUo .Cauere,fedonnergarde. Caue tU bi. Terent. Vthofcemilruxit, ipfe fibicauit loco, Inde cautiones in iure dicimusfyngraphas fiue codiciUos, Cau» tions er afjeurances. Caue, ejl er prohibentis: recidit au^ tem meundemfenfum cum priore, Caue jtcerK,neficeris: qu£ idem fignificant, Calybs, idem ejl quod firrum, iCalybibus populis, unde optimumfirrum mittebatur, Cadu jo PARAPHx. ERASMI tnetinlem Caducum, Jiue caiucicH^J^luralijignificantbonit hitrede carentium, non autem '/if horum harer .N<i»i nemo ejl hitres ,fed fifcui, aut dux militum, aut publica perfona. luuenalis. Legatum omnecapii,nec nona’ dulce caducum: Commoda praterea iungunturmula caducis, tneundem Cadurcum, ejl umquo a<juam haurimus eputeo aut pifcina,iumento rotm uerfante.Gal.ungfeau. Cauteri), funt equi cadrati.Galxheua^g^^eL' In eundem Canere receptui, eft fignumdare mMibus tuba, aut tympano,ut recipiantfe epralio in calira,GaUice,fon ner laretraide, tneundem Caterua, peditum ejl. Turma, equitum. Lib.s.cap.si Capio fpem. Concipio jpem. Ducor fpe. Vocor in J^em,lngrediorin j^em.Detuo ingenio bonam fpem capimus te breui muirum euafurum .Colloco ,repono ia te fpem meam omnem.GaUice, ie medstoute mon efperana ce en toy. Lib4.ca.10 Caftrum mjingularielldomusmuro,aututllo,aut fbjiis uaUaa. Caflra, in plurali, locus eft ubi exercitui manet.Camp degendarmes. InKaud. Camelus, quamuis fit generis epicotni ,reperitur nonnunquam ctm fcemininogenereadiundum ;Namcoa melos foetas legimus. Lib.4,c,44. Caupona, GaUice,ungcabaret,ouauerne,ubiuen. dantur res prafertm efcuknta,aut poculenta.lnde Caupo cr cauponari. Quidam tumen dicunt pro muliere quteuinumuendiat. Lib, 4.ca.Sf Campus, eft grandis planities tma, cr ampUtunde jpatio I IN ELEG. VALLAE. }i ^rffiopK ptatCiU,campos Ceus, eJlterimnus0cisJigmficansmatma,utHerx LiB.i.eap.n haceui.besAcmymaluaccm, fwulacm,rofaceus,triticm, erdeaceiu,uinacm,crc. I Cerebrofus, qui habet peruerfm cerebrum. Lib,i.eap.tt Certe, primo capitur a^rmatiue.exemplanoafuta. Lib.t. ca,ir Secundo, pro faltem: ut, fime non amas.certe ne oderis. Si P- '^uidendi nos facultas non efi, certefcribendi poteiiatem At certe idem mhoc modo.Certeiun dum bis mM,$cio cT scis,m««t etno,utCerto fcis.GaUjufcais certuinement. Cenfor, qui cenfuram,idefi, qui magidratum talem Lib.ueap.s gerit.Cenforius, qui cenfor fuit.Cenforius Cato. cr U.^. c.*4 Coelebs, qui uiuit extra coniugiim,fiuepriuatusfit d-ib.s-.t.^os ,uxore,fiue nunquam habuerit,fiue continensfit,fiue 'mcon tmens.inde coelibatus,efi contrarium coniugio. Celebris, pafiiuefignificat qui celebratur .Celebris l'ib.4.fa.9S locus,celebris homo, qjrequetttur ab honoratis perfonis. Celebritas, efi frequentiahonoratorumuirorumin ibidem, maxima celebritate. Caecutiens, efi qui parum uidesfepe offendit. Gal. in Raui. qui efi bigle, er ne uoitgueres ,idem dicitur lufciofus, er aUucinans, Ciefius.quihabetoculosgUucos morenodute. Cenfus, efi quicquid fortunarum quis habet, aut id ibidem, quod principi per copia foluitur, ut tribum, aut fimile quiddam. Certum eft, in animo fixum efi. Vergilius: c4.i7 Certum efi infyluis interJpelaafirarm MaUepati. Siccine I» PARAPH^, ERASMI Siccine agis {Certum eft: ne av^aie. Si ufjueaded certum efi.dij bene uertant, Gallice,jt dmfl arrejle, Dieu le ueuiUe tourner en bien. Lib.j.eap.f Centum adie{liuumejl,Tercentmn,biscentum,m'‘ declinabiliafmt. Trecenti, trecenta, trecenta: ducenti,dii: cent£, ducena, declinabilia, Trecentas oues pater meus po]?idet,uelter centum oues, Lib,f,ca.4f Ccdotibi, dolocum.Galietedonnelieu^^j!^^ cej?i mproterito, cejfim 'm fupino ,Inde tji neutrale .Interdum additur accufatiuus, H^^rouinciani tibi lubens cedo, Ctedote, fiageUote,uel occido, habet cecidi mpr£terito,c£fum infapino. Celo te hanc rem, cr celo te de hac re, idem pgnifis eant. Gal. ie te cele aucune chofe, Lib.s.ca.ti Coenaculum, ejl locus ccenandi, fedin fuperiore parte domus. Voited coepit fignijicare toam fuferiorent domum.GalChambres haultes, Vbi ejl pater fin ccenacus lo.Gal.enlacbambrehaulte. Coenatio eft locus coenait di/ed in imaparte domus,SaUette, Lib.4.,ca,js Cemix, la nueque du coi, podterior pars coUi in qua nerui,Dur£ ceruicis,obBinatus, er pertmax.obftine tr opiniaftre. Iiigulus, noniugulim,anterior pars coi lLGaLlegofter,ouftffiet,unde halitus exit. Collum com pleilitur uniuerfa. Charta, feribendm eft,non cora. In Raud, Chirographus, eft feriptura propria manu ferU pa. Lib.jt.ca.si Charitas, primo amor,fed antum hominum in hoa mines ,es quidem fecundum perfonarm digniatem. Secun IN ELEC?. VALLAE, tf Secundo petturkr fed Etnuria ejl omnim rerum,umi, uirorumje^alUrumrVnm: Caritas, tantum annonte. Item penuria, Gal. difette,ut defit :Caritas, GaL chers te,ut nonfacili acquiratur. Penuria ejl contraria copie. Cantas uilitati. Citare, eft aduocarem teSintomtm.Citantur tejies, ti(>.s,ea.ip tHonius male pro laudare exponit, 'sfet .Cicercula, nomen leguminis angulop, '^^U^s^Galenuiron,pertinet ad tempuSXircitef t&A.ea.f, Calendas iiurtias huc ueni .Et ad numerum. Circiter dum miUiu militu.Et ad loctm,ut,in media circiter urbe templum conBitui folet.Gal.enuiron le milieu de Ia uide, Circunferibere, eft fraudulenter aliquem bonis prk tii.s, ca.se liare,ut Circumu€nire,fullere. (icunftare, eftcircundare.Circunftante uttiuerfo Lib,4.ca.^& populo dixit, Circunliftere, efl undique aggredi ter= tendi caufa,nonnunquam afiacaufa. CircunfiBebantme milites armati,ut loculos proderem iubentes,Mercatores in oppidis uulguscircunpHit, Citra, propne,Qutntiliani feculu pofuit.Ptus cotu tib,t,e,4s, jirt exercitatio citra artem, quam ars citra exercitatio^ nem. H«ec omnia citra docentem affequutus ftm ,id ejl, pne docente. Alloqui Citra O" Vitra opponuntur. Cis Khenum,vltra Alpes. Cicur, dicitur ejje animat natura ferum,fed mafue= Lib.4.c.a4t fadm,Galappriuoise,ut Camelus edomitus, Elephan= tus ad beUa do(lus,Sus domeSiicus,leo domitus,cicures dU cuntur. Cicurare, manfuefacere.Galrenger, cr adoles fcentes indomiti,difciplina praeceptoris cicurari dicutur. eingetl ?4 PARAPHR. >.®RASMI ingenium cicur,manfuetmt^ In RdifiJ. Clitdl.T, funt baiti ium^T^^iorum, fuper cnm itmenco imponitur. In eundem. Clafsitum, proprie ejl fonm tub<e uocnntis ai prxlim. Lib,f,ca,4o Confulere cum accufatiuo, conjilium petere, fis ue interrogare. Confule uires tutu ,priufquam cum eo decertes. Confule aures tuas, Magiftrum ccnjtdai0!r^ mterrogejnut. Confulere cum datiuo, fiignificat cdiffilium dare, uel potius prouidere.Hac tUte faluticofuUs.Bgo meis res buf confuiui,uos uideritis de ueilrts. Confule fama tua, Confule liberorum,cr tuo commodo. Conluitare, ejl cum autpluresde re.uelde rebuf ibidem. ibidem. delis 'ultent, ibidem. ibidem. deliberant,aut unus fecum de duabus,aut plurib^ berat rebus. Senatores confultant GaU. ilz ci^u llz font en confeil.Vtrimiorum malts aggredi, tecum conjula, Confultor, quialium ccnfulit. Honnunquam qui confulit alij.Ccnjiiio perit ipfe fuo confultor Conlultus participium ,fignificat interrogatuf. Confutet medici,rejfonderunt nihil morbi ejfe. Confultus ApoUo,trifte oraculum reddidit,id ejl, interrcgatus.Cos fultus nomen adiedliuum.figmficat fi:ientem,cr peritum, aquo iure confitium petas, lure uel iurifconfultus ,iurifs peritus.Horac. infanientts dumfapientia Cbfultus,trro, Inconfulcus adiedliuum,fignificat incofideratum,mprus dentem, CT nullius confilij. O' mconfultam muliebrem femper amentiam. Conci IN ElEG. VALLAB. jf Conciliare, ejl extrahere,uel comparare: Cupio tum beneuolentiam o‘jfcij mihi conciliare. Conciliamuiamorem,laudem,famam, honores, id ejl,acquirmuf uel comparamus. Conciliamus nobU cr mala, no autem di. cimus conciliaregratiam, fed 'mire gratiam, niji addas datiuum. Conciliauit jibi odium. Magnam ame miSi gratiam. .RecOTciliari, rediremgratiam,idem jignificant. ibidem. Uo&iMifi^^^micorum effe diuturnas,redeamus 'mgra^ tiam.Cum patre 'ingratiam redij,id eji,poji ofjvnfam rea conciliatus fumei. Cooptare, eji eligere inter pares,ut milites cooptat quem uolunt ducem. Conttemete, er conBernieft corporum. Uqui in Lib.i.ca.su beUo homines coniiernuntur. Confternari, Gal. ejlre ejferdu ,cr eJfouente,eJl animi :ut, confiernatus anmo. Conuenticulum, dimmutimm aconuentus, mu: Lib.^.ca.f tat genus. Coftilis, idem quod coHus.Gal. cuid.Lateres coa Lib.t.cap.s diles.Gal. tuilles ou ardoifescuides.Cibus tamen coHus dicitur,non coililis. Condu^kms,a,um,quodconducifotet.Gai. choa Lib.i.ca.st, fe de louage.Vomusconduditia.Famulusconduditius, Gal. feruiteurgaignantgages. Commentitius, a, tm,idem quod f^litius. Ratio ibidem, commentitia,qua excogitata,cr confinia ejl. Continens, eji terra que non ejl 'tnfula,foemin'nti Ub,t,ca.ii* generis, iS paraphrJj^er.asmi ibiiem. Confluens mifcuikiigenhiif,ejl alumm^uem duo flumina comeniunc. tib.z,ca, 30 Continuo, aut kterrogatiue^autnegatiue ponitur: uakt ide quod non ideo,uH nim ideoXontmuo ne fi ille fluite dixit^tu jtuUmfacies tid efl, nmideo fGal. Efl ildid,pourtdt qui afillement parle,que tu doiuesfaire enccres plus fiUstnem iQuinobis ajfenatur,is non cons tmuo amicus putandus efl.Eandem per omniai^J}ahy^ protinus erflatim. Citra negationem ,autf^^i-^dtiost nemnon eleganter hoc modo uteremur, Lib.s.cd.io. Commeatus, tantum fingulark numeri, pgnificat er lib,s.c.sf faculatem recedendi ab aliquo mmiHerio ad tepus,quam imperator concedit militibus,autprselatusfubditis.Com. meatus in utroque numero ,fignificat cibaria ad uidim repofita. ^ Lib.4.M.43 Confero, mein campm,ad campumjm urbem, uel adurbem,idefl,uadoadurbem. Hic potefl: ponifiue 1n, flue AD. fi autem perfonamdicas,non locum, aduten= dumefl. Contulime ad patrem,non'm patrem. Quoties autanfignifleatur donatio, 1nutendum ejl :ut, MuU ta 'm loannem contuli beneficia. Quicquid 'm ingratos confertur, plane perditur, itemconjero ,fignificat primo comparo. Non es cimiUo conjirendus. GaUice,tu nes point a camparer aluy. Quem tecum conferamus, habemus nemmem. Secundo conducit uelprodeft. Quid confert mula audijfe,fi pauca memorue mandes iNes hil ceque confert ad Latme dicendum, ut quotidianus ufus. ibidem. Commendo te prxeeptori, GaU.ie terecom:^ mande IN ELEG.|^. VALLAE. %7 mande au maiflre, CWmendo te apud pr3fcept6s rem, ideftjaudotea^rdeum. Committo, trado. Gall. ie baiUe en gardt. Hanc Lib,}.ca.!S rem tua fidncommiUo.Sectidb pro admittere,uel facere: fed hoc modofemper ponitur negatiue,& mmaUm para tem femper accipitur, Voftremb recfuirit pojl fe vt. Q.VAHOBREM, uut itquipoUenf. No» committam *in me contuliUi officia ,perdidijf’uideare. No» comiS^g^^ptu literis adolefcentia tihi inter digitos effluat. Conuenit, ii eft.decens cr eonueniens eft.Non coa Lib.i.ca.se^ uenit atati tus coUudere pueris,id eji,maior es qumqui pueris colludas. Conuenire, concordare ZTfmecontrouerfta effe. Lib.s.ca.rs Et capitur dupliciter ;perfonaliter,ut. Hoc couenit mU hi tecum-.id eff, itt hoc concordamus. lmperfonaliter,No conuenitfenibus cr iuuenibus. GaU. ll »’> apomt de con uenanceentre uieulx er ieunes. Ouilz ne font point fora 'tables entreeulx. Aut certe' fineappojito, Conuenerat oVm ,ut faceres tu quod ueUet,ne non ego poffem indui, gere mihi. Conijcio, coniedo, conieduro ,coniedluram fta Lib.j.ca.rs cio,coniediuram capio, conie(luraconfequor,coniedua racoUigd,conie{lura ducor, pro eodem fere accipiutur, GaU.edtmer. Admodum iratus erat quantum coniedura confequi potui-GaU. ileftoit fbrt courrouce felonceque iepuis penfer.Ex prudentis adolefcentis ffotefacile bons indolis coniedluram capimus.Certb nofcUi GaU. lecona gnois tu affeurement iNo tantum conieilura ducor.Gal. 44 PARAPHR;^ erasmi inRduj. CrepWo, ejlord terrt (Juam acjua alluit: cx hoc appetlatA,quod ui aquit crepitet^ er metaphoram er or putei:ii ejl,extremam oram quiX ai ipfum puteum rej^u cif.CT omnem extremitatem crepidmem appellamus. Lib.i.ctUiS. Cras, Gall.demam.Diescraiimus,Perendie,GaUicc dpres demam. Dier perendinus. Perendmare ,CT compes rendinare,differre de die mdtem.GaU. deUyer.Cradmus lio folum figniflcat eum diem qui hodierno ejl proxmv^ fed quemlibet altum 6(turmn.Koratm.Ci^Jj^tsS»inm cras,^gequaerere. iJb.sM.si'. Criminandi verba. Ut teneor, accufo, poHulOr defero,condemno,arguo, familia reguntgenitiuum fia gmficantem crimenfeu certumpue mcertum. Accufatus, perlatus, damnatus repetundarum. Praeter haec nomina, ambo,utrun(^,neutrum,alterum. No enim re£le dicitur: Quipatriam prodidit,tenetur'nefacrilegij,an parricidij, an utriufque?fed,an utroque,uel de utroq;.Cuius criminis accufas huncfabfentue,an infolentiae.an de ambobus fnon amborum.Similtter nominageneralia criminum in abUu tiuo apponuntur, additu praepoptione. Accufatus eji de multis.legimus,ey" damnatus capite. Lib.}.ca.ip Crepitus, ep fonitus uiolentus ex mpulfu refultas: qualis eft ofij pulfati,cymbalorum,tympanorum ,tubaa rum, cornuum. Inde Crepitaculum. Secundo crepU tus ep eruptio uentris,Gatt. pet.nam rudus eft oris,crea pitus eft ani. Stoici putabant non minus honeSos crepU tus elJe,qu4m rudus,Strepitus,Premitus,Stridor,uidefuis locis. Li6,4.cit,fS Crimen, GaU.crme.Ptiameftipfa crmmatio,ii IN ELEG. ((y VALLAE. 4? efl impojitio crrnmif. Cicero, Vtmmhoctantum ue=i. ram crmeneffet: id ef^tmam uerum ejjet 'm quo accu. fas me. Curriculum. Primo fignificat curfum ipfm :ut, Longo temporum curriculo.Secudo currendi ioctm.Stat ** ‘ * intra curriculum non curfuras. Tertio, ipfum currum. Curriculo proficifcemur. Cum^ pr<epojitio ,comitemjignificat, aut modum adliol^/Sh>'^^rumentum,Scribo calamo :non,cumcas '**’ Umo,Pulfauitmepugno.Gal.ilm’ajrappe dupoing.Sed fimmo cum honoremeexcepit,fmma cum latitia,id efi, lattnonhetUk tanquam infrumento. Cum, ualetprmbubi,uelquando;ut,Cumprmum Li^j,jca.t7 uenerit pater , dicito me ejfe domi. Secundo ,quamuis. Cum nihil Jit tefordidius,cumen liberalis tibi nomen uena dicas,Tertid,pr<epoJitioeJi,dequo fuprd. Quarto iuna gitur huic particula tvm. ita ut cv mjignijicet minus, TVMmaius.Cum omnes bene de nobis meritos amare de= bemus,tum uerb praceptores noftros colere aquifimum eft :id eji, omnes quidem benemerentes amare debemus, fedmaxme praceptores.Pudorcum omnematatem,tim adole/centiam maxime decet. Ei iunguntur fere femper uerbis indicatiuis.Aut ji alijs modis iunguntur,faltem no diuerJis modis.Ue<^ enim Latine diceretur :Cum omnes literatos femper amauerim ,tum te charifimm habui, amaui dicendum fuit,non amauerim. Cmdw, currendo. Curjim perlegi. Lms.ca.to, Culcitra, eft tam lanea quam linea,tam Jlupea quam plumea 46- PARAPH\ivV ERASMI plumea. Gal, coite^ou coutiilJimc plmeaeji. Lib.t.ca.fi, Curia, efilocu^conJtlijpilrici.Gal. parkmeiJt.lHs uenalis, Vt curia Martii Athenis, Aliud igitur ejl aula prmcipis^aliui curia. D tib,3,ca,}ff. InKauJ- Lib.i.ca.}», Damus iUiliteras,cui perferendas tradimus. Red® dit quiperfirt. Accipit, ad quemdedmus. Damus ad eum Jiteras, cui fcribimus. Tabellario damus : «i I amicum damus. Mudmitertius taheUario^/fii^as ai tf Uteros dedi ,alteras fratris tui, alterasWdasquas puto tibi redditos effe. Gal. auanthier fay baiVti amonmefr fagierdeuxpairesde lettres adreffant atoytles unes de tonfrere,les autres de moy,lef^ue]les ie penfe Cauoir efle prefentees. ^ Dedititius, Quifem alterius imperiu dedidit. Gal. j ung prifonmer de bonneguerre.MuUafrruitus infrlicior, quammeretricum dedititiumejfr. is plane liber effe des finit,({ui uitiorum effe dedititius coeperit. Defedus adimeJignificat qui deficit, ut fenedlant defidlam uocamus ,qu£ deficit. Dulcia defrdia modus latur carmina Imgua ,Cantator cygnus funeris ipfefui. Defi{tus,abfentia,ut ita dicam: Dejidlumedicoru multi periere: non culpamedicorum,in hocfenfu, Pardefault demedecms plufieurs funtmorts. Defrdus nummorum coget patriam repetfre. Defeftio, efl difccfrio milis tumiduce,aHtciuititisd fuperiore.Gallice,reuolte;Vt, lUe fuorum militum defidlionem fubitam conffiiciens, expoUuit, Galiceluy uoyantfesgendarmesfoy reuolter. IN ELEG. {;'i VALLAE. 47 eutpttour, Vtl deficit^cipulut amagiftro,deferens fe» diam eius,I>efcifcere,mefuo loco. T>eiiK, efihoneftttsquic ex benegeHk oritur. Vt, Lib.a.e.is, Fueris quidem liter£nonnihil funt moleUtetat fenibus, fm!7!£uolupati,erdecori.ideJl.ad decus. Dedecus, ignominia qu(e ex turpitergedis nafcitur:ut,quod tu tibi laudi tribuis,fummo dedecori ejl,A' decus dicitur Decbx rare,6correpa:honefiare. re, ignominia afficere. Decor decbs ^hidem» ris,ejl quieddm decentia rerum ptrfonarumquem locis cr temporibus. Decorum, decens GaL chofe conuen nable, z^bien feantedaulcun.Noneft decorum fenila. fciuire. Non eftadolefcenti decora impudentia, impUs dentianb decet adolefcente. Honellum quoque appels diamus decorum. Decor 0produ(la,a decbro.Dedecbs rojimiliter. Declamator, Vide 'm Rhetor. Lib.4..ca.si, Defipio, defipifco ,deJino fapere. GaU. radotter, tib,4..cap,s, deuenir fbl. Refipifco, redeo ad fanam mentem,Gal. recouurer le fens qui a eBe aucunement efgare. luuenes qui defipuerunt,reftpifcere poffunt. Senes amentes nun= [quam rejipifcunt.Defipere mihi uideris,Gal, il mefems Ihle que tu es fbl. IDeCcendere, quiduulgoJigniflcet,notumeji.Friea Lib.j.ca.ss, !tereafignificat de loco tuto 'm locum difcrminis uenircy etiam fi Jit aqualis.Defcendere mpralium ,defcendere mcampum.pugnddi utique gratia.Defcendere in forum, defindenda; cauffegratia. e.ca,sO. Dedaiaxe fit tam faBisqudim di^i^'- Ut, Gaudeo me 48 PARAPHRi^; ERASMI ntenalim effe opportunitntem, ctuameim erga te itmox rem dedarare poj?m,id ejl,ofie]i^Jere,M.aUem meam 'm te heneuolentim fadis ,quam oratione declarare, id ejl, mdicare,uelojiendere, Lib.f.c. 44, Deferre, pro accufare,femper habet accufatiutm, aut expreffum,aut fubaudiendwm. Qumtil.Diuitemdea tuli reum pauper,id ejl,accufaui. lib.i,ca,^ s . Deuenire, ejl de loco editiore mplanum ,aut hua ^ milem.aut de rebuijilicioribuf ad injrlici00H^i ,aut uenire. Deuenimuf in planum. Italia deuemt ad nos.De= ueni in paupertatem. Enquodeuenne literaiGal. uoyla enquel ejlat font tombeeslesletres. ibidem. Deuoluete, afummo deorfum prtecipitare. Gal deuaUeraucune chofe. S£pe amnes dmentium uertkU i bus ingentes rupes deuoluunt. Deuolue trabem, id ejl, deorfum pracipitu. Ibidem. Defpicere, ex alto deorfum ajpicere.Tranfumituf ad contemnere. Siifpicere ,furjum ajj>icere. Sujfict ccelum.Tranfumitur ad ueneraricr honorare. Lib.f.ca.eo Deligere, ejl eligere quod ad agendum jit magis I idoneum :ut,Ruiticas deligit tauros quos aratro applicet,quos creandi foboli delimet. Imperator deligit quoS militia adhibeat. Populusdeligit regem uel epifeopunt. Deleftus, tantum duobus uerbisiungitur, agere, CT HABERe:crjignijicat idem quod deligere, fed tantum exmultts. Cafar deledlum habuitin proumcia,td ejl,ex multis elegit quos indicaret idoneos militia. Pra» ceptorem dijpicere, er deleHum agere ingenioru necef fariit ejl ;ut nouerit,quid quos difeere iubeat. Eligere, non 1 IN ELEG. Ij/ VALEAE, 49 non rejpicitrem adminijlranditmtfed commodum priua^ tum,ttci pUcitimMabe^tionem^utrHm mauii,eUge. Cooptare, uideloco fuo. Debellare, ejlbeUandoumcere,feu capere:fed po= l-ib.j.ca.fi, tiutadbomms refertur, Vergiliut: Farcere fubie£tis,e3' debeUarefuperbos. ‘Expugnamus autem naues,callra,urbes,'Vide loco fuo. Defcifcere, eji deficere, Gall. fe reuolter. Vt mi= Lib.s,c, ss. lites a4rege, difcipulus 4fedla magiRri defcifdt. Deturbare, efl ieorfmt cmuiolentia deijcere.'Dea Lib.s.ca.s^, turbate turri, epuppi. Extuibare, eloco 'm eundem modum eijcere.Iofue :Quia turbaRi nos,exturbet tedo= minus. Didurbate, ejt diruendo deijcere, Diflurbare •domos,parietes. Decedere, cum capitur pro recedere,tum proprie Eib.j.ca.su pgnificat amandato cuRodU fua loco recedere.Pratox res eshuiufmodi,e prouincia decedunt perfundo offis cio. Frafidia de urbibus,aut caRellif decedunt,id efl, des finunt tueri. Militia ecaRris decedit. Secundo decedere euita,ideJl,mori. Excedere, fi adiungas t' vita, efimori. lndeExceffus,mors,Excedit modum, qui prxs teregreditur. Demumer deniq;, fignificat tandem.Gal.adonc, Lib.s.ca.tc, alors,ouorprmes, Qgum omnia perdidiceris,tum des mumuel deniq; docere aliospotes. Gal. Quant tu auras apprms toutes chofes,or primes pourras tuenfeigner les aultres .Deniq; autem /olet nonnunquam multis atus meratis in extremo poni. Efi fermone proteruus,fad:is dfirox. ?o PARAPHR. \^5RASMI firox,pbi perplacens,<tliormfaftidiens,deni<lue talis,ut commodius fitbeUuteconuiueris,^udmhuicmottjiro. Sf» eundo ,demum capitur pro omtimo, uel folm.prtccipue iundum isctita. Ea demit gloriofa laudatio,qu^e dlaudatis uiris proficifeitur. Ita demum meab te amari fentiam,fi huic homini mea cauffa commodaueris. Ouix dius pro DEMVM pofuit deniqve: Si qua metu demptocajia eji ,ea denique cajiaejl. In ImguaGaUica Jignificatio hacfonat feulement. Is dem00lt^tli,qui fe uincit,Gal. celuy feulejl fbrt,quiejiuamqueur defoy mefmesXta demum te me amare credam,crc.Gal.or prU m'es,a cejie heure la ie croyray que tn niames. Lib.s. e.za., Deprecari, fignificat ualde precari, Gat. prier m-t flamment. Item deprecamur beUa, morbos :optamus ne ueniant. Nafo: Sape precor mortem,mortem quoque deprecor idem, lib.s Decurio, dignitatis nomen efl, Gallice cheualier, capitame ,ayant charge d'hommes d’armes ,quem bars bari militem uocant. Nammiles efl quifquis militat, Gal ung fouldart.Decurio Romanus,maior Equite Romoi no ;Eques,maior centurione :centurio ,maior decarcho ducedecemmilitum: decarchus,maior milite :Ergo ne<^ decurio decarchumflgnificat,neque miles, Gal. ung cfee» ualier OH capitaine. Decuriones municipales aliariM fo^ ciarum urbium prater Romam,funtij qui Rome Senai tores uocantur. Lib.s, c,sj, Depacifei, idem quod pacifei. Depacifei mortem cupio. Depeftus, idem quod padus, Deji ] IN ELEe. ALEAE* fi Definite, ejl term^re caufa definitu. Diffinire, hocab m)finiendo ac pttrtmdodiBMu inKaui. guere. Dies, in mifcuUnofignificat diem certuM decimws Lib.4. .c. Ei; dies CaUdttrum'^ouembritm,}^onredijt pater die pra^ fiituto. Abift die prtcilituto reditiirta, non die prafinia,-. Vies quandofignificat ipfim tempus,femper eji generis fcemmm. Ipfa dies facit bominem prudentem, lpf0^t&t^ido^parens,quando^nouerca. Horatius in Arte poetica: -Carmen rependite,quod ncn lAula diesjC^hnga litura coercuit. Id eft, multum tempus,non multus dies.inde diecula,bre=: Ue tempus. Vadiano dutore.Dies bimajrma,quadrima, -tempus duorum,triim,quatuor annorum.^ SedhocnoBr.i iurifferili nonmteUigunt.Dies hedternus,traBkius :non hafierna,crabtina. Diurnus, Gal. ehofequifefaii(ldeiour.ut,Adole: Li5,4.c.TD7 fcentes diurnu fiudium ament,no£lurnos laboresfiigknt. --.Horatius: i. -Ho^urniaerfatemanu,uerfate diurna. Diuturnus, cr Diutinus, idem fignificant :ut, Vetrus diutini laboris odio dfcholis dejicit,'Gallic.i’icrre poitrlafafcherie iu long labeur.a laifferefchole. Diico, quod ante nefciebamyGaU.app-rendrCjper- Lib.S.cap.i, tmet ad difcipulum. Dedifco, cum obltutfcor, quod fciebain.Gal. defapprendre.Pleriquefim logicam difcut, ut Grammaticam dedifcant. Vedddicilngum Catinam diutina 'mfuetudme. VedifceiBos mdecentes mores.Gal. 'di Pefap \bidem. tr^.uca. 10, l.ib.i.ca.to, O* fo- Lib.u ca,ss Lib.s.ca.io In Raud. jLifc.4‘ c. si- In Raud. In eundem. In eundem. iPARAPHli' ERASMI Defaprenscef coujlmes mal feantes. Edifco, ejlme^ moria compleUi, Gal. appreklre parcceur. Hi uerfut nobii edifcendi funt. Dicere, loqui,GaLdire.Vic,ji quid habes.Dic quod hic non 'muitui audiat.Dicere eft oratoris eleganter orSs tis. Inde artem dicendi uocamus oratoriam. Hieronymus eleganter dicit,parum acute arguit,Augu^mui acute ar. guityfed obfcure dicit. Dicito, ejl oratio facunda crcr^f0f^i Diftare, frequentatiuum fignificatdicere,ut alius calamo excipiat.Ytis qui legit epi&old,didat,noarius excipit. Freeceptor legens difcipulisjnateriam epidoU didat eis. Dtflitare, frequenkttiuimcdi,fignificat jrequentu bus er locis,cr temporibus dicere, Gal. dire fouuent,o» (ommunement, Itune ejl fnefcio,id pafm diditant. Difpicere, ejl circunj^icere mente,Gal, aduifer, Difpicientia, id e]l,circunjpedio. Difsimulatim, id ejl,dij?muUnter, Diabolus, Gr<ece,hatme criminator. Diucrforium, hoj^ititm meritoritm,Gal.hodeU Urie. I Diuerticulum, digrejjusa uia publica,Jtueflexas uie.Gal. detour,oudetorfe,oucomg derue, 1 Diploma, eft epijlola.uel fcriptio alicui mijfa,Gd ' mgbriefoulettres patentes, I Diffiteor, di^ter'ts,efl negare,Gal, renier.lnfiteti er defiteri non reperiuntur, I Difcolus, GT£ce,JignijicatLatmhommm nta&_ pem IN ELEG. L*r' VALLAE. « pmiciofm,cr tolerat^difficUm. Diftum, dida diimujfermonesfalji,Gal. brocard. Lib,uca.ia. Uonme latet inquemdidaillaiaculerifiCotorJimeum didm,^uod iUi perpetuo doleat,Gal, ie luy ay iede utig brocardj^uiluycuyratou/iourr. Dicacitas, Dicaces dicmut<lui caUent lepida dida confingere,^ iaculari,Gal. brocardeurs. Domus, Jicdecknatur:Nommat.domus,genit.do^ Lii.j.crf.tf. mi uel domui,accufatiuo domum,abUt.doa mo.Domifignificat ubi manemut,id eji,in domo: &• iuna gitur tantum his pronominibus,mete,tux,fu^e^ofire,ue= ftrte,cr cum hoc nominealienic. Domusgenitiuusquartte decimationisfignificat ipftm xdificiwm^id eflteda er pa rietes:ut,Visuentorumnodu magnamdomus mea ruta namfecitmon domi meaSed domi ermusMefi,mdomo. Domi er beUi.Domi er peregre opponuntur. Dono tibi hanc rem, er dono te hac re, idem Lt6.3.crf.4J» fignificat.liocmunustibidonatumefi dPetro tueUhoc munere donatus fim dPetro. Eandem condrudionem habet Impertior uet impertio. Doceo, cognitionem do, Gallice, enfeigner.^Dea doceo, fecus ab eo quod quis dodus efl,doceo,Gal.def. enfeigner. QuintiUanus: Et quidem prius ac difficilius .opus dedocendi, quam docendi, 1dam petuUtiam te facile dedocebo, Gallice, ie te ftray bien defaprendre cefte 'm folence. Domefticatim, id ejl,per finguUs domus. Lib.e.c.iO. Docilis, qui facile' docetur.Doctle mgeniwm. Lib.s.c.t^. Indocile, idejl,durtm erfuperbu.Docilimusm fua itperla ffo PARAPHRa ERASMl gnitre.Sequitur,Ne(^ enim potuerunt mihi. lib.f.Cit.67 ExcuCare,Jignificat,GaU/u ,fe excuferjd eft,purt gdre.Neoterici dicunt, habe me excufatum. Veteres dU cebant,accipe excufationem. Accepit pater excufation nem.lnterdumexcufaree/lafjvrreidquod fuit in caufa, quommut aliquid fadlumfit. Excufatuaktudinem.Ueus tUjiam amm ejl quod ne literam quidem dte accepimus. Attu(fcio )excufabis tabettariorm penuriam, occupa= tiones,cf huiufmodi mille:idefi,dices pq^0j^m^'.'bella. riortm impedimento fitiffe. loannes quMaddkm non praSo fuit,tempe{latem,uentos<^aduerfos excufat, id eft,accufat,eTaffert mpurgationem,(^c. Caufari, ui= de loco fuo. Lib.f.ea.re. Exlententia, ide{i,aduotum. QtmtiLnabesne Uxorem ex animi tui fententiai Quktamfauentes habet dutos,ut omnia ex fententia habeat f lib.f.c Exhorreo, regit femper accufatiuim. Exhorreo fcelut iStud. Aures exhorrent tantum nephas, id ejl,ex* pauefcunt. Abhorrere, regit ablatiutm , ©“ figniju eat prirfus alientm ejfe. Via mead moribus tuis ab. horret. Lib.(S.ea.i<r Exitiale, er Exitiabile, pro eodem accipiuntur, id efi^ortifirum, Lib.s.ca.st, Exemplum, er Exemplar, pene nihildiffvrunt, Exemplum,ejlresquam mimmur maliquo. Exeplar,ex quo fumemus quod imitemur:iUud contentum,hoc conti* nens :fed conjunditur diffirentia,fi tamen ejl difivrentia. Lib.s.ca.sf Exaiitorarc, efl militem aut ducem ab officio abfol uere.Exautorati milites, qui foluti funt ab obligatione militaa militandi, Cal. gens d’armes cafcs ;uide in Autor. Exodium, eft ge$X cantus, WKaul. F Facile, pro non dubie omnibus fnperlatiuis pulchre 1,16.1.«.tf, iungitur.pritterea etiam his nominibus,prmus,prmceps, . ftcundtu,¥acileprmceps.¥acile fecundus. Adeo eruditus efl Petrus,ut magijlro fit facile fecundus. F^ioj)^do,xftimo, erfimilia,uenuSte iungunx tur gmitiui}'^agni,parui,tanti,quanti,pluris, mmoris, plurimi,mmmijnaxmLExemplafunt noa. Faber, qui equauis materia facit aliquid, excepto InKaui, gypfo,argiUa,cera,Gr fimilibus :nam hi plaftx dicunx tur, aut figub. Gal.toutouurierbefongnmtenmatiex re dure,comme en bois,jer,pierres, er autres femblables, Kmcfaberfirrartus.Gal.firgeron,ou marefchal.Faber lignarius.Gal. charpetier,ou menufier.Paber lapidarius, Gal. taiUeurdepierres. Faftio, Gal. ligue, cmciues aliqui contrafe mux ^ib.a.ca.st Untur, ut potiantur 'mperio, aut magifiratu, ex ob id iquifq^ fuas partes concitat.Vndecr fadliofi dicuntur, Gal.faifiurs demenees, Faftidio, is,ire,regitaccufatiuumyiongenitiuu: fix InKaui, gnificatjGaU netenircompte.ffernerectmquoddfaBu, er naufea-,ut potentes,mopes;cr diuites,pauperes fa{iU diunt.cr potens amica amatorem tenuemfaftidit. Fades, ad corpusrefrrtur: Vultus, ad animam cr uolunatem.Dicitur4UoUdo. Paciescradaliatrasfirs tur projfecietlAiferanda rerum facies. Facio 61 PARAPHIU ERASMI Ltt.4..C.»4. Lih.4-X4,fs. Li6.4.c.'7t. Lib,f,e4.if. Facio te certiorem, noncerttm,GaJl. ieteaiuer^ tis.FaUuffamrerutuarumcertHf '.Facio ia^uram, da= tnnmynaujragiuntjU eft,paffuifm,uel patior. Facere iter,proficifci.Gal. chminer.Facio tibi copiam mearum rerum, U ejl,fr<efto.Frfc mihi tui cartnmk legendi copia. Facio lucrum,id eJl,ac<}uiro lucrum. Facio jlercus,id ejl, caco.Fecit umam,idejl,emifu urmm.Facio fttpedium, id ejl,mereo jlipendio. Ferte, dicuntur omnia animalia, preta^cuikile^), urf}X,pardut,luput,uulpes. ^ Femora, anterior parsfimmtm. Femina, feminu, femenfemmk,ejl interior parsfem'mm,ciutefe contm= gunt. Feminalia, femoralia, tegumina fenimum. GaU, brayes. Coxa, uide fuo loco, Foenus, id ejl, ijuod prouenit ex cultu terre. Vnde frudtui terre,faeniu dicitur.Trdslatum ejl autemad ufu^ ram,quajt numini per fejrudlumfaciant. Foetus, auim,eypifcimefl: txmenfortificare,ex foetm, omni animanti conuenit. Catuli, funt ferarum, ftuemmanium,fiuemitium. Vroprie tamenfilioli canis, catuli uocantur,qui createUi uocantur. Pulli, pecudit funt,bomn,equorum. Hinnulus, ejl ceruorum,capreos lorum,caprarum,damartm,Uporwm,0'fmilitm. Foenero, as,are,a£lm fignificat daread ufuram, Fceneratur deponentaliter ,qui accipit ad ufuram. Deo fcenerat,quimifereturpauperi.Nonfoenerark mihi.Non beneficium impendis,fed fceneras.Foeneratusfum anummulario miUe aureos,idejl,ad ufuram accepi. Foet)era= titius. a,umfcenorefumptus.GaU, chojebaiUee aufure. Ferre IN ELEG. Ivi VALLAE. Ferre acceptum, eji habere pro recepto ab ali(^uo Liba.ca. tu ^itod debet, etiam pnc^foluerit. Inie Acceptilatio, Lib.f.c.ioo, (juam luUmianut per interrogationem er rejponponem jieri uult. Vne quiilance. Ferrumen, pro glutine accepit Plniitit, quo aliqua Lib.tt.ca.ts, agglutinantur. Ferruminatio, conglutinatio ,GaU. fouldure.Vt muri Babylonij ante calcem repertatn,bitu^ ibidem. Ktiwe ferruminati leguntur. Ff^, p^: ut,Vere mihi 'm caput decidit,id efl,pa=. Lib.iX. 49. rm abfitit,qmm caput meum decidiffet. id efl,pene, fue prope,pue paulo minui,aut minimo minuf. Capitur quando uniuerpmtem aliquamdepgnamui ,pue loci,pue teporis.Uacprefunt qua tefeire uolui:id ep.pre omnia. Vere pt,ut adolefcentes amentur :id eft,pre ubiq:pt.Ro= mani pre orbemfubegeranttid ep,pre totum orbem.Pro eodem accipitur Temere, apud Qipntiliani feculum: Pracox iUudmgeniorum genmhaud temere ad pugem peruenit. Ia ep.ut qui magna loquuntur temere non foa dant,id ep,pre nunquam faciant magna. Felix, cui accidit profperitas. Profper, qui dat p:^ Lib.a-c.Sy, liciatem. Deut,fydera,prtuna projfera dicuntur. Hos mines plices. Proffere nauigaumm. GaU. nout auons nageheureufement. Vento prop>ero,amne fecundo. Sed conpnditur fepe difprentia hae. Et ualetudinem proa Jperam dicimus. Fertus, ppa,fePtm,feriattm (3“ celebre.Gal.fePe, LibA^c.st. ad diem pertinet. Prudentius: Salue fefla dies. Vergilius: dUippe etiam fefiis quadam exercere diebus ^4 PARAPHii. ERASMI F<«cr iura finunt. Feftiuus, lepidus, er iucundus. Terent. O' feSlimm caput. Ori^ -o fiS:iua,id ell,lepida. j^ib^.c.sr. Ferus, qui habet animumjirinum.Horatius: Nemo adeo ferus ejl,ut non mitefcere poj?it. Ferox, anmofus,elatus, Galfilon er harduTeret, 'Eo'ne ferox es,qu6d habes imperium mbeUuasi Jjs.^xa.ss Feffiis, fatigatus,tam animo quam corpore. Fejfus fmdeambulando :Gal. ie fuisUsdecheminer. DeftC, i'us, Gal. qui ejlfilas qui fe rend. fiat ab m&ttuto opere. Fatigari, Uffim^ri, Gad.fhy ^ ennuyerenaucunechofe. Dehtigari, prorfus deficere, j G4, fe fafcher totalement.Literarufiudio fatigari quU ' dem licet,fednon defatigari, Lib.f,ca.4S, Fingere, proprie figuliefl,qui uafa format ex lux I to:fed tramlatum ad omne opus,quod fit ingenio humas no,cr artificiose.Ti/ngis te dormire,id eft,fimulas. Finxit fe longius ire. Effingere, eftadexeplar aliquid exprU mere,Gal. faireaucunechofealafembldced‘une aultre: contrefaire.M-onendi funt fcholailici,ut Ciceronis flylu ftudedt effingere. Effigies, fignu ad alterius fmilitudis nem fad}u,Gal, mage er reprefentxtion de toute chofe, Life. t. c<<.4. Fi£litius, a,um,adfimulatus.Gal, chofe cbtrefai^e. Ficus, tam pro arbore, quam pro fru^u duplicis efi declmationis,fecund<eaut quartae, pro arbore femper efl •generis foemimni. ibidem. Ficulnea, mftgnificatarborem,fed aliquid fadlm ex tali ligno. Scyphus ficulneus ,adieUiuum ,non fubs flaniiuum. Life.r.crf.jo. Fides, fidei, fida commendatorum executio, Gal. fiy. mELEG. J.; VALLAE. tff foy,crediti tides tertk declinationis, ejl genus cithurie,uel chorda eius. ^ Fidicula, diminutium.ln plurali numero mRrume Lib. ** tm torquendi fontes,m quo umcimtur.Galle cep. Fidem dare, eftftnile promittere. Vergil .Accipe ca.ts du^ fidem. Dedit iUifidem fe dudurtm. Gal. il apromis, qmltefpouferoit. Fidemhabere, efl credere. Ne uera. his illius fidem habeas. Terent. Vorfan paruam hic mihifu dem ha^t. F^^nis non efl habendafides. Fidemfa^e, efl facere ut quis credat.Gal. approu uer,cs‘faire croireaulcune chofe.Huius nunquam mihifi= denlficeris. Fecit mihipoenitentuefutfidem,id efl, fecit ut crederem iHum culp£ pxnitere. Flagitium, proprie peccatum efl mlibidine,quafi iM>.4r<ca.s^ 'fkgm dignum,Sed capitur nonfolum pro quouis peccato, fed etiam errore. Flere, fit lacrymis :dicitur lacrymare uel lacrymari. tib. s. ca.Si Gemere, fitfonitu pre dolore epedore erumpente. tranf= firtur ad brutu,ey i/nanimau. Plorare, fit uoce flebili,0‘dolorem tedante. Plan^. Lib.S.cap,ft gere, fit pcreuffu membrorum, regit accufatiuum, Lita tora dicuntur plangere fiudus. Eiulare, fit uoce fubn ha, quod proprimn efl foeminis. Vociferari, eflims mani uoce aut dolorem ,aut indignationem odendere. Lamentari, efl uoce querula ,&oratione trifli dolos rem teflari. Flagitare, efl uehementer exigere, cr plus quam ttb,S.cap sS podulare.Gal.demander indamment,Qumilianus:Effla= giadi quotidiano conuitio, ut iam emittere mciperem. eFore es PARAPHk, ERASMI LibA.cit.zs Li&. 4.c4,ss 1« Kaud. Lib.s.ca.rf Lib,4.ca.i? Lib.4,cu.i7 J.ib,4‘ ca.zp Lib,4<c4,s$ Fore, ii ejl ,futurum efje :iungitur nomimbui ,aut participijs mnomina translatis,tif non participtjs futu, ri priccipue temporis. Spero me amaturum jvre, non dU citur ,ne geminetur futurum. Foret, pro effet mter= dum redeufurpatur. Ablbre, ii efl ,abfuturum effe, Defore, id ejl ,defaturm effe. Profore, id efl,pro= futurum effe. Folium, cf berbarim,cy' arborum, florum efl. Frondes, arborum cantumfunt. Frugi, nomen mdeclinabile,flgniflcWtum,<luitem= peratus ejl in uiilu, crueSlitu. Et habet eregione lv« XVRIOSVH. Fregit brachium, id efl ,frailum efl illi brachium. Fregit nauem ,id efl ,paffus ejl nauis fr.aduram .Fidei (efferam apud me jregidi ,Tu as perdu tout ton credit ' enuers moy. Fruges, efl quicquid ex frudu terra in alimoniam uertmus ,fiue de uinea,fme de arbonbus ,flue defemen^ (enatumflt. Vndearbores frugiferas dicimus, id efl,poma, uelfluctum quemlibet ferentes. Frutex, eflUgnum, quod non fuccrefcitad magnU (udinem arboris, fli flmile efl herbis flatura .Dumus, ru= bus,autflmilia. Gallic. buiflons,flaga qui ferunt, flutices funt. inde Fruticetum.Friiticari, pullulare, Gallice, bourgeonner,getter firce fourgeonsM, Exarbore excifafruticantur ramufculi. Fremitus, efl immanisfonitus,ul atluantis maris,aut murmurantis populi.aut hominis excaniefeentis in iram. Frequens, flgniflcat pafliue ,quiflequentatur .Iolcus IN ELEG. LT VALLAE. et cKt frequem,urbs frequei^f. GaUic.uiUefortpeuplee .Tre, qucns aiiiue ,jignijicat frequcnat ,id ejl, qui afiiduws eji.Kam ejl mfchoU,m lufibus frequens, idefl,a^idum. Tertio frequens ,copiofut ,Frequens populus accurrit. Frequentes ciuis ,Frequens Senatus .CircunStant dextra, heiiaq; frequentes. Fnii, ejl re aliqua dele(lari,linereffie{lu adalia com fcapf itioda. Summum mihi tui uidendi defiderium 'mcef^it ,ut ** pofimi^ cc^^mo frui.Adolefcens labora,utfit, quo jenex fruaris.im utimur libro non propterfe,fed ut difca:^ mm^ruimur iocis,uoluptutibus,crc. Sapiens iocis,cr la= fuutitur,fiultus fruitur: ille iocatur ut non deficiat d, labos re, hic tantum ut deledietur. Vtor, uidelocofuo.Uanc differentiam D. AuguUinus luce clarius exponit lib. pri= mo de Dolirina ChrtHiana, cap .4,Frui enim efijmquit, amore alicui reimharere, propterfeipfam: Vti aute, quod mufu uenerit, ad id quod amas obtinendum referre ,fi men amandum efl. FretuSj fignificat confijus. Tua humanitatefretus, ibidem Q2<refretus heee incepisli tMaximorum uirorum autos ritate fretus,id efl,confifus. Fundus, efl pars agri aliquid continens. Singula Lib.s.cttiS-a enim prata, uimes, horti ,oliueta, pomaria, falices, arhu= lia,pafcua, nemorajoca aucupatoria, pifcatoria,uenatos ria,fiue uillam.atq; tedificium,fiue pif:inam,fiue alueariai flue uiuaria habeant ,fiuenon habeant,finguli fundifunt. Siautem ale aliquid fit in urbe ,uico, aut caiieUo, non in pr.Tdium efl, non fundus :quanquam cs' fun^ dm pr^dium dicatur ,Fundus igitur ejl rukica poffefiio: e X pradi ^8 PARAPH'k. ERASMI LiB.f.ciip.f priedim ,er melica er urbaitipoffe^io ,dunmxat, ^utb lent defcripfi :nttm uidetur pcft/elsio etimfignificare uhertiM, hojpitia,^ horreat, (jue non dicuntur priedim, ; neqj fundi.Vundus,fluejundu.Gal.k font. Sed proprie eiut rei,qu£ aliquid liquoris continet,naui5,uajis, dolij, ftagni, aluei,laciiS,a'c.Sera mfundo parjtmonia eji. Futilis.ici eji,uanus,mutilis,djutio,isJre,GaUice, Uth guartjrauart. Fungoi-j pgnificat agere, uel adinitfj^Kare^'^cim, j Fungor legatione urbis. Fungor officio mdicis. Fungor pratura.Fungor epifcopatu.Fungor uia,id ep, uiuo.Non es probi uiri officio funiiut,Gal.tu nas pomtfaiH en hom mede bien.Bgo amicifemper officio fun{tus,cr ctetera inil le. Defungor, efiufi^adfinem fungor. DefundusuU tn, qui uitufongi definit .Defundusfum his laboribus ,ii eft,finm hos labores. Titus Liuius-.Defundamorbis cora pora,falubria effe ccepere,id efl,finitis morbis. G Lib.e.cap.ii Gaudere, eflfecmpecrejpicit alium, inRaud, Gallrimargia, non caShri.fiffiificat nimiam mglua uiem,gourmandije.Grteca uox efi. tib.i.ca.is Gerundia, hoc diffirunta participijs, quod partU cipia fignificant tempus fine adminidratione rei: Geruni dia fignificant adminidrationem rei fine temporetut, Tfa net me cura fchohe regenda:non qua olm regetur ,non enim fitgnificat tempus :fed quam regere debeo ,Ergo ret genda gerundium hic efi ,non participium. Contra, Cru. ciat me ledionis folicitudo dicendie,participim efi, id efi, quam e9 J IN ELEG. E. VAILAE. ^U‘>wiiiluruifm. Germdk habent omnes cafutCfgt= ner<t: Nominatiumn:uW,lufiurandumdabitur, Gallice, oneniurera-.Genitium: ut, patris uifendigratia,pairiam peto .Datiuim :ut, Auarut congerendis nmmnis inhiat. Accufatiuum :ut, Inter edendum ,tuic mihi reddiu funt Uterie. Adirridendos nos ueniRi. Ablatiuum ,Tu litibus prouocandis deUdlaris. Gena, ejl mcbrana iUa cfua oculus integitur, &tjud 1,16.4, cd,s% ccnnm^fus,<^^ic,Upaupiere. Cilium, dicitur cjuod habet pilos ad arcendum puluerem, ne cadat in oculumXe bor^des paupieres ouilya dupcil. Capitur etiam gena nonnunquam pro mata, GaUic. la ioue. Nonnunqmn pro '' ipfis oculis,cotttmens pro contento,a' gena, dicitur adx ^iedliuum genuinus, (y ejl dens qui latet fub gena, GaUice, lagroffe dent macheliere. Mala, ejl rotunditas iHam modum mali infra oculos, qua rubet cum pudore nfjicmur .Cuiusinferiorpars, qua dentes molares habet, maxilla dicitur. Bucca, ejl iUe follis mjramalam, qui concipit uentm, GaU .les ioues,ou babines ,ey mqua itis dicatur rifus .Dicis quicquid in buccam uenitjd efljm os. Buccas habet tuba canentium ftmiles,Gall. Hales ioues au fiees comme ung trompeteur. Generarim, perjtngulageneratnonnunqudm genes l^t^X.ca.io taliter,in genere. Gemma, dicitur omnis UpiUuspretiofus,f!ue per. Lib.s.ca.<S4. lucidus, fiue non. Gemmae autem non dicuntur lamUi ,nifi per fubmtededionem pretiofi-Namjt grandes effent lapU ies,pretiofiuocaripofjent. Margarita tamen noncona tineturfubgemmd.uidelocofuo. etGemma }S PARAPHR'. ERASMI Indulgcre uoluptati, felldri uolupmm. Indulgerelufibus, nugis friuolii iutens tmejJi.GaU. S‘abadonner aifUX,cr afdlks. Barbari ta= menutunturindulgerepro ignofcere. Sed redijiime igno, •fcimut culpam iam fadlam: lndulgemut,uel concedimus,ut culpa admitatur. Lib.i.cd,4S IndoleSj ejlquxdamgeneroptat animi, wdicansuel piiuram, uel prafentem uirtutem. Adolefcentibui bona »i= dole prxditis fapientes fenes deledlantur, ^^itur ins doles,mala natura,Gal.mak nature. Life +ca HIncola, e/t qui peregrinus habitat maliena terra,(eu '’’urbe . Et /?c opponuntur ciuis er incok. Inquilinus, qui habitat mdomo conduditia, er quamuis fit ciuis ,ta^ men quia in alieno priuato fiue pritdio,fiue domo habitat, inquilinus e/i, GaU.ung locatifou louagier. Atque idcirco dominus eedum,cs' mquilinuSjContrariafunt.Accola,uide loco fuo, Lib.f.cap.e Inftruere, nonfignificat, ut imperiti uolunt, doce. re,fed apparare,Gall ,appreiler,mettre en ordre,fournir, garnir.lnBrue menfam.lnSbrue exercitum. InRrue clajfem, id efi,para his necejjaria. Sic er patronum mPrumus ad agendam caufam. 'Lib.s,cap,z Imienire, comperire, Gallice,trouuer,fiue fortuito, fiue confilio.Reperire,uide loco fuo. Lib.t.cap.ii Inuidiofus, pafiiue,fignificatcuialijmuident.GaU lice,homme fort enuie, aqui plufieurs portent enuie. Pr£a flatmuidiofumeffe,qummiferabilem. Inuidia ejldos lor de alienafelicitate. Lib.i,ca.4.9 Interim, pro aliquando pofuit Quintilianus. Infra IN ELEG. L, VALEAE. -77 Infra, refirturad dignitatem, a’‘>d locum: Infra te Li(i,t,cap.ft eft.lnfra terram. GaUi),foul>zla terre. Intra refertur ad numerum cr fpacium. Intra uiginti dies, non 'mjra. Intra muros, Gallice, dedens les murs. Horatius,iliacos intra muros peccatur , er extra.lntra relatiuim habet, Zxtra: Infra,Supra, Inuicem, permces,GaU.l’ungapresrautre,chafcun Lib.t.ca.ft fafvis. Inuicem loquamur ,idejl, me loquente, uos tacete: er j. 74. uobisJ^uent^ ego tacebo. Secundo muicem,id efl, mu= tuo .Inuicem Mordentes, inuicem cbloquentes ,uel inuU dentes .Tertio 'inuicem, id eft, uicif?m,id eji,e contrario, i' u^ex aduerfo,Gal.de ton couke,ta fois. Reddidi tibi tuum .'r codicem ,nunc tu meum 'inuicem reftitue. Habes meas lites ros,fac 'inuicem ut tuas uideam. Inxsincife funtlitcra,leges,femper'muenitur:non Eib.j.cdp.i* mare .Ceetera omnia 'm abUtiuo, ut 'm auro,'m lapide,in gemma. Interdico tibi aqua &igni, non aliter dici potefl Lib.j. crf.ja 'm adiuo. In pafiuo dici potefi. Tibi mterdidum efl aqua er igni. Aqua er igni mterdidm es. Incumbere dicimur, cum 'mtente aliquid agimus, Ei6.j.crf.44 Gitii. S^appuyer aquelque cbofe, foy mettre dutoutafaU re aulcune chofe .Transfertur ad animum :ut incumbe lis terarumfiudqs :uel, mliterarim fludia: uel, ad literarum Hudia ,Capitur er 'm malam partem.Incum,bitin meam perniciem, Gall. il s’employe du tout^ mefaire defflaifir, llejidu tout mtentif amedeitruire. Incefsit mihi cupiditas uijendi patris :id efl ,fubijt Lib,},ca,4.t cupiditas, incefitme Petrus ,id efl ,ofjinfurus me petit zy ac 78 PARAPHR. ERASMI er accufat. Irib.s.ca.si In diem, inhoram,cimhcf'tiiterbovivir,iunguns tur, er /tgnificantJtneprouidentia,uel fine folicitudm craHini, id ejl ,luturi,Ferx in diem uiuunt.Formicx nonm diem uiuunt, quia x{iate,hyeme duraturos reponunt uU dus.ln dies^in horas,id ejtfobinde, Gall. d'heure en heure, de iour en iourtfed cum quodam mcremento.Boc inter uo= luptatem turpem &honeitam mtereft,quod iUamdies amarefcit,hxc in horasfitfuauior, ^(5,. Lib.}. ca,71In primis, id eft,inter primos.Amomnc,utpote bo minem in primis literatm,ideft,mter primos. ^ Lib.f.ca.r} Intercedere, id ejl,mediuimefje,uel medium uenire. Summa mihi cum patre tuo familiaritas mtercedit,idefi, media ejl 'mterme er patrem familiaritas, intercedit mihi tecum affinitas. Secundo, intercefiit tribunus, id ejl ,medium fe pofuit,ex mpediuit. lam matri perflaferd, nifi pa terintercefiiffet. Lib.}. ca.Si In mentem mihi uenit huius rei, uel hxc res, Oc= currit mihi parentis confiliu,Succurrit mihifratris abeunt tis admonitio, Subijt mihi,idem pgnificdf.nifi quodfubijt, miferationem quandam habet prxter extera. Ouidius: Cumfubit iUius triBifiima noBis imago. Lib.4..ca,iit Infenfus, id efl,ualdeiratus.Omnes amicos tua caufa fa 'ynfinfos babeo,id eft,offendi omnes.Infe{lus,id efi,moa leBus.Quid me 'mfi^ fid efi,cur moleBia afficisi Ouidius; InfiBwmq; mihifitfatis ejfe IoHf»t,OfFenfusilli, dia xit Suetonius pro iratus. Inuer IN ELEG. h, VAELAE. 79 Inuertere, 'm diuerpon ucrtere,toumer<tVettuers. Lib.^.cap.if Solent uktoresfirti muerfa togi ambulare, inuertere uerba, in contrarium uertcre. Gallic. tourner les mots arebourSyUtpro lauo uoU.lnteruertere,GaUice,foubtraU re>efi rem commoclaam,aut depofintm^aut creditum, dolo, nedomino restituatur, efficere. In manu velira. In manibiit ueStris ,id eji ,in po= ^ teSiate ueiira, GaUice, il ejl en uous.lnmanibuino^rii uiStori^ji. t>ta mmanu mea ejl. in manibies eji, GaUicc^il eff^e^e mains, Duor libros abfolui, tertiui mmanibus ejl, Seneca, Ingens negotium mmanibus ejl, id ^,agitur, ,Infignis, nonnunpm 'm malam partem accipitur. Lib.f.ca.sf tAnjigne fcclus, id ejl, immane, injignis jiultitia, infignis ’tro.lnjignis audacia,crc. Ingredi,priMo intrars.lngrejfus mare.lngreffusfcho Lib. }. ca.19 Um. Secundo ejl ambulare, non ad locum,fid in loco. Hic prius mentiri nouit, quam 'mgredi.GaUic, ceStuy apremier apprins amentir,que amarcher.Pueri ubi primum ingredi coeperint,maxime nutricis cuStodia egent. InuelIigo,peruefl:igo, fgnificantueStigandoinue Lib.s.cn.A-S nire. tiibil tam difficile, quin qiuerendo mueftigari poj?it, ideffiinueniri. Vciligare, eji quierere,eeiamfinonms Uenias. Gall. chercher ala trajf’. Inire gratiam, ejl ajfequifauorem. Inire non iungk Lib.s.ca. fatur jireniji rebus aliquid momenti balantibus ,grauibus, er non minutis .Ineo rationem .ineo^dus .ineo pacem. Ineo focietutem ,bellum ,pugnam ,uiam ,CTc.Ham meo prandium, cesnam, dormitionem, non itu rite dicuntur. Ineunte *o PARAPHii. ERASMI Ineunte <tate,uere,byme,pueritk,cyc.re£ie dicuntur, fei non ineunte die,noite,hora,crc^^ Lib,f.c4.!; Ingurgitare, eji obruere,pd proprie cibo, aut pO;i tu mteinperante .Cicero :ckmfe cibo 'mgurgitujjet. No« ufurpatur nijt reciproceinon enim dicitur,Vetrm mgurgu uuit loannem uino, Lib, ?. crf.fp Inelaboratus, a,um,^uod artificio non fatis excultu eji,cr uitio datur. Elaborata oratio, id eji, exada © pulchra. Illaboratus, quodfine laborefadtmytidetur. GaU.Chofe faidefans labeurs.Vt, Cicer^iferned.iccim, nihilfit cultm,fiuit tumen iUaboratus. Lib.f.ca.isi Interrogamus nofcendi caufa: Perconta£.ur arguendigratia: Scifcitamur fciendi caufa. Lib.f.ca.os Indicere, ejl denuntiare. Indicere bellum, indicere Jpedaculum,id eji, denuntiarefinitimisfif turumJfiedacu lim.lndixi bellum uoluptatibus. Lib.S. ca.sp Intercludere, eji impedire progrejfum. GaU. enfin mer ,ou couper le chemin. Excludere, eji prohibere mgrejfum,aut eijcere.lntercludo, id eji,Uer impedio.Veri gilm,lnterclufitbyems,crterruitAuS:ereuntes. pro eo> ,dem dicitur interfepio, mterfepfi,mterfeptm. Lib.f.ca.79 Incedere, eji ingredi :fid proprie cum quadam pompa cr fadu. Gallice, aller lepas, femarcher.Se^ neca: Tenero ac moUipajJu fiujfiendimus gradum, nec ambulamus,fed incedimus,inde mcejfus ,Gal.pas d^abbe ou d‘euefque. Lib.s.cap.p Inficias ire ,lmljciari, pro eodem aeeipiuntur :& ‘fignificant negare dido,nonfado. GaU. renier. Inficiator, eji qui negat crimen obiedum,aut negat fcpe IN ELEG. E. VALLAE. «< ppecmUm debere qua petituri Vndefiatut conieliurd. lis dicitur mfici4ii,m ^reut femper inficm it crmett obicem. Negamus etim fudo. Incifim, ide]l,mmua,tm.lnd{io membrorum, Lib.s.e.iot circuitui,ambitui,fwe comprehenfiofm circunferiptio, fme continuatio,qua Grace dicuntur commati, cola, pes riodi. Incifum, ejifenfui non expleto numero conclua fm,pleruq^ pars membri:ut,Domui tibi deeratiathabe^ bas.P-^niafkp^abatf at egebas.Fiunt autem ex Jtngu lii uerbn incifal~M.ewbnm, eji fenf«membris coclua fmSed toto corpore abruptui,per fe nihil efficienti Innocuus aut innoxius, id ejl,'mnocens,qui non Libi^Citr, pouitnocere,autnon nocutt.Seruiui dicit 'mnocuumeffe, 'fcui nonnocetur,fed errat. Nocens;^fl qui ab honeko recedit,etiamfinonnoceat. Indar, non Jignificat adJimilitudmem,fed ad meK:> Li6,<f, c.i8, fi(ram,cr aquiparationem :regit autem genitiuum :nec habet adante fe,ut quidam barbari fomniat. Jgnis ms ftar, falgurk indar ,clypeui inflor folis,Bucca inflar tnamm£,id ejl,tanti ejl quanti mammOi Infronitus, non dicitur finefrano,fedfine prudena IttRaud, tk,^ fenfu,Gal.imprudet,mdifcret, ip^iivdip enim Gra= ce,prudens dicitur.Bcclefi xi11. Animo irreuerenti,o‘ 'mfi-onito ne tradas me. Infenis pue Infracnatus, fro intemperanti inuenitur. Infula, primo 'ejl qua mari cingitur.Secundo domus In Raud. quacunq;,qua uia cmgitur :nec ejialijs adificijs contu guSjifeter Peninfula. Imputare, e/i in rationem uocare ,pue acceptum Li&.s'.c<44. ffirre 8i PARAPHR. BRASMI frrre, Gal.mettrefufaaulcun, Et capitur nonmmquint in bonum. Deputare, cjt pt^/ire, Gal. faire compte, l.ib,i.c4, Jt. Imperiofiis, gwi oiientat imperium^ut tyranni. Lib.s,ca.ss. Impono, cumdatmocr accufatiuofignificatfuprit pono,Gal. charger.Ne impon.ts mihi tantum onera,quia non firam, imponerecumdatiuotantitm,aut finecafu, jignijicat decipere. Quid negetij eft deliro feni impones rei ideft,decipere. Et in Genef. xxx i. lacob ad Los ban: Quare mpofuiSiimibi iEacilee^ardoj^.mpos nere regi, Gal. il ejl ayfe d‘abufer. Ir^oftores, per fyncopen,quipoUiciutionibuf ingentibui,^arte alios fallunt. Abufeurs, Lib,f.ca,iu Impertio, ta,tire,f}gnijtcat communicare ey ims pendere, GaUice, communiquer,cr faire part. Et dica tur,Hanc rem tibi mpertio:ey,Elac re te impertio. Ge= neroji animi ejl ,ea qua: didicit,altjs candide impertire, Hoc interejl inter diuitias er literas :ilhejj impertiantur amico,decrefcunt :h^e impertiendo augentur. bicitur,ut quidam uolunt. Impertior deponentaliter,fedelegantm er tutius afriue impertio ,pafiue impertior. P<irtiot fire deponentaliter dicitur,cr fignificat quaqueinfuss partes distribuere. Caujfam partiri in digitos,eji diitm guere. I.i6,4.c, 61. Imbrex, eji tegula curua,per quam aqua effluit, locus ioci, uel ioca iocorim,Gal. [ornette,ieu,fl tterbii proprie.Honnunquam lufus dicitur. locari, non ferio loqui ejl. Gal. dire fornettes,& habet contrarin ferium.Serio dicis,aniocof Gal. dis tu a bonefcient,ou Jitutemocquest Sane ferio. Tuferio du £im IN ELEG. t. VALLAB. «} ftm ^‘^cipis^at ego iocabar. lH:e,llle,er Hicj '(Qcmododiffim,Hicadokfcef, Lib.z,cii,4. ii ejl, ^ui apud me ejlUUe^qui apud te eji :ide^qui apud neutrum noftrum ejl,fei ab utroque remotm, Eandem naturum habent aduerbia natu ab his pronominibus :Ab Hic, hic, huc, hinc, huc, horfum. Ab,iile, iilic,iBmc, ijluc,iilac,i{iorfum,iilb. Ab iUe,iUic,tUuc,iU'mc,iUac,ila iorfum,iU6,Vt fi fcnbas aiquempiamhabitantemBaa uentri(^^ tu !f^aude,iam pridem i{iuc(Dauentriam) proditus effeti^nifi mehic (Gaudie )occupationes mefi detmuijfent. Sed tu matura iSimc (dDauentria )te mo^ uen,atquehuc( Gaudam )aduolare,utpojiimiisund iUo (Louanium )quo decreuimus ire, ‘Iscr hic, pene idem Jignificant,cr maximeutmur Lib,i,ca.f. eis,(iprieceiatautfequatur reUtiuumciy i|:Mt,Q»iHes fctim ejl jludiofi^mus, kmihi charijiimus, QUi nihil cupit, hic fane diues eft:non dicendum,iUediuese]l,nifi jirte dpoetk,ueldfacrkdo{loribus.Ethoc,uel,Et id, uehementiamfignificant :ut,Omnesliberales artes ajfe=s quutus ejl,cr id in pueritia,uel,o' hoc. In mafculino aut foeminmogenere uidetur potius utendum ea, uel is,qudm hic cr h£c:ut,?auca mihi ueHk ejl,cr ea detrita,crfor dida,potius qudm,cr hac. Is er Idemjhoc differunt: ispotejl poni ctmcomun=^ ibidem. dione copulatiua, idehnon potefl :ut, Quemcunq; ad locum fecefferk,ad eum tefequar,non ad eundem: eb quod IDEMj habet infeuimcopulatiuam. Tamen hoc Laurentius non audet affirmare. Iteitij Gallice,aufy,id e]l,fimiliter.NuUatibid me Ub.t,ca.s<>. f*orietur S4 PARAPHR. ERASMI orieturmurk^necitmegoabs te firm. Itidem, G«!. pareiUement :id eji,per omnu*<f.mHiter. Liberi perditis parentibus perdite educati ,itidem c^ip/t perdite uiuant necefje ejl, Lib.a.C‘t.f4- Ita, mueniturprouMe. Quintilianus, Nec res ejl itu magni laboris,aut temporis. Lib.s.ca.rt. Iterficere, Gal. Cheminer. Iter habere, iterfa^ iturum efje. Viam facere, eJl ubi non erat tranfitus, uiam aperire . Viam munire, ejl repfggte ac re.mterdum lapidibus. Munire alueum, reparare. Gal.pauer le canat du jieuue.Munire ripam,fatcire cf re= ficere. Gal. faire des chauj?ees:utfit in terra HoOandk fepe,propter impetus aquarum. Lib.s-.ea.se lugulus, anterior pars coUi, GaU. legoufier.Fesj CrinRaud. rireiugulwm,petere iugulm,ejl 'mfirre mortem. lugulits in mafculino dicitur. luuenalis: -Tenuiiugulosaperire fufurro. Ei&.4.c, 40.luuenta, efl £tasiuuenilis,feu deaiuuentutis. luuentus, uel iftas ,uel frequentia iuuenum. Lati iuuentus. Komana iuuentus uniuerfa in beUtm pergere iujjfa ejli Lib.i.c.sa. lugum, ejl ipfa arduitas motis,(^procliui5 ac pro> na fupinitas. Lib.4.ca, 4SItis, generalius ejl qumlex,eji enim ius gentium & Ius ciuile.funt leges, plcbifcitu,fenatujconfula,decreti principum,rejfionfa prudentum. Naturale diuiditur in religionem,pieatpn,gratid,uindicatione,obferuantiam, cr ueritutem. Ltb,i,cap,7, lufTus, iujfus,iujfui,in fmguUri numero :lujfa,iufi IN ELEG. L. VALLAE. si forum heteroditum eff. Quid conjirs mme culpam f iujfu tuo efl adum,GaM¥,pourquoy nfen charges tui il ncftefaid par tcncommandement. Iuj?is tuis libens pa= rel>o,iieJl,obediamjnoniuJ?ibus dicendum. Iniujjii meo fidum efi. lu^eium, heteroditum eji,ittfingularineutrigeneii Lib.ucd.r, ris,fecundie dedmationis,m plurali tertid decimationis. Bjl autem Jpatiam terrd ducentoru decem pedum 'm lon= litudm^.dimid^^ latitudinem. ludindus, wVie Gratus. Lih.^.c. Ss, efl quando claufo forojus non dicitur. Lib.i.ca.s. Vamicns. ilubete, flgnificatprdcipere Gallice, commander. Lib.i.ca.ss, ‘luflU magider ut abeas aliqu6,lujsit ad fe redire- Secun= io monere, lube Petrum bono animo ejfe. lube fratrem fdiiere, Iu fit me pater bene jferare,id ejl,hortutus eji, utbene Jperem. luba, eji id quodgaled imponitur mjiariubarit aut InRaud, lionis,au draconis,aut equi. Labo, as,are,prhna breuifignifcat repente cadere. tt!(ie labafcere ,CT labefaftare ,er labcficere, Terentius, Omnes dentes labefiat mihi. Labor, Uberis,priore longa,fignificatnonrepente tib.s.ca.ss» fiifenfm defcendere. Aues labuntur,pifces maqua,an= l/tis,muriena,cf quicquid motu lubrico efl,labitur, Gal, llijfir,ou efchapper en gliffant. Labi dlabor laberis. Laborare, 4nomine labor. f»Lamen pi PARAPHR. ERASMI Smiliter peius er pej^me. NuUum hommwmgenus pea ius odiiquim affentntoru. Male fi^cor impres cor tibi^male opto tibi,male cupio tibi, GaU. letedejire du mal. NeminimalemprecerK,qui tibibene optat.Gal. ne foubhaitespomtmal actUuy qui tedefire tout bien. Maledico, GaUice,mefdire,Maleaudio.Gal.auoir mauU uaisbruit. Quimaledicit,maUaudiet,GaUice, Quimefs dit des aultres,on mefdira de luy. Ltb,4,c4,pf Marinus, a,im,quodmcolitmare quo^^dm mari. Maritimus, a,um,quodad inarembitat, uh fit, uel eft.Nauis,pifcis,rudens, pericukm,fonus, marina di= cuntur,no maritma.Ora maritima,urbes maritmajbeid Ium maritimum. Tranfmarinus, quod trans mare ejl. Tranfinaritmim,quod trans marina loca ejl, Lib.ssa.6S, Mandare, ejlalicui aliquid agendumuel perjeren^ dum committere. Vergilius :Mula patri mddaa dabat, Cal. il donnoit charge de ptufieurs cbofes, Terentius: Huic mandes fi quid redie curatum udis. Lib.S.ca.s9, Manere, fignificatjuturum effe, cr regitaccufatU utm.Sontes aternamanent fuppUcia: pios aterna prsa mia.lnertes fimma manet ignominia :Studio/os mmors alis gloria manet. Apud poetas inuenitur pro expedare, Terentius: Quem hic manesi Lib.e.ca. ss, Manipulatiin, id efl,per manipulos. Lib.e.ca.ss. Maiores, funt quicunque ante nos fuerunt,atc^ id in nofira ciuiate :ut,pater,auus,proauus,aauus, tritauus, cr cteteri antiquiores,maiores dicuntur. Pofteri, uide loco fuo. Lib.4.c.iio. Mango, mangonis,ejl homo uendens pueros fuos Zycdt 5» mELEG. L. VALLAE. er exteros uenaks homines. Margarita, pue(i^rgaritm, conchylimt , eo quod in conchis nafeitur. Vnio, mnfculinigeneris,idem quod ntirgaria.Gal, une perle, Mentaftrum, ejl menafytueflris. Meus, tuus,fuus,mis,tis,fis,femper pojjej^iue, aut adiue dccipiuntur.ut.Meusm te amorfacit,ucnihilmihi Jit tua confuetudinegratiusjdeft,amor quote amo, non quo f^or. tf^codex,nonmei. iwi,tui,iiri,nofl:ri,veftri, femper pajiiue accipiiL tuvut,Tui dejiderio tabefeo. No potuit mdamor id abs tnmpetrare,id eji,amor,quo amor td>s te,no quo amo te. iDefiderium mei,quo ame dejideraris. Qttid jt poffejiiuis,meus, tuus, fu-M,iungendumfit aliud nomen uel participium ,id femper in genitiuo po= nendum eft:ut,tua res nonfecusmihi cordi efl,qudm mea ipfius mihi, aut tua ipfius tibi: non, mei ipfius,aut tui ipftus. Tua foliiK efficit mdujlria,ut ab his malisemers ferim,GaU. la diligence cr foliciation de toyfeula faidl que ie foyeforti de ces maulx. Atpojfunt'ne in huncmos dum poni quxlibet partes orationis ?Sola participia,aut gerundia participialia , er hiectria,unius,fclius,ipfm. Sub quibus comprehenduntur ,duorum,trium,quatuor, cumfque,omnvm,i<y plurium. Vellemnojfcquxfit cu= iufquefententia:non,fui cuiufque.Veftrx omnium ttoIn«= Utiparerenonpoffum, Gallice, ll n’efl pojsibleque ie fatisfaceau uoloirde tous uousaultre. Dicendum ejl, hnago mei.an meai Si dicis imaginem quam tu emitli,aut poJ?ides,dices,mea 'mago.Si 'magmmuocM,qutefecun= dum te Lib.a.c.es. Ibidem. Dib.%.ca.t. Lib.z. ca.u Lib.i.ca.t, LiB.i.ca.t. 94. PARAPHR. ERASMl dm te piUa feu fculptu eji,dices, imago mei. Eftuox ambigua,ficutmula alia,tmor,aj^ior,dejidenm,mei)io= r,k,o'c. Damihi orationem in qua ad^io cr paj^io ho= rum pronominum , er diilorim nominum pojlicfimul mtelligi: ut. Tui meum defideriim tua Utera magnaex parte leuarunt,id eji,tuimeum dep.derium, quo tu dme deJtderarK:ut,tui meammemoriam nuUa delebit obliuio; id ejl,meam de te memoriam. Meme, tete, gemmati, uehement^ Jigi^eant, Sefe, idem ualet quod se, * Li6j.c,49. ;'Meo nomine, id efi, mea caulJd. Tuo nomine. Suo nomme, Quonomme, Qn,a caufjd. Hoc folo mme,idem ejl quod,ex parte mea,Amicos tuos meofaiua , ta nomine. Lib,i.ca.fs. Memini, Gal. iemerecordeiregittumgemtiutm, tumaccufatiutm. tileminiBi neeiws rei ,quam dixi tibi nuper {Senes mula ex tempore meminijfe poffunt. Vac noUri memineris, Gal. ayes fouuenancede moy. Secun. do,mentionem facere,cantumf}abetgenitiuum,Huius rei nunquam meminit Vergdius, idejijdehacre, lrib.i,ca.pu Memoria ,in memoria,memoriter, Gallice,par coeur. Comple{tor,repeto,teneo, memoria,uel memorU ter. 9ronuncio,difto,narro memoriter. Pronunciandum ejl hodie,memoriter nobis difcendum ejl, quod hert legit magider. Dicmemoriter,eomplicalibrum,Gal. dis par coeur,firme le liure. Lib.i.c.14, Mefiis, ejl cum ipfa mejlio, tum feges matura meti. ri&.4,c,uo. Meritorius, a,tm,q»odquaftimcorpore fuofa* cit, mELEG. E. VAELAE. sf fit, Gal. chofequi gaigne argent. Meritoria tabemajub/^ercede quid agitur. Galtautr» ne ou ho^ekrie,ou chajcun eji receu pourfon argent. Meritorium diuerforium,quod intrare cuique licet. Meretrix, pweHrf, qutepnemio pro&at. Merere, ejijiipendium facere, Gal. ehre alafouU de,gaignerloyer. Sub duce noBro decem amis meruit. Mfreri dejliquo, efl aut bene,aut male alicui fa=. hib.S.c.ss. eere.Mie i«ert. /de aliquo,e]i bene facere :male mereri, eji ir.iuriam facere. Nil de me neque bene ,neque male imitus eji. Demereri, efl bene mereri, fed regit acs ^cufatiuum. Et/i plurima de me bene meritus es, tamen hoc uno beneficio metibiperpetuo demereberis. At nos jiri barbari demerita uocant,mala merita,Gal. mesfaitz cu ofjinfes. Emereri, efl mereri. Emeriti, ^«i per. junBi funtojficio.Emeritusmiles.Emeritus bos.EmerL tus fenex. Meoiure, mea autoritate,uel merito. Terentius: l,ib,s,ca,j. Nob necefje habeo omnia pro meo iure agere. Membratim, per fingula membra,GaUice, piece tA.s.c.io. parpiece, cr *o. Membrana, eji charta pergamena,e pellibus anU mantum, Gal parchemm. Migrare, efl ad habitndum ire, Gallice, feremuer Li6.j.c<<.pf. de lieu en aultre,pour habiter. Anima cim morimur,mU grat edomo corporis,ad campos Elyfios. Emigrare, 0* demigrare, idem pgnificant fere. Remigrare, mpriBmam domum redire. Commigrare, efiuidni* adiun sS PARAPHR. ERASMI 'Lih.j.ca.i. Li&.j.crf, si. Li^,4,cd.n> Li6.4jt'rf,fo. Lih.i. cap.t. adimgi. Sen aUer auec ung aultre. Immigrare, efl k domumhabiandi gratia ire. Mille, ciun fubjiamiuatur,eji fmgularis numeri,^3- regit genitiuum.M.iUe nummum mihi debet. Mille hcmU nim,cr bis miUe,ter miUe hommum,uel nwmmoru.Mide interdum ejl adiedliuum :MiUe homines.MiUe modis le= ti miferosmors unafatigat.Ejl autem indecUnabile.Mh lia pluralis numeri eft,crfubJiantiuim:non rede dicitur milia homines,milia pecudes: fed mili^^minu^.pecu<t dum crc. Milia pajJuum,nonpajfus. Wque dmurbis miliajer milia:fed triamilia,<[uatuor,e3’c. Mihi, er tibi, er nobis, interdum pcnuntm ftiuitutis gratia. Hic heUuo dormit mihi dies totos,node, cumnoduisuolat. Hunc ftbi fuo iugulo gladio. En tibi tuus patronits.Hunc dicendi morem ac colorem ey GaU lica linga habet uulgb :ut GaU. paries moy bien aluy: hlcmoy,fuperfluumefi:cr' Jimilia mille. Mimus, qui uel extra ueimtra fcenamobfccenasget jliculationes facit. Mimi uocanturtam homines ,quam poemam obfccenos amores cantantia, idafcurrilitas nec mimum decet,nedumfcholadicum. Myftcriiim, eft res arcana,facris tantum uiriscch gnitu. Minifterium, eft opera mmdrantis,fed capU tur pro quocunque opere. Minifteria in plurali capitur etiam interdum pro ipfts miniftris: ficutferuitia profer» uis : er offcia pro officium exhibentibus. Morofus, prima longa, dmosmoris,GaUicediffi» cileaferuir, quine trouuerien bienfaida fongre.Ci» cero :At funtmoroft,^' anxifer iracundi, er difficiles fenes meleg. l. Valeae. fmis. Moratus bene, GaU. bien morigine: qui bonis moribus praeditus eji, pTt^uo Barbari morofus iicunt.Bt male moratus,quintaiis ejl moribus. Morigerus, ohtemperans,Gal.obeijfant.Cupiotibi Lib,4., 0,104. omnibus 'm rebus moremgerere .Decet uxores uiris mori= geras e]]e: il ejlcenuenableauxfemmesendurerlesmeurs de leurs maris,o^ kur obeir. Mollis homo, fignificathominemmcodantem &Lib.i.ea.ns Ufciui^nam qwnoUicutefunt, ij plerum^ er moUifunt mimd^pueri cf fcemin£. MoUeetia laudemfonatmam quo materia fuerit mollior,eo opus aptius ducitur. tiliMus: iUius opera duriora, illius moUiora: dejignislos fiuitur.Signa quid Jint,uide locofuo. Morari, pro expedlare apud poetosinuenitur ,fd proprie Jignijicat detinere. GaU. amufer.Neme moreris diutius ,feSinato opus ejl. GaUice, ne me tiens point plus hngtemps: car ii eflbefoktgdefehalier.QUietecauJJa mdiu morata ejl i Multb,longe,ficile, pronondubie,pulcherrimefu Lib.ucaas perlatiuis iungunturut, oratorum longefacundijlimus CU CT is cero.Scholailicorum multo jiudiofiflimus ejl loannes.Gal. lehan ejlletrop mieulx ejiudiant entre les efcboliers. Soda lim meorum tu mihifacile charijlimus es. Miilier,jignijicatfoeminanonuirgine, idejl,foemma Dib.e.ca.js corrupam.Sed tamen nonnunquam ftgnijicat etiam uirgk «em,qu£ tamenjit mea attate, ut patiatur uirum. Munus, primo donum. Martialist Lib.s.cd.}9 Huneraquod fenibus,uiduis^mgentia mittis. Secundo onustut, MunusmiUtia: .Inde immunis, ejlfine onere rei, gTertio S® PARAPHR. ERASMI Tertio officium ,Amici munus ejl amicm cUm irgut^ rc,palim Uudure. Nluneru miliaci, id ejl, offick, Mut nidpiiim. MunidpaliSj qui ex urbibus ejl, qu£ ciuU lia munera accipiunt cum Roma, quas municipia uocant. Municeps^ qui in municipio natus ejl: uel municipes conciues dicimus. Lib.s.ca,io Municipatimj per jtngula municipia, GaUice, de uiUeen uille. Lib. s.ca.ss CrlLs.c.ra- Lib, 4.ca, s Li6,4.Ci<,4i Lib.i.cap,if inRaud. Mutuo jid ejl,communiter, Gall.r^ tautr^^Ama=. mus mutub,id ejl,cy tu amas me,ter egoW.M.utuidi-4mor, mutua beneuolentia .inuenitur etiam pro uieffim CT enuU cem.Vac memutuo diligas,id ejl,uicffim, Murusj urbium ejl, cr urbis jlmiliim,caitrorm, munitiomm^. Moenia, muri funt urbis , er adijicia^ eius. Paries,domoru/m,GaU.laparoy. Mulus, qui proprie natus ejl ex ajtno er equa. Hinnulus, qui patre equo ,matre ajinagenitus ,quetn quidam burdonem uocant. Mutuo, as,are, adiuejtgnijicat, GaU, pre{ler,mus tub dare. Mutuor, aris, deponentaliter jignijicat, mutuo accipere ,GaUic. emprunter. Mutuamfum dmen catore quodam uiginti aureos .Mutuamihiunum ducas tum ,uel mutuo da ,utrunque uerbwm regit accufatiutm. Foeneio, uide loco fuo. Muriceps, pro cato,mpuettm uocabulum ejl, N. Lib.!. cap,i Naftus fum, id ejl, reperi uel offendi cafu er fors tuito. Siquemnadus eris qui eo iturus Jit, iubeut falus tet parentes meos, Rladi fumus materiam rifas,id ejl, meni $9 IN ELEC?. t. VALLAfi. inuenimios,uel potiut obtulitfe nobis materkrifus. Natalia fubHantiuvhn, Natalis adiedwum. Nata. Lib. i, ca.it litius adieiliutmjdemfignificat. luuendis: Fiauli Coruine die mihi charior hxc lux. NutuUshora, ejihora natiuitatis. tJaalitius dies. Natales, pluralis numeri &fub^antiutm ,pgnificat con^ ditionem fanguinise^ familite: ut, Hi quiobfcuros ha= bent natales, uirtutepbi famam parabunt. lUuStresna= Ules^aiore^..^ Ne, muitK modis accipi foUt. Primo memgatiuh Lih.i.ca.14. "^'ne magiiter in fcholis fSecundo dubiatiuiiut ,incer- ^Ii, mfum uiuat'nepater,an non, Tertio prohibitiue ,Ue }.cap.xs ipceris hoc, ne abeas uffiam 'miujfus ,GaUice, nefoyes pas pose d‘aUer quelque part,p on ne le te c6mmande.Q£ar= to capitur pro vt,er boc cum uerbis includentibus in fe negationem, qualia funtuerba prohibendi, zTcauen^ di ,er timendi :ut ,Prohibuit me pater,ne redirem ad te, id eP ,prohibuit me redire ad te. Cauene cuipiam dicas, ud caue cuipiam dixeris .Vereor ne magiiter omnia rex fciuerit, Gallice, faycrainte quele maiUre n’ait fceule tout. Qumto, pro vrnon: ut,DifcePudiofe,ne mox gipro uenienteuapules,idep,utnon uapules. Sexto cum quidem ,ualet pre quod multi) minus . id uide iw qv1= OEM. Septimi), capitur pro certe afprmatiue. Terentius: faciunt n<e mteUigendo ,ut nihil 'mteUigant. Idem ,Nte ego homo mplixfum,id eP,certe,lnterrogatiue, Padurus et quod ego,an noni Nec^ne^, idem ep quod an non, ponitur mterrogatu tK er dubitatiue. Dubius fumferio dicas nec'ne, GaUic.ie g»foK IIO PARAPHR. ERASMI fuis en doubte,fi Mdisabon efcient,ou non. Non'ne,ergo'ne,ita'ne, c^n^ofitn ini,rmgisfat frnn extorquent.qudm 'mterrogant, Lib. i. crf.iS ^edum, pene eji idem quod nonf)lm,fed non uno modo utimur. J.ib.t.ca.i8 crtt.crli, f,cap,i4 J.ib.i.cn.i-r J.ib. 3.ca,to Non modo, &non folura, (qute idem uaknt) femperin priore parte orationis ponuntur :ut, Nonmoi do te diligo, ueruimetiamfratris loco amo, No/jfolum pe^ cuniam ,uerumctiam uitm pro te impeterem .^^edim ftre femper in fine ponitur: 1« amen^t fi oritfio fit negatma, id quod minus eji ponatur mprincipio,^ maius mfine: fin affirmatiua, contrario modo fiet :'u}, Nonfolm laborem pro te fufctperem, uerumetiam morsi tem ,Non crederem tibi ebulum ,nedim uicam meam.'' Non/'yliim non crederem tibi uia,m,uerum ne obulum quL dem. EHitem alia differentia inter nedum er nonfolum: Eledum iungit partes iniequales :non folum aquales, Vnde er bac caufa, nonfolum, nonnunquam 'm orationis fine reperitur. Cicero :Plura ne dicam ,tua me lacrymt impediunt, ueiira^ ludices,nonfolim mea. Hic non rede diceretur ,nedim mea ,Eledum nufquam ponitur ,nifi m oratione negatiua. Neutiquam 8c nequaquam, idemfignificant. Nedicam, hac claufula fi fequatur fubdantium, adiediuum ponitur 'm accufatiuo .Si interijeitur inter fubdantiutm er adiediuum, relinquit utrunque in nomia natiuo.Homo imprudens,ne dicamfrultwm,nb ftultusiquid homo fubdantiuumpracedit ,Crudelis, ne dicam impius Crfceleratus CadoT,non,fceleratum Cadorem: quia fubi ftantiutnti mELEG. r. VALLAE. lOt jiantiuum CaRorfequitur^ in alijs cafibut mUMjl mbiguitdf,quiafhnper opora tet conuenire adieflmum er fub&antiumn :ut,tionfaces res hxcmagiBro confcto ,ne dicam praefente;non,pr£s fentem. Interdum tres negationes non plus ualent, quam tib.}^ W.ir iu£: ut, iJunquam tibi nec fifus fum, nec fidam: nihil aliud ejl dicere, quam, tibi nec fifus fum, necfidam unquam, ins terduf^ duK-^gationes ualent unam tantum .Caue ne me prouoces .Caue, includit negationem: cr ne,e/i n^tio: nec ejl aliud dicere, quam, caue me prouocare.SU .meeji de metuo,timeo,uereor, prohibeo, impedio, cTc. fSed quando in didionibus ejl qu£dam contrarietas ,non potejltoUi gemina negatio ,ut rede dicitur ,Non modo fleUx ,fed ne luna quidem ad folem feruat fflendorent fum. uel ficgeminatu negatione ,Non modo nuthe jleU U,fed ne luna quidemfflendoremferuat .Sed Non modo Jlelif non apparent, fed etiam luna ad folem obfcuratur: bic non pojjft toUi una negatio, quia apparere obfcua rari funtconlraria,ey'c. Nemus, uideSylua. Negotium, contrariumefi otio ,Quid tibi idic nes gotij efl ?GaU. quel affaire as tu cy endroit iSecundo nes gotium fepe muenitur pro laborefeu moledia ;Quid nes gotij ejl iid ejl,quid operis ejl f Necatus, generale nomen:Veneno,ferro necatus, tib.e.ca.is Neftus, ferenon poniturfine adiediuo, nectamjis Lib.s.ca.s» gnijicat mortum,quam propemodum mortuum. Fame ne llus,fitinedus,zyjimilia, GaU.prefque mortdefaimou g}defoif 108 PARAPHR. ERASMI InRdwd. Obfonium, ejl cibus addituf pani, pracipuepifca, GaUice.uiande, (Y Obfonare, lautis epulis profundere pecuniam, Cal acheter uiandes, inRaud, Obnoxius, non fignificiU obUgatus, fedexpofi, tus, fubie^us :ut,locus obnoxius uento, Gallice,lieuex3 pose auent. Vrbs obnoxia fludibus, Gallice, une uidk fubiedle auxfiots, Libj,ca.S7 Occupare, proprie efl’^ in m^o pojjt^ ante exteros capereMatura emptionem,ne Mus rem 6Lupet, GaUic.ajjin que ung aullre ne preuienne. Nof occupat'^ mus,quim detinemur negotijs,ut alifs nonjit locus.Oc'M pare urbem ,ejl ui capere .Vrxeeeupare, uel occupare,eflf cum prxuenimus rem dicere, ne alij nobis obijeiant: ut, Ejl homofubruBicus,e3'agreUis,mei jimilisifed iUe ne dicere, prxoccupauit,GaU.mais luy,de paour que ie ne ledijfe,il a anticipe.Vereor,ne nox occupet. Lib.e.ca.si Otium, eft uacatio dlabore ;cuius contrarium eJl negotium. Scribam ad te, ubi primum aliquid otij nudus ero .Et capitur pro jludio literario ,unde otium literan rim dicimus. Lib.i.ca.zt Odium, interdum fonatmoledkm.GaU.haine, uel etiam moledia. Terentius: Nunquam tuo me odio uinces, id eflytua moledia. ibidem. Odiofus, paj?iue,fignificat eum, qui odio habetur, non qui odit,id ejl, muifus, VcI odiofus,moleJlus. Cicero: In infirmo corpore odiofa ejl omnis ofjvnjio. Pueris adhuc odiofe funt literx,id ejl, moledx, Lib.j.cap.s) Odor, quod olfadu perdpitur.GaU.fenteurfV fem tement t09 IN ELEG. r. VALLAE. tmttit. Ociores, pluraliter odoumentu: ut. Odores Arabiei,odores Sabiei, ^ OfFidutn, id ^iiod facimus, ut debemus pro rerum, locorum ,perfonarum exigentia .officium difcipuli eft patris loco prieceptorem uenerari ,id cft, debet.Gal.c’ejl 1’ojjice d^ung difciple.vide ut tuo fungaris officio, quando ego perfundusfwm meo. GaUic ,regarde a faire ce que tu doibs, puis que Cay faid ce que ie debuoie .Secundo officiahe acciantur pi^ beneficijs, Jtue obfequijs.ld tuaiime faciunMfficia, ut nihil tibi negandum putem, Ta-tid ,officium efl fundio .GaUice, office,edat.ut gnatus .Inde officiales uocamus.Q^arto,officim,quod tquifque debet praitare, GaUice, loffice ou 1‘edat d'ung chafcun. officium medicinae .officium architedi.offi= ciim fabri. Officina, efl ubi opera opificumfiunt. GaUice,routiroir. officina flatuari],fuforis,fiatoris,uitrarq,pido= rk, futoris, ceelatoris, excuforis ,fabri. Taberna, uide loco fuo. Offendo, primo adirmtprouoco,GaU.faire offfin fe. Indeoffinfa: ut, Grauis ojfrnfa efl mentiri .Secundo, reperio, uel obuiwm habeo. Site ujpiam offendero fozs Ium,dabis mihi poenas. GaUic, fiietetrouue feul quelque part,ie te puniray. . Oleafter, efl oleafylueilris,Galung oUuierfauluais g.Olea,frugiftra. Olim, tumfuturum,qum prateritufignificat.Olm litera mpretio fiterunt .GaUice ,au temps iadis les letlres firent en edime. Olim te pcenitebit 'merthe tuae. GaL lice Lib.o-. ea,}0 Crli.s.c,}9 Lib.4,c.4.4. Lib, f. cap.t Irib.j.ca.tf 110 PARAPHR. ERASMI tice.Tuterepentirta quel^ue fois d’auoire{lep<trelfenx. Secundo olmjdem ejl quod alitff undo. Horatius: -Vt pueris oUm dant cruduU blandi I)o^ores,element3, ueli/nt ut difcere prima. JnHaud. lamolim, uel olimiam, Gall. depuis long tempt tnca, Olim autem prateritumaut futurum pofcit:Im l,ib,4.,ca,7 6oliiu prafens ,De olim exempla habtafunt. Deiam olim exempla, iam olim mihi fwmmanecej^itudine iunfiuset, id e]l,ex multo tempore,cr ad^Mc.iam Barb^ odio funtUter£,ideji,diu juerunt,zT adhucpnt, '' ' Omnimode&diuerfimode, non funt Omnifariam &multifariam, Latme dicitur. Opera, operie,/ignificat ipfam a6lione er laboreim Opus, operis,fignificat ipfm,quod agitur,ut fabet cudendo galeam ,impendit operam,id eli,adlionem cui dendi. Opus, autem dicitur ipfa galea, qu^ cuditur, Opusmanuum mearum, dicitur liber dmefcriptus.Iaqm opus, ejl frudlus opera. Operae, dicuntur ipfi ,qui dei bent aut praHant operam. Horatius: Accedes opera agro noua Sd>ino , IJ efi, nouus foffor.Operapretium ab ope, ra dicitur,fignificat utile,ad rem pertinens, GaUic.proufh du labeur, Lib.t.eap.ii Operofus, multa opera. Operofajlrudlura, id eji, multi operis, GaUice,mlJonnerie degrand labeur. Ope. rose,id ej},Uboriose. Lib.),ca.se Opitulari, id ejl, auxiliari, dicitur ab opemfiro, quod habettuli in praterito. Opinio, nunc adliue,nunc pajiiuefignificat ,fictd omnia uerbalia 'm io :prater hac,fuj^itio, obliuio, ojfviu fio,qut IN ELEG. L. VALLAE. m fio, fire pajSiue fignijicant .Dabo operam, ne un= quam tua te deme faV^ opinio, hic adliue: Homo ma= gn<e opinionis :hic pajsiue capitur .Venit mihi Petrus i» fujpitionem furti ,id efl ,fujpicor furtum de eo .Vi. deor mihi pefh tuntu 'm te meritu in obUuionem ueniffe. Obliuio tua ,qua obliuifcerts .Obliuio tui ,qua alius tui non meminit. Oppidum, dicitur omnis duitas, prteter Komam, ^iB.^,ca.io qu£ prma urb^Mcari cc^tu ,fecit ut catera oppida,ura bes ui^rentur.-i^ Opifex, qui exercet artemmanuariam,Gal.ouurier, D3>.s.ca.s^ «^Opificium, exercitium artis ,artificium ,Gallice, souurage. Oppetere, aut accufatiuim habet expreffum ,aut fubauditum , er fignipcat mori. Aiax maluit miUies mor tem oppetere ,quam femel mulieribus 'mferuiffe.lnnumes ti mhac pugna oppetiere milites ;id efl ,perierunt, GaUice, il efl mort de gens de gunre fans nombre en ceSe bataiUe. Oriundus, iungitur primo ablatiuo cum pr<epofta Li&.j.eifcfr tione 4uel ab. Oriundus dGauda ,dRoma. Nor HoI= Undi dTroianis fumus oriundi, id efl, originem ducL mus 4Troianis.Secudb ablatiuo pne prtepoptione.Oriun. dum Alba facerdotium. Tertio aduerbijs: ut, Inde ego fm oriundus, unde tu. Ortus, genitiutm habet. Ortus Gaudie,ideft,natusiUic. Ordo, fuoquicquetocodifponit.GaU.renc,ordre, utin acie, in fupplicationibus. Series, GaUice, fuite, tft rerum qutedam continuata progrefio, Inter annosfea ries II» paraphr. brasmi ries eft nerim <{um ordo. E^Kcftm ordo dicitur, non ferief. In K<tud, Orcheftra, ejl locm ubi faUabutur publice, er fh milia fiebant ,circunfedentibm nobilibm, o" plebe cirx cunitante .interdum ufurpatur pro confejfu honora, tiorum. Lib.a.ca.as Orator, uidem Rhetor. Lifr.4.c,tos Orbus, a, um, qm priuatm eJl re admodum chara; ut parens fitis liberis orbm e§,, Inde mbkas. ^jcun, db,orbm,a,im,pro orphano nonum^aam aci .dtur, er orbitas pro orphanitas. Filim dicitur orbm am$o parente. Orbm pro uacum dixit Horatim,Fort£,£ litibm orbm. ; Iribf cai Orare, ejl rogare. Exorare, rogando impetrare, '‘Sine,hac una mre te exorem.lloa,funt h^c. P. Lib.f.ca.r} Pacificatus fum, id ejl,pacemfeci. Pacatusfum, id ejl, 'm pacefum ,uel recejdi ab armis. Plaatus fum, depofui ojjenjionem. GaU. ie fuk appaise. Lib, s.ca.ra. Parem eflc, id ejl, fufficere . No» fm par mto oneri. Ogintilianm, Afficio par laboribmcorpm.lm par dolori animm. InRaud. Pariformiter, non inuenitur ,fed pariter, jiue jimiliter,Jiue itidem. In Raud. Pancratiaftes, qui ad omnegenus certaminis ualet. InRaud. Papula, GaUic.quelquehourionenla face.BjlpUt jlulafimilismeuo. . In Raud. Pabulari, ejl pabula carpere manibus ,autfalce, t» IN ELEG. L. VALLAE. tij paSionm imtentorm . ParentarCj ejl nu^hm dejun{li,uel potiut occifl Lik4,e4,if, Ikt^ftcere :cr producit prmam.inde V<trmtulk,honoa res funerales. Paria facere, tfli^uod alibi omilfumejl,aliundeco= Lib.s.c.^r. penfare:ut,llk qui confitebatur fe homrnem necaffe,rura fmautemgeneraffehommem,pariafacU. Itent quando natura pufiUos corpore magnosanimo creat econtrario ^ paria,i&cit, Ga^Ue re^gmpenfe, ingenio poUens cum robu0,paria fsicit;ldeft,(equat robuiium. j^Pafsiin, id efi,ffiarfim. Huius exemplum in uetes Lib.s.caap, [criptis pafim reperies. Armenta pafiint poa ^cunt. Vergilius: Strata iacentpafiimfua quaequefub arbore poma. Pannofus, quicraffoac uili panno opertus eji :ut tib.hea.u, pauperes pannofos dicimus. Parumper, zT paulifper, ideji,paruo tempore. Lib.a.c. 4S‘ Imperiti accipiunt pro paululum, er parum ,fed falso, funt enmaduerbia temporis. VauUjfier gaudere poteft, qui tamen multum gaudeat.Varm 'mterdumfonat nofae. tis. Q^odtibi parum efi,mihi mmimumefi, Parenthefis, efi mterieitio orationis in fermone, Lib.i.cat.sit qua remota,fermo manet integer. Eaqutm femperucs ©• S4, nufia efi, ttm plurimm uenuBatis habet,quumfit per sir 1,aut IS, aut per vt. Si modo culpam tuam fafs fus ejfes,pater (qua indulgentia efi )omnia tibi ignouifa fet, Gal. fi tueMjJfjcon/eJ?e ta faulte,tonpere (ueu U grandefacilite qu’illha)le feufipardonne. Idflagitij fi prafens uidiffet parens (eius feueritatis efi )te membraa ht'm it4PARAPHR. ERASMI tim difcerpjijjet. Si hanc noxam Vetro imponere pergis, tUc (ut impudentipimus ejl )eam retorquebit. Lif>.4.«.io. Patronus, qui accufatum defendit, uel quemcutu que alium affliiUum. Nifitu mihi patronus adfis ,nuUa emergendi fpes eft. Patrocinari, id ejh ,protegere quemcunque. Patrocinium, id eJl, tutela. Aduo» catus, quicunque paratus uenit alium defendere ,etiam /i nihil agat. Lih.4.ca.su Parafitus, qui fuit les.^etppms’^ efl, qui omnia facit dicitite ad uoluntutem alteriuSjUe^As grat& .quax lis ille Terentianus Gnatho. Lib.a-.c.fs. Paflio, non tam fignificat adim pafcendi, ipfum cibum,fed proprie glandes, poma ,hordeum,l:x gurrima. GaUice, Gkndr ,pommes pourries ,orge.eT efl pecudum. Pabulum, id ipfum fignificat ,fed ejl aliorum quoque brutorum tejique proprie cibus herbua ceus,faeniceus ,pateaceus, ftramentitius potius quam fea mmum. Partus, ejlhomimm. Uterarm confuetudo grOx tifmus animorum paUus ejl. Lib.4 .c.ss. Pafco, adiiue, GaUice,garder les bejles, Vafce oues meas.Sedpafco neutrale ejfe in pafcuis, Gallice, paijlre. Vergilius :Pafcentes feruabit Tityrus haedos. Ouidius: MiUegreges iUi totidemq; armenta per herbas Pafcebat. Inde uenit Pafcua, Gal. pafturages. Pafcor, depoa nentale,uorare,comedere. Ef uult accufatiutmt Pafcitur herbasgrex, itidem depafcor. Lib.j.ea. fS, Petere, primi) pofcere. Gal. prier,demander,fain requeUe. Hiaiorem in modum abs te peto. Petere coiu fulatmu IN ELEG. L, VALLAE. uf fiiAum.petere dignie!ttef,ejl ambire, Gal. briguer,poura thaffer.Secundo accipitiC'^ malum, Ouidiut: Summa petit liuor. petijtmekpide,Gal. il nfa tireunepierre.Tetijtmeiax edo,Gal. il mktireungtraid. Irialo me Galatea petit Ufeiua puella. Appetere, e^qualitercmepaezs' <{udiacun<p,pete= LiS.f.crf. r. te,etiam turpia er 'mommoda. Expetere, ejl appetes retantutgpeteda.fXeji,hofMa,Volupmtemappetmut, nemo ^etit. Cmjiinduntur interdum ,ut Horatiut: A«'Te c{ui me prxter omnes expetit, er ,Expetiuit uos ’Peruigil, qui nunquam dormit, nec nodu, nec Lili.t.cet.so, mterdiu. Vigilare, eji ad temput, non femper. Pera nox, ejl qui nodem ducit infomnenn, Inde pemos Sare, Perlegere, GaU. parlire,u/que adfinem tegere,uel Lib.4^ca.se, totum, uelpartem. Perferre literas, ad emcui miffefuttt,firre, Gd, porter iufques ou eUes s’adreffent,iEerre,porture, Gal. porter. Multiferunt,qui nonperfirunt. Peragere reum, ejiufque ad iUiut damnationem Pit.WAjo. agere,id ejl,accufare iuridice. Perorare, eji finem orationis dicere. Peroratio, Lib.s.ca. jo. eji finiSjcreonckfio orationis. Perfuadere, ejifacere,ut quis credat, GaUi.faire troyre, Suafi iUi multis argumdis,fed no perfuafi. Sua. deo, id eji,confido ut facias. DifTuadeo, id ejl,confulo Olfacias, Hic fuafit,ille dijjuafit, neuter perfuaftt: quia haneu Iis PARAPHR. ERASMI neutrum fequurjed mem ippusfententkm.iu non reUi dicUur,dijJuuJtJdejl,reuocaufi.i finientia,fedperfuafine , faceretJiuereuocaui dfintentk. Perfuafio, efi firm fintetk.crfides proprie dicitur perfuafio,^ua certo eres dmus auditu potius ^uam uifa. tib,s,ca,}t. Periurus, ^uiiufiuranduuiolat. Peierare^ eflfds fum iurare,periurer. : Lib,s,c4.s4> Perlucidus, a,m,pue^Jlucidus,a,tm,^uodtranf.. mittit ajpedm, Gal. cho^per U<^eon uett*' 4(rib uersiEt refertur ad corporea.AiJua peUueet ad , Perlpicuum, per cuius mediu uidemus, Gal.,*hofe ' clere:utuitrei,glacies,laterna,cryftaUus,gemma.Se^^3> fi>icumrefirturfepeadincorporea,promamfedo. LiB,f,ca,}t. PerdituSjcji omnefielus traditus ejl.Perditifs fimi mores.Terdita uitt. Pertinax, qui nimis efi tenax futefintentw, Cd obdine, Lib.s.ca.st. Perfuga, generis communis, qui figit ad hojlti, Gallice, ungqui s‘efiretireaux ennemts. Idem transfi ga dicitur. Lib.Sica.i}. Perfluere, tranfmittere liquorem, Gallice,s'efcotis ler de tous codes :ut, lagoena male copada perfluit. Ciu ue huic quicquam committas,quod tacitum ueUsmam uiu dique perfluit, Gallice, garde toyhien deluy commettu chofe,que tu uueiUes efire tenue fecrete :car il s’efcoitlt de tous codes. Itidftn. Perpluere,'tranfmittere pluukm. Gal.receucirb pluye. TedumconcUuis nostri perpluit, GaU. ilpleX parmy Ucouuerture de nofire cbambre. Domus pe!‘ pld NELEG. Ei VALEAE. nr j^luit.CoettticuUm per()luit. Perfeqiior, id eJl,m^or,SMle,Sduk,quidme per= Lib.u cd.n, ^((jueris iPerfequor,perfeuero exequi, quod coeperant. jerfequere,quodre6lejcepiSi,Gitl. pourfuisce que tu ^bien commeitci. Percontarij tfl mterrogare ,fed arguendi eaufa, Lib.f.ca.st Sctfcitari, fciettdi gratia.merdum confunduntur. PerofuSj cr exofus, tantum aHiue pgnificant. InKaud, Vergilit^ Lucen^peroji^ P^mdcj efli^Gdpendet.Vuapenptis,Hortipenpi Lib.t-ca.s. les,u}fft jM* ‘tere pendentes. peplus, nonpeplum, Crtecm eft,pgttificansues inKaud, ^m. Perpendere,expcndere, ep exade ponderare at^ Lib.s.ca.sx, examinare, GaUice, penfer &examiner. Cicero; QuiC tontcmplantes,expendere oportebit, quid quifq; habeat Jui. idem :Qjiid in amicitia fieri oportet ,qu£ toti mr= tute perpenditur iAppendere, ejlper pondus trades te, Gal. mefurer oubaiUer au poys. Appendi uuas,ap=: pendi pecuniam,crc. Cicero,ut iam appedatur pecunia, non numeretur. Impendere, dpendo,fignificat infus mere, GaUice, employer. Inde impendium ey impen/d. Impendere, 4pendeo.fignificat imminere iamiam ca= furum. Mula capiti tuo impendent, GaU. ta uie eji en iagier de beaucoup de chofes.Bors omnibus horis impes det nobis.Nubes impendent. Penetrale, fubdantiuum ,eji anterior pars eedificij tib.^,e,i6, Hregiee. Penetrabile, adic(liuu,ejl quodfacile penes itat,aut quodfacile penetratur, Telm penetrabile,trU hi gus «PARAPHR. ERASMI Li!b.6X(t.$U lltROUd. LiB.i.ca.s, ltb,e.ca.s. Lib,xxtt,%4- Vib.i.ctt.to. er 3f. mproprio corpore ejl,fed ntiniK.VermtK anmlu, libru, Atlu portat coelm. (?. PoReri,/tue minores(^u£ idemfignificat^funt quU cunque exnobif,^}' poftnos nati funt:filiut,nepos,prox nepos,abnepo!,atnepo{,trmepoSyO' "exteri ,qui nomine carent,pofteriores feu minores uocantur. Popina, ejl locut ubikaro coda publice uenditux tur, Gallice, rotifferie,cubaret.aut ubi priuatmgulofa familia extraordinarie ligurire0irlobf<^e confluit, GaL lacuijtne, Pomarium, HovtiM<rr6ori6ttJ pomiferis confttiif^ Gallice,une pommeraye,uel locus ubi reponuntur pomoi^^ .Pomoerium, ejllocus extra uel intra mce/tia urbis ad deambulandtm,m quo xdificare non licettquafi pone, , id efi,iuxtii moenia. Portorium, uedtgalquodexigit portitor, Gal, le peage. Porro, idemfignificat quod autem er uerotfed ijia non ponuntur in 'mitio orationis :iHud fere femper. item inueniturapud quofdam pro longe,certe,pofted,ultrd:ut apud Vergilium er Uieronymtm. Poftridie, ideJi,fequentedie,Gal, lelendemam.res fertur tam ad tempusfuturtm,quam ad prxteritum.Pos liridie,quam tu uxorem duxeras,ego certior fadus fum, GaUice, lekndemamquetu euzejpouse femme,fen ay edeaduerti. Mtcerte iungitur genitiuo. Podridie eius diei quofecihoc. Poftridianus, non dicitur. Pofthac, pojihoctempus,GaUi. dorefnauant.Ads uerbium IN ELEG. L. Valeae. nj uerbiim temporis ejl,uiie 'm Antehac. Pondo, mdecl^bile neutri generis. Tiuo miUia Lih.j,c4.is, ponio,ubi ejlgenitiui cafUs.Mitle pondo,nominatiui ejl, Gal miUe liures^is mille pondo,genitiuus non eft,quta mille adieilmu ejtCaret Jtngukrvtumeno dicmus,bm, tr'm<t pondo,fed tria ,erc. Potior, tim tertk^tmquartx coniugationis efl, Li&.j.crf.34* potior poteris,uelpotbris. Rfgif hoc nomen rervm, fem^r ferH^Mnititt^^tera pene kiablatiuo;utHac te^ellate ut-quifquefceleratij^mus eft,it!t rerum maxL ,Jk potitur,ide]i,mperiumokmet,Augujlo rerumpos i^ito totus iptieuit orbis. ’Potiorvotis, potieris optuto.Votimurrebusexpea Li&*4.M.4» titis,acuelut obtinemus. Frnimur, quibusnosoble^os mus.Venitapotis.Vnde compos er impos, Terentius dU xit,Fatria potitur commoda. Potus, eji eorum quibus uiumusiut um,aqui. Potio, ejl medicorum. Tamen nonnunquam 'muenitur pro potu. Poti, dicuntur,quiaffatmbiberut. Potio= nati, qui hauferunt uenenum. Pono, murorum urbis ejl, lanua, parietis ac do= Lib.t,ea.t, morum. Oftium, etiam. > Pomum, ejl quicquidhabet corticem mollem inter fruUus maiores,quibusuefcuntur hommesiey ejl nomen generaleM cerafa,mala,pruna,pyra,mef^ila. Pomi! non fignificat,Gal.une pomme;fed maUm.Exempla in prom^ ptu funt. Pyrum, GaLune poyre.Malum, Galli, une L^.4.ca.i8. pomme. nampomumgeneralius ejl. Pompa, ejl quadam oHentutio apparatHs,qui cir= Lib,4,c,}9. cunfer tts paraphr. erasmi cunfertur, GaU.monSbrc.Utfit tm inaduerps,<iumm profferts: ut pompatriimpbalis/^ompa nuptialk,c^c. Pompa triumphalis,eJi ofienatio triumphantium: pom^ pa nuptialis,crc. Pompafunebris,eft apparatus qui fit mfunerum exequljs. A' 7rtism»,qubd efiduco. Praefens, ideB:,mprtefentia,reprturadpr(eteritu: Lib,4.c,iiu, Cicero:iUe prafenti potius digniattconfulebat,qudm fu= turce.Ad prxfims,Pr£fens hic dies,prxfens uim. Cui opi ponitur abfens.Ad quoduis tem^pert'^ opportunum, Horatius: '';v Plerae^ difjrrat,cr prxfens in tempus omittat.id efl,qi4y apte dicentur. Secundo prxfens,id efi,fubitum, PrxfenA morSjprxfens uenenum,prxfens medicina ,qux aut cito ' occidit,aut cito fanat. Prasfentaneus, Vnde cr prXs i fens pro excellens capitur,CT potens,cr impauidut.Tera tib 'm rem prxfentem,ttb tempus.fed locumpgnificat. CU cero, Vtficonititueris cuipiam tein rem prxfentem effe uenturumtid efi,ad locum de quo controuerjia eft. Lih.f. ea, 4. ProhiberCj eft ante rem incoeptam. Prohibui iUum domomea,Gal. ieluyay definduma maifon,ie Vay gari de d‘y entrer. Prohibuit, ne abiremujfiiamfeignaro-.ii eft,ne irem. Inhibere, eft rem mcoeptam,ne procedat, impedire. Inhibemus loquente.ne plura dicat.Vergilius; Etuos tela inhibete Latini, Gallice, repoulses. Inhibeo mus fcalmm,cm impetum remo JiUmus. Vetamus \ cr fadis, Lih.s.ea,t4,Prouocare, tum mmalum, tum in bonum accU pitur .Vide ne ubi fatis conuicijs hominem prouocaris, placare nequeM.Cicero,Tuk amantiftmk literis pronos catus IN ELEG. E. VAELAE. ur tnwfumzid ejlyincmtut. Lacefib, 'm malmfrem queiitius. IrritOj raroJn bonum, fed eleganter. irrU tunt jlomachm .Vt: mitarent calamum tuum :id eji, excitarem. Pfi mc fero^r<« te firs,pr<e fe jirt,idelt,uubu i,jb,f.ca.t7t (TgeUu oJiendit,cr confitetur.Vr(tfe fert homi/nemfi= rocem,cr rix£ auidum. Gal. il monftre deftre homme jirt flon,crhargneux. loannes plurimum comitatis 0" humanitatis prcejefirt.^Aiores funt cjui 'miurux acce= feferu‘^U(im^t difmuUnt.Pr*fe fert optu mfmolisJpeciem.Et jlmilia mille. Pr<e me duco, pr<e tf^ero :'m eundem fenfum recidunt. fPr^dudoj Claudo ne pateat ingreffut. Li&.f.crfp.j. Procido, Cado, id eji, prius amputo, aut primas partes amputo. Praecingo, Cmgo,anteriora cingo. Primorior, Morior,idefi,prius morior. Kefeco, ab alio feco. Recido, ab alio cado. Recingo, Cmgoabalio. Repugno, Pugno,id eji,obJi{lo. Refodio, Fodio,quod fbjfum efl effodio. Repromitto, Promitto, dumer caterorim compo» fm pro Jlmplicibiis interdum ufurpantur. Profequi, eji oftendere affixum maliquem,cr Lih.f, ctf.j* • re non caret comitatu; ut, Profequortelaudibus,ideji, laudo. Frofequor te amore, charitate,idejl,amo,chaa rtm habeo. Profequitur me capitali odio,id effcapitua liter odit.Profequitur,qui deducit.Profequitur,qui quod 'm&ituit. tiS PARAPHR. ERASH l tn!titmt,iicere pergit. Pi^ditus fum, idejl, hakp, capitur fire in hoa mtm :nonmne^uam mmdum-Aiolefccns pulchra tnJoa le,fuaui mgenio,mula uerecundia fraditus. Simma im. manitate praditut ,multiiuiribut,)nulto robore pradi, tui.Sed non debet addi fecundus ablatiuui ctm prapojis tione,J}cut maffe^lus.Dicitur cnm, a’ regemagnoho= noreafjeUm ftm. Sed non, Ego dDeo magnis uiribas pneditus fm. ^^^ Lifr.f.M.yi, Pnfto non admittit uerbum pW‘ier fum,'!Aejl, er fignificat primo pnefentem effe , er comparerei:?, eundo auxilio er fauori effe. Tertio adueniretuidM Adeffe. xa.ss. Prsful, olm dicebatur princeps SaUortm,id eji,fih cerdotim M.artis :Komte dunaxat,quia prafulabat, GaUice, il menoit la dance, tib.s.ca.Sf, Praeefle, eft prcefidim effe alicui rei adminiflrdit, Vnde commodius efl pr<eeffe,qudm fubeffe,Gallice, il efi plus expedient d"eftre maifire que fubiedb. Is omnibus rebus non modbmerfuit,uermetum prafuit. Pr:efi. dere, eft ad opem praftandam prteeffe :ut,Mars pnefh det beUo. Mufe prafident ftudijs. Medicina prafiiet ApoUo, utiq^ ad auxiliandum: Inde Praefes ,id eft,ath xiliator. inde Prxfidium, id eft, auxilium prmipa* le. In ftngulis urbibus praftdiareliquit,id eft, con^ituit mlites,qui ex parte prafidis tueantur eas. Subfidiuni, quod 'm auxilium prmipale fuccedit. Hilites confficd nemimemftrre fubfidiim,fugere. Lib.s, c. ffS* Pr«ciperc, eft magiftrortm priceptu tradentium inde IN ELEG. L. VALLAE. Ui> JnJc prxeeptiones Rhetoricit. TracipereejletUm fupex rionm, magiSiratuu/n^iudicmt, Imperamus etiam nobifmetipjis ,idejl, mpeUimut jaut cohibemut anU ntm. hupjraui mihimet ajpnturi omnia, luJ?imihi:nott dicitur, ^ Propinare, aGr<eco uenit, ejlad bAendm inuis inRauil, Ure, GaUic.boire aquelcm ,Votejl alitu propinare,atm porrigere poculum. Procus, qui^min^fiptiM ambit, GaU.moureux ^ui p^^chajji 'hlmne pourftmme, ;^r<ciudicium, ejl fadm aliquod, quod tamen ad 1»®-'*««* ^4»» habeat aliquid momenti. Duo fcribte contendunt officio, lubetiudex alterum officio fungi, dtmlistera' minetur: praiudicium fadium ejt pro altero contra aU term, Proftibulum non /jgnificattupanar,Gatl.lebor= InRctud, itau,fed ipfm fcorttm,GaU,Upumm.BxempUs plena fmt omnia. Profiteri ejl libere, ac publice fateri .Inde Pro- IttRaud, feflbres, medicin£,militi<e,qu£Stut meretrici]. Praefraftus, id ejl, rigidus ,mflexibUis, Praefra. inRaud, fte, aduerbim idefl,ri$ide cf pertinaciter .Cato -fuit prajradlior. Presbyter, Grace ,jtgnificat feniorem ,Sacerdos in Raud. Latinum nomen ejl. Precari. cimfoloaccufatiuo,jignijicat orare, GaU. Lib.s.ea.9^ requerir.Hoc unumabs te precor. Cum datiuo eyaccua crti.e.c,** fatiuo jtgnificat optare, GaUic.foubhaiter. Bene pre. cari: foubhaiter bien. Male precari. Wbentibus, i 130 PARAPHR. ERASMI Mitigaturis ,O' aliquid noui aggrefiis ,bme precari fo- Umm,Gallice ,beneir, bien dejirff. Imprecari, idos quod precari: fed fire tn mutum accipitur, Gallice, deji, rermal. Deprecari, auerfari,precarineueni^. Non deprecor fuppticium ji merui, Galdlic ,prier que aucune chofeiiaumine. 'Libe ca 16 efl exhibere uel dare.Si quid putabis mea opera prailari poffe, me pecuUjiureuaris licebit .Vi, rtm te praiSta. Qj^alemtute n^pneilicerisfilium, mlent tibi me praliabo parentem. Secundo ®‘.»s ejfie Qtnte, fiare regit datium, Terentius, Homo homini quici-^a, fiat !id efl,anteBat,cr melior efi. Quanto aurumt^-» prxtiat,anto Utera: auro, Quintilianus tamen in hocfen fuiunxit accufatiuo, Tertioefi prohibere, cr efficerem cuifiat aliquid mcommodi, alioqumfatisfaceretut, Venii tor debet praitare uitium rei quam uendidit. Cicero,Cm id quod ab homine non potuerit prastari euenerit :id ejt, uiari,uelprokibcri,uel caueri. Lib,s.ca.io Properatiin, idefi,properanter. ibidem. Priuatim, idefipriuate. Publice, e^priuatMi opponuntur.Friuatim diues,publice egens. Lib.e.c.s-s. Probrum, flagitium o" dedecus pro crimine: ut, adulteria,tiupra, probrafunt. Ignominia efi nau ex flagU tiotcf capiturfiepe pro conuitio. Exprobrare, probro obijeere. Improbrare, Uetn, GaUic.reproucher. Opprobrium, idem efi quod cott^ uicium. Iib,f.ca.f0Prxuaricari, efi quocunque modo aprafeript» officij fui defieilere .In iure Praiiaricatio efi, ciutt aut mELEG. L, VALLAE. ift aut accufator latenter reum adiuuat,aut iudices corru» fti alterum horum, PfeitWj Arator, nifiincurum prguoricatur.PlinitM luniorfAlioqum praeuaricatio ejl tranfire dicenda. Prx^es, frepeti5,iieft,uehx.Pr£petcpenna. Protiifus aHiue,fignificat prodigum qui profun^ Lib.t.ca, dit:ut,Sm parcut,diem profufm. Pridie, &poftridie, genitino iunguntur,&'non=j^if,^i^cd.io nunquam accu/atiuo:utjmdie eius diei quo tua reddita fun/Mpibi liteyf^d te p^cifci jiatueram,GaUic.leiour deqpuantque iereceu]pteskttres,i'auoye delibere d‘aU .^uers toy. Pridie eius diei quo Romam ueni, fibri labos ^rare coepi,GaUi, le iour de deuant que iarriuaJp.Cum acs cufatiuo:ut,Pridie Nonas lulias.Pridie,pertinet tum ad fu^ turum, quam ad prateritu‘m,Vt, Pridie quam has Uteros fcripfi ,tuas recepi .Pridie quam Louanimn petas ,indU dum facito, inde Pridianus, GaUic ,du iour de deuant,ut, pridiano cibo ftomacbus meus torquetur,GaUic.mon ejlos mach ejl trauaiUe de la uiandedebier. Nonconfertur ad tempus prafens: non rede diceretur,adhuc ebrius ejl pri= dianapoatione.procradina. Procul, apud quofiam cafuiferuit.Procul urbem, Ei®-** cap.tt Proxime, propius aduerbia,regunt accufatiuwm Libti.cap.ct ficut prope.ut proxime HoUandiamBrabantia ejl. Proinde, ideo, uel potius, ideo^ ,femper enim des Lib. %, ca.so pendet 4fuperiorefententia. Proinde mihi charus es,quod Uteros amas, no redi dicitur.[ed. Audio te deledarijiudijs, proinde mihi charus es. Lib.i.c.ts ,et Prior, prius,pfmus,cr prmm diffvrunt.Nomina libii.cap,}* iirefrun LiB.j.ca.Sff Ibidem Lib.4. cu^t hib,4.ca.S4 ibidem ibidem ibidem, tib,4,c<i,ts referuntur ad perfonam, aduerbk ad tempus .Quunqum uter<iue te lam olim ainmmus,ti^en ego te prior. Adte priorfcripji.tufac utpoHeriorforibus, non, prius uel poz fterius .Non prius dejines ludere, quam ego teuirga comi pefcam. Hic male diceretur prior :<pia nonfunt perfotue, fed tempus. Eodem modo utimur caleris comparatiuis,o‘ fuperlatiuis,ultmus,ultmd crc. Puter, pr*ter<juam, hoc difjvrunt, quod prater femper regit accufattuum:Pr)e^quAm,iIltm cafumhabet, quemhabuituerbumpracedens, NuUl^-ei auaifZ-.fim, praterquam laudis,uel prater laudem. ' ^ Propcdiem, breui, GaU.en brief. Spero nos prd’f^\ diemfimul juturos, Gallic.Cjpere en brief que nousferons. enfemble.Fac te propediem ad nos recipias ,Confido proa pediem barbariem extirpandam ejje. Propemodum, ideji,prope, Gallic. prefque.Aiei loannes erudituseji ,ut propemodummagifirum aquarii, id sjl,ui penefit parmagiSrro, Promontorium, locus in mari prominens: mons, autfimile aliquid, Primtpilus, qui primipilatum gerit. Primipila. lis, quigej^it. ProconfuI, qui extraordinarie cumpoteSate eoih fulari aliquo mittitur. Propraetor, qui cum autoritite pratoria aliquo mit titur, non qui pro pratore prouinciam tenet. Proquillor, qui quaHoria autoritute acceptu mit* titur. Prifcus dicitur de priori atute, qui funt extra no. firant IN BLEG. L. VALLAE. i;i Pritin mmorkm,ut pri^i reges,prtfca tempora, prifcisfe cuUs literati honori halantur .Vrifca netas fapientes cos luit,nnS:rahene nummatos colit, Pff?^m,^it%irderebusqune fub noiirammemo=, ibidem riam cadunt .ubi efi priflinus iUe amor cjuo mecompledles baris fRecipete ad nos, ut pridina confuetudinejruamur: ii eli,qune prius inter nosfuit.Sed quando loquimur de re= husquxnonfenefcunt, stihvsfemper utendum eli,n^prifcus<d^iet0mnquam in pridintm {latum re iiii^e^,nifi DettSnospecuUariterreJpexirit. ,-pPrxdatus, idem quod clarus Xlarijlimauelprte:i Lib, 4.,ca.st tlarijlmatuauttus, acmodedia. Secundo bonus. Cicero, *o' prneclartm cudodem ouium( ut aiunt) lupum; id ejl, probum,o"bontm.Frxclareadmefl. Pridare Ver= giliusait,idejl,bene. Prudens feci, idejl,fciens,GaUicdeVay faidamon t{cient.nechabetlaude,necuituperium. Prudenter feci, ^^ Gal.Vayfaidfaigementfemper mlaude ejl. Imprudens feci, ideji, mfciens,Gal.ieneVayfaiilamonefcient.nec laudem, nec uituperitm habet, nijt pro rerum qualitute.ut PRVDEHS. Imprudenter feci, femper uituperium ha. bet, GaU.i‘ayfaidfo11emet.Q£i imprudens peccat,ueniam tneretur.qui prudens,flagris dignus eJl.Eandem uim habet [ciens ey fcienter, infcienscrinfcienter.Nunquam[ciens committam, ut tehedam. Terentius, Neforte imprudens faciam quod nolit, [ciens cauebo. Ignoranter, rarifk nemenitur,[ed, Per ignorantiam, flcutVermpru» dentiam,er ynfcientiam dicimus. Proteruus,minoricontumelia. Procax, maiori lU Lib.^.ca.iOf iiccntia »40 PARAPHR. ERASMI rationem (id eft ,commercium) habebo. Cum nemine, mji eum Veo rationem habe, ep} folut fallit neminem, GaUic.n’ayes affaire que auec Dieu. Ratio condat,id eji, facile ratio oStenfa ejl, aut pofje odep^ii^nparSfFdniut, Mihiextentandi aliquid ex quiefcendi iUo autore, ratio condat. Lib.!.c4.tf Rapere, prhnb aufirre.lnde rapina. Secundouk tiare, etiam jinon auferat uirginem ,GaU,uioler,pren3 dre aforce.Seneca,Rapta,rap^^%aut(grtem,aut'^'’doa tatas nuptias optet. \ Lit.f. crf.ffS Proripere, efl eripere,Gallic,emporter,fedM fi^^e ufus. Pr<eripuit iUi palmam, gloriam ,laudem .Prarip^c interdumfignificat ante capere, fed feri 'm pafiuo. Immos tura morte proreptus. Mane iUifurgendum cenfeo, qui tu hi partes proripiat tuas: de priori fignificato exemplum. Eripere, idemfjgnificat,fedno mfuos ufus, Cicero. Erii pMittt mihi omnes bene uiuendi facultates. Rripuit iUi uU tam.Rripere cum abUtiuoftgnificat Uberare, Vergilius, ' Eripe me his inuide malis. Lib.t.cap.s Recaluafter, GaU.chauue. Lib.uca.io- Repetundarum er repetundis ,tantum dicis tur :nec habet plures cafus .Accufatus e/i repetundas rtm, fupple pecuniarum, uel de repetundis pecunijs ,aut mteUige quafcunque res pretiofas .Competit in eos hoc adio quim magidratu gedo eripuerunt pecuniam, aut alia. Lib.t.cap.i Refert &intereft imperfonalia ,iunguntur abks tiuis his, mea, tua,fua, nodra, uedra, cuia. Coteris i/nges nitiuo .Adduntur nominamenfuroingenitiuo hoc, mti, quanti IN ELEG. L. VAELAE. 14« qu<tnti^‘tgni,pitruuC£teru aiutrbialiter iunguntur, CuU rcjin de hoc pronuntit^ {Mea,uel Petri.Qtfanti tua re= jirt iGaU, Combien yastu d'mterell fMea magni refert ^uibu^-tifs^efce^afjuefcai moribus.Plurimum 'mterejl 0= mnium cuiufmdijit princeps. Relatiiium nonnumquam dij?idetd fuo antecedendi Ett.j.W» te,fedconuenit cum fubHantiuo fequentimgenere cr in nwnero.Bjl locus 'm carcere quod TuUianum appellatur. Omn» barbari (Mten^mta hominum turba eft )Uteros ibidem, c4.i ridef^tem reUii^ nonunquam rejjpondet diiiio, cum de= bpr^;/rej^onderefequentifub(lantiuo. Vergilius, At puer ^canius ,cui nunc cognomen iulo ,pro iulus .Scipio cui Africano fitit cognomen. Relatiuiim nonnunquam caufa uenuitatis conuenit cimt antecedente mcafu: Sed hoc modojtre procedit relos tiuum antecedens:ut,QJias ad me dedidi literas,luerefuas vifima.Qtiem mihi comendaHi hominem,fratris loco erit, hominem pro homo.VoeUrelatium po^tponunt.VergU lius,Vrbem quamflatuo,ue^a eft. Refero tibi, id eft,narro tibi. Referam tibi euentum Lib.}.cap.}S meum,GaUic. ie te racompteray ce qui nCeft aduenu.Secun db,Retulit mihi Uteros tuos,id eft, pertuUt,QaU.il m’a aps porteteslettres. Tertio, Refero ad te de his rebus, id efi, pono mconfutatione, GaUic. iedemandeton confeil fur ces affiires .T)e gjrauibus caufis ad magiarum referte, id eft,magi{irum confulite. Refero tibi acceptum, id eft, fateor me ahs te re. i,ib.s,ca,roo cepifje . Et capitur tum 'm bonum ,tum mmalum.Si quid mmeuirtutis, fi quid Uterorum ,crc,tibidebeo,tibiacs ceptm 14»paraphr. erasmi cepttm refero.Omniit maU 'm quibm im oUm hxreo, tihi acceparefiro. Ibidem Retuli expeiifuirij id efr, rationem de mpenjjs conjici, uel exhibui: ut, ceconommeuangelic^expen, fum iubetur referre, Gallice, rendre e^pVSfbufaife conis pte deladejptnce, Lib, ucapA Repetite, eft cafu effindere non qu£/itm.Vt,repes ri Petrum hodie mforo,i’ay trouue d'auenture:id effioffin di, uel obuium habui. Res mu^mdiu^u<ejitie,fkpeuH quieri dejierint,ultro reperiuntur)' 4^- Lib^e.cap.s Repere, notum. Reptare, fepe accipitur phf 'tts te er arde ire,utquiJpatiantur 'mhortis.Plinius,Fre^.,'< tior currentibus,qudm repantibus lapfut effi Horatius, Esj fyluas inter reparefalubres. Xib.a,ca.io Regionacim, per fingulas regiones: Oppida. tim, per fingula oppida : Prouindatim, perjingik las prouincias. Lib.s.ea.io Sutnmatira, ideffimfumma,uelper ftmmas. Lib,e,ca,i} Refdfcere, efirem poBqudmgeRa ejlfcire,qu<m nefeiebds chn gereretur,GaUic. e&re aduerti, fcauoir pw apres. Si magi^er refeiuerit, uterque uapulabimus. RefeU uit omnem rem,il aejle aduerti de tout. Lib.e.ca.^t Reftibulusager,qMifingulis annis feritur. Cui cotb trarmejl noualis. In Raud, nocens ,fed qui accufatus ,atque miudkiumuocatus. Vnde,cr aftor&reus uocaiu tur in iure ,pro accufatore cr accufato, etiam fifitmo> cens.lnde reatus. Itt.f.ca.S} Refigere, eft quodfixum eji educere,GaU.arrachet IN ELEG. L. VALLAE. 14? ^ueli^ue chofe fifchee .Horatiut, Quamuis clypeo Troiana refixo Tempyra te^atuf .VythagorM enim 'm templo clypeim fixiSi muro colimme ,detraxit ,di= cens ff.iUum iUic fixijfe olim cum anima fua habitaret mEuphorb^f%ti^ore beUi Troiani .Et Cicero legitur tabulas Clodiacas refixijfe, id e/l, fixas eduxijje uet ietraxijje. Retegere, eft aperire quod tedimerat ,GaUice, Li&.f.crf.c» iefcomrir.Cauemegi^^ nobifcim geBafuntJuuena= lis-^j^l Ztloty^3ret^Wturfcrinia mcecbee. (^^Aetexo, xis,xere, quod textum ejldijfoluo,GaUic. ibidem jifaire ce qui ejl tijfu .Quid facias ihic homo ejl ,non Ifoteft retexi,aut recudi, GaUic. il ejl tel, on ne kfcauroit refaire ou reforger. Recludo, GaUic, ouurir.quod claufimerataperio. LtRf.crf.ffj Domum reuertens ,arcam meam rectufam reperi ,jurtm ujfiicabar, Reuelare, ejltoUereuelm. ibidem Refigno, quodfignatum ejl relaxo uel patefacio, inlibjereci Reciprocum dicitur quod eo redit unde prodijt. proc.cap.s Spiritus reciprocatur cum rurfim reforbetur: Et unda ali tore exculfa,rurfuslitusaUuens,reciprocari dicitur. Etho re reciprocamur, citm expleto kgitimo curfu, rurfus ai priSlmm ordinem redeunt .Haud aliter pronomina recU proca ad id unde prodierant reuocantur. Duofunt pronomina reciproca :Alterum primitiuu. Ibidem quoduocant. Sui, fibi, fe,dfe,generis omnis,crutriuf= que numeri, alterum pojpj?iuum. Suus, fua,fum.Ke= ciproco pronomine nunquamEatine utimur, nijt aliquod precejfe t44- PARAPHR. ERAS MI pr£ce[Jerit nomen in eadem oratione aut altera unitu per copulam, adquodrefiratur. Napf,Vis patremfuwn,Po. ne ad pedes fuos ,Dedit fibi, cfc, pro illius, cius ,er ei, ' barbare dicuntur .Dixi, aut altera unitu per^Pulam: fjam obfecrauit me utfeadiuuaremVrtiiiTihVutfuojilio opitularertLatinedicitur.Sed fi toUas ccpulam,barbarifi mwmerit.vt, Petrum femper amaui,fUofuo non tum bene cupiomon Latine dicitur. Ibidem E’"''®’' *‘**fe‘ utentis uel a^^ntis sv ipro EiYSCfii-Livs, partm fitde fijjidus eji.f^ubd nonnulli autores his abuji uideantur :partm qutfitu obfcureuji fmt,ut minus periti nequeant perj^icer^-^ quodfiat reciprocatio ,interdum tamen Latine pro svi Cr sVVs, licetuti ipsivs, eivs, «ei iii. ivs, er maxime amphibologU uiandee caufja :nonnunqim uarietutis aut ornatus gratia .Omnes optunt quod jife utile efi, tibi, ipfi.iUe repetit quod futm fiueipfitKtj, Htec indijjvrentia fiepe fit mteruentu prapojitionis ,[ei crebrius per ipse quam is, QumtiUanus. Quanquk aliqui reperiuntur, qui ne id quidem quod mipfosreciderc pojpt,euitent. In lib.de reci autem prtepofitio iht e e, td habet peculiare, proc,cap,g fiantecejferit genitiuus, datiuus,autablatiuus, fema per liceat uti ipseer svi.Si pracejprit accufas tiuus ,aut nominatiuus, reciprocum poHulat, Cicero, Necmihi caterorum iudicio uideturfolm,fedetiaipfoa rum inter ipfos confenfu ,idde genitiuo exemplum efi, tdunc de datiuo,Qttmtilianus, Circa quam inexplicabilis er Grammaticis inter ipfos er Pbilofophis pugnaejl,De IN ELEG. UVALtAt. i4? dUtiuo,idm. Nam in magnis quo^^autoribui incidunt uitioft aliqua,o" adq^iS inter ipfos etia mutuo repre^ henfa. Exempla de nominatiuo , cr accufatiuo, Cicero, qinnes partes quodam lepore cofmtiunt: non,intetlpJ^l tMm,'Damonem cr Pythiam Vythago. reosferunt hoc inter fe fuiffe animo :non ,inter ipfbs. Id quod didim eji de primitiuo ,itidem fit in poffejiiuo svv s. Tamen hic nonnulla differentia efi.eam uide, S^ubflantiiimres^^ci svvs,rejf>icit ad fuppo» Jit^^erbi,id i^iommtiutm ,qui prcecedit uerbum: tt^/elegantius utimur svvsquam i? st, aut tlUs: y,miferetur noftri D«Mpropter fisam clementiam. ln= 'clamat meante domum fua,m, potius qudmeius. Si fub= flantiuum rej^icitadoppofitumuerbi,id efi ,obliquum, quifequitur uerbum, tumpr^Hat uti trse, aut is quam sws. ut, eieci columbam inido ipjtus. aU hquutusftm Petrum ante domum eius:pottus,qudmjua. Vamennec ratio ,nec autoritas uetut contrarium fieri. Si tumen appofito adiugatur adiedliutm aut uerbum, ad quod fiat reciprocatio , sv v sutendum efl, non ipa sIVs. Video columbam tridem im periculo puUortm fuorum. Suus, poffefiiumnon femper reciproce accipitur, Jn lib.de re fed interdii pro propr{us:ut,fuus cuiq; mos efl,fua cuique cip.a-ca, ii. fententia. Trahit fua quenq; uoluptas. Phoebo fua fem=. per apud me Munera funt.Sua cuiq; reddenda funt, Vt= uit cum fuis, luuentus eji interfuos,crc. Rhetor, qui profitetur Rhetoricam artem ,ficut Li&.4.crf.st. er grammaticus, crc. Orator, qui caufam agit in kcone t4ff PARAPHR. ERASMI concione,aM in Mdicijt,qualis fitu Cicero nofter. De» clamator, qui aut in fcholis, a^. fecum ,fidam caufa famagit, ut pofiit ueram rediit agere. Declama» re, ejl exercere fe morando Quintiliani, Lit.i.crfp.f. Ridiculus, a,mn, adkdiuim, non fubdantiuum. Kes ridiculajd ejljigna propter quam rideatur, luue. Uil habet infelix paupertas durius mfe. Quam quod ridiculos homin^^acit, ^ InRaud, Ripa, eft extremitas terrii-;tfua^qua fluii^'m, torrentum,riuorum^ aUuit,e.t potejl ejje ala, efl maris. Vib.i.cd.s. Rolarium, uelrofetimproeodem^locusropscona fitus. Gal. ung iardin plein derofiers, LiRi. c. ss, Riirfus, iterum,uel econtrario. Olm te oraui,rura fum te oro.Improba muliere nihil nocentiustrurfim prot ba nihil lenius. Lib,4,ca,7, Rumor,&lama idem fignificant,fcilicet aliquos fermones mpopulo incerto autore,de re noua. tama t<fa men interdim mueterata efl,ut Aufonius: Famaejlfidii libus coenaffe Agathoclea regem. Rumor Latmum eji, tamaje Graeco dudwm, S li&.r .ca,i7. Sane, id efi,certe,affirmat. Iftt fane ejl.Secundo uaU de.ut,Vir fane literatus,id efi,ualde. Adolefcens fani nos bilis. Tertio permifiiue accipitur. Sit fane ia ut ais. Sm fane male de te meritus,id eft,efto.Jit ia ut uis. Lib,4.c»45. Sarcina, res Jimul compofitte. Gal. paquet,ut qui fide, inde declamationes IN ELEG. L. VALLAE. t^r iter fdciut,farcit!tu portant. Qjcim aliam domm mmu grant .Jarci/nat ccmpif^nt. Saltus, eji fylua 'mma,necuiatoriperuia^inqua pe= Li&.+.c.fSj Sylua, generalius efl nomen ,CT folet effe caiua. Lucus, non cxduui,id ell,qui non cx= ditur,autfucciditur, fed ejl confecratus alicui deo,autfu= neti.Lutm M.artis,Lucus Dianx,Solebat enim apud Ke= teres effe magna religio lucorum ,quod er ludxis uetU tumeat. Ne<pejma,^i0^atis gratia comparata funt^ &^jKna uolup&m,ut fbntium,mnbraculoru,m, aut ji» Saluber uel Salubris dicitur qui prxbet fanitatein. hib.^.ca.Sft Aer faluber,GaU. airfam.Potusfalubris.Sonusfaluber. Vmummale habentibus ftlubrenonef, fanis faluberrU mm. Sed Sanus, qui accipit er tenet fanitatem. Sanus homo. Sanamens. Sanum corpus. Dicitur tamen falubre corpus,bonxualetudmis,non homo faluber. Satiare ad omnes fenfus attinet ,cr transfertur Lib.s.c. 7Si pepe ad animum. Saturare, ad gustum tamam per» tinet. Salio, falis,f 4ire,tflfaltimfacere,Gal.faulter,fre= Li&.r.crfaejtiUer.Et cicada filit,Catusfalit. Tame inuenitur pro faU to. Saltare, ducere choros,Gall. danfer, Ouidius: Si MOX efi,canta:fi moUia brachia.ftlta. Inde ftlatio.cr falatus. Chorea, Gal. danfe.'SJem faU tusa falio fignifcat aliud. GaUt ung fault. Salue, dicitur tam aduenietibus,qudm quos relinqui Eib.StC.sot mm. Salue pater,faluum te aduentffe gaudeo.Gal. ie fiiis ioyeux de ce que tu es\ arriue fam er fauue. Salutamus kXetiam t4S PARAPHR, ERASMI etiam 'mfineepi^oUrm. In Kaui. Scaber, bra,brm,id eft,fot^z'dm ,etiam fi non fit afperm conailu-dentes ,ungues fordidos,fcabros dU cimus. Ift eundem. Scorpius fcorpij,^- fcorpio fcorpionU:utrun<^ «ii uenitur.ut pauo er paum. Lib.f.ca.st. Scifcitari, perconari, Gal. enquerir, Scifciareex patre ijuomodo fe habeat, Gal. enquiers toy de ton fere comment il fe perte. p' Lib.4.ca.st. Scurra, Gal. ung plaifanteur,(}uh:apat rijl^.yab audientibus,nonfalua digniate perfonse. Ceulx qui dfyf^t mots pour rire affin d^auoir la repeue francbe.fcurrie cuntur, inde Icurrari fcurram agere. lib.i.c.eo. Scilicet er videlicet, fignificant certe:fedjreqm ter cum quadam amarituctme er irrillone ufurpantur. id patri curte eji fcilicet. Gal. ilefibonajjcauoirquemm pere s‘en foucie.Tu alios docebisfcilicet,qui ipfe docedm es.Secundo capitur affirmatm,Vetre,tu ne cras rediturus es bitcf Scilicet,Gal. bien lefaches,ouy.Tertib,cum emmeratis multis cofuse.dejtnimus per sciliclt. Quat tuorfunt uirtutes cardmales,fcilicet lu{litia,zyc.Sedhic modus uixapuddoHosreperitur. Lib.f.ca.i}. Scalae fcalarwm,tantum pluraliter dicutur,licet quia damfingularemfufurpent. hib.i.cap.s. Sculptile, quod fculptwmeji, Gal. chofe entaiUee. Satua fculptihs, Gal. uneftatue entaiUee. Lib.i.ca.sc. Scitus, fciens, Gal.fcauant, adiuefignificat. Scite refeondet, Gal. il rejpond fcauamment. Secundo [citus, bellus ,Gal. ioly. Terentius :Scitus puer natus ejl fama phda IN ELEG. L. Valeae. 14S philo. Scite, tdejl,pulchre. Scite tuq^uiim pmgis.fed chiirtu tM perfluit. 0 Seminarium, o"femen idemfunt, Lih.i.cap.s. diim,cr ex damnatione eius ex= Lib.i.cap.i. pedat dimidiam partem bonorum eius, Seftile, quod natura dijfedm efijGaU. chofe fin= Lib.i.cap.s. diie.ut,Sedile porrum. Secundum priepofltio ,primo flgniflcatpoft. CU Lib.i.c.^s. cero proxime,^^m^j00cundum deos,hom'mcs horni. ndn^Maxme utfle^i ejJFpolfunt. Secundo ,iuxa. Petrus fe^^dum aurem uulneratuseftddejljuxtu aurem. Ter= ^^',pro: ut, fecundum me iudicajd efl,prome. Quar= to,m: Secundum quietem, id efl, inquiete fomni. Dici, tur etiam fecundum Platonem, id efl, ex fententia Fla= tonis. Senes, quimultoshabent annos. Veteres, quiprio, 'Lib.a.ca.s. Iter ante nos amtefuerunt,licet non attigermt fenium. Antiqui, utrique dicuntur,fed magis ueteres quam fe, nes.Veteres autores,id efl,prifci,nofenesuel antiqui du, ces. Senibus deferendum efl,uel antiquis ,non ueteribus. Tamen uetulus profene uidetur poffe accipi. Senium,fe^ ne(la,feiK(lusidemfigniflcant,niji quod fenimpro trU ftitia uftrpaturiBn pallor,fenium. Sementis, ejlfatio uel [eminatio ipfa,nonfemen.Vt Lt6,4.c.i4. [ementemjeceris, ia er metes,Gal. felon qutc tu auras fe, me, tu recuiUeras. Seges, efl eorumfemmmn ex quibus eonfleitur panis ,nondum demeffa. Capitur dpoetis m= terdim pro terra fubada. Gal. terre labourable, Fru= Ses. uide loco fuo.