Antonii Mizaldi ... Phaenomena siue disputatio, omnium aëris commotionum signa, ab iis quae in Coelo, Aëre, Aqua, & Terra palam apparent quatuor aphorismorum sectionibus, methodo quàm maximè perspicua, diebus singulis fideliter ob oculos ponens ...
Full text
ATSffOl^II MIZALDI MONSLVCIANI PH/'NOMENA SIVE DISPVTATIO, omnium aeris commotionum iigna,abiis qu® inCoslo, Acre, Aqua,& Terra palam apparent quatuor Aphoriimorum feftionibus, methodo quam nsaxime perfpicua, diebus lingulis fideliter ob oculos ponens, ElrSDEM FI{OLEGO MEN-^, IN QTlSrS nomiUn de Erutorumfrxftigione , Craehs mutationum exsolkthtenomen0pr^ejicendar!i,certa methodo. F.ARI SIIS, Apud Barthnlomsum Macsum, in monte D, Hiiatii, fub Scuto Britan nise. jv^d. Lxxxvir. Cum Fruulegio Segis.
AD REVERENDVM ivxta ac irvditvm matisconvm episcoputn ,PBTRVMC~ArS TBLIANVM, Chii* ftianiffimi Francorum Regis franci sciAntonius Mi* zaldus Moniluciauus. PErJii!7e pRAS sYl,& quamfrcHndiJiime, Tui memoria pertinax /emper mihi Inhajit ,ex quojiore te vidi tuo Vi^erejiudiis litterarum, bittvrix ^Dutn te reciperet hojpitem do£liJ?imum. Ac dehinc henefia profequentem ^a maxime Ef liberali ^(ege francisco,ajfequi Jujlos honeres^^^ labitumpramia. Tumgratulabar vere :fednunc iammagU. Trincipem clarum ,dcSlum ,gratum ,bonum, £uitotui orbis nullumproferat parem, iiic Jts adeptus: dextro planeJjdere, Mira eruditio huc tepronexit bene, Certufque rerum ac multus yfus omnium: ^uihis vnui (ingens Uus efi )Kegiperplaces J'y deligendo diligenti,vt dihgat 2^on quojlibet,fed eruditos ^bonos: ^uihttSfDeus !quantumgratus ?nonquaritur Illis ,magis quifojpesprajtt ac diu. }^amfe patrem quam Regemprabet verius. Reuotentiam vnde,non metum ,paratfibi. Hunc pR. AEsVLalme ,virque quam doClifsime, Vo^ros labores (Ji quidem dignos tuo Tauore cenfes :aut ynitts afiimas ^fsis) videre cura^^uidpofis jfeio. Hoc da mihi.yix credas quantumgejliant ^gis venire inpToJpeSIum.? RAE SVI. bone E?*parati te ducem manent, yoca: Torfan dabunt yoluptatu vel tantulum.
frAncisco francorvm regi christianissimo, antonius Mizaldus Monllucianus, S. P. D. LORIOSVM eft ,FRANCISCE Rex Chriftianiffime ,&eruditorum omnium calculis maxiraopcre probatura, illuftriffimam tuam Maieftatem fmgulari cura conftituilTe ,vtqui in hacftudiorumtua metropoli Lutetia (teMecoenate) publice docerent, partitis inuicem operis ,arteis vniuerfas amplilfimo cufrudu quotidie diiTeminarent.Fuitmaiorum noftrorum votis diu res ea expetita ,&tandem DeiOpt. Max. fummo beneficio, tuoqueplanc liberali fauore concefla. Cui cx literatorunvpopulo cum primis eruditi ,&in vindicando, tuendoq; literarum iure admodum propenfi,hodie no dicam gratulatur,red vt faueat, vndique ceu dato ate figno,certatim accurrunt: &c quod Academiq tuse legendo, aut feribendo profuturum fpcranr, fedulb depromunt .Quod ego exaciis hifce menfibuscumobferuarem, ne omnino in medio literarioru operatorum theatro ceffatot haberer,cogirandum mihi duxidefereda opealiqua.Conferentibus itaqj aliis alia, hunc EPHE aij MERL
EPISTOLA NVNCVP ATORIA, AD MERIDVM AERIARVMlibellu.inAcadcmiiE ru^E vfum emittere vifi mfuit :tuamque Sublimitatem,FRANC ISCERexpiiffimCjin eius patronum ,&(fi pareris) arbitrum honorarium de omnibus eligere, cui difciplinarum &ingeniorum turbulento hoc leculo cura aDiis immortalibus demadatam effe intelligimus, eximis cuiufda pietatis in nutrices Rerumpublicarum litcras argumetum fanequam perfpicuum, cx quo vers laudis quantum in omni omnium eruditoru choro iam tibi paraucris,&(cu olim fortalle quieuerit egellas,ingenioru prodeirc volentium expugnatnxiniulliflima)locupletmslis paraturus, dabitur alias feribendi locus .ErgoFRANCISCE RcXjCx omnibus quos hic Sol vidit vnquam, de literis &literatis optime merite (qui nullum dc Mularum coetui foles excludere, necrriftom vlla cx'parte cum Augufto dimittere :fcd in auribus, &oculis, Traiani exemplo,libenter habcrc:& facilem, quod in Pompeiolaudat Tullius, te prsbo' rc)dignabitur incomparabilis tua Maieftas ,lucubratiuncularum noftrarum quicquid eft(ri tamen aliquid eft) quod hodie hilariter offerimus, pacato vultu, ac manu (vtomnia) nonilliberalicxci0 perc:5^ apublicorum negotiorum cura, rcgnique onere (quod non fine inligni honorc,&pariglo- •iafahciterfuftines )liquando relbirare dabitur, ‘fefquihoram
FR^NCISCVM FRANCORVM REGFM. 3 fefquihoram illisimpenderedinimium, fubtrahc dimidium.Quodame didum quis non cxiftimabir, quod Regem TntAviqo^, quale te effe conflat, meis chartulis indigere putem :quin verius vt habeat fereniffima tua Maieflas, in quo poft grauiflimas occupationes fefe oblcdct,acmanifefta in occultis Natura veftigia diuinitatis palam intueatur .Nam fiue furfum ,fiue deorfum, oculos conuertet:domi, aut foris aget :prarfentifhma per diem &: nodem futurarum aeris comotionum figna,ab his qu^ fub profpcdum vndiqiie veniunt ,fumma cum voluptate quotidie excipiet. In C^lo: aSole, Luna, Stellis ,Sc qua: circa apparent.In Aere; anubium pidijra, fitu ,&conhflentia :.Ventis item ,&ignitis fpedris ,nccnon metcoris reliquis. In Aqua :ab his qute inibi vetiantur &circunftant .In Terra: amontibus, (yluis, rebus domcfticis ,omnis generis volucribus, animalibus tam manfuetis,quam fetis, infedis, reptilibus, &aliis quampiurimis. Quarum rerum obicruationes partim hifcc oculis adnotauimus: partim ab antiquis, qui hodie toti in id fune permultis, fideliter excepimus .Fateor coceniplationis iflius figna, in rerum natura adhuc fuperefle multa; qua: paulatim cvy rZ ©ea ,'ou fcie tandem proferent .Nam vt dode icribic Aratus, aiq
pp.olegomena in EPHEM. aer.. /fw htme cuntrumqus numerofifsimognge citissime difirAhiexMrenm tHr.Q^^qmAfcnfrslt^dnt^ ^quod exterius offeriefrZ*’-. turffiHCdh derefftue dlimde trrupdt^extefore duerjtHnt;pr£rt^iunt,~)rel in totu dholent :mirctri nequd. qudm licetff ex dere quem reuerd cum reliquis dnimulihus ccmunem hdbet,proprie noprffxgitjlliuff que motus eyejligio mnddmittic^nec editis ("Vf hruHorao rA- ^‘^)f^^^‘ffords elimindt.Qfftqudm locum etidmhic ticcinari fo hdberepotejl,quodde effediis cumprffentibus, tum hufattfl. ffturis,/olusperprizutfdscdujdsrdtiocindri,^l/oce,omm^eJlu,motu,dcfigno exteriori efjicdciore,tlIdpdldm depromere natus eJi.Q_m res queddmodum interiorempotioremq-, hominisfacultatem infigniter exercet ^ita exterius occurrentia ab apprehen fisnis ^cogitationispromptuario celerrime exclu- 'x dit. Qmis (Ji yidebitur )ex Theophrajiro Themifiiocdlejiemintelligentiam ,cdufam non errantem addes :qua afftante ,hominesfutura loquipofp, etiamfi eorum qus dicunt nihilintclli^ant, tam facileippinor)fateberis, quam brutorufenus omne ab ea alienifsimum effe.Sed his relictis, partem qu& promifsi nopri ef alterd,rudius(proindequeplanius) Srmafenfi ytferet ingenij tenuitas ,yteunque aggrediamur. s>«« mar induhitatiim habetfncera omnium linguarum Fhilopphid,cl^omni exparte cofeffumfruta Gr&- ‘If‘- cis nobis muta, ^irr.uionalta nuncupata, mortali
AD REE.VM NATVR. CAND. 7 mortali anima ^JeKjltiua duntaxatpradita ejje: (jUAl/na cum illorum corporeyt nafcimr,iamillo interemteperit :atepte oh id adliones alias obire non conjlat ,quam quaefunt carnis ,^naturaperpropria organa ,nulla pramonfirante yiam ratione, corruptibilis .Quanquam non defunt qui mirabilem 9^ induftriam,nddicam in ma^uanimalih^,yerumetiamminutulisgn^ranea,kpe, Tormica,^ aliis contemplantes, rationisparticulampra admiratione illis tribuere nihilJuntyeriti .Sedhumanaprudentiahoc (ytyere dicam) idcclum, zphingenij ac SitmUtmU^ rationis(pvt loquitur Philojophus)jimilitudo,yeram rationem,^ mtelleclum illis inejje nonprobat, non brmiiiiufi. cogit,non yincinetiamftparticularia quadam moliri,fentire, ^imaginari donemus: quodynofemper modo in propria cuiujque ^^ecieperiintelliges. PJam qualibetHirundo nidum eodem modofemper facit,^Aranea qualibet tendiculas artefimilico- ^•ourarS texit.AdhacFormica quauis,a(ldte frumetu nulla ^I''n rtoiCtpTofne futuri prouidentia (f/t multis ejt yijum) Jed pratates. fentis cibi auiditate fimiliter colligit .Et Ouis qua. libet aLupo metum eodem modo concipit. Traterea Perdix omnis aucupem [fefepaulatim fuhducendo) fimihyia ludifcatur .Quafifuntgmdeergo (inquies) brutorum multorumpriuatapeficulationes, qualesincirculatorum,hijlrior,umue, ^ludionum equis
PROLEGOMBNA IN EPHE. AER. cm»m &^‘}»is:,cambuff,,^ abis^plurimas animaduertimus? tcjutrS, mo HM/ytfeyio loijmr,non de orationis aut Serborum potius de pronmciantis gejlu, aut motu extorqueri ,de experientia conjlanter tibi pdem facimus :perinde ac jt Cani minetur quis, >e/ Equo ,quemadmodum Metttentius apud VergiUamaneliumJslandiatur-Nec valebit quod qu£,dam humaram Optra operibus fimile nefcio quid moliuntur : ir ^pes aliijast £- dum faa aluearia extruunt ,cJt* Hirundines dum iuxtaplajlicen nidos architeBantur. ^dhacgraneae dumadgeometricum arti fciumfias telas componunt .Infitper quod ajfeBibus quafi humanis nonnihil ducanturCrt Canes exrinBos dominos eiuaptlatha ,r»7 manitfilantes, &iLltsplerunque commonentes. Porro quod mtlts. ajlute (yt homines )fimulare difsimular^ue norunt :yt V'ulpes JCSP Equi. Infiper quod yoces hu- -Animalia manosaues modulantur,ac referunt: cuiufmodifiunt ”rU& 'ftd'fittactts,Coruus,^ Pica,quamfinonyideas ,effie nefiapeda. negahis auem.Rurfim quod humanarum yirtutum acyitiorumfimulachra quadiexhibeanttytprudetia,-Apes,.Aranea, Formica, ^alia:fidei. Canes: fiperbia,Equi:pietatis,Ciconia: doli, P^ulpes: ingra Ek&ione, titudinis,Hirundines:&‘ Ita deinceps. Nahac{quarelmteaeUacutiquefuerint )nulla eleBione ,neque arbitrio, ‘^St“hrmta intelleBu, ^ratione agere confiat :fiednatura occulto duntaxat infiinBu, ^ahfirufiaoripinis
AD RERVM NATVR. CAND. S ^inis :mpetH :cx quofdiium yideas ^>f quandiu yiuant ,quod ante pedesptum habent ,futm admodum fecura j^olum prof^ktant ,corponque omnium maxime inferuiant .Cuius motus ,quia ^<»tu<tni adaerisajfedliones (>/ ante monuimus) componunt ,neminem captare debet admiratio^, aerem reji illas ci?*fentiunt jC^gejiu ,yoce, aut alio quouis modoforas:,anteqHAmcogitent {Jl tamencogitare mihi concedis )iltco deponunt. .Amplius ,quia cognitum eji caufam primam .AAun» perfecundas in hac inferiora agere, (A' fingula (in- ^/• /-1 ^rr•/ gulis ,propriijque dotibus ,acfacultatibus ,tm- &fign» menfam opifcis bonitatem ifn fapientiamjpiranti- . bus donare :abfurdum fortafje non erit ,brutorum nonnullorum adliones ,futurorum fgna, cdefium corporum {quantum licet )diFpoptioni per aerem (in quo cJ?" aluntur (in reffirant) ^ramm confonantia (latuere: hifhut propenftones quafdam an'' J-j ‘^j^jdrtthfirumjtinctus adpeculiare quidpiam agendum, defignandurrCte, ynicuiquefuos afcnbere :quibus aumaUbm ia rigantibus ,corporis theam prafediurapotitis, \mirafagacitate tempora prmidere ,ac pluuias,Cp* yentos ,necnon ferenitates ,yer ,hyemem ,peln Jies ,cadauera , ^alia ,motu ,aduentu, olfadlu, \yocegejiu, ei?-fmilibus calo duce prafagirepojfe, opinor non reclamabunt candide eruditi .t>ed Clau-
Ptal lih.J. ^4potele/'. Ttol.m €en AClaHdwmPtolemxShis de rebits paucis fua lingua accurate Philofophante exyetujltfsimo codice audirefuperuacaneum non erit .1% S^ccuxfa^eii (mpuit ) ttcrj^ 7015 7ta.n ihce'iecii 'Zt^yimarMtSpa,'jtcify/3p ,tcjtMoK <S)e yji TtcLp itioii oAdy^v ^aa>\i,dii 7^/ dpoiy TCtVisfcdrmn 7015 tTj^tnVs 2i^(fio'gpt5,'tytiiv •}^’Qti7taio '-ItMoidlmaijV^ Vgjtyo 5.quod eji ,Verum multa excellentiore quadam yij ^jlmpliciore ordir.e prdtcognojcere yidemus., non modo penitus indoclos homines ,Jed bruta animalia quadam :jicuti funt temporum, difflatuum annua dijcrmma :quorum caufa in Sole ,df calo delitejcit .Necum re mea quidem fententia .Nam (ytilie iiem alibi tejlatur) uSy 7^'7U'ndf tta.^\ y^nav eiSinv ,forma i'feriores ,dcalej.ibus afficiuntur ,illifque {yelutparticularia yniuerfalihus ,d^pafsiua a£liuis )feruiunt :reptanttque dcorfm per aeremfyderato defluuio facillime parent .Hinc fortaffe Gallinaceus Gallus Phixbi ales ,de amnibusfnygentem Solem, dfperfubterranei hemifpharij cardinesperagrantem ,etiam intra denft fimos parietes prafentifett ,df expeditifsimefalutat, partiumque nociis diflinSlionem ,omni horologio certius mnuitiquammtelligentiamyt habet patientia ar-
•__AD RERVM NATVR. CAND. 9 loS, ecjuis Gs/ifo dsdit^Sic MiBdt(s(yt ejl apud Hiersmiam) in cAo tempus fmm a^nojdt. ¥ormic£ minimum anmd,fedtamtn proWsumjtnttrimio (vtJcriSit vRnius') i^ukjcunt y^(endunia ve[ totas noSies onerantur. Auem Varram oriente ^rio non apparere donec occidaty &Vireonem initiante dnntaxatJoljUtio prodiroyidem audoreji.Sic Hirundines, Grues, &voCucrumaCi£ pfer£^,anni dijcrimina,jines, &initia noSis.oS ocufos certo panut.DomeJhc£ Lujcini£(pr£jertim mares^inemte Srumam,aut(fi mauis) fySemuJoiJlitiuycantu admodum 'vocaiitacmtiSus reUjuis fuauiterprodunt: ^Hodnos invna, atpue a(tera,Jumma cum admiratione apud amicos rerum natur£, &occuft£plrilofopSufcrutatores feddos non femdjumus experti.Sic Canes inferiores c£[ejhum canum cojmicum exortum, &vires cum Sofe pr£ter rdipua animaiia (feones exdpio')Jentiunt,expauent ,&propter ra&iem admodum detejlantur .Armenta cum ^re^iius maleficorum (yderum congrejfum &ecfipfes in Ariete, Tauro,ac CapricornoQferuatis cautioniSus afijs') nonfine^raui ia&ura &lue pudica a^nof eunt. Q u£ res poetas lomines (ytGr£ce, verecpie dicam') cpiAcaroepofccJiss, ufe «SfoAoydfxfusjfortajfe permouijf epotuit, vt edum adto ^fpS£ram ollauampenatis animaliSus, reptantiSus, b.j. fiadruCd(, s. VidePlmii Inferiora a fuperiori' 6«>‘ VrJe ra o£iau^ omni gi'ne' re animaliit fcatcit^
PROLECOMENA IN EPHEM. AE.R'. (juain^eMus &afijs o^icrent, certif^ae dijs(juu ius^Unetarum orfci jcatmt)Jacrarsnt,& interpretes adderent . Secf vereor ne f)£c capi aS injtmis rite pojjlnt. UUs itajue vtcwtj^nedefiSatiS} ad fiumdiora me conferoy&pSyJicum fftoad eiusfieri potejl) deinceps a^o. Brutis (hibrutisfofampSantiftamfcm^vtprinceps Acadeuft^ pro Jctipjit vlatofate[[ites dejUnatifmtfenjus') pro ratione SaSeri, receptum ejl-.^ua impefCente,ttec afium jH'am fd ejl ai aere &tempejlate (conjifij inopia) dfcurjnm admittente ,per tepidam c£fi auram,Jerenam, trancptdiam, &vernam, exiifarari;^arrire,venerem exercere,nidufari, &pianfiiifia omnia a^^redi-.per oSJcnram verb,ca[^noJam, frifdam,iHmidam,&iyemaie,tHr5ari,^emere,[atitare, &juiduis trifle oiire nemo non videt: eojtte omnia (yt diximus) ante efficere qn'am coftent : ‘tpibd cum aere Jlatim adjint& aSJint matrices rerum ijlarum caufe :puas fiia occupationum &ftudiorum turSa non premuntur ,vt aEfutum excipiunt,ita aduertetiSus paEam infyna advjum traducenda,cimodhmexhiiet.modtotum adaere (i/t denuo id repetam) cimunem viuentiu omnium offtom”il^mTtinam, corpora, &culis fpiritus Hippocrati impetores.crm tumfacientes,ficveffic(vtpoJieadtcemus)attepe petu« farante.cum vnmrja hacin^artc nte^hiiojophantiff fcSofa
%Ap RERVM NATVR. CANDID. IO JcScfit detorjitsre, &ad^ro^noJUcas comotionuau' r£ ^r^jmjiontsiniiiis adaptare,nihiCduSitaSiszidque^rija^io naturdizjmdejHidem lamfficIzKs plzitoJo^fiHs acHtijJimus hJenJiSusj &occndta cordorum ctfin aereJjm^athia,ve[dia "vinwn naturdiumin animafiSas agitatione emergere, pr£cfare)Vt mdta exijhmaHit.NamJoCo cojentietis nature impetu vu £et:-vnde SmtaJiSiduntaxat Jentire ^noSis vero preJa^irO) oSfemantur :&de commodis aeris)^UO' rum admmcufo viEius )dtb, tuto, &ineunde paratur, fiSi in primis fetari: de incommodis vero, vnde dfipenuria, &dijjicuftas, triftarr.^nod, vefme tacente, juiuis Sofe meridiano cfarius perdpit. Verum alia plus afijs fentire ,&pro vario nature cmuj^e,ac d^nitatis,necnon ordinis (yt cum Pfatone fo^uar)jradu, Vf dtius, ita certius preja^ire, apudme dufiumnon eji. Caujamfi ^uisferio exiget, ad eum in cuius manufdentie & fapientie omnium^ arcanorum tfsfauri fatent,cfementerremittam-.quos dumcoCfifitu erit, vtlrec& occulta aliapleraqueintell^amus,noSis aperire di- ^nalitur. Quanquamnaturamm XJloTfoirlx^, & corporumfyt loquuntur)dfpofitionem,que caufaru plus dimidio plerunf.e effe folet, fuam Uc pre- .ro^atiuam r^nofcsrepojfe non infidor. Sedin viam VCfiplacet) redeamus,&Platonico Vergilio inprob.ij. landa Vnde /agid aerii in brutis. VdrijnatH rarie CT ^nitatfigr4 dus in ani* malibfa.
PROLEGOMENA IN EPKEM. AER,- (janda h>ftomm^r£jajitione nokfujfra^anti) fi' tientempr^SsctiiJHi mrem. yerg.l&.i. HaudtjHidm credo (inftit) julaJit dininitHs tffis In^eniv.m-.mt rerumfato prudentia maior: Verkm)VSitemp^liasj& c£[i mobdis (jumor^ Mutauere vias,& luppiter Snmidus Aujlris Denfaterant fi£ rara modo j&^h£ denja refaxat: Vertunturfpeciesanimoruni) &peciora motus Nunc dios,afios dum nuSifa ventus ageiat-) Concipiunt :f>inc iffe auium concentus in a^ris, Et [£t£pecudes.&oHantes gutture Comi. Audis itafie nudi animantium a5 domine, diui' nius&pr£j}afifius injenium datum fuiffi.fiifda m^JiuinX p'^dentia (vt ditium ejl) confiCio &ratione omnia &^rdtjian dijipuirit ,temperat, &ajit :Htfyue ipiajif£uis tot' "dtoriSus naturalem inclinationem detite Quoadeius fieri potejl )coercet ,&ne corporis fdertatifuS' 'inuitante aere anci[[etur,ar£UjJimeinfrenat: vnus Aamaiium nuMa gaudere ,& inferenitate trijlari poeorysm^etjl; juod csttris animautiSus necatum ejfe con^ fiat :juas fdius natur£ ,&ambientis aeris caCcajsi. riSus (ytfic dicam) a^i, &ad qH£uis pr£cipites, ^ua data porta, exclufo conjdij &rationis di' Eiamine raptari ,non efi in tanta duce quod am^ pfius 'a me iCfufirari proSariquecontendas .Vohit itaque (ytrem omnempaucis coff^am) diuina Maronis *fL
RERVM NATVR. CAKDID. II Maronis^(jifsfopSMj corpora, &i[[orHhoJptes anu tnos ,aeris commotiones tsmneratnrajjiseJequi z jnod «S Hipp. HeracCitOy Democrito ,&antijuo^ rnm pfer^jne deoromptnm ejjs non tam adhii'tes animos to jjiihm verntn ejje exiftimo .PaJJlm etenim de iffis audirefacite ejl j^ermultHm referre auatiin aere corpora i^a focata fint: ex cuius haHitudi' ne nariaj tumores imaginationum pictores varie fermentari,&SineJludia dijfimi[ia,dfparefjue anu morum motus profitire ,cum Pfatone &Ariftote' fe ,fidem (etiam de fiSro) aSundefecit Gatenus. '» X\•/*•>'. •/* libdlo QHod lam vero cum aertpje ,tmo vero mundus htc infeanimnm rior, totus ftantus eJi^fiperioriteorporntationiSus mtus.&cnecejfarih (vt Peripatetica perjonat pSifofopSia) fuSijeiatur :cumJleff^e coConi c£[efies, in aere perinde atjue inpatentijfmo campo,fua juotidieCon' ge (atepuefpargant feminacum inc£ti &terr<e coniu^o (ijHodomnium primi docueruntPjtSyoru * ci) vnus aerJit ve[utiparanympSus,in juo cetejiu radiorum fumdam puaji veCuatione, quotidiefieri confiat :ecpds amato infidatitur prima comma - tionumfuarum mometa c^efo detere^Sane fipfuuiarum,ventorH,niuis,tonitruorH,traie&ionum,come' tarum,aut aherius meteorigenerationem prima at originefpeSias, Ariflotefemimo vero phiCofopSanArifiouUs titmfamilias omnes, viijue inclamare audies,Sob.iij. fem &
PR.OLEGOMENA IN EPHE. AEjI. B£c Vti:dt Sofem &Lunam,yda[iasjiefias,nuks itm,mon^ JliL/aT teijteErafn, aijuam, &rdijua 5"vcfo a^pardunt; vef a6 ipjis animantium corpori£us ,motu voce, aut «fio juouis modo prodiSmt. Quandojuu dema yaporiSus ,exSdationdyye inter ocuium vejirum &edum ,per inane deerrantibus ,JenJu Sdefjue brutorum partes (dum adSuc in yiafunt) titidantibus fieri vtjuperius didiciflisy ita ftfius o!iii«s-'jU' fofKaaudietis.QHiocubus yfiiain fui borixontis que ia cen^ ctntro vbifie Jiat,de emergentibus duntaxat in ea diximus) focorum,&par' tis anni natura, certo indicare potef .Jed ita, ~vt iudicij trutinam adeam partem femper inffeSiat, ^U£ prderc^atiuanm pondus adJe pertrahet.Vt Ji icfiate pfuuiarumfijna vobis proponi videbitis, ^uia bona ex parte cafida ejfe fofet <ejlas ,&fcca, proindejue nibiC aut minimum cum pfuuiofa aura communebabens,remijfiorem bumiditatem,ve[pro ea nubifofum tantum aerem,pronuntiabitis.tiyeme, &Vere,vafidiore. De ferenitate contrci,& ita de' inceps. Sedattentione d^numeJl,jHod^H£ hnubu bus,&fpeElris afijs in aereJuJpenJis,eruentur pr<efa^iayin fibero horizonte &vndi^ue pemioQvt tota edifacies,cum ventorum trabfu commodepateat) Pire.!» pro exerceri debent.In fiam rem fanefiam opportuna 1 ””' eruntrura,f4£(vtfcripfitPfinius)vereintef'f' fi^entu V
A^. RERVMNATVR. CANDID. ly [icentibus ,dsprebeitdendo cAo non minhs confo. rmt, ^Hhmjyderafis fdentia a^rofxfidterexco- [endo. Nec arca ventos vobis dormitandam erit; namiffos coffe&as in vejlro Horizonte nubeculas aerem conturbantes^nmc dijft^are ,nunc alio d^- trabere, &adnotatafyna eluderejplerun^ue objer nabitis. Quodnos in^lmia,^randinej& tonitru lo' cum habere J^^enumero animaduertimus .Vnde commotionum aeris ^ro^nojiica vtiijue certa non effe,necjiata effebia JemperJujtinere,ex^eriundo dijcetis .Qmnjuam alicubi ejfe confiat. Quodviderit vuljusj^ui mutationum aur£pr^di&iones eadem die, imo vero hora &momento, quibus in colefii ephemeride aut alibi exprimunturyinpropria vr be,villa, tyro, &(fidijs placet)etiam te&o, &foculo,nonfine prodicentium conuitio,ridicule expeElarejolet. Oquantum efi in rebus inane iTofi profehlb res aeria (vt vere dicam )laboris,dijficultatijcppleniffima. Sed de his per occafionem alio in lo co. Ad vos itaque redeo ,tSH-Ajccfoi tpvm<Q;.?.si, quos adpro^nofiicorufidem maiorem, fedulusQproter iam dtEia) moneo, vt fi^na 'it conjiitutione contraria etiam accurateperuefii^etis. Itaque vidente tempefiate, aut plutda ,ferenitatis figna expetis: .. perJerenitatem,contr'a:ita de reliquis. Nemoemw ^cerebri vfqueadeo euerfi mihi ejje exijhmatur, qui JennitaVe^itoTHm ohfenutin in iudicijs aeris no gU^enda. Contrd\uU gi O’ pU^ betor» em neam epU nicnem^ * signa ^ at ris cQxpitK thne obJeY naitda^
PROLEGOMENA IN EPHE. AEJI.' ferenitate intuendo,aut ^fmiam,de iffisferio miU' li^ilfiixd dicet.O^timu erit inJu^er,Ji^nH fyno comu^ere:& triiHs,fex,dece,Mel^iHr&us in \mconjfwanuim ^ercma.n' ()<erere.Ad(i£c pr£teriti anni, menfis,ve[ Mdoma^ *“• dis cremataf^na dd^eter adnotare:at^ Sis pr£' Jentia,&fr^JetiSusfutura copnere.nam Sic(yt in rSstoricis ar^umentisftiam turSa vadet- &jU£ na pnfuntfnjufajfnudtaiuuant.QmdJemeddiBum, pro vefra pmdetia adomnes apSorifmoru nofrorn cdaffes tanfiamtSeoremavniuerJadepofSac adapta miicU aerefudeditisdnterimno ignari,jmmpdurima expar ns, edi er ctefi(cui corruptiSides fee mundi inferioris cau' IT re^si' /<£ )"vedut primari\s £r ajentidus ,vdtro odtempetionmsxifant)Sic JupereJfe-.in^uoJiparuamfdemmiSiSo' d:eiltis,Vtodem£Utn proferam: (Xix«ioA2s (induit) “TiSi ocif©' XisirivoySj/cu. fdlio^om cpoufcciTiM , Ti oiJLOix dnKden ePK ffo ToiK&ooy crvfi' •srfoi.uKTuy ij?? rt? jjff. 7" aTTOTf/Aisfilms. juod f: Generalia vd fa aeris, certis temporidus eaportendunt,(pi£funt in fuperioridus, deftis pi£que accidentidus expdicata. Quanquamad Cometas, &vniuerfades adias aeris imprejficnes detorfieripoffe,ni fum nefeiusi quas &T/oj noffe, &cum Sis mfcere maximopere ^ cuperem ,atque adeo per vejhum candorem impt' trare vtcunque contenderem, nifi negotium oS df / fcudtatemp gai.
i» 4P. RERVM NATVR. CANDID. l6 ficnkaUm non mediocre vokfacejjerent. DaRtur credite}in vejimmgratiam i([isfms aliquando locus. Cstmm-)fihdada^(}orifmoru caufasdemi jiratimefa^ attinetjin cetu &quinquagintafeptefeShonis prim£ leuiter ludere efflagitantibus amicis -viffmfuit.quhm eruditcjcefebunt do£H,quibus cata [os meos deformes,^ro^ulcbris offitare non laboro. RefijMore «sZ.o?^y'iccs ex induflria omittere cijiliu Jifit.Nam praeterquam quodres eafafHdientibusJloc*>' ‘«“Iqs macbis (qui plurimi Juni) naufeam ex repetitione prffenti mouiffet,etiampretiu oper£(tnfiJuperHatna aphori^ caneum)nullu attuliffet. Taceo quodex contranoru collatione,quoti! eade eji djciplina,erui tam facile hfmtaH. poffuntjVtnibilfacilius.S^napluui^cctrariavtferenitate cbjtituunt, ita catfe cbtrari£ citrarias ponunt. Rutfum,plHuiaruprqqnoJlica qu£dam,quead' modiiopportunis teporib^ niues,grandine,pruinam, rore,&Jimilia parturiuntfic caufte vnius(fiproBe * mjceantur)caujis alteriusjuBJcribut.Yeti foli,ve[ comotimibus alijs remixti,tepejlates, &quando:^ mera tonitruapercrepant: ita cauje circufpeEie detort£,caufas(accerJitane^atione)oppoJitHjlatuetes ajnofcut& comites babet. QU£ pro vejlroru ii^emitteris niorum perjpicacitateJi(yt parejl) attemperaSu iis: caujas alias ex ahjs expfcantes ,vel (quod '^eerteprobarim)meliores vejlro marteciminijestes, gratiam.
PROLEGOMENA IN EPHE. A gratiam «pjitfwe maxmam}& [audem a^udomnes Jine inuidia parem inuenktis-.mejue in pojlerm vo fo perpetui) amicum parabitis .ASnnde pro/eBc» fatis ejfe duxi,Miam ex pSifofopSisymedicis, &mO' tSematicis qHafemcdf MoSts aperuiffedn fiofi fie Motui nonfum ajJecutHsfattem fiodpotuifum a^' jreJJus.YoetHrafemeJlrisvixdumfuit.vndeaSortio Menks^fiam partus dici meretitur: de f.a (vtefi apudPtatonem) metihs iudicaSut otjletrices^fihm pures.Sed ex votisfortaffe fic infurgat fdfpiam'. (f‘^uAiis Qmrfum EpSemerides f:£^aut juivfumprdflant, nphemerimithfve profunt^dkam.lnprimis revu aati ftudio' dc!asri£. tcrC'' tc ^ r •' Jts,trjulcantibus efioranauns, plunmnm commo' dareintettgstis-.juod exittorHvfuomnin maxime fit, futuras tempsftatesfonas atf matas, tepeftiue pr£nof:ere:& ex Sis fiodtonit efi arripere, fiodve ro matum ejfugere.Cuiusreipofi Varronem,Cotu' mettam ,Ptinium ,Vergitium ,Hefiodum, &atios fiampturimos ,teflem citatimus Marcum Catone vitticumfiUmSuncin modum admonente.Opera o• m.nia (infiit^mature cofidas face.Nam res ruftica ivfticcrdf<^ ft,fi remvnamfero feceris ,ac occafionem tcsAphorif. Citi &aeris (juod ad agricutturam attinet ')fu exctuferis, omnia fero &frujlra fades.tiiec ihsophriu temere. Nam ucu^ae (vt Satet Hippocrates^ ^‘tAumtyt adnotat TSeopSrafins
AS RERVM NATVR. CAK D ID. I7 non fljer.if» nam^nndo,canendum aventis,&tenu ^ejiatidHSy^iums item &proceffis :^u£ omnia jtd nonpr£Hiderit ,incantns opprimetur .fedomninm primn amortispericHto,Jifiiripotejl,cauendii:^Hod certe tantum abejl, vt diceSat i[[e,jHantHm tenuis fynicrajjitudo patet. CommodaSitinJuper mifitari Afroxwsordni.Jijuide ducis copiaru ad 6e[[um exituri,ma^ ximopereintereJl,vi£,& paMationis,necnon com pertKcejfu meatus cauja,tempejlates advngmmpemojfe :ne cum ejuitatupeditu acies,morSo &fame, omnijec' rof£uiore,(an^ueJcat-.ac viriSus mSeci[[is,jra^lf' CaSefatiata,tandem concidat. 'Poflremh ,etiam B.m atri, medicis adprimeproderit :quorum maxime rC' fert ,vtpajjlm cum Hippocrate incuCcat GaCenus, temporum mutationes ,qu£ morbos potijfimumpa' riunt,pr£uidere:& aerem cHpr£fente,tumpr£ter' itum, Zfjuturu dif^enter expforatum IjaSere :cui meScorumfiCii omnes Gr£ci,l.atini, &AraSes,in' ' ter caujas tamjdu&res ,quam injaiu6res,prindpatumiurededtJfemifiifemperfuntvfi.Paucis,omni aj mna omnium Hominu flatui 'nseoymcriti fianc.admodum jrJr c c projuturamjperomein aiem beluam more,vtt£ hU' ptrtimre. ius (uSricafrqqifltas tranjt^aturfedJit vaCetudihis fu£ (cuiuspartem SonamfiSi vendcat aer) cujles ..^d^entiffimus Smo,janSdum veremimaf,mentf que capacius a[t£:atque dumforas,admerces, veS c.i. deSi~
modejid tx PROLECOMEN AIKEPHEM. A'ER, deitas operas,aut dio peropportuneprodemdu erit ferio intedi^at, Sr.mature expediat. H£c t/erSoJim fortajfejH'ampareji,'voSiJcHpr£fatHs,candidirerH natur£candidati, Vde dicereflatHeram,nifi diud in mente percommode t/enijfet.Hem^iddidwdejl^ inanietis iS^[i ieiuna tenuitas, &rerit verSorujue fumma inopia, in fiafiinfefidtate nojhamproddimus,imo vero juiainj^niterprodidimus,v^rum candore veCeopCaifddiore expe&aSimus,juedrem eius natur£ ejfe inteffijatis, vt doceri ^ud mornari mafit.Addam ^uodmufta etiamcontinet,^U£nfcio an efo^uentU TipaiToSiQ' dfe Cicero,Jireuiuifce' ret,fatis Ciceroniane efo^uipojfit. Certe verSorutn puritate,non ne^[eBa(juoadeiusfieripotuit) rerii proprietate,vSijueferuarefumus adnbd.Atjue vti nam, quodmiiie in Cocis incCamat Gdenus,resipf£ fine verks, autfaCte nudis &fimpCiciSus tradipofr fent.Sperare, ita me Deus amet, dfcipCinarumJlff' dtorumjue ,&artium omnium compendium, cum emoCumento veCmaximum Hinc accejfirum. Hee funt ju£ vos vtcunjuepremonere vifumfuit.Que fi eo animo, juo dmefcriptafunt excipietis ,ApHorifticos ^/JiTicogoAsyiici commentarios eadem methodo in veftram^ratiam concinnatos, ex tenm9 inopie noflre cornu,Sreui depromemus. AERiAE i.
aeriae ephemeri. des,hsc habent. Sedio prima. Pluuice figna ,ah his t^uce in ccelo, aere, aqua ,&terra palam omnihus apparent: Jcholijs appojltijjims illujlrata. Aphorijmi. ijy Sedio fecunda» roris, grandinis, pruince ,caliginis, nebularum, b' ohfcuri aerisjlgna, Aphorifmi, li VentorumJlgna. ^- Aphorifmi. 64. Tonitruorum,fulgurum,bfulminufgna. Aphorifmi. 6 Sedio tertia. Tempeflatisfgna. Aphorifmi. SerenitatisJlgna. 33
A^horijhi _j'5 Sedio quarta. Iri^oris,^^eluji^na. A^borijmi i6 Cometarum ,trak^iomm ,&ignitarum aeris m^rejjiommjlgna. Aphorijmi 6 Motus terreeJi^a. A^horijmi 12 fertilitatis,^ ino^iceJlgna. A^horifmi s6 Nubium colores, ftgnijlcatores, natura, & ^rcefa^ia. Afhortfmi 3 Afhorijmifinfumtna 37^.
EPHEMERIDVM AERIArum Antonij Mizaldi Monfludani, Sedio prima. fyna aS fjis f{£ in c^fo, aere, Ojua, &terra,^aUm omniSus a^^arent. CAE LVM, 0LEMCvt ex Arato vergitMrraftulit Vergiliusj>cerj ccor. i. riflima fignafequuntur. Et qux mane refert, & ^ute Turgentibus aftris. Solem igitur emergeno :em,ad diurnas aeris co iitutiones,quotidie ob feruabimus:labentever6,ad nofturnas.Quod Claudiu Ptolemsii virum fvt Grfce dicam^ (Qt\cG<pa'nx'Ttiy ,iq aspoXoy&mxTf ,Maroni vtoUm.m huc in modu iubicribente plane innuifle au« z.t-pitdcf. dies; oiw HAiopCinquitjjr^aT-NfiiT^^op we}>5 TEse HfaffHffiUg m'ias-xs‘4e xii«<tiAov'm, nih? 0Tkqvmmyf.vkeJ'evov'nx,icc. 2Exorientis ergo Solis,vel cadentis, radios .profundas nubes emulgere fi videbis: aut ab sruginofis nubibus,liuidifve,rufas,vel obfcu re puniceas intercipientibus abforberi ;plu5 uiz iam tum femina,pro foli,c*li,& partis an* ni natura,ia£ta eflTe exiftimabis. c. iij. scHo* i
Vd^rum dddenfatia in aerCjSc^ Uterra in' terci^it. Kadij foU' res adert' jiore medio incrajfejtut Ceor. I, Colores a ^ddio Varij TdlU magnam uafonm confljlentiam in aere fufere[fe admonent: quibus rutilantes solis radij mox cedunt, &Cji nubis magia fuerit moles )uidti tan dem juccumbunt. Per Solis exortum,&occafum,radios quafi 9 incraflefcere ,&facto vtrin^ nubium liuen« tium aggere,in arCtum cogi,premi'<5,fi vide» bis:pluuijs delabentibus peragendos dies ali» quot exiftimabis. indicant hac auaforibus jublatis, &iamiam in ^luuiopm nubem feje componetibus,Solem obftdione laborantem,breui(ni deditionem fecerit) caftiuum agndumicuius radij,ob mbis pertinaciam in pmetreftlientes,facile craffifcu/nt:ac per medium uaporofim confpe£li,denftores,maiorefqieuadunt Quoties ante Solem perexigua,& veluti fu iO perficiaria oborietur nubes, &pofthac radijs varius fupra horizontem attolletur Phcebus; aut vt fcripfit Maro, Ipfius in vultu varios errare colores Sedulus afpiciestmeritb terrebere nimbis. Solis radij(ut diximus)nubem inaqualiter humida pulfontes ,uarios colores,&pidluratii multipliciter raditm. reprajcntare folent.oboraanteSolem mtbeculd,dlia.nvm ueluti irp 6J'gofiop agit. Addam quod lumen,corporis penetrati uel aquo refle£iitur,colore fecu plcrmqi p^ertiperinde atque in papyro,uel re alia uitro colorati) oppofitn fieri uidemus. Si fubauroramprptenfi,difFufiquefupraho jj rizontemjcraifiufcuia quam confueuerutmo» le.So»
»DE SIGNIS PLVVIAE. 23 le,Solis radij apparebut:pluui3c,autvedobIi uifcendum no erit. Qui fi magis magffi:]^ fubs laro Sole delitefcet, aquas certius teftabutur. CalipnofumeffemeSu,ac roridas nubes inter ocuImt ZX {ubjiemi,ftgnu efl.na omnia inhmnido pro^fuio iacentkyuel circa illud pojita,forreliiora quamfint, «ff/p'; mdordque, &craffiora {ob fraiium radium)apparere nemo ejl(nijt fortaffe lippus) qui non uideat. ‘ It Occidentem Solem, itidem &orientem fi obfcurabunt nubes profiindse, eifundentiirt^ circa iplas hinc inde interuoluti radij:deplu« Hia,aut vento dubitandumnequaquam erit. yaporesinpluuiofamcondenfatioTiem tendere,h^c oenfumoh iemojbrant.QMbus addes,quod priedenfmt obietlu radios facile diffmdit,ac diffulos uarie perturbateri; mifcet ac retmdit. IJ Sol per nebulam ,vel caliginofum aerem paruus 8f inftarpil*, aut globuli ignei vifus: cselum pluuias parturire innuit. caufam de (e ptrfpicuus aphoriftruis mlla exigit: in quo fiquis hafitabit, fuperiora conjiciat. ^ 14 Nigrse circa Solem coron*,vna,vel plures confpeclrs, horridam tempefl:atem,aut hye« malem aeris coniHtutionem,in via efle oftem dunt. Significant calidum fpirituojim uapores refoluens, cAus vt- &ccinfimens,hic nuUu,aat parcum effe.Adheec frinf-A pdum,bumdi quicquidinefl,in pluuiam denfare.sequens reliqua abfiluet.Vecorona,ZX‘Cred,diciu prius. Csrm
'Verpi, Gew^.t» Xiuiid f c£rulea, iened, & fitrAced in EPH E. AER. SECTIO I. » Cfrulcuspluuia Sol nuntiat;igneus Euros, if Sin maculs incipiut rutilo immifcerier igni, Omnia tunc pariter vento ,nimbifcg videbis Feruere. lAuiddyUt Cierulea,ht craffo humiiocjue uafore m hem fluuumconj}ituente,db imheciUo solis radiofx~ bricantur:igned,& fmiced,in mhetej}uante,& exTitbs.^ndc. haldtionis potius, qudm uaporis diuite,locum hJ>et: perinde dtque in cutefieri folet ,in qua color cJeno dr medicorum filijs folet efflorefcere fimilis humoribus /ubietHs.quanquam paulo iditer de nube. Si du peroritur Sol ,craifiulcula nebula fur< fum afcendet: pluuiam dabit.Si emari, ven« to nulla ex parte cotrario, emerget: vel circa montiu fummitates,pratave,aut fyluas, nec< non lacus,fontes item 8cflumina,mora lona gam faciet:idem prxftabit. Nebula,uel cdligo(quie uapidumfunt excrementit cahgo. aquoftrum nubium') defcendens,ferendre: afcendens uero,quia in locum mi^dt ubi cito (f craffiufculd efl)denfabitur,jlillare pleruque confueuitCui fi uentus occurret,fdcire ob infirmitatem deturbabitur,aut uanefcet.si moram in aere fdcit-,xonfiJlentidmfic fatis aquofam pralefert.Mare,lacus,pratd, &finulid, pigra aurae ©“ uaporofe plurmum expirareplent. Sole fcandente,labenteVe,nubes quas Grg 17 cifvt diximus)'7r«|KAl«nucupant,ab Auftro, vel Borea,aut vtrobif^ comite defiufcula ru< bedine &liuidula,du infici deprehedesrveto fim pluuiam prjenutiare nihil hsfitabis. Nubicogi,
Kuhko^,QUdforofi Aufiri,teferaturd calidi, fed QMjdpgj umctnte (fdltem afud nos) humido,f<dm in miflurd »=“ frarogdtiud Mcojlendunkfroftered rubedinem dm "S"'' Jlms cumliuore in femenatiom obtundit, tiubes db Ardo in meridie fluidum, &contrd eunt,redemtq; uidm.Tie fdrdhelijs fojled. i8 Sol in primo exorru per nubes prsdenfas &alicubi feneftrarimdiuuliasobfcureradios iaculans: vel quali diuifus apparens ;pluuiam (perinde atque ex turbato occafu tempefta» tem^ fignificare pronus eft. Scec cTdffum &dquoftm udforem imUm in nit hem concretum,cegre dsole euerberdri (licet aggrediatur) incldnumt. tiubes frofterincequdlitdtent,fenejhdri (ut ftc dicam )gr interhkre fotejl .Nam qud fdrte ejl denfior,fe}rtundentem,terebrdntemque Solis radium,fdcile reffuitiqud rarior,uelit nolit, admttAt,& uiam ui facerefinit. Sed raritatem flttuiofd denfitas tandem abforbet. Turbati solis occafus, d uaforis &exhalationis fugna prodeunt. iS' t9 Sol minor quam confueuir emergens ,vel dum occidit in nube difparens ,quo propius horizontis lineam fic affectus pertinget ,eo defcenfuram aquam certius portendet. Apparitiones ijlce, uapores non paucos ex quibus aqua tandem modulabitur,in uia effe ojlendunt. sol sdexsriSi, exoriens, itidem Cr occidens, propter obliquos (gr e-ocdUs proinde imbecilles) mijfos deorfumradios aerem fiiarum uirium iure uti (quod ad fi attinet) permittit. Keliqua de fuperiorihus patent. Sol
Sol dum exurgit, nubes cumularim prx fe ao agens ,vel radios difcordes pallentefve por» rigens; Adhaec circulo nigro circumplexus va nefcens: pluuiaru augur, antiquis eft habitus. ,&"SdLor db vinhecillo calore ejl, qui ftihil dut rmnir-\ir.ie. y^liY)iYejiluit:Uuor,k udfore conaeto Qrextindocdlore.Rddiorum concordia difcors,d flumojts nubibus exoritur-.quae hinc inde,acircmtferentid horv^ontis, ad centrum d(ia,ut tandem coeunt,ita aquas facile exjlillant.circului niger fluuiatilem nubem eredone Solis iniflantatam arguit. Emergente Sole ,aer tenebricofus nubem ji quafi circulo per horizontis labrum cotinua, &luridam fi dederit: idem quod nunc nuper pollicebitur. Similiter,Ei dum ad occafum ten dit ,grauida nubes ,illum veluti abforbens, prscurret. Xnie aeris hfcHritas, ohfcuratur aer ,&tenebrefcit acorpore umbrofo &opaco,soli lucis authdricutfitm eclipjt)occurrete: uel apr^ehumida mtbe,iUum hinc indejucdngente,Q‘ mapiA uaporumftipante caterua,perbreuem de parta uidona triimphum a^nte. Si ante Solis exortum Sc occubitu, vel paus 16 poft, purpureae, punicese've nubes,vtcun(j preife ,&nigrefcentes,extempl6 nafci ,va^ nelcereq? Ipeftabuntur: leuifllmarum pluuiaj rum figna dabunr:pKEdenf3e,cum quodam lis uore ,magnarum. Quanquam hoc apud nos Cpraelertim 2eftate,in qua Solis radius potens ter digeritj) veritati vbique non fubfcribere, *i fepenus J'
DE SIGNIS PLVVIAEt fspenumero Ium expertus. Colores ifdie/uoerfidarut fercufjione rdiioru solis ad nubem ua^orofam &^luuiatilem ,froficifcutur. ixtindnruw nubium fubim iroeMvyivtflxjfrtehumidorum fumoru fufra Solis uires frouentuinaere ^»»> [M^ larpjjimum tejlatur. Superioribus conpnant reliqua. aJSol mane, facie iniblita emergens, aut Im thea in nube vel fubfufca delitefcens:auram pluuiofam portendere narus eft. Cdufe de ante di6iis, ne eandem incude toties peromnU non tmdamuSjOC patientes nu^umnojlrarum letiores «"«'“i»' crainbe'ut ejl in prouerbio)repetitt miferi occidamus, fparfm eruendae erwnt. a4Si rutilum ,&candentem Solis occubitum liuid* nubes,& obicurse comitabuntur :plu« uias aut perturbatum aerem promouebunt. Sol hifce coloribus exornatus, caliditatis quas mulf>' tos uapores fuflulit,dominium tejlatur. Qufquia ra- ^“„^”““-1 dios dterra jtbducit ,coUedhts huiufcemodi nubes, pluuiam de colore ©confijlentia parturientes, notii (quce tum humida catlo praecipitat) reddas, in aquam cogendas, perbelle committit. 4j. Sol in emerlii fvel haud ita procuO adharc defcenfujinfignem calore,prxter diei &par« tis anni rationem fecum aduehens,fi no ade< rit ventuSjV ere maxime &Autumno-.pluuip, vel tonitru ligna ob oculos afturu ponet. v»* cASolet.aerius calor inualefcere,d Solis radio cum moa ra diretio,^- bis locu eudem pulfante,uel per debifced.j. tis nu-
EPH E. AER. SECTIO Ii tis mhis Utera ,colleitis utribus ,Jurfum &deor~ firnt cum reflexione,quaji intra clibanum,uelinhyfo caujlls occlujb. Qmsaccedit ferffiratus, ob uentorum d>fentiam &^ricfentes ua^oresne^tus. Rubedo cu infigni calore circa Solis emer« i6 fum ignaua,obfcura(5j& liuore permifto fiiffu fa exurgens, idem quod priis intentat. ofienditiMtetiam uaforofam in fluuiatilem tutbS concrefcere,^ circueam Solis radios mininum Crtnitente denja humiditnte) fojfetid quod etia liuefcens rubor facile indicat. Addam quod matutina rubedo adenfmte nubium ex aquds uafonbus cofofttarum mergre flerunque fokt. Nam Solis lumen fibnU gris nubibus &ofacis imethm, colorem rubrum, lutheumue, Mt rojeum efficit. Qmd in craffo fumo ex radiorum &luminis proiebUone ,nullo negotio experieris. Orientis Solis orbicularis facies Iplendidn 27 lumen &perfedlum fi non habebit:pluuiam, aut pro eanubilofiim aerem exhibeSit.Cuius centrum fi abfcp vllo radio videbitur, fimile quid adfuturum nuntiabit. so!is fdcies Tietecfa Solis facies ,fyncarm radium iacuhms, icter[a,\,tl nihil uaporojum (fdtem quod crajfum Jit) in aere tejiatur .Maculofa uero ,denjiufculos ua- «"forie»'" fintercedere ,quibus Jubjhatis fit ut radij fa- | ioh cile retundantur, &relido vhceb<eee medeflatis folito fatellitio (ac Ji pedem retro tuUJfet )exteniplapi | dijpareant. So’’ i .
o6DESI GNIS PLVVI AE, z6 jg Sol cadens atratas nubes fecum li pertra» het:vel mane antequam fiipra horizptem eas put efferatjtadios nullos ,aut faltem marcef centes iaculabitur :pluuiam in proeinftu ef fe admonebit. DenotatUdformn ^Imidjorum tota (quod dicunt) fhmjlra ui cali fierfiim frouetki e[fe:qui tum maxisoUi n ximefe frodunt,cum aheji diuellens difftfdnfque So lis radius, quem mhefcetem &languidulum ideoexcifit terra,quid uaforcjlnn fit medium, vnde fenetrationem abfq; luminis(cuius fromftuarium eftsol) ia6lwra,tunc temporis facile non admittit. Quoties Sol veluti nigrefeens excurrente “crafliulcula nube occidet ,radii^ omnes de circulo oblique detorquebuntur, hi in vnam partem,ali; in aliam dillilientes:pluuias hinc portendi certus eris. H^ec effumationemmultam, craffam &aquofam, cr.ij]'arm inter solem afpeliumq; nofirum fpargiinnumt:quce eaapm-aradios ad latus uarie perreptare cd^t.Quodfuperefi, i- ' prrecedentiu adminiculo jatis fiephq; feferrumifejlat, C:Eterum,ne quid intactum omittamus,Pa ’rahelios fquos Soles alteros dixerunt) fua e» tiam in pluuijs teftimonia, libris &obferua= tionibus fidem facietibus,habere,nefcius no cris.Quos Peripatetici fieri tradiderunt in nu be humida,lsui,nonnihil denfa,& vniformi, nm ,fub Sole Cvt Halo )vel ex oppofitofvt Iris) «tio. minime ftante,fed ad larus equabiliter in par teilluftrataproiecta :ex quo fit vr radiorum d.ij. refraitios
aS9 Udifferat Varahe* li>sfc tres ScUs ali>^Hando a^parnifje, ^Homods tnttUi^edu, refraftione, perinde at<5 in polito &benetcr fo chalybe, Solem colore,magnitudine,&fi« gura nobis facile mentiaturtnifi quod albicat magis parahelius quam Sol, Auftrum verfus vel Boream illi lateralis femper apparens. Vnde plures duobus vifi vix vnquam fueriit Parahelij.Qu» phantafia tres Soles,8ctotide Lunas (nam fub Parahelio ,etiam Parafele» ne,vt poftea dicemus,locu habet} aliquando c6paruifle,rerum natur* imperitis leuiter ad modum imponere potuit.An vero ab alijs ftel Iis idem fieri poflit, fufpenfam fentetiam tes nere malo,quam de dubijs Sc incertis temere quicquam pronuntiare. Atrex virtlHfd in aere tendant Auftrales itaque ParahelijjVtremCquod di* eunt }acu attingamus ,magnarum pluuiaru teftes efleconfueuerunt :Boreales non item. Quod ad aereas virgas CGrsci nun» cupant}n6 inepteaccomodare etiam licebit. Quas Sole in exortu vel occafu degente ,ad alterutrum latus,Auftrale inqua vel Boreale, inftar line* de terebrata nube in terram per< pendiculariter fub vario colore (cuiufinodi eft Iris}deicendere frequeter obferuauimus. Vnde Irinas virgas inferibere vifum fuit.Ex quibus Auftrales ,vt in Parahelijs ,potius q BoreaIes,aquam,& aeris perturbationes por* tendere,non temere,mea fententia ,adnotas runt antiqui. Quanquam Ptolem*i interpre». tes jParahelios di virgas nunquam apparuifs) fe trai
.DE SIGNIS PLVVIAE. 27 fe tradunr,mfi per ea tempora Halo, aut Iris etiam apparuerit: nam vtrobique vna omniS fere eft caufa ,nimirum radiorum Solis ,vel eius corporis,anube pluuiatili,perinde atque afpeculo,faci:a refraftiomifi qu6d perpendis cularium linearum nubes intequalis (hoc eft vna parte denfior,altera vero rarior_) efle fo« let :in quam decidentes radij ,partibus mis nus addenfariSjCeu per foramina qusdam,& circulos vitreos,nunc reifte,nunc oblique des orfum feruntur: proinde'que virgas fub diuer fis coloribus in aere depingunt varias .Punis aerfanm ceas,fi denfior erit nubes, ac nigricans. Viris ahrei. des,fi rorans. C«ruleas,fi ex lutheo viridis: Sc ita deinceps.Nam luce res coloratas tranf euntem,illarum colorib®,vt docet Optogras phia,infigniri,tam eft certum, quam Sole lus cente diem effe. Hactenus de Sole, fupereft vtad Lunam ,& ftellas, commode progres diamur. LVnam (inquit Prolemxus )obfers uabimus in itinere fuo dierum trium Ui.z. Apo^ ante interlunia,& totidem poft,ipfa5 M que plenilunia ,ac medium tempus quo erga Solem (vt fic dicam )quadratur. In cuius fentetiam tamerfi cum Theophras fto defcendit Lucanus ,Plinius nihilominus, &Vergilius cum Anglofaxone Beda ,diem quartum hic contemplabilem efle volunt. Aratus, &Theon Alexandrinus inter vtruns d.iij. que
C4iipi cum {uberioribus aliquot ,O' froxmo, eadem. Luna primula, corniculum alterum altero 41 elatius &fubpiumbeum nonnihil exhibens, pluuioftm hebdomadem praefagit: imo vero fecundum nonnullos, menftrua bona ex pars te peragrationem illam. Vd^oni ii.ee,uaporu (ex quibus fluui^e pojlea cocrefeent) tumin aa-e <s[cen{wm liberali rnam {ierjum foBam, oculis nojhis tndterUm imponere tejlantur.videturquezutiie carmaltcrmt p-aknt. attolli,&plmnbtfc€re,ob ilU {ubjbratd (licet fortuffe uifum fallat) caliginojloris fumationis concretam portimculam. Si fuo tempore ,&modo, non comparebit 4J Luna,aut nubem feneftratam architeftari vis. debitur ;pluuias,ni valide Ipirauerint venti, licebit expeftare. mnuuntheec,aerem humdamateria& uaporop, qua: tumam furtm nobis mterdpit,fcatere. Adbac roridulam mbem inaequaliter perreptantem, &alicubi proeraritate diuulfiin,cynthia opponi.cruie ut illam,ueluti per tranfennam ,facile retegit, ita morvaitus ;*> talibus fpe£iandam identidem exhibet.ventus in^ns rsTJs «Xs pluuias &uaporofas ,potenter difgyefftt: &ni crajfa ppramodum profundaq; fuerint, in nihilum(ob motum, quem cum exhalatione perpetuum habet comitem)celerrime redifft. Luna ferruginea faciem contorquens, vuls 4J gb pluuialis haberi folet ;cuius extremorum corniculatum alterum altero fublimius depre henfum.
^DE SIGNIS PLVVIAE. JT 'henfum ,femipluuiatn aeris conftirutionem pollicetur. CMpe defuferiorihus tsm funtnoU quam ejlfuis (quod dicunt) canibus Delia, autfudUineruaolea. Lunaris radius in nofturna nauigatione ad remos fcintillanSjhumidum aeris ftatum bre« ui adfuturum nautis hadtenus prsmoftrauit. ahax^nteo Dtma radio,remos nauium interiedis uaforibus crajjiufculis ,cum foedantis oculo modulari exiJHmabis. 4d Luns radij obfcurioreSjCraifiores, breuio» refque in terram defuper tranfiniffi ,pluuias promittunt. a' uaforibus multis aerem infarcire occifietibus, Xunce radios tales confingi tibi perfuadebis:qui caligante medio,ne deorfum ferantur prohibiti,infe/e recurrentes,illico crajfifcunt ,&facile contrahumtur. Qmbus ex fuferiorihus adijciendum, quod omnia in humido iaeentid,uel per illud ui[k,craffma &obfcuriora fefe proferre plurimum flent. yj Lunam nofturnos fuos equos agentem fi prjecinxerit verficolor circulus ,non admo= dumtranfpares Cqualis eft Iris,vel huius plu ms alius) aquam vna cum ventis affatim des fcenfuram teftabitur. De uariainterpofitorum uaporum nudtitudine,natura, cr confifientiafinec difpofitio concurrente ra- *dio calefti ^oculo,exurgit.cauJds alias,de his quee •in Sole diximus,repofces. badius in materiis ratis multa (oojin^. modo crafre fiores eM* dant. Luna
OpdCHS 4er, niger eoUr ^macuU in Mtbihnst Vn4e. Uah tM/ naris j[cH 99r9n<i* EPH-EM. AER. SECTIO I# « luna diebus antea memoratis ,fine corni« bus, vel cum obtufo illorum apiculo confpes fta, hyemale aerem,atquc adeo pluuias pors tendere nata eft. Ttdem luntefaciem ocuUris radius in opaco dere delineat Phcebe corniculo fummo maculola nigres 4P Icens ,pluuiofum menfis exordium proferre nihil cunftatur. hii^colorfitin nuhihus mmsdiaphanis,&proinde pluuijs: maculae fmt ab inaequdi nubis connexione ,&refperjis aquofe materiae guttulis. Defupremo tma corniculo,habes jupra. Luna circa fiji globuli partem^quas luminis po efl: expers,coloribus infignita, nimbos quans doque prseiagit. cau/a de/uperioribus ejl petenda,ne eadem Coccygis in morem identidem occinens,candido leilori mo lefius plus aeque uidear. Lunares circuli diuerfis horis pluresvifi,& femper in nigerrimas nubes exoluti,magnos imbrium excelTus metuendos admonent. Aer uarias nubes fubinde ag^e^s, &in his lut nares circulos(qua fuperius didum efl formula) architeihnte radio, admittens, in pluuio/am denflmtem facili tranfit ^ Area feu‘circuIus,Grfcis «Aeee nucupatus, -* Luna; corpusfcselo alioquin fereno^liib colos /i •" re rufojCieruleOjVel liuido,indiuidue circuns j fcribcns ^
^DE SIGNIS PLVVIAE3i 'Icribens, aeris Gomotionem in aquas porcen« dir.Qui fi a!teru,vei plures comites fibi afcii uerit:qu6 numerofiores erunt &obfcuriores, eo vehementiorem ,validiorerai^ tempefia^ tem fignificabunt.C^anqua Peripatetici Luj nares areas,quam Solares,ventofis magis ef« fe contendunt. yaforCutfic dica) Hahtikus cofijlens,nec rejolucircutiL»^ tione uel extenuatione tahefces,fi^ificat id ex quo co naris kuh' creuitcraffiufculu elJe^nec lemterdifjifm.TAultitudo recurres,materue uaforofe &humdee frouentu in aere Idrpljtmu ofledit. Qj^omodo fiat udo,^ mde generetur^abudeapud Arijlotele. quanqua fcholium aphorif/extiinonuUa interitu expedire utcunq; potuit. S‘i Si noctum® Liins ,Grgcis 'impotaiXhM di£l® ,ad auftrale cxli latus plures compa< rebunt ,magnarum pluuiarum figna extems pore exhibebunt. Aujler hduriedis aquis nohisperopportunus^quid- ‘IsomtiJa quid/ecuaduehitjpluuia fere redolet. Qj^omodofiant S^rrrntnr, Para/elen^,quas Lunas alteras dixerutndnuUi,quan qudde his qure in Porahelijs fupra attulimus, innotefcere poteJl,mmen ne tio philofiphice candidatis obpquar,aliquid adijciam. Certum ejl Lunamfecunda, quee prope unam nonunquam apparet,ex refradUone uifus anube uieina laeui,humida,& aequabiliter denfa in corpus printse fieri, &ibide no aliter quam in affabre facio ^bene terfd fpeculo elucere. Qjwd tome in Sole dutaxat agnofere mihi uidetur Arijiote- ^les,qui ea apparitione,utantea adnotammuSfiraegnAioi/
Clrd^ovv.m circa jiellai tiuorinae' rc t.ubilo^ j9,\nde NVBES. EPHEM. AER. SECTIOI, infcriffit. Lrpquod humiddftiud>esea,flu- ^ uidm fortendet. Ab alijs licebit Cinquit Aratus} alia figna ^4 &per noctem,&diem elicere.Obferuabimus itacj &coronas feu circulos,circa prime claf» fis inerrares ftellas,aut errantes vifos.Nam fi nigrefcet,aut carulei,rufi,virideTve erutivel fydera ipfa obtufam acie, &craffiufculu tors pentemq^ radiu prte fe ferentipluuias dabiir. H^ecdh humidisfumis, uel pluuijs udporibus, adh^ec nubibus ^equaliterl^ui^atis ,necnon per aerem froiedis,fieri inteUiges. Tieformatione coronae,&co lorum ratione, fuperius copiofe &ahmde. Pluuiofamtempeftatem,fteIias infigniores prxfagijfle obferuatu eft ,quoties orbiculum iiuefcenrem plurimte induerunt: vel fulgore paucum,eumque obfcurum, nulla nebula aut caligine interueniente, nec item Luna pleno cornu lucente,emiferunt.. lotus hicaphorifmus cum pracedenti,fere in idem recurrt.Liuor in acre,Jimilem circa jlellas phantafia effingit, qui non alimdequam ab humido feje paulatim in fluuiam nubem cogente,minufq} difflato,ma nare folet. Radij per medium caligino/iim ac dtnfum diffuji,ohfcuriores euadwnt. AER. Vbes rufx vel ferrugines,matutinn Sot ^^lem prscurrentes,pluuias minantur-Ves fperi purpurafcentes lereniratem. : Metidies
^BESIGNISPLVVIAE. Si Mane mfefcmitmbes,quod in aqtwfieffumatioynte xuhs fte a(irei,& rutilantes Solis radij excifiantur. Q£o<J mfefcmt. ita effc ojlenditfumus ex accenfis landihus lignis & frahumidis exdtatus.ihienim quandoflamma,Solis imago,cum craffo fumio,madmte ,&multo concurrit,juhrufa froftlit:ex ftccis, gr raris, alba &clara. Turpurafcmt nubes uefveri, autfrofter inflammationan aeris,aut frofter magnum, &uelutiretorridmt retufilmq; Solis radium: qui incidens in nubem humdam,non paietrat quidem, fedrepercuffus duflicatur,gr nubem de/iifcr ueluti oblinens,rubro colore intingit .(guanquam Mars natura igneus hic cum Sole fermultum fotefi. SJ Nubes liuidulas carptis velleru particulis, vel ipfis integris velleribus fimi!es,c6fertitn per aerem aMeridie, vel aliunde concurfare fi videbis :intra triduum plus minus aquas expeclabis. significat hcec dif^ofitio aerem aua^foribus pluuijs imnumem no effe: qui hinc inde fulfi,iu mSem contimam ,&fluuias parturientem coagmentati tandem abeunt. yS Nubes mult* etiam rofes, horizonti «equi< diftantes ,parte infima fi nigricabunt, aquas portendent. in corpus mUsaquofum uapcre cog incipere,heec ojiendilt-.qui terras humida afpergineflutarefatagt. 1Nubes qus aMeridie in Septentrione ren duntjbona ex parte pluuiarum nuntias efle,& teftatnm,& obferuatum conftar. e.j. Meridies
1 EPHE. AER. SECTIO t. ^^ Meridiei wofo fImius cjl: septentrio fripJus: cui' 0. septcB' peculiare ejl de humidis corporibus flillicidia copritrin. mendo, crcogendo,elicere, vel quod uentus omnis eo in loco [ereaat,unde fpirare ccepit in oppofito,uel haud ita procul,pro detrufarumthiu &loci natura, aerem uel obfcurat,uel compluit,uel aliter mouet. Nubes obfcure,& profundf Ccfli Hctmx.qqek- «TO? nonulli dixerut^ ex eo horizotis traftu, vnde fpirat vetus emergeres,quat6 vniformi ni gredie nigriores erut,& hemifphfrij fpatiu maius cuveto crefcetes occupabuc,tatdcerti^ pluuia,eamqp ingete,ac diu duratura refudet. Qmi eh' obfcuritns in nube,& defitas, inculcata cugraui- ««ITm uaporu rmltitudine teflatur :qu<e plut ruptis dggeribus,djfatm tande emittet, ventus aquopis effuwationes quaquauerjum difperpts alaru remi^o(_utpdflor canegregario oues) ab horvpotis dr cuferetiawmbilicu uerjus preffius cogt :ex hifq; uahic e5“ abruptas pluuias exprimit, Reliqua de juciuirrhi' ptafcrtptis iUucefcut: mft quod catarrhadlas hic in~ &*. terpretaberis cali ueluti patentes fenejiras-.ex quibus prcedpites ex alto no dica labunturfed ruunt aqua: ndid r.xuoeqqdoesiy crcedsjonat. HincNili in ARgy pto catnrrhadce, de quibus apud Geographos nudta. Nubes haud procul ab horizonte cumulas 6i tim glomerata, ita vt fuccedentibus apofth cajfgerrimecedant,pluuiofam aeris conftitus tionem imminere oftendunt. vaporum addenpitionem , eJ* inpluuksp/e colligentem mater^,heec palam argumt. Ven*
'VDE SIGNIS PLV VI AE.' 34 '^T* Ventus imbecillus fic fatis,identidem lpi« yjnxvs. ransj&breui tempore in diuerfas horizontis regiones hinc inde errado fefe c6uertens,ven turx pluuis teftis efTe plurimhm confueuit. Ventus modicus, quid calida dfpratioms fdmm yentiuma hdh€t,kfngiditdtemeditere^ioms aeris ui(lus,inm2*^ hem quce fojl fluuiam jtillet,cum uapore tranfirepo tejl. nam mlla exhalatio uentoru materies tamficca ejl, quin humidi aliquid non haheat; nec uapor item tam humidus,quin jicd nonnihil capiat, sed omnia, inquit Arifioteles, kkt' enuntiantur. ^3 Poft Ecnephis cafum (qui ventus eft ma< gnus,c6rinuus, violetus, tumuItuofus,& pro» ©• £««4 cellofus^ pluuias plurimim ingrauefcere, aus thor eft Ariftoteles. hcnephias fit,cum in mhefpiritus multus &craf. fies jiafum afeendere eludatus, nuhe relidbt deor/um uiolenter repellitur,ex qua imber pojlea erumpit-Ve Typhone,qui illi nonnihil eJl affinis, in Meteorolo^ noflra audies. ^4 Hyberna tonitrua,vt etia AEftiua,mane &toni» quado<]p vefperi audita,aqua fignificat.Itide ^^ fi Autumno aBorea plurimum corufeabit. Notis rara funthyherna tonitrua :Ai.jlate,crehra: mtiante Autuno,crehriora: procedetevere,creberriscUsinxu. ma.Mdtutinus sol &uefpertinas acentro horiqpon- ^‘««'rires. tis remotiorfaiius,quidradios obliquiores mittit, ideo ^tonantes nubes ,er is pluuiam coadkts di[fipare,difgre^eque minus potejl .Soreas in madidum Au~ (tum apud nos nonmnquam dejerans, fejemerie.ij, diante
EPH EM. AER. SECTIO U^^>^1 JiM^e diatriba re^idum ,fonnandmque<<Ii^aefc' committit:dibi non item. Vere,& Autuno,necn6 fub AEftatis initia, fi plus tonabit Iuppiter,quam fulgurabit,hye maiis aer expeftandus erit; ebque infenfior, quo frequentioraexquatuor esiicardinibus, de grauida nube percrepabunt cum fulgetro tonitrua. ytiiehav T:onitrK(utquibufddm uijinn efl:)fitob extinSHoKmum. ^d<{uofa. Q_«odfi efl,uhicunq} aderit, ik &fluuidtilemmbem adeffe necejfum ejl. De fulgure,audies fojlea. Per ferena diem,veInoiSe,ab Auftro,nube 66 Fv lgv ibidem percepta, multii fulgurare fi videbis: RATIO. pQfi.j.idjg piuuiam formidabis.Si aChoro,Fas uonio, aut Euro:flatu vel leuiflima ftillicidia. o«£«jM£« omnia(ut diximus) ab Auflro frodemtia, uaforidies &rem,&humditates frajmtes,uel futuras nobis idoomfK!- fteo temfore &loco fprare flurimufilentab Beffd ro, &Aurora, minus :quod tenuata materia illinc miffa, in flatus facile abeat. Ad qua accedit, quod ab exhdlatione,humidi(ut ex Ariftotele diximus)nonibil habente, cortifeatio froficifeitur: quaji flurima efl,& Aujhalis, ob loci IdioTfoaricejifluuiolasndnunquam de nube fpargit. Corufcationesman&,vefperi,&perno(3:em 6'j ( abfque tonitru Caere nubibus turgente) affas m,* tim promicantes ,pluuiam breui promittere ' nelcius non eris. CorufeUtio
De signis PtVVIAE. 35Confcatio efl exhalationis accenfio celeritate matus propdfcens-.quae quia grauidam nuhein comitem hic hahet,idcirco repluentem adorem imhecillum,^ proinde fluuiam propinquam arguit. 68 Ad Meridiem Noto perflantCjfi dementis vertice corufeabit: vel Zephyro Ipirante, ad Boream ;futurs pluuise^ aut tempeftatis pre» ludium habebis. COYufcationes(uiantea adnotauinuts^,acalorefunt> qui mius calejtifoco adiutante, uapores ad fluuice conftitutionem ,quafi habenis quihufdam furjum agi. plicitat,nedum prapedit. Madidis alis Kotus euolas, &Boreas Aujlri cellaria complens ,ad hac zephyrus notu alatere flipans,quandoque nubico^.,gy ob uidniam pluuij apud nos ejfe plent uenti. 6^Irin aere alicubi nubilofocofpeftam,aquas breui fpargendas e.shaurirejfidehaclenus fe« cit obferuatio.Qujeli in Meridiem deflefter, illarum vim maiorem accumulabit. Iris arcus efl uerflcolar,in rorida nube opaca,^cocaua ab oppoflto solis radio, uel (ut quibufdamplacefiper r^kxionem radiorum uips ad Solem,modulatus.Cuius imago,fl in Auflrum nobis pluuiaru (ut toties manmmus)parente,fuum arcum intenderefpeihbitur.illinc quoddeorflmi iaculetur, obtende inuenire certu erit.Adijciam quodquo propius boriqxnte fuerit Sol,eo maior apparebit iris mille trahes uarios aduerp Sole colores .Quorum pracipui pmt Vuniceus,viridis, ilauus,violaceus, citrinus. Ruber, zx Caeruleus. e.iij. fuu ^etrum, feu cornff4tio. Cdtor Vd^ poru eji V«^ hti funis quidam dff^ ^anuf. IRIS. iris, do fdt. Colores Xrm comitantes. Iris
EPHE. AER. SECT. I.' ' ziGKA, Capfu!arumligna,in quibus carnes falecon sb eSAL. £}iuntur,ftillatimquafi collachrymarefi vides bis :adbsc falem in vafculis vitro liquefcere: pluuiarum futurarum teftimonia hinc meritb adaugebis. Aer j^cr hmnidus,& udfcirofus,refolui opfortimu quic dttingit,m dqumfiUquejitmlm ndturam fa~ himBat. cite trdtifmutat.Aufler ex quo Cdlidus efl, ejrhumius,ienfd (utfldtirn dicemus) rdrefdcere,^ flridkt eldxdre nonnihil potefi. cAS.' Spinofiis cardui echinus ex agris,vbihabis 87 i> VVs. tior faftus eftjdomum comportatus, &in ass dium tabulatis,camino vel contignatione,auc alibi appenfus, horrentes aculeis,& patentes fuas alas fi clauferit,fe'que veluti in nouumha bitum pro tempore compofuerit ,venientis pluui* fignum renouabit. Quod in Prouincia pueris &fenibus tameft notu ,quam Neptus no fiium mare. Sipiificdt mddidulos udpores,fhftmdd plumamm ^erdtione db imo,ui cieli, jurjum toUi-.qui dum per hidne Udantur, actrignntedere errdbmdifeje ubique (qua ddta portd) infinudnt,d fdthifcente, humidi penund,cdpitttD curdtio,& ftibmdd interiori lanugme,qudfi dfertisfaucibus auideenudgetur.Qjribus exfdturatus, Craffup cceca uiamadore (utfic dica) recreatus,fefe andem recoUi^t, &uires reparat,lapfdquemembra leuat.Adddm ex Marone, vir« ^cd fi luppiter humdus Aujhis Venjdt erant quae raramodosCrqucedejarelaxat: sk
39 DE SIGNIS PLVVI AE. ^Sic QrcliUtfddferit, clmditdfera quoque. E>jo rei huius ctoifd humiio udpori tantiffer dum fummd petit, per aerem longe Utiquefpdrjo afcriben da erit. Qjicd qui negare obflinate perget, ore aqua colluto fi in cardui faciem molliter fubinde fpirabit, fidem,urgenteexperietid,uelitnolit,ultro nobis dabit. 88 Lucernze oleum^aut flammam quafi iniecta oibvm, aqua frequenter infolenterque,mod6caufa in ^ oleo non fueritjlcintinarej&putresCvt habet poetaJ) emittere fungos,fiquanclo profpicies, hyemalem aerem inflare memor eris. CM/d kpquenti pdrum,Mtnihil uaridt. Sp Foculum sgre lucere &incendi ,modo cu foc ys. materia difflatio ob flruem intercepta nihil praepediret, quoties animaduerterut antiqui: Similiter in ardentibus ellychnijs callum vea luti obduci, St cruflaceunefcio quidadnafci; ^ idem quod antea diligenter adnotarant. Utec fieri non inepte tibi perfuddebis,a craffiufcuUgj-humida euaporatione, hinc inde per aerem oherrdnte,qu<e quemadmodu terreas ellychnij partes gy fuliginofds,humidofuo per incediu clejlitutds,circdlu ynle hh cernae labrum facile glutinat, ita caeca afper^ne imsemU flrihutas ad caducam conjiflentiam fenfim reparat: cuius congreffum ,tanquam hojiilem &aduerfanum, quiaflamma ferre non potejl,idcirco rixari &ueluti indignabunda perjhidere,fcintilldreq;[pedatur. AtnpUus,quid udpor ipfefufque deqtie aerem ohfidet, ac *ignibus umdequaq; circumflansfefl remifcet,ut aegerrime accendantur &luceantin caufa ejfe potcfl. cxuie
c EPHE. AER. SEC TIO I. . res etim dijflationem frohibetqua ima, modh pu'- tior fuerit, fldma &lucis uehiculu non faruit excitahulumque haberiJolet.nam Lenisalitflamas,grandior aura necat. Si per caliginofatn no<3:e debite,vt par eft, 90 non mouebitur lucernse flammula ,lumenque ipfum quafi languefcenSjeriam afFufo,quod fa tis eftjoleo emarcefcet:pr*terea apparebunt eius radij folito denSores :adfuturx pluuiae teftimonia haudquaquamvana hinc fumes. 1« craffo aere madente &uaforofo quia flamma txs falpisetherei ignis imago non obfcura,liberiore uia ©• fertam in 1«! ffirahili caret,ideo motum aje ^fua natura alienit cemamm objloculo aggredi cogitur.Ad quae accedit,quod fiammxia. uafores,aere &quae in eo foratafunt corfora,leuiter mouentac madefacimt.Necomittendum quod uaforofmt &ctdiginofum meditm,radiorum 'e lucerna &oculo frofilientium cruffttim, falpt nefcio qua fhantafia ferfacile mentitur. joms,& Si ignis quem exrinftum putas, aut cinerb 91 cineris bus bene codicum,fauillam,fcintillafve idem tidem excuflerit; adhsec cineres in foco abfij manifefta caufa concrefcentipluuias vel tem peftates certo tibi ipondebis. Cdufam humefcenti aeri afcrihes: qui quia uaforcfus efl gj" nonnihil uifcidus ,a^te uento fer infumihuli etnifforid ,uel quomodolibetcmque aliter, \ytie ipix terreas cinerum farticulas facile colligat ;cuius 1 faxMama tanquom contrarium,&frafentes infultus, quia ignis ferre non fotejl, fcintilks ceu inefauillas f
DE SIGNIS PIVVIAE. 40 ‘iiilliis In illum euonut,& ‘luns hahet machinas ut infenjiffimmn hojlem extrudat ,caefm iQ- ^mftm adbibet. ^2. Ignes qnofcm(p pallefcere,& noncogente materia obmurmurare flrepitareqg fi videbis: infuper candentes carbones nonnulla milia^ cAaso, ceis granulis affinia, &circfim fplendicantia oftentarerpluuiarum auguria non omnino va» na hinc elicies. id fadumfutnbis oh aa[fiufculos,& nonnihil uifcidos uapores imdequaq; fer aerem dum furfum nitmtur diffeminatDs,ac ignibus pfe quoadeiusfieri pa tefl, no fine terrearum partum concretione longe lap"'®'”' teque fodantes, quos abfque pugna &flrepitu ab igni eluihtri, agre poffe fcies. Pallor ddrcwnfiante vs^e. humido uapore ejl.Munnurk uaporojd fpiritu. Flamma in foculo nulla prxfente caula fup« flamprefl'a,aut fumus per camini fpiracula libere non euolans,pluuianx/haud procul abeflefmo ^vmvsdo liberioris aeris facta illi fnerit poteftasJ)n5 obfcure teftabitur. yaporpluuius aerem denfat, &difflationes cum perfpiratu (fine quibus flamma effe non potefi) libe rius fieri, necnon ab ardentibus lignis halitus reda per proprios carceres furfum ferri impedit. Quibus addes pluuia Auflrorumfpiramena, aerem no dicam fincrafiantia,fed omnia admotu pigriora reddentia. QA agris,nullo prguio motore,exauditus fra fragor.. '^gor^Sc veluti Cflimurmur,n6 dubia pluuiofx tempefta;
CAtOR. rii Wrw. aranea^ RVMpc«^ |4jEt FV^ LIGO. Xd^trum Vifcidorum rtdtftra. EPHE. AER. SECTIO I.' tempeftatis fignificatione coniunfta habet. / ^• Aujlros furfuntfralid inire,&mbilauariemifceri,denique udfores fluuiam in grauidd. nube farturire ,&dd tan^efldtes fonords uidtn djfe^ksre,bcec oflendmt. AEftate,Vere,&Autumno,calor fupra aiio« 95' rum dierum flatum ,homines &iumenta fos lito acrius infeflans,pluuiarum lapfum fufpes ctum efle admonet. Rddius Soldrisjlucis &caloris uehiculum,in uapo rofo aere &craffato,qualis per pluukrum praludia folet e/p,opportuno tepore &loco fermentatus, ui~ res qudfi fuffufaad incendium fri^da congeminat,dc rarefdfki corpora intus &in cute molefle exercet. CaufdS alias de Aphorifuigefimoquinto exi^s. Aranearu veluti penfa, aut his fimile quid« 9S piam,per Auftralem aerem volitare, exfpatia nque fi animaduertes:Pr2terea fuliginem,fi« ne manifeflo impellentis fenfu, decidere :& tenuia lan* vellera per cxlum ferri:adfutura tepeftatem ,aurhyemales dies pluuios hinc pronuntiare nihil dubitabis. si uapores qui per aerem ad plumarum conflitutionem furfum tollmtur ,lentorem uel mediocrem hdbebtmt,bunc de uefligio non procul dterra, facile manifefldbunt.Nam corpora fequi paratd,ddto defitper primario motus momenw,und fecum expeditiffimequdflinuifcata raptabunt. Cadibuda,&ruinofd, de quorum albo,aut potius Tugro efl fuligo,humidulo aere imbuta,uaporofoquefpiritu exaptam, leniter ^
©E SIGfJIS PLVVIAE. 4I yeffmn eimt. Qmnqudm occulta Aufiroril flamina fuam htc fraro^tiuam agnofcere non fum nefcius. Campanarum foni etiam eminus acutifiim& prxter folitum excepti (m.odo ventus ab Au ftro diuerfus incaufa non fuerit)pluuiz figna confirmabunt. vaporofus asr, &craffiufculus ,fonumfanel imprcffum diutiffirae retinet,eumq; mdtiplicdtum,& k dcnfiore ohiecl:o(nimriinuhepiperjlraa)reflexmt, uiribus coUedis ue^tioran rediit. Perinde atque in fornicibus, fubterrdneifqiie locis &udlihus,necnon profmdarwm aquarwnt ut putcoru,fontium,&fimi limn margnihus reparabili affondtePcho facimt uidemus:ubi praeter reflexionem,aeris pigri gr uavorofqudplurhnu ineffe,nemo negabit.Tametf infidari nonpolfum,necfi poffim debeo, Aufiros pluuiofe apud nos conjlitutionis ferefemper emigas-fium in ^ his etiam agnofcere calculum. Pellice* Zonx,corrigite item,&fimi!es li^ gaturte folito cotractiores reddit*:adhsEcmu ficorum inftrumentoru fubtenfx fidicul* ru« u,q. du. ptim diflfilientes, necnon pyxidu opercula, q confueuerunt liriftiora redditatfummaq; ma-. nuum ac faciei cuticula attaftu fupra modd a^ rida apparens; idc quod fuperiora teftantur. vapor, &humiditas, quia parata corpora uelfide faciente uifu replent, hnbuwnt &infardmt-.ideo ab tmadimenfionein aliam, ut longitudine in iatitudir-’" nem,raritatein denfimtem,ten.uitate in craffitiemfa- ^ die emutant. Qjiod dode, ut alibi monuimus hunc i.j. in mo-
floreTA, odoris ro' tio, 0M' 'iura» WLNERA.,^ OSSA. EPHE. AER. SECT* I. in jnodtmexprefjit Maro^ Juppiter humdusyAuflns' ' leniat erant quie rara modo, &quce denfa relaxat. Jnfufer,quiaamid>eu/ntibusfirfumuaforibus,nonnihil de corporibus ui creli md etiam infenfibiliter deraditur,mriem uideri non debet,fi qua in aere uer fantur membra,& illinudata patent,cuiufmodi fmt (frater reliqua)manus &fades,exu6ia per afiunt qua cuti propinquat fuperficiaria humiditate, filito fictiora remanent. Floreta infolito modo ad longiore diftan« tiam fuos odores fereno cslo fuauiter iaculan tia,nihil diuerfum aiam diftis,iuxta noftras & multorum obferuationes,ponunt. Significant inferiorem aerem kuaporibus,qm furfim ad pluuiarum fobolem mgrduermt,mmdueffi ^imnuinem :quo repurgato, odor qui in uapore efl, ut uapor in tenuato humore,per olfa£lus or^.na iam tum craffo aere minime vwi>utn,& obfiru£hi,fefi facillime infinaatac uiam liberiore, utfua(etid procul) diffmdatfpiracula,nancifcitur. OflTa aliquando luxata, &fradVa, vel alio quouis modo latra:adh£ec antiqua vulnera re« curretibus doloribus miferos mortales folito atrocius fatigantia ,pluuiae indicium efle, cu libris docet experientia,fcriptis omnibus poi tior,cui te malle credere arbitror, quam ma» la tanta pati. Caup erui potejl de motis &aetatis peruaporod fum Aufiralemqueaeran,partmm inihecillarum,mo uero corporis totius humoribus-.mde occulta,&no- ^ ua
DESIG NIS PLVVI AE. ‘ 4I ehorimtur fluxiones, vel, quod natura tacito . quodam confmfu ,fitnile trahitur afimili. Fraterea, p*»»'- quod perflante Noto, fluuiarum prodromo, corpora grauiora &himidiora effidmtur :qua in mfrrrdo- '‘ res particulas (quales fmt affecla) &excipiendis fluxionibus opportuTias (utimdura) plurimum leji exonerat,p^auantiaque pondera deponmt: imde labor,&dolor. c^uod htc miraculi nihil aut parum ha here debet, quando nobis quoque mos efi, qua nos cmque premunt,alieno imponere tergo. tCephalalgi*,& periodico inueteratdvc ca MOB.Br, pitis dolori obnoxij: Prgterea arthritide cors ©001.0« reptijfolito infenfius fe vexari,aut labores pe riodon anteuertere fi fenlerint; aerem in plus uias fefe apparare,hinc certo colligunt. Auflri ex Hippocrate &Galeno, corpora replent, &caput grauant :parteique exangues ,&proinde • frigidas, necnon excames (in quibus arthriticus dolor pppotijfimum prodit)omnium maxime exercent, petut,0' comouent.caape alia fuperioriaffentiutur. Ingruente proceIla,aut pluuiola tempeftas te,volucru agmina ex infuli s^vbi degere mas xime confiieuerantj) in media arua turmatim conuolafle obferuatum eft. id fortaffe,propter Auflros aquas &loca illis uicma percellentes :vnde qua longe hinc abfmtloca, .tutiora exiflimant. \Si aues quas ftagnantes fluenteTve aquas rimantur ,diu &multum non procul aripis nihil miniis qde ichthyophagia cogitantes, f. ij. Certa? CRES.
verg-I. Ceorg. Aqu£ vires ^in calida natftra. AVES. GAII,VS gallina CIVS. / ^1 EPHE. AER. SECTIO I. Certarim largos humeris infundere rores. Et caput obiecfarefretis,& currere in vndas. Ac ftudio in caflum cernes geftire lauandi. Certus aquam metues. Qxnd in aqua uitamtjiieo gduiio illam aduenuire teftantur. Tametfi ad calida ©* wordaciafpiraculojin OJ^gojhloigduibus fer eam uafoyope auree conjiitutionem intus gr in cute mota afho rifmi aiTioXoyia reuocari fotefl.vnde illa fripdee dffufione, &contndu,amoliri uel [altem ohtmdere modis omnibus 0“ uijs [ata^mt. Aues in arboribus nidu!antes,fi propria cu< 1C4 bilia ,&folitas fedes gregarim intempefti» ueque petiuerint ,pluuiam breui adfuturam vel rempeftatem nuntiare adnotauit rufticoj rum philofophia. Aeriam aquam frcefaptione cognitam fu^mt, quia in ea ^fer eam minus uiuunt. caterafatent. Aues in aquis parum aut nihil degere aflue tas ,fi ad riuulorum &fluminum fontiumve crepidines plumas videbis vellicare,infl:aatiu pluuiarum memor eris. Sentiunt[uacorford auaforofoaere fremi &fa tigari-ldeoque fandus dfe excutere,&maculam ea aquis eluere,rojtrdque deturbarefludent-Caupe aliee . defuferioribusuenandeetibiermt. Gallinaceus gallus ,paulo poft Solis occas * fum,vel primis nodtis horis,flarim averlpers ,y tino crepulculoinfolens inraucilbnum cucur ritum
DEsr GNIS PLVVI AE. '4J ritumCnon fine alarum motu)indefefius pro» rumpenSjfuperioribus per omnia concinir. Aufter,m'd cum ud^orojb dere,uocalu inflrmnenta AHjterwci ut[mftm reflet,ita multa fituia infarcit.cuius motum fentientes criflati Galli, per emn cali &corforis fldtrnn facile raucefcmt. Cceterkm, ut grauatits hacpcrcinula,uocis &motus fnefiiio fefe exoneret, ad cantum modo infolito ^temfore derepente flimulantur. Addes,fi uidehitur,laryn^fer hurmdum aerisflatum, dilatationem: cjuce ut uocem p'auiorem redderefolet,ita raucam,&clangofam. '®7 Gallinacei pulli Cvt reliqus fere volucres) roftro pedunculos plumarim venantes, feque praeter modum faburrantes,pluuif venientis non dubia exhibent fpeftacula. Circumfluus aer uaporofus, corpora (ut diximus) irapmfii grauatim onerat:& acria mordaciaque effluuia au- ‘“r, £lo per antiferiflafim intus calore, kcentro corporis 5““* ad circumferentiam prolicit: kquibus demorfle partes ad cutimpertinentes pruritum excimnt,que}n ro flro, &motu, huiufcemodi alites compeflere abigereque conantur. 108 Gallinae ,cum fuis gallis initiante pluuia fi ca-llu in locu ftillicidijs minime obnoxium demenae. dijs aruis conuenerint: aut proprium tecfulu (tempus praecurrentes) confeftim adiuerint; ^prstetea ad paftum mane tardiflime aegerris •me<j prodierintungentes imbres aduentare, aut praefentium durationem, praeniitiabunt. Hoc fadmtjUt prauifam caeli iniuriam tempefliue f.iij. deuitent:
EPHEM. AES. SECTIO I, Jum,^ oh cutis ranmtm,a motis uavorum effluuijs, * Crfdti^.te Auftro grauatur.mde illa querimonia, ^ad comparandum calorem uoiatus. p1cVs. Martia Picus auis,qux &pluuix auis anti- •»* quis dicta eft,validius quam pro more ftrides re fi obferuabitur,cert6 imbres indicabit. Picrocbola anis aquamju<!e natura; amicam, &fknequam opportunam, uoce nmtiat, uenientemque dpplaufu fduut. MERoi Cumedioceleresreuolatexpquore Mergi: is» &-Clamoremcj ferunt ad littora; Ciimqjmarin* In ficco ludunt Fulicx: tibi tempora fignent Infefta &pluuijs,& tempeftate fonora. cur ai <0Yapores ah aquis ad imbriferam nuhem eripiam Tattolli ftgaciterfubodoratur.mde tempefliue cmergi, pro praeda habent) per eum cedi flatum, 'e medqs a~ quis ad littora enatarefokant,quapropter hic ciremtfpede exeuhias agunt. 8. EGVr Regulus auicuIa,motu infolito,& cantuCfed ’5“ ivs, es* tamen fiiaui^ geftiens :Adhxc Rubeta antiXI*quas macerias &excauatas arbores ,necnon inhofpitas domos fubiens ,idem per omnia pollicetur. Regulis i' ^de,quia aridulus uaporofum aere plauflhiliter exKs.qiae &cipit,& aduentantem humidimtem,qua refocilletur, , RegaUohs. cantu implorat .Hac futuras aeris murias prafln- ^fP<es' pdutem in tempore fibi parat. Coliibiad tarde redeutes, sh &Gab
&FStCNISPI.VVIAE, 47 &Gallinae apaftu folifum remigrandi tem« pus etiam prsuertentes,fe'que ad dameta,aur tecta,nullo abigente, confeftim recipientes, nae. figna propinqua pluuis fecum perferunt. Qjuod ad Gdllinds attinet, caufe de Aphorif.odhuo fupra centeftmum (cum quo idem hic fere fonat) excipienda fmt .Columbi percepto in pluuids aeris motUyin crdftinumprouide explerifdtagmt '5* Caprs tara arborum,quam fruticum &fuf« fruticu ramufculos, ftoloneiVe folito auidius carptim derodentes:ac nullo valente verbo, aut verbere,ad vineta vel alioflicetnon im« pune^proficifcetes, pluuiarum, aut tempeftas tis praefagia,intelligentibus certb ob oculos ponunt. luturam aeris cdmotionem naturali injiinSlupraapr^ di nofcetes,nefamepcriclitentur,uentrem utin dies aliquotfufficerepoffit ,jaburrare quo iure qudqueiniurid fedulo jludent. V! Oues veniere Heipero dum ad ilias caulas ovts. aguntur ,per viam herbas magna cum auidis tate depafcere,& ab his clamore,vel i£tu, xgre diuelli fi videbisndem quod antea,augus rari exiftimabis. Caupt afuperioti, ne tranfierfuin quidem dictum w» recedit. 'j}4 Foeminjc Oues,foemin2item Sues, &Caoves, pr*,maribus omnibus admiflis catulientes,8f sves.c? Ycaerem nequidquam promiicue confundcn caprae. res.
EPHE M. AER. SECT. xl tes, hyemaletn tempeftacem pro foribus afta^ re monenc. .^ /.- Genus hoc anvmlimi, per uaporo/um frigidumq; (^humidum derisfi(ttum,ndtiutmt calorem intus ue- ^tiorem habet:cr proinde ^nitalesfpiritus ad uenerem procliuiores ac opportmos maffs ;mtde ijlhcec jurgmt umeris praludia u<mee. cATvs. Catus feu Felis, Grace ai^oopof nuncupa* jjj tus ,pedum priorum illinftu ,caput cum ins terfcapulio pectinantis in modum &abluen tis fi diu palpauerit, pluuias ingruere no ine* pte commonftrabit. Fetis ,tu' animal id cerebro ejl prahumido (quod intiatkH ani' dicant oculorum illius cum iMma humiditatum reSrice tnmflruce metamorphofes) idcirco uaporibus perXujhrakm ^pluuiam auree conflitutionem oneratum, perfri^rdtumque,fribtionis &motus adminiculo petrtim excalfacere, partim conquifitam & adaudam pituitam tenuare, &adfluxum injenfiIhnque tranfpirationem apparare ,atque (ut paucis nuda dicajgrauanteeafarcina pedihus(quod aimt') £5“manibus fe exonerare faa^t.quod umetfi multis ridiculum uidebitur,& ex uetularum placitis depromptu, uerijfmutm amen ejfeexperiudacondifces. ji8.It' Arietes,Oues,& Agni, inuicem arietares, ijs IEsAgni &mutuo confti£lu cornibus excurreres ,ad» ^oVES calces fubfultim incudentes, hybernam tempeftatem fignificant. Animalia fimtiut id repetam) admodum pituitop, excre-
DE SIGNIS PLVVI AE. 48 excremenwfique,cuius reipulmonarij illoru catisrrhi °’^s ,& quos hicreditarios habent,fttis fufrdquefidem faciut AuCium iaquefituitofiim eumfiuccum, quia fer ua~ forojmn aeris fiatum cafut cum fartibus thoracis (uia oculis non ita feruia) grauat, [altu, comiculatione, attritu mutuo , gr calorificis alijs caufis excoquere, temare,& ad fluendum habilem reddere aggrediuntur. Qjdbus,fi uideUtur,addes, quod cornua cum mgulis exanguia, gr fer aerem in fluuias fefi afforantem frigidiora reddita, de confmju, uicinia, ^continuarum fortium atta£lu,corfus tmiuerfum ferfricarefojfumt. Nam aliquid mali frofter uicinum malmn.,Qmd dumgregariahcecanimalia freefhitiunt,quibus knatm-a datum eft modis,offortume ftbi frofificere, &fi[uamq; uitnm tueri meditantur. Canumventres borborygmos 8f murmurib canes. la edere fi percipies,vel humum pedibus non ofcitanter fcabere,fibique fcrobem effodere, eade cum iam diftis inftare tibi perfuadebis. AhAuflrisfortaffe ueliUoru uiairijs id fieri exijlima lis-.qui foratos corforuhumores,uL-t btfenfthiiiinfla tus{quatenus calidi nonihilfmt)tenuat gy refoluut: quatenus humidfnatiuu calore{qui imbecillusfiatuil cauja effie folet) mhecilliore reddilt. Scrobes fodiut,q> fer hafice aeris conjbtutiones fricat extrema exanguia,tmde excalfacere[atapit.Yei,cfadueffi^ futuras cceliimurias{forjitd exclufi) ferfugiit fibi cofarant. Si Afelli,aut Muli,diu multumt^ caput, asei- - &auriculas abfque prxfente caufa motitas ^' bunt:pluuiamadfiituram defignabunt. Auditum er 1.1 vci.
Auditum hebeant Auftri (inquitahfocrates') g? ytippacrO' tes in Apfco rif. fortumo.ciuie quid componente jejempluuMS dere, huiufcemodi animdlid exararefblet:iJcirco calore de motu conalidto,quidquid id efi tenuare dijfipdreque, wib uero in ambientem derem deponere in primis tenant. cdput^dudnt.SuntAjellus,&'SLulus,cdpitemormi: propterea pituita cJ" gignenda &excipieda peropboves, C? VITV^ LAE. Si Boues cum infolito mugitu adftabula tri u? ftes fub vefperam proficifcentur ,&Vitulse prjEter modu &vfum falientes,abfenteCpr3e« fercim ad vifum) ftimulo^vitulabuntur :tem* peftatem intra paucos dies fine dubio deors fum graffaturamjVeluti de pictura quadam reprzfentabunt. cMr inter iHi folia pdbuld pToptcT injldntes tempejldtes,eafTOMt*”*** demquepigdciterprauiftSjftbiTK^a lu^t.Uaau- {io(utdnted de ouibus diiium ejl)intemo calore,fmguinem,& cum eo motores,impetumque facientes fpi ritus exacuente,lafciuimt. Boues naribus patulis captantes auras ,&140 cxlum quafi emulgendo olfacientes,humida aeris conftitutionem plurtmiim prx fe ferre folent. ..,Capita dh Aujhris (apud nos fere /emper pluuijs) fiu rediit. U‘ip°te lento gjptuia mbua,in medium aeris gremium exonerarejaagut.Vel quod tenuioris aurafpiraculo per nares ^os in cerebrum (qua data porta') admiff},crdffm muccofamquemateriam incidere,extenuare.
DE SIGNIS PLV VI AE. 49 temme,& fluxilem reddere contendti^itt. Q«o<J fefius inculcatmi non diffldceUt. jBoues pofteriorum pedum vnguks &pb los parte aduerfa plurimum circumlingenres: adhsEcin ftabulis fuper dextro latere decums bentes ,fi vers funt prifcorum recentioriim» que obferuationes,bubulcos vf apluuiofa te« peftate fibi caueanr, naturali prtefagio hacle< nus docuerunt. Ver fluuias ingruentes certum ejl corporaCut milies diximus) humidiora reddi, &prtrtes quce cuti propinquant {excornes maxime) in primis grauari, Qjiare nihil fnirumji lin£iu,uel dio quouismodo bo ues illas iuuare aggredimtur. vrretcred ,fmijhu I4tus propter cor perpetuo feruens ,quia inualefcente 2”'® '* per eum cceliflatum interno reflu, nouos gradus cocdidtpjmH, liditatis affumit,idcirco iUud ipjum (quemadmodum canes, per syrij stivjj.cctK dextrum in quo iacet hepar pmguinis officina) humi, ad captandmn refrigrium percommode inclinant. zBucuix ac fi iymphatx eflenr, vel OEftro bvcvpercitx, cum equis aut armenti alterius anis malibus «ta, KitTW Cquod Grxci dicunt^ curfitantes ,furgentem pluuiam quafi digis to indicant. Ambiens aer cra[fus,& uapOrofus, quia cutis fpiracula occluditinfarcttque,idcirco fpiritusquide fm guine manant, inualefcente interno calore,ad faciendum impetum aptiores reddit. g.j. Sues
SVIS. Sues folutos farris aut feni manipuIos,ore 143 fufque deque mifcentes ,&perinde ac fi ra» bie exagitarentur,curfim difpergentes,fiiban teTque,afuperioribus diuerfum teftatur nihil. Amia. luto Sus, oh iicjuds umentes ligatur. ReliqsM cum [uberiori, &friecedentihus aliquot, communia habet Afhorifmus. tvpvs Lupus folus ab alijs altum horrendiimque ,44 vlulans ,&ad humiles paftorum cafas ,agris coIanimc]p opera parum cautus accedens,an5 te tertiam auroram ventura cum pluuijs tem peltatem innuit. yoradtdte A.cris in pluuios iQuentos/uhodoratacocculto prai,»fw«/<* commotione, fbi de cibo in pofierum male metuit :quod tum maxime ftabulari foleant gre^s. Vraterea operimentum aduerfus futuram cali iram, ’anxius uenatur. MVRtS, ^SORI C£$. ChU rorat ^itmi fnnt mft' MVSCAE, CP VLI^ <;£ 5. Mures,cum Soricibus prteter modum acus ,4; te fubfibilanreSjfaltitandoque de iiiis latibus lis gregatimprofilientes,& ex coculcatis flra minibus lectulos fibi fternentes ,fine pluuias tum fignificatione antiquis habiti non funt. cutim raram habent &tenue-.mde per aerem Jhtfim grajfantem fri^dulum &uaporofum fpiritum cito facileque fntimts cui &futuris pluuijs ut mature profpiciant, nidulos fibi extruunt ,&fomenta , parant,alidque calorifica ag^ediuntur. Si fiimmam corporis cuticulam, Mulcte 8c 145 Pulices folito infenfius fua probofcide vellis cabunt:
DE SIGNISPLVVIAE. j-O cabunt:hominumqueac iumentorum faciem &oculos fxpius aba£l:a; CEfimCquod dicanrj) &punctim recurrentes appetent :breui vem ruras pluuias nuntiabant. ixhduflds in circumfiuumaerent mactini uaporCj humidifubflantifici (quod paucum habent) portimculas,qud patet uia refarcire, Qreficcatacorpufcula humedkire moliuntur. t47 Vefpx multis inlocisantevefpertinu Ver» vbspae. giliarum exortum fubterraneas fpecus glos meratim ingrediftes, pluuiofem hyemem 8c frigidam prsfagiuntjVt etiam Mufcse. Locafuhtmaned mininum perftaa(in quibus per ssUma.. hyemem,pluuias gr frigora culor plurimus latitare folet) ut caleant cumulatim petunt .aam fri^dula fu/nt animalcula &exanguia ,proindeque iniuriaru aeris mpatirntiffima. 148 Apes prope fua alueariaCqubdlogiuspros apes. gredi formident^flofculos ad mellificium fes dulo excerpentes, tempeftuofam ac pluuiam aurx conftitutionem augurantur. Hoc facimt ,ut fuperuoiiente aeris prauift peraniturbatione, cito, tuto ,&iucwnde pojfint euadere. Ha>nfmt mbecilla beftiobe ,quae fubitns (j uicy, lentas temporum rmtationes di^culter fijiinent. t4t Scolopendras multipedes vermio.ilos ,res scczo, rumagrifcriptoribus CouoIuuloSjGazp Cens prN' ^fipedesnuncupatosjconfcrtimpermurosfers 'g.ij. pere
EPHEM. AER. SECTIO Ii j>ere reptareque fi videbis :pluuiam,aut bye» malem cempeftatetn formidabis. ^ 'Exangue ^nus hoc animantis 4uaforojo aere paudtumj& utcmque ferfrigeratum^otu caloremjibi accerfsre, gr contra exapantem auram, jeje firmare,uqs omnibusfludet. VERMES. Vermes, quoi Lumbricos &terrae inteftb na dicunt, humum quafi terebello pertunde5 re ,&foras affatim erumpere quandocunque deprehenderunt antiqui,idem cum fuperiori« bus illos ponere exiffimauerunt. HHmidd ds ris conJiitH tio Lttmbri (is amicd. Terra ab Aufiris &aere uaforojo, mperceftibili motu dffedha, imbuta, gr madefada,feifadle Etrnibricis teretibuscuiam facitioc ulipnopcm dimentum larga manu illis firfiim exhibet :quod ut captent,e terree penetralibus pajfim emergmt,&fcaturimt. ranae, Dum confufe, &fi modum fpe£tas,immo« ,5, &dicefnifi fortafle quo tempore in furias Ve» FONEs. ruunt :nam amor omnibus idem^ coaxabunt Ran®: aut efuis luftris folito ma» iores ac numerofiores profiliet Bufones; plu» uias propinquas efle fignificabunt. Coneh£ thini ,^ Cdntri, Plaufibiliter, &obuijs manibus, id quifque excipit, quod fuce naturee amicum effe Qr familiare intellipt. vaporofus aer gp pluuius, corpora implet:, grji parata fuerint, in tumorem facile attollit. Conchs &marini Echini,faxis fefe affigen tes :adhaec Cancri ore forficatifque pedibus / lapillos
DE SIGNIS PIVVIAE. Jl lapillos prehendentes, &fe arena faburran= tes,rempeftatem minantur. Thnentaeris uiolefitns commotiones,propt-erea aduerfus illas opportime pje amantQr frafidia qucermt. Vel,qtiod temfeftatis prAudia ab imo ad jim- «««m. ma per medium /ubodorantur :mde ftbi confulta profpicimt. t!s Pifces per ferenitatem fupra aquas fubful- ®isces tim micantes, &identidem ac fi volarent ia; culati,pluuias inftare ominantur. Sentimt uaporum qui [urium,jtimdante cAo, ad pluuiarum ^erationem ex aquis haurimtur ,motum &tranfitum :aquibus grauati, &pmedixemm& fl» r'mprcefoatti,mtiorem auram foris captare [uhinde fatagimt. c^uanquam hoc ceflatefalfinn nonnihil e[fe foteji ;per quam redius diutiufque a^nte Solis radio ,fadum uidenuis (modo nihil aliud prapedie- " rit) utaquie cumcorporibus inibi contentisfacile incalefcant. Qjue res efficit, ut pifces mitiorem aerem forinfcusfuis branchijs attrahere moliantur.Addi po tejl quod pluuiojam tempeflatem (cuius amantijfimi fmt)tacito quodam naturae motu in uia ejfepraefntientes,iucmde uel de [altu fe excipere tefiantur. ‘f* Emergente pluuiofa tempeftate, oftipedes Cancri ex aqua egredi, &fe itineri motu res gradario accingere,plerunque.fimtvifi. Aquas amotis uaporibus iamiam fubagitari coeftas,pluuia,ueto, ^•procella ingruentefimpetuofus ^permoueri debere,occulto fpiraculo cr/agari prteuig.iij. fons
e EP HE. AER. SEC TIOII.' Boream quafi diuulfos lucidis cum partibus medijs exporreftifllme afFedare fi obferua» bis:ventu,aut pluuiam in via elTe esiftimabis. cim sate In occidentali tradtUjpoft lapHim Solem e« y ignite ai' umque ruberem,nubes fparfim, inftar ardena tium carbonu vifar,ventu magnu fignificant. Sol maculofus radios mane &velperi rua 8 tila de nube refundens ,pluuiofa ventorum fpiricula promittit. po? Sala» Si abeunte Sole candidus ad occafum cin p can£dss culus apparebit, ventum magnum vnde pris o?ci£»>. mum aperietur portendet. Qui fi longe ante occafum,vel bona diei parte, fub vafta mole puniceus confpefl:abitur,etiam cu ventis tem peftates dabit. sdrnsn»' Solares nubes,quas Gr»ci vra?n'A(« dicut, lo ks. ab vna tantum parte fi informarit Sol, ac ra« *dios veluti minio intinftos longe porrexerit: vebemetes flatus,pro angulis in quos fpeftra ipfa annuerint,illum portendere certus eris. (^od in Luna,& eius parafelenisCfed minus quam in SoleJ adhscin ft:ellis,led infirmius quam in Luna ,etiam perappofite agnofces. RnUcendi Rubicunda omniaCvt paucis multa dicam) ii am sde Dafcente Sole vel cadente comitantia,vetos forti' piurimfim atruliire,vt veteru monimentis eft traditu,itaobferuationibus multis firmatu. Vnde emergere debeant ventorum flatus, la , ' de fitu radiorum Solis ad horizonte, vel mo« tu *
t)E SIGNIS VENTORVM. tu nubium ventofum aliquod fignum prje fe ferencium ,facile excipies. Qus fignificatio non in folo Phoebi esortu^fed etiam lapfujlo cum habebit. 13 Vento Cinquit Maro )femper rubet aurea Phosbe.IIla itac^ poft coiundtionem &ante, tertia vel Cvt alijs placet^ quarta;adh:EC, poft alias ad Solem configurationes in rubicunda !a nube,quaft tremula apparens,ventos ab ea mundi parte infurrecturos oftendet, in quam kZodiaco ipfa declinabit. .Luna in nube purpurafcete fubtilis vifajCor? porifque fui partem afratre nequaquam illu« ftratam vultu folito fplendidiore oftetans,fia< tus es eo csli tractu promittit, in quem fab« lirata nubes viam affectabit .Quanquam alij ad oppofitum firum detorquent :quod vtic^ abfurdum omnino non efte, fidem faciet ob« feruatio. Lunaignea aut flaua,circulos circa le diui« ^fos &interhiantes multos excipiens, vento; rum luftas vehementes ,&ex his tempefta^ tes validas indicat. Luna fi ad circuli fui partem eam qux lu; minis eft e.xpers,crocea, vel rubicundula ap; parebit:ventofum bona ex parte menfem,in'- tenfius &remiftius ,pro colorum varietate Conftantia<^,apertb reftabitur. Ij Si Luna pleno cornu iucens,circu!um circa fe habebinqua es parte isplurLmum fplendi- '*cabit. ViVgil. Ve»# tor» aL»-* nd, & tUi cooriii^ turrVNA circulis mitata. Lu^evo* eea Vel r*# bicundtda»
LVN A opaca ©* i^fcHra, rVN A finsvmhra, Vel cum ebtufa. Dfi Vtro^ue Lutix for*' KU. varietas in Vtro^i J,H' ti£ fomu» EPHE. AER. SECTIO II. dicabit,ex ea adfuturu vetu maxime oftedet. Luna opaca cornua,&obtufa,irab vero vul i8 tum totum adeo fuliginofum prse fe ferens, vt falcata dici videric^ minime poflit,idem omnino quod fuperiora pollicetur. Luna obiecbo aliquo corpore prxaIto,vt 19 mote,arbore, vel turri,vmbram quatenus pro prxfente luminis foeneratione illi datum eft, nullam vel falte obfcuram proijciens; ventos pluuiofa(5 Auftrorum Ipiracula intentat. Lunse cornu fuperius acuminatu &rigidu, io Septentrionale ventum,vt inferius Meridio» nale,pottedit.Vtruqp re£tum,vetofam nodle. Lunx cornua vtcuntp refima, &fubpurpu» rea,mitem Zephyrum augurantur.Si contra fe habebut,ApeIiote. Sed ea cautio in Septe trionalibus hifce regionibus ,xgre mihi eft deprehenfa. Luna Boreale corniculu tenebricofum Sere jj, tufum habens,a Septerrione vetii promittit. Auftrale,aMeridie.quaq paulo aliter Plinius. Lunte nauiculatK cornua furfum erecta, Sc 2,3 acuta,ventofam noctem. St fortafle diem fe» quete fignificat. Iride fi in plenilunio rubella Ipectabitur Diante facies alioquin argetea. Ambobus cornibus tertium diem agens Lu Z4 na,fi ne^ nutabitjneq; refupina lucebit, fed fublimes vtrinque apiculos protendet: occi» dentales venti,illam poli: nocte agitabutur. Luna (
DE SIGNIS VENXORVM. , zS Luna in plenilunio rutilanSjScfe in orbes va riegatos circuinueftiens ,qua parte maxime fplendicantes illos oftetabit,ex ea tempeftuo orbihHs. fos ventos licebit expeftare. z6Lunse cornu fuperius quali coniuens, Borea fulpeftu faeit;refupinas,Auftru.Qubd fi duo treTve circuli circa Cynthiam aptabuntur.ab vno ventum lerenum (modoexteplo marces fcat, &feneftratim expirer} prseftolaberis :a duobus fereniore:& ita de reliquis deinceps. zy Area,leu corona, GrtecisaAa? dicira. Luna cotob* i» oriente,auC occidentem,vel per alias cxli res giones exlpatiantem fi obfederit; tarifper dil dilparebit,cerri nihil pronuntiabis. Nam qua ex parte difpelcetur, aperierurcp, inde vetos emittet. Quod apluribus partibus factum fi videbisreorude c6fufio,fulq5de'(j inferiora vr gebir:ac dubia in aere fiatuii pugnacocitabit. jg StellasCvt cu vulgo loquar3pr£ecipites,obs fcuram per nodte falbefccte atergo tractuj) crebro volitare,&: pene dixerim ruere fi vide bis :vetos ex ijs partibus in quas feretur,exs pectabis. Si de pluribus, vagos &errabunde inconftanres. ^^dentes. 2^ Crebra &infolita ftellaru lcintiI!atio,certif fimuvetorufignum eft.Qux circa planetas fi cotingetCquanq hoc negatj) cu veris etia plu uias excipere pro fbli &csli natura par erir. Orionis,Arcturi,Pleiadu,& infigniorii pris nUECjnotf ftellaru 3liquotceiohxreriu,matu \tinos
SteOd>'Ant ^itatit4s cu eoiore m«-' iuri vi/4. come.' TAE. TRAIE^ CT I M£S. PardheUus &Ifarafe^ EPHE. AER. sectio II. tinos cu Sole &planetis exortus, vefpertinof - que occafuSjHecnon csli(vt loquuntur) me« diationes ,ventofas tempeftates ,ac pluuias aduehere,antiquorum libris Iiodiernffubfcri« bunt obferuationes. Stelis fblito maiores lucidioreT.]^ viis, ven 31 torum alflatus ex ea csli parte minantur ,in quam de ecliptica pro ratione latitudinis im clinabunt. Circuli circa errantes vel inerrantes ftellas jz vifi ,idem quod de Sole Sc Luna diximus, promittunt. Comats ftells Cvt alibi oftendimus) fi diu 3 j fub ingenti corpote excanduerint: ex ea parte vnde infurgent, vel in quam caudam iaculabuntutjinfignes ventos &conflantes adfutu« ros nuntiabunt. Traiedtiones ex quo mundi angulo freque 34 tes micabunt,ex eo irruituros ventos teftabu tur:acontrarijs partibus fubfilientes,eorunde inftabilitatem:a quatuor mundi plagis erum« pcntcs,omnimodas tempeftates,vfque ad to« nitrua, 8c corufcationes. Quod ad ignitas ae» ris imprefliones alias ,pro tua prudentia non inepte etiam accommodare poteris. Parahelius aut ParafeleneCde quib® feftioj ne prima) fi ex parte Aullri vel Aquilonis ap parebit,illinc ventum aut aquam dabit. AER. J
DE SIGNIS VENTOR VM. j-7 AER. VENTVS in Solis &Luns coniugio fpiras fi in tertium v%diem perfeuerabit,primum tetragonum ,&fortafle plenilunium attins get.Qubd fi die tertio alius quifoiam interne nerit,ventorum confufio Cvincete tamen qui tertius fuit} oborietur. Quam obferuatione sUadHcr^ ad plenilunium &prsecedentes ,necnon fe^ tit uSar quentes Luns fchematifinos etiam appos/'"^*'' fitiflime adaptabis .Quanquam alij ventum eum qui in aliquo Lunje articulo viget,in fequentem vfque duraturum exiftimant. Quod tamen apud nos locumnon habere^plus cen^ ties exploraui. Quia raro pluuiajaut nix aSfque vento cefi q, farejabigi'quefolet,idcirco vtraque fi infignis nix. erit ,flatuofiim aerem non procul abefle tes flabitur. j3 Poft fubfidentem pruinam, caliginem, aut nebulam, ventus moueri pleruni^ confueuit. ‘nligo. Propterea fi harc abundauerint,futuri Auftri indicium eife volunt. 35> 40 'r Cxlo fereno,nebula quantumuis parua,du nebvla. Sol exoritur vila,flatum procellofum alicui bi minatur. Purpureas nubes,poft lapfum Solem Septem kvsr$ trionem verfus in longum exporrecbx,ven« tosCfplendcnte eo cxli tradtu qui intercedit} intra triduum validos prxfagiunr. Nubes ventofa in eam horizontis partem, h.j. aqua
tSS» ASr, nUixi. ^Qtufcdtio natatina, &Vef^et' tina, rvto7R. TON TR Vm4 O* Ve/perf. XO NI^ XRVA nybtraa. EPHE. AER. SECTIO II. aqua fpirare non videtur Yetus,deerrans,fla« tus eo migraturos fignificat. Nubes in montium verticibus longe latecg difperfejin quancun<5 partem agentur,illinc ventum inuafurum promittunt. Tametfi ali| ab ea plaga efflaturum contedunt,vnde pro« pellentur nubes. Aerabfcj profundis nubibus, &obfcuraca 45 ligine,per maiorem hemifphfrij partem ru^ befceiis ,ventos adfuturos,nifi falfe funt cum libris obferuationes ,haftenus quali digito indicauit . Matutins corufcationes Cvt etiam vefpers tinse) abfque to^itru,& nubibus,per horizon« tem vade micantes,ventos pluentes &quan^ doque ferenantes oftentant. Vere,AEftate,& Autumno,ri ab Euro,vel AuftroCpurpurafcente alicubi aere_) ftequen* ter ac plurimdm corufcare videbis :adhxc k Zephyro,& interdum Borea: illinc vetos in. gruere coniecfabis. Tonitrua matutina,aerem perflantem anti< quis attulerunt :vefpertina &r meridiana,im. brem.Sicab Aufl:ro,Cauro,vel Fauonio,quo. ties nofte fcrena plurimiim fulgurauit ,im« brifer ventus in via lipe fuit. Tonitrua,Sole hyemalia ligna perluftrante, crebro auditarVer,& nonnunquam annum to tum,ventofum,quafi tuba de a!to,rerum aeria rum obferuatoribus cecinerunt. 44 4S 46 AEllatc
DE SIGNIS VENTORVM.' jS ^8 AEftate fi vehemecius &crebrius tonabit toniquam corufcabit, vetofas aeris commotiones * ab eo angulo vnde percrepabunt tonitrua^ formidabis. AQVA. ._MARE plus iblito csruleum apparens,Au« MAE.t.ej- ^ftros nutiare tradunt:arrum,Aquilones:derei pentc ex inquieto tranquillum, veri vnius in alterum degenerationem, vel incrementum, yo Spums maris difperfe, &infigniter bullan stvMAE, tes aqus,afperam tepeftate flatuofamq^ pros mittunt .Adhtec fi fafto filentio mare altius intumefcere deprehendetur. TERRA. yi Nubilofa montiu cacumina,fonitu mugitimontes. bus perfimile edere,aut (blito elatiora craflio« raij apparere fi videbis: prsterea infulam ex vna multas ementiri:Auftros ,&ab his plui' uias expeiSabis. -jSi exclufo oculorum vitio montes,arbores, x^bo' &reliqua corpora qute (iib fenfum cadut,cra£i *. es,c? fioraquam proconfuetomodo,maioravec6j fpicientur :caliginofos ,&prxhumidos Au- (IroSjViam affeftare certus eris. ,, Terra natiuum fuum colore exuifle vi(a,& ^nigrior quam fit apparens,Boreale fignum ob oculos ponit:albior ,aut pallidior,Auftrale: i^nhus. prsfertim in liberiore cxlo,& folo. ^h.i;. Folia.
EPHEM. AER. SECTIO. 11. po1 1 A, Folia,fine auraCfalte qux fetiatur)per inane lANVGo, ludentia: &lanugo, vel res quaeiiis alia in aes adhxc aquis pluma quali aliuns ^tje mota, vitro dtrdque fubfultans, vcntoril ligna lecum habent. rtAMMA Flamma fcintillas multas micatim excus e-ivcER. tiens,feque (nullo cogente^intorquensrinfu» KAs. per lucernas fauillaceos fiingosCvt lic dicam_) erucl:antes,pluuiofos ventos augurantur. PASSER, Pafleres praeter modum pipillantes, &A« cANFs &ues veluti fomnia fibi fingentes ,adhaec Cai AVES. nes in puluere fefe plurimum volutantes,ad» futuris ventis ligna haudquaquam oblcura ponunt. ARANEA Aranearum filamenta per aerem motu ra.f RVMfe»' go multipliciter delata,ventorum, &pluuia« rum cerrifllraa prsfagia veteribus dederunt. FVLicAE Fulic* perferenitatem,relii3'is paludibus, eSARlicco ludentes,& Ardeola multhm obftre« DEOIA, pera mare fugiens ,ventos cum aeris pertur^ batione ingentes minantur. AxATEs Anates,rum domeftic2e,tum agreftes, fi diu S9 wl,4K£ &Sc multiim alas e.xculferint ,feque cura vri» ft^rellesnatoribus Mergis Iblito auidius aquis com< miferint ,tempeftatum &ventorum prascos nes habebuntur. Mergi. Mergi emediomari ad littus perftrependo conuolanreSj ventorum &tempeftatis teftes efle Iblent, Anfe-
DE SIGNIS VENTOR VM, 5-9 6i Anferes inftante feptentrionali vento ,in anserbs Meridie volatum exercuifle fepenumero deprehendimus :ingruente vero Auftrali ,ad Boream, 6i Echinus terreftris ("qui &Ericius dicitur) duo foramina in fubterraneo iuo tuguriolo effodiens, vnum ad Boream, alterum ad Au» ftrum :vtrumlibet obrurauerit, illinc ventos emerfuros oftentabit. Si ambo;ilIorum pugna confufe variam indicabit. Delphini per maris tranquillitatem laicis^DEtPHi, uientes,& aquas focio ialtu valide perflantes, ventorum impetum ex eo csli tradlu fignifi» cabuntjVnde primiim erunt vifi. Signa alia ventorum defuperioribus apho» H^cviieat rifmis ,&fequentibus fparfim colliges :nam Meteoro' \ omnia omni in loco inculcanda non funt: nec fW»»- prxtermittes locorum, &temporum,necnon C2cli habitudinum rationes. SIGNA TONITRVORVM, EVLCVRVM ET EVL« MINVM. I ¥ Sot maneautvefperi per asftiuos dies, adhsec initiante Autumno ,&proce» dente Vere,caua in nube, &grauida, cum infolito calore vifus ,caelum gra» uiter tonatutum minatur. SOL. h.iij. Traieftio»
EPHEM. AER. SECT. III.' exuere vifa,de prifcoru obferuationibus tem« peftatem imminentem indicat. mergi Mergi maria aut ftagna fugientes, &No« zj Comi ,&^ua ferenate vefpera,plus sequo queruIa:Prf^ KyaicuMJi terea Corui vocem carptim reforbenres,vens tofum imbrem &procellofum przfagiunt. cRAcVCorui turraatim fimul pafcentes, vocefque Z4 11, co R. multas identidem mutantes: Infuper Gracu* VI, ©B4 jj Auftro gregatim volantes :&Pauonum infoliti clamores,adfuturam tempeftaffem de« lignant. boves. Bouesprfter modum famelicos in dextrum aj latus iacere fi videbis,futurx tempeftatis fi« gna cum prsedidtis illos &tueri &augere co ieftabis. BVcV'Boues, &Bucul2e,ad ftabula cum trifti mm z6 gitu redeuntes ;adhsec Ouespatutinam Ve« OVES, nerem promilcue exercentes,tempeftatis furo gentis teftimonia habent. tVpvs. Lupus infolito more folus ab alijs frequen ij ter horrendiimque vlulans ,&rufticoru araj tiones parum cofultus adiens,nihil diuerfum ab alijs fignificat. CANES, Canes pedibus humum efFodientes: &flm z8 pANCRi, uiales Cancri terram faquas exofi} affedfan» 0. MV' fgj. Mufgj jt-gm prseter folicum fibilantes ac *pauitantes,idem omnino concinunt. apesApes fereno cselo haud ita procul afuis zp, apiarijs
DE SIGJfiS TEMPESTATIS. 6} apiarijs flofculos excerpere ,&intus bona ex parte mellificio incumbere fi videbis:luctan< tes cum pluuijs ventos ,tempeftateT^ fonos ras,prjefagire exiftimabis. 30 Loligo volitans,&Coch® adhxrelcentes, necnon Echini fefe afRgentes,prgterea Rane vitra modum vocaleSjtempeftatem veniens tem augurantur. 3* Sepiarum ofla in litforibus affatim natatia. Pulmones item marini foliro numerofiores conlpe£li,idem quod prius indicant. Trifolium contra tempeflatem inhorrefces re,& folijs veluti contractis rigere ,tradides runt veteres. 33 Signa tempeftatis alia fquse multa funtj) de pluuiarum,ventoru, niuis, tonitru, &fimiliu prognofticis,n6 neglecta vbique celi ac tem» poris necnon locoru ratione, facile leuiter^ erues.Necmal^te habebit ,fi quaplurimaex fuperioribus huc traufferre fexigente maces ria)nihil erubuimus. SIGNA SERENITATIS, ab his qu2E in catIo,aere,_^aqua, & terra,omnibus apparent. CAE LVM. 1Oltibifignadabit. Solem quis dicere falllim Audeativt magni mufaMaronishabet Ille holigo,Con chiejS.chi)itt OSSAfe^ pi£, & PVLMO NES. TRIF XI VM. HdCe vUedt reru aeris finiiofasn ' signa fcn^ nitjtis > Sole^ iUu.-n comi»
EPHEM. AER. SECTIO 11 t. Ille ita^ fi in exortu fuo caliginis nubidmqg Sc varietatis expers erit,hoc eft,purus,Ynico5 lor,& vbicp fimplex apparebit; diem eam fe* renam cum fua no£te,cert6 tibi aduehet. Si blando poftmeridianus fulgore &innm ^ bilus occumbet Sol, puram habens vefpertis num cslum:fubfequentem auroram, eamque noftem ferenam dabit. Reuifentehemifph*riu noftrum matutino 3 Sole, fi aer perfpicua tenuique albedine illu» ftrabitur,ferenitatem Ipondebit. Fluxu vefpero defcendente abeuntecj Sot 4 Ie,fi vicina nubes rubicund*, rarsque com» parebunt:nocl:em,& qui feftabitur illam, ex» periere diem nitidum. Quoties Sol lympidus &minimhm feruens y fefe fub horizotem proripuit,poftridie'que fi» milem dedit exortum ,toties certiflima fere* nitatis teftimonia comonftrauir. Solares radijmarcelcetibus fimiles ("quem» ^ admodum fieri folet,dum Luna terre Sc Solis exdire£toftans,illos obumbratJ)fi fub aurora nubes denfas purpurafcentefve aut croceas no viderint,arida per die illum arua indicabunt. Si magnus orbis paulatim flaccefcens circa 7 exorientem Solem dilatabitur, repentecp dei crefcer,die illo ferenitatis indigus non eris. Sole matutino emerfu mundum falutante 8 nubes per horizontem rarefcere, vel afolari» bus ra
DE SIGNIS SERENITATIS. 64. bus radijs diflipatas vanelcere fi videbis, fe« reni aeris pr^fentiflSmum fignum habebis. 9 Circa emergentis Solis vel cadentis aurea imagine caligo leuicula, aut aerea nebula apa parenSjterapus ferenu (fi modovera fuit nes bula^ femper nuntiauit. 10 Sol per pluuias igneus occubens,aut fubpur purea faciem prs fe ferens,fequentem lucem pluuianim expertem antiquis fignificauir. 11 Sole in orientali traftu degente Iris ad oc« cafum vifa,fereniratis, &nonnunqua pluuias rum leuiflimarum teftis efle mihi ffpenumes ro obferuata fuit. li. Verfante fiipra horizonte Sole,Irides (qua parte nox humida catlo pr:Bcipitat_)per tepes ftatem viff,ferenitate indubitata ip6dent;ad orientalem vero tradi:u,dubia.quod de libros ru fide tametfi certii efle conflat,rute nihilos minus etia de experietia cdftater obfirmabis. 13 Si Sol ab ea mundi regione vndefpirat ves tusrecedet:autin qua eft,vel mox proficifces tur,infurgentftarus:ferenitate,nifi falfae funt antiquorum obferuationes,cert6promittit. 14 Luna tertia vel (vt dictu efl3*quarra,tenui purac]^ luce &fubtili nitefcens,hoc efl fynces rum lumen nullis interiectis effumationibus pras fe gerens,ferenitatem haudquaquam dus biam oftentat. Si Luna recens, virgineo Iplendore fuffufa cornua fere^ nitatis aLH na ^ illam Jc'
CoroYiA dr- €4LHMnh yir^. I. Ceorg. CIRCV LIcircd fielUs. STE LAB, CALA/ £I A. f EPHEM. AER. SE C T. III.' cornua furlum emiferinaut in plenilunio (fals ^ tem per dimidium) pura erir, ferenitati iafta efTe fundamenta admonebit. Luna falcatam fui corporis ablcifione cors i6 niculo vtroque acuminato admodu argentea fi obiedabit ,ferenitatis prsefaga habebitur. •SiareaautcoronaGracisetAa)5difta,vna ij &firaplex circa Lunam abfque vlla interrus ptione paulatim vanefcere deprehedetur, fts renitatem portendet: cui figno tanquam vero perpetuo adhaeferunt antiqui. Si Luna in exortu quarto Cnanque is,vteft i8 apud V'ergilium, certiflimus author) Pura, nec obtufis per cslum cornibus ibit: Totus &ille dies,& qui nafcentur ab illo, Exaftum ad menfem, pluuia venti'% carebit. Circuli candidi ,vel fubpwpurei, circa pias i p netas aut fixas ftellas vifi, ferenitate, 8i quans doque ventos ,rerum aeriarum obferuatoribus fignificalfe traduntur. Stellae blando fulgore Icintillantes Cetiam zo fi perreptantibus niueis nubeculis,celum alis Cubi obducetur) iliperioribus pro ferenitate fuum adijciunt calculum. Lacteus in caelo traihisCquem noftri,fanfti ai lacobiviam, Graeci dicunr)perfpi cuus ,&quoad eius fieri poteft nitidus appas rens,ferenitatis teftimonia confirmat. Crinitae ftell® fvt etiam traiedriones) diu 12. fub ins
DE SIGNIS SERENITATIS. 6^ fub ingenti corpore micare vif*, fquallorem &ficcitates prsnuntiant. In quibus quia fe? xrai e. eundus cometographif noftrp totus eft liber, cxio.• verbum non amplius addam. nss, AER. Corufeationes fub vefpertinum crepufcus corv- ^Ium abfque tonitru &nubibus, per horizonscati. tem frequentes vibrat2E,ferenitatem indicat. °^ Nubes veluti plumeas ,&lanarum floccu» nvbe». ^lis aut candidis velleribus fimillimas,per ae* rem alto iam Sole cxruleum colorem inters texentem difperfas fi videbis: ferenitatem in via eife tibifpondebis. Si nubeculas hincinde per horizonte emerj nvbb. gentes eveftigio tabefeere vaneicere<j pros cviae, Ipeftabistcslum ("Yentorum carcere claufo_) ferenam auram promittere certus eris. , In pluuioia tempellate nubium difgrega« tio qute prius no erat oborta,fcrenitatis fpem g«24h9. aliquam oftentaf.maxime fi ab ea horizontis parte vnde exiliunt flatus,continget. irj Ab ortu occafum verfus nubiulh matutina noS;; fr». aut vefpertina propulfatio agente vento obs f»!/’"*'»- feruata, ficcamferenamque aeris conftitutio* nem mihi plerunque commonftrauit. zS Nubes in tequore vel alibi prsedenfa app» nkScj i« rens ,Sc aquas propemodum attingens, fi in “P*- iO i.j. fublimq
1 YAXA PRV NA, OVAPOR. NlBV^ X.AE. ROS. SPL£ SOR. AVRO> RA,cr caelum rufi hm. tENTVS. EPHEM. A'eR. SECT, IU. ^ fublime fruftulatim direpta attolletur ;ferea nitate (nifi omnino mentiuntur antiquij)prf a nuntiabit. Nubes rar»& de fuperficie tantiim liuidua zp latjia pluuiofo cseli ftatu, quia vaporum refoa lutionem paulatim fieri teftantur ^ferenitatis augures effe plurimiam folent. Pruina parua Cvel potius nebula) Vere, &30 Autuno cumaurora frigidula exurgente Soa le peflum abiens: adhgc circa aquas,paludes, aut prata matutinus fumus apparens :diuera fum afuperioribus ponit nihil, Nebul? montium ima potius quam iuga oba 3* fidentes ,vel in medijs campis humiles pro« ftrats,eandem omnino cantilenam cu iam di dtis occinunt. Ros mane aut velperi in quacumj anni para 3^ te plurimus deicendens,ferenitatis prsco fia dillimus haftenus eft habitus. Splendor per pluuiofiim aurx ftatum ad Bo 35 ream elucens,ferenicxliCetiam fi ad Auftrum nubes coafta fuerit) fignum appingit. Aurora ^Eftate folito frigidior cum nubia 3+ bus ab exortu occafum verius tendentibus emergens,ferenitate perinde nuntiat,ac fi fub velpera cxlum rubefcere deprehenderetur. Boreas validi Ipirans tametfi nubes multas 3f cogit,nihilominus fcrenitatem (faltem apud j nos)aduehere plurimum confueuit. g Si ad ^
DE SIGN^^ SERENITATIS. 6& ^6 Si ad horizontem,tonifru abfenfe,corufca« coav bit,nulla nube ibi aut alibi percepta, ferenb tatem in via efle moneberis. AQVA. 37 Serenum aerem &tranquillum /perare mU mare; nimelicct,dum mare longe alirtoribus fonos exhibet,aut littoraipfa folito plus perlbnant. 58 Littora abfque arenofis Iuleis plana,Auftru 11ttopluuiarum nutritium quieuifle, &proinde fe» renitatem pro foribus ftare oftendunt. jp Nebula circa mare ,flumina, prata,& loca uAiiU4i fubaquo&jveluti in planiciem depreffa,idem «wre. quodnunc nuper reflatur. TERRA. 40 Montes prserupti in iudicijs aeris fuam con mo templatione,fua'que prognoftica fuflinentes, ®*• puros vertices fi habebuntrfiiffragium iam di itis non denegabunt. 41 Lucerns flamula fetia per pluuias^ quieta flam. &nullo ftridore querula,futurf ferenitatis no obfcuru cum fuperioribus habet teftimoniu. 41 Noftua poft Solis cccafum freqsiens vifa,& no^tva. Halcyon cum fua fobole fSole veluti exofa^ vmbras C3ptans,ferenitati fubfcribir. 43 Corui priuatim crocitantes ,& !frantium in corvt morem congreflu turmatim facto liberihs vo _^iferantes,fereni aeris prjcones efle ducutur. >' i.ij. Coruos
COR.NIX* fiOCTYA. AVE«. Vifutrie* COLVMi» BI, & MILVI^ vs. VESPER/ T111O. QKYU, Coruos fub nocturnum crcpufculum grega 44^ tim verfari fi videbis:& dum feparatur,fum« mecrodedo dulces inuifere nidos:idem quod antea prxfagire exiftimabis. Corui contra Solemhiantes,& mane per at 4f borum ramos plumas dilatantes,nihil diuers fum exhibent. Cornix emergente Hefpero querulam vo4^ cem fubinde varians,marcefcentis tempeftas tis (yt mane ferenitatis) fignum dare,obfer< uationibus multis comprobatur. Nodrurna no£i:ua pbft Solis occafumin tes 47 peftate blande cucubans ,ferenam auramadfuturam Ipondet.Querula verb in ferenitate, tempeftatem. Ichthyophagre aues tam lacuftres quam fiuuiales, &marin2E,die tota procul ab aqua* rum crepidinibus vifej pro pluuia ferenita* tem oftendunt. Sylueftres Columbi iniblenter cantillates, 4? &Miluij dum fublime petunt inuicemcollu* dentes, fereni vulgo haberi folent. Vefpertiliones exfuis fornicibus fdum ni* yo gras labens Sol aduehit vmbras^ prodeun* tes ,&numerofiore quam confueuerunt ag* mine volitantes,ferenitatem augurantur. Grues tacitum fecurdmque volatum gre* •gatim •'
DE SIGNIS SERENITATIS, gatim moliri,nec ilicopede referre,fi animad uerteSjblandam ferenitatetn Cnam tempefta» tum,vc diximus, exceflum segerrime ferunt} nuntiare cogitabis, Paruulse Mufc? fub Solis occafumpyramii mvsca*. diSjaut globuli in modum furfum paflim cos actjE,longis obferuationibus ferenitatis indis ces funt habit*. /3 Caligo poft pluuias vel vdum cslum per caligo aerem fparfa ,ferenitatis prognofticon antis quis exhibuifle traditur. 5"+ Reliqua fereni aeris teftimonia depriuas tione,vel contrarijs fignisfqualia funt humidarum aurg conftitutionum prognoftica,quos rum catalogus prtecefllt} facilfe excipies :ads hxc de ventorum flatibus,hunc vel illum ae« ris flatum proritantibus ;non afpernata loco» rum &temporum necnon flellarum cum Sos le emergentiumvel labentium,ratione ac na» tura. EPH E» i. iij.
ploratam iicentiam,& pen& dixerim fatalem tyrannidem,armeta arationi deftinata paflim abduci, horrea copilari, granaria incendi, fe< mentes euerti ,&colonos partim trucidari, partim captiuos agi,ncmo fine largo lachry» marum imbre,&fuorum iaftura irreparabili, non audit,non videt,non experitur. Vnde ar« ua,femete,colono,boue,& equo aratorio fpo liata lugere, ociari ,ac fterilefcere ,neceua» rium eft. COMETA. Cometes fub ingenti corpore dies multos z excandens,fterilesagr£)s,& inania vota colo« ni, przter feuiflima alia portenta (vt alibi docemus 3miferis mortalibusfni Deus pro» fpiciaO certo prseiagit. wmiSuts. Si Ver,& AEftas humiditateluperfluama» 3 debunt :aut caligo vel pruina cum Auftris pluribus diebus (dum omnis parturit arbos, dum omnis floret ager )inualefcere depre» hendetur; fruiSluum inopiam illo anno ,aut faltem corruptelam valide formidabis. Locuftarum, Vermium, Erucarum ,&hu< 4 yermes, ius pidurx Bacchi Cererifque prxdonum a» CrTm*. liorum,ingens idoneis temporibus fafta irru» ptio, viribus‘12c terrsc fatis, necnon frudibus detrimentum portendit. Mivss. Niues permultae anno quopiam ecjelo per» y opportune delcendentes,frugum terrse ("modo extera confenlerintJ) copiam (vt grandi» nes inopiamj) fignificant. Sedu«
DE SIG.FERTIl.ET STERIl. ^Sedulus obferua cum fe Nux plurima fyluisnvx. Induet in florem,& ramos curuabit olentes; vergU.t. Si fuperant foetus,pariter frumenta fequetur: Magna(]p cum magno veniet tritura calore. At fi luxuria foliorum exuberat vmbra, Nequicq pingues palese teret area culmos. 7Roris &pruinae inutilem lapfiim (pr*ferrm ,& tim quando prima foetuum teitx edutur ru« prxina. dimenta) tam arboribus, quam cerealibus,& roridas herbas pafcentibus animalibus da« mnum dare, fide haftenus fecit experientia, omni teftimonio maior. 8Autumnus,propterarationem ficcus,& ob am»»»»/. fementem ferenus fi fuerit: Adhaec dum flo> &verret: feges.Vermediocriter calidumrcerealium copiam cxpeftabis. gAuium Cvt fic dicam) greges,relicl:is infii» aves. Iis &nemoribus, agros, vi!las,vel vrbes fre^ CrorecuUquentare vifi: &Graculi turmarimlyluis va^ le dicere iride confpeiSti :fterilitatem, ac tri» ite nefeio quid antiquis femper indicarunt. 10 II Vernos flores &fruftus fi vberiores quam Verni pro confuetudine &habitiores ijitueberis:fe'. rw.gr getibus,autumnalibufquediuiti)s detrimen^ tum Cnifi eum errore AEftas coxerit) teftati periculum erit. Si quantum debent anno quopiam adolefcent Ferul3c,fua9 femina,vt par eft: ,plemh ifime alent :fertilitatis reltimomum exhibeo
TtHtd4,Gei’ QrS' do. irntifcHi, SciUa flanu. uU* EPHEM, AER. SECTIO. IIII. bunt. Quod etiam noftrates ruftici Geneftje alcribunr. Intempeftiuum &diuturnum,(uperfluiam« J que pluuiarum ,gelu,aut grandinis defcens fum. Verno tempore quadocunque obferua» bis ,prxfertim Dumfpicata feges florem molitur amoenum. Et noua de grauido palmite geroa tumet: prsterea Hyeme ,dum adhuc eft meflis in herba :annona? iafturam grauiter formidas bis. Maxime in hocterrae traftu, vbi ficcita« tes Cvt in totum dixerim J) &fementibus,8c corporibus meliores ac falubriores efle depre henduntur quam imbres. lentifcus Cvt cum Araro tradidit Theon^ ij primos fiios fruftus (nam ter in anno parit^ legitimos &bene nutritos fi dederit;femen« rem primam, bonam &laetam fignificabit.fi fecundos, fecundam :tertios, tertiam. Quod flori Scillae,velCvtherbulariorum vulgo placeOSquillae, nonnullis etiam tribuere vifum fuir. Tradit popularium philofophia ,quod fa« 14 barum fertilitas (fortaffe quia ab humiditate multa rt»iSat}aIijs leguminibus,att^ adeo tritico,inopiam indicere plurimijm folet. Annonx prouentui ,infauftorum aduerfos rdmq^ fyderum exprtus,& occafus,congrefs fus item,& radiationes,in latione, plantatio» ne,germinatione,ac florum produftione ple» *A, runq^ §tt
i6 DE NVBIVMCOLORIBVS.' runque nocere obferuatum eft ;pr*terea cir« ca illud tempus ,quod extremse maturationi pro more &natura regionis eft accommoe datum. Harc, cum fignis terrae motus, tametfi ad Aeromantiam parum pertinere, aquamplu» rimis exiftimabuntur ,nihilominus hicaflue« reconfilium fuit: amicis,quibus per deosim» mortales,ecquid honefte negesftdipiiimquoa tidiano prope conuicio efflagitantibus. DE NVBIVM COLORE, fignificatoribus ,natura, & pracfagijs. Qvaec icura, ^f. ;cVN0. VEliuida,fuica, iubob« mlet S4* a, &ferruginea in aere apparent, timiiu. ,fiuc nubes ,flue quid aliud fuea rit:Satumi,vel eius naturae fixi alicuius fyde» ris, cum Sole aut alio quouis planeta emers gentis,labentffVe,picturamredoIere,& varia Cquod ad caeli commotiones attinet^ pro lo> corum,&partium anni ratione,necnon Satura ni ad alias ftellas configuratione, ftatu &dot micilio ,varie portendere nefc’i’S non eris. Vere,& Autumno,aeris obfcuritatem ,nims bos,grandinem,frigus,pruinam &ventos ali cubi,alibi tempeftates ac niuem.Hyeme,p!u uiam,nebulas,niuofos flarus,5c gelu. AEftare, imbres,&quandoque tonitrua; in quibus ta« men ventorum ,Sc proximi Lunae fchemari* lini,necnon l^ortetd nn bium Sa* tffrar.
lOHtS. Knhes Ve' neris titn£. gorienid mhi»^ ^Veneris, iiiSes M4r tU. O" S9' Urif' in 4ier^ wio^ »£<<»(• EPHE. AE R. SECTIO IIII. mi,necnon quadrantis anni dominatorum ras tio ,cum regionis natura diligenter habem da erit. Qui in aere ex albo palleicunt,fiue nubes, a fiue quid aliud,louem parentem,vel eius naturi fixam ftellam exortam,aut ortui maturis no vel occafui velpertino proximam agno* fcunt. Syncere albicantia, Venerem,aut Lus nam.Propterea V'ere,& Autumno, pluuiplas per interualla mites;&fi incraffefcet cilum, repentinas pariunt .nonnunquam congelata Chfc prifertim) aquarum granula, &niues cum ventis non admodumfibi conflantibus, perexiguas .AEftate,ferenitates: quanquam luppiter in fua &Martis nube,tonare pronus eft. Hyeme vero, pluuias ,frigora niues ,& quadoque grandinem,inuitante anni &csli tempellate ,plurimiim efHindunt. Qui rubra,fulua,flaua,vel ex his mixta ap 5 parent ;Martiam ,&Solarem prifecluram, vel fixarum fub his militantium vires, per 0« mnia zmularicenfentur.VndeVere, &Aus tumno,ventos &(fi grauidam nubem fecum habuerint^ pluuias cum tonitru fubitas ple« runque miSintur. AEftate,intolerabilem is ftum,&Cmod6 citera cofenferintJ)cum vetis &fulgetris tonitrua longe larecj percrepans tia. Hyeme,pluuias nunc ventofas, nunc niuofas,fed tamen mitiori frigore llipatas. Quae varium habent colorem, &imagines 4 in aere
DE NVBIVM COLORIBVS. 7^ in aere appingunt diuerfas ,Mercurium pai rentem,Tel eius fobolis fixam ftellam vnam aut plures agnofcere ferunt .Quapropter Hyeme, Vere, Autumno ,&AEftate aerem nunc in has, modo in illas comotiones (pro varia csli, foli,& colorum natura) varie pul« fant ac commouent.Quanquam ipfa pifturaj tarum nubium variegata diuerfitas ,plane^ tarum fyderiimque aliorum mutua radiatione aerem vaporofum confufe &permiftim agis tantium vires teftari fatis poteft.Cuius artifis ces primarios de vincete colore,ex iam diftis elicere,facile admodum erit. cHrUUSiCH fm pou tentis. Colores hiutn per«* Mjtxti, ra^ dUtiones fidUmm mixtas ofiedmU fHaftenus in aerias Ephemerides, htec vts cunque lufiflfe erit fatis .Qux rerum exIi & natur* ftudiofis vel tantillum placuifle fi in« tellexerojfublimi feriam fydera vertice: hoc efi:,c*leftes ad eam methodum Ephemerides fquibus ancillantur aeriae) dextro Mercurio perficere aggrediar. EPHEMERIDVM AERIA^ rura Antoni) Mizaldi Monfluciani ^ Finis, k.j.
GVLIELMVS MVSTELA*^ gymnafij Bellouaci Lutetis afchididafcalus,ad Leclorem. Te manst vtifitas ,Le&or ,co^nofcere motus Si imat aerios: &tem^ejlatiius i^Jis 'Edere prittcipigm :Stc pofitis Jiant JinjnCa fynis. eJI mora dijcendi Brenis ,&BaBor ;ejl Breue tempuSf Indens commoditas, ^nam non ^enjaneris anrOi Er^o ades, &ytos dat MIZALD1indujlria jrnSinS} Cratafume manu: magnum ejl ^r^nojcere tempis. IlfflSToi» A^avioy j{gK ^oittsstvs /ai|i<B|oA9revi/7«f,NwoA«©' Pacay AoSwfijy©'. n<«f)(/'i fl^ccijTK «m }(ga i^etviy KSigUytx 0/A«ts, yawmf r&tt #tk h»t6) } Aivj\(X§x ovli laiyi^sis yiy«<ri 7!fo^tf(iS QhviaTt'^ Oo^xy JoaOwfi PMAwf/ i^J-ogo^pay, Mx^oy (A HigoixifHGeyft! xrsTxfivl 'I.XKgXTiK^^Xitny SAi^art xsfx ^tAxs j N«; yToA OTTXS Hi yivoiT, tvJ^al(x.ons KVi^iS^t, Tttdiy \oi[is «a i^xny tM&iJxsiMy.
Rerum ac vocabulorum qnz in hoc opufculo continentur index. Numerus folium denorat;ajfa« ciem priorem :b,alteram. A Aer Aer corpora, &cmn his mos quomodo wmtet ii-b Aer eattiqHde originis diuinu nefcio quid in fehabet 4.. a Aer Hebrtcis quomodo accipiatur 4. a Aer decretmm cceli nmtius &praeco 4.b Aer meteororum cellula ueluti promptuaria 4. b Aerfuturoruueluti liber 4..b Aer comotionu/m auree quaji tnbella depida ^.a Aer hmnidus corpora param hmiedat 38.6 Aer uaporofus corpora mumt &imbuit 4-1 -a Aer albefcens 6}.b Aer in brutoru corpora mltum potefl C.a Aerrubidus fj-b Aeris obmbilatio dfumis craffis •30.U Aeris comotionu iudida quomodo aptanda,Q/' pronuntianda 14^ Aeris mutntionu conatio, ai omnes pertinet tp.a Aeris commotionum imde incerta certitudo i^.a Aeris obfcuriCas,mde Z4..b Aeris iudida, cali &partiit eius cognitione exigut if.b Aeriarumrerum cogmtio medicis neceffaria ij.d Aeromantia, copiarum profectis neceffaria i-j.a A'Eflatis naturale teperamentum ii.a AeJIus Agni 47.6 Albmt &nigrum. colomm eletnenta 7.Q,d Aphorifnorum omniu cattfts cur no reddiderit auth. 16. a AmpuUoex pluuia quid innumt*"^ ^6.a Anates 43.i» Anates urbano &agrefies SS.b Animalibus arcanum nefcio quid ineft S.a k.ij.
Animaliit hummormn opcrw tenudd -j. b Xnimdlium partes extremae, frigida 48.4 Animaliu cmforaaeris comotiones fequi ,&ab his affici lo.b Animalium natura uaria,& peneflupenda j.b Animaliu prognojlici motus ad aerem referendi S.a Animalia aeris cmetionibuS) iuxta partium anni natura obedire ^.b Animi diuinitas, &excellentia ^.b Animorum origo celeflis ,& fatidica g.b Animus fui iuris fadus,udticinator mirus .6. a Anferes 4.3 -b. 5-9. a. 6Zi a Anfer biliofum animal ^.^.b Apes 6x.b Apesanimalia imbedUa po.a Aqua mres in calida natura 4z. b Aqua puteorum &fontium 6p.b Aqua immerfa ,quantitatem mentimttur 43.4 Aranearum pefa rpo.b.pZ.b Arbores gf dia fS.a Ardea, corporis efl mbecilU 4.6. a Area J3.rf Arena 3y.b Arenarii cumuli,mide 3j.b Arietes 47 Arthritides 41. a Afelli 48.4 Afelli gpmuli natura 48. b Aues 6z.a. 70.4 Aues fldgnariaj& fluuiales 4Z. 4 Aues pifcdria 66.b Aues aquatiles 68.d Aues paruula 68.b Aues arborea 41. & Auicula ,cuiufque ^eris Aues cur nonnunquam mare fugiant 46.4 Auiumuolatus yo.4 Aurora,^ callirubens 6p.b Aufer uocem immutat 43.4 Auflri natura 48.4 Auflri capittt replent 48.b Auflri quid apud nos a^e nati Z4.a Autumnus, &Ver 71.4 Autumni naturale temperamentum iz.a
lNDEX. B Bellorum [celerata mfktas 70. rf , Boues 4S.h.6i.h Bruta ,fenfttiua &mortali anima frcedita 6. h Bruta wnde quibufdam rationalia exijhmata ~j.a Brutis rationis jitmlitudo,no uera ratio inejl j.a Brutis mde aeris ^rrefa^ 10. a Bruta, quiedam [melici uia freecognofcunt 8. b Brutis fhautafa pro ratione 9.1 Bruta electione uel intelleiiu nihil agunt 7. b Bruta homine in pra/agiendo inferiora 6. a Brutorum affectus humanis [miles 7. b Brutorum quorumdam adtianes c<eIo fubfcribumt 8. a BucuUe 49-a6x.b C cali &partium eius in aere uires li.;* cAi nmrmur 6i.b cAum tranquillum yo.a cAejtis inteUigentia caufa no errans 6.b cAo inferiora ar,ciliari , 0eius motui fubfcruire 9.4 Calidii uapores refoluit 2,3.4 Caligo 6-.A CaligOyUel aerea nebula ^4.4 Caligo cuSole perexigua 5-4.4 Caligo auflrina ,&pruina jo.b Calor 4C.& C4lar internus fpiritus mouet 48.& Calor uapormn fumis ueluti dudktrius 35-. 4 Calor infolitus aquarum, unde i6.b Calores unde inualefcant, & quomodo xp.a Campanarum foni 41.4 Campanilia 58.4 Cancri fo.b. fi.a. 6z.b Caticrorum natura pi.a Canes 48.a.6z.b Canunt tpr equorum motorif ff[us y.b Cafrce 47.4 Capra edadffima aialia 47.4 Carbo 0cinis 6z.a Carbo candens 40.4 Carduus j8.b Catarrhadhf $i-b k.iij.