Pauli Orosii presbyteri hispani Adversus paganos historiarum libri septem, ut et apologeticus contra pelagium de arbitrii libertate / ad fidem MSS. et praesertim cod. Longob. antiquiss. Bibliothecae Florentinae Medicae S. Laurentii, adjectis integris notis Franc. Fabricii Marcodurani et Lud. Lautii, recensuit suisque animadversionibus nummisque antiquis plumiris illustravit Sigebertus Havercampus...
Full text
PAULIOROSII
P R E S B Y
TER
1 H 1 S P A
l\-
I
ADVERSUS
PAGANOS
HISTORIARUM
LIBRI
SEPTEM,
U T E T
APOLOGETICUS
CONTRA
PELAGIUM
DE
ARBITRJI
LIBEH.
TATE.
An
FlfiEM
M88.
10'1'
PRAESERTUI
CODo
LO:-lCOB.
ANTIQUIS3,
BIB.LIOTHE.CAE
FLORENTINAE
MED!CEAE
S.LAYRENTU"
ADJECTIS
INTE.GRIS
NOTIS
FRANC,FABRIClIMARCODURANlrTLUD;I,AUTlI:¡
RECENSUIT
!.
SUISQUE A}!H1ADYERSlo,.'!BUS NUMMISQUE
A~;TIQ.UIS
PJ.URDUS.
,~.
1 L
L.
U S T R A V 1 T
SIGEllERTUS
HA
VERCAMPUS-,
L U G D U N 1
BATA
17
O R U
ji:!",
Apud'
GE
R.A R D U M
"f
O T V L 1 E
T,
MI'"
«"
-1
.,
.:
·,
.:
EXCEl,LENTISSIMO
VIRO
NICOLAQ
G R
lIS,
SERENISSIMO
REGI
DANIAE,
NORWEGIAE
,ETC.ETC.
a
Conjiliis
Status,
uf
&
in
jiJprema
Curia JlfIlitiae,
Ejztsdemque
.Majeflatis·
ad
ORDINES FOEDERATI BELGIl
ABL.EGA
TO
EXTRAORDINARIOo
.
.
,~uum
oliín
Imperillm
Romanum, proutf
[olent effoeta
corpora,
prae fenio fa-
ri[ceret, & , veluti rnagnae fubaruétio-
num
moles,
carie & tempeftatibus
lae.;..
ruinam meditaretur, non eo
fuperbus.
viéto'
t
~
ql1
o
n.¡.
n E
DIe
A T 1
O.
quondam
Orbe
populus,
quo
oportuit,
flexÍt hlmÍna 1
fed quarn fibi &
votis
&
titulis
Aeternam
finxerat
U
rbem,
inmutatis
priftinis
faeris,
ira
Deorum
pe-
rire &
antiquae
gloriae
fupereíTe credidit.
No-
vae re1igionjs
contagia
non
modo
pa:fIim
omnes
inficere
provincias,
fed &
Veterem&
Novam
ia-
plere
Romam
críminabatur.:
claudi
cum
Templis
Deornm
benevo1enriam) cea:lre
cum
faerificiis &
arufpicinis
praemonitiones
Numinum
I
neque
evi-
t~lri
pofle
perícula
il1isve
oceurri;
quoniam
negli-
gcrenrur,
quibus
de iisdem
majares
fui
moneri
fo-
1cbant,
praeLlgia.
Hic
J
qui
inter
Paganos
audi~
bJtur
J
incondims
fcrmo in
convicia
erupit
atro-
cius,
pofl:quam ilIa
Orbis
olim
Domitrix,
ltaliae
adhuc
arque
Imperii
Oceidentalis
Domina,
capta
arque
dírepta
a
Gorhis
Roma
efr.
Hane
Imperii
dadem,
has
Orbiscalamitates
nomini
Chriftiano
inputabat
veteri
fuperíl:írione
tac,'1:um
vulgus , &
fremebant
palam
amnes
pagani,
mala
cunéta,
velm
agmine
faéto,
inruifTe
in
terras
Imperii
Ro-
m:mi,
ex
quo,
abolitis
veteribus
Sacris &
Deorum
eontcmro
Numine,
folum
Chrifri
Nomen
publiee
coleretur.
Contra
hane
Ín[anam & caeea
religione
dignam
opinionem,
hortatu
prae[bnriilimi
Hipponenfis
E-
pifco-
D E
DIe
A T 1
o.
pifcopi
Auguftini,
calamum
ftrinxÍt
Oroflus,
I:Ií.
fpanus
natione,
conditione
Presbyter;
non
ut
e~
vinceret
nultitiam
tor
Numinum
colendorum,
&
vanitatem
ofrenderet
adorandi
mormos
& inania
nomina;
vel
ipfam
religionum
increparet
tLirpitu4
¿ínem;
quod
fecerant
multi
ante
iHum;
fed
ut
ofren-
·deret ,
ncquaquam
pejorem
Orbis
terrarum,
vi·
gente
in
eodem
publico
ved
Dei
culm
arque
recepta
religione
Chriftiana,
eITe
conditionem,
quam
femper & pailim
atque
ab
inirio fuerat. lntroii{[c
enim
mox
pon:
conditum
hoc U niverillm ,
cum
peccato
primi
hominisomnia
in
mundum
mala;
helIa,
rapinas,
caedes,
calamitates
cujuscumque
generis
, &
quidquid
fuperbus
víél:or,
vel
incle-
mentia
caeli
,tellusve
fruges negtlDS, dirae
pefres,
incendia,
fuinae & e1uvies
aquarum
, miferos &
mortales
perpericogunt.
QpiLl &
ipfam
Romam
iis,
quibus
numerabatur
dives
triumphis,
tempo-
ribus
, vix a maEs ,
quae
magno
pailim
recenfet
numero,
quoquam
tempore
refpiraífe. '
Totum
hine
fcriptionis
genus,
quod
flbi
propo·
fllit Orofil1s, in
mnltiplici
atque
varia verfatur
Hifl:oria,
dum,.J
condito
Orbe,
per
tria,
quibu5
prefTus
Orbis
Terramm
fuit,
Regna
yagatus"
Ro-
maní
Imperii
limites,
fata &
tempara
metitur
J
quae
D E
DIe
A T 1 O.
quae
quibusque
CODflllibus &
in
quibus
Pn)vin'-
cíis Imperii ; imo
in
ipel
olim
Roma
accide--
rint
mira,
miferanda,
tnrpia)
&,
nih fide digni
adferant
Hifl:oricÍ,
incredibilia;
ut
in merita qUls-
quam'
praefeotia
tum
culparet tempora) nifi
qui
vetera nefcirct, - atque io leéEione Scriptorum,_
qui
illa,
quae fuis accideraot tempariblls , dili-
genter
literis nundarunt, penitus exilfteret
ho-
fl)es.
Q1tare fi extra beUi
pericuh
poGto
non
inftúye
c11
certamina cernere ambigua, &
ita,
quibus
ipfe
carcas malis,
gaudere;
non
po.refl:
non
jncunda eífe
rerllll1,
qUJC
vario
eventu,
m-agnis
certaminibus 1
totisque viribu.s, a
c1aris
hominibu.
gefl:a
funt,
recordmia.
Ad
quas veluti in
tabuh
inl piciendas
introducere
nos
folent
Hifrorici,
quor~lm
quo-
tusquisque majori vel
condimenta
fermonis
vd
va-
rietare
renun
animos
detinet,
laudari arque-
adpeü
Jalet;
inter
quos fecundo
in
genere
confiftere
0-
rohum nema, diffitebituf), dum
totius
Orhis
ah '
initio ad fua usque
tempara
clades & miferias
fu.ccinéte
d~fcribit
atque
per
tempora.
apte
difpo"
lllt.
Quae
me' irrprimis cauífa. inpufít"
EXCEL.
LENTlSSHvlE & GENEROSISSIME.
VIR,
nt
hu;.
, '
D E
DIe
A T 1
O.
hujus
tam
utiIis
ScriptorisNovam
Editionem
Tuo
lubens
confecrem
Nomini.
Nam,
lic€t in omn.i
fcript~lrum
genere,
quae paucae [uperfunt a
HCgO-
tiafa
Munerc,
vacuas
collaces
horas,
tamen
[aepe
adfirmanrem
audivi,
in nulJis
majori
cum
volupta-
te
poncre,
quam
in Veteribus Hiftoricis.
Itaque
bis,
inter
reliquos feleétiilimos ex
omni
frudiorum
voluptate
libros,
[e1eéta cura congefl:os,
merito
prae
caeteris
TUl
[plender Bibliotheca.
Non
ta-
men
ut
falo
ornatu
placeat,
&
laudarorum
ad
fefe
trabar
aculas,
fed
ut
Dominí
&
Amicorum
pateat
ufibl1s, his quidem varia
de
cauífa,
illi,
ut
moni-
ta colligat &
praecepta
~
in
Splendido
ql10d
ge~
rír
Munere,
veterum
cum
novis collarione faéta ,
ufui
futura;
oprimí
enÍm coofulrores
Mortui;
prae-
terea,
ut,
ubi
feífus a curis
requiem
captat
ani-
mus,
quaerat .potiilimum
eam
,
non
in ioaoi au-
rium
aculorumve
voluptare , red
in
[olida prae-
frantium
exemplorum
atque
iogeniorum
admira-
tioneo
lotel' illos
igirur,
qui Vivos docere
[olent,
Mortuos,
Orofio
Nofl:ro Iocurn
ut
des
raga,
jam
a feculo &
quod
excurrit,
ab
exteriori
ornara
&
typorum
,qua
hodie
praeftat
Veterum
Auétorum
felicitas,
nitore
male
habito,
neque
redula ratis
cu-
ra
D E
DIe
A T 1 O.
ra ab refiduis mendis purgato. Euro nos
pro
in
...
geníi
captu,
&
duc1:u
vemftiffimarum
Membra-
narUll1, a capite ad
calcem,
cum
cura recen[ui-
mus,
neque
de
externo
habitu
ut
puderet,
quan-
tum
a nobis fieri
potuit,
curavirnus.
Lugd.
HaL
Kalcnd.
U(;:clmb.
1737·
E.o;cellmtif!.
Nomini
TIlO
ex.
addittiffilllis
SIGEBERTUS HAVERCAMPUS.
AD
CLARISSIMOS
LUDOVICUM
E T
ANDREAM
GUILLARDUM,
SPECTATISSIMAE
INDOLIS
ADULESCENTES
P A
TRI
T
lOS,
LUDOVICI
THIBOUST
J
PAR
R H 1 S 1 E N S 1 S
EPI
S T
OLA.
UI
fcriptorU1Il
monimenta
accuratius
inlrojjJicere
€:JI
ea
ve/u.
ti
in
librili jolerler
col/ocata
perpendere
accuratius
labora.
runt:
adulefcentes
darijji17li:
fOS
ifle
commendabiliores
prae.
flantioreJque
non
minus
'Vere
quam
prudenter
animad'Verte.
runt:
qui
jidelibus
hifloriarulll
monimentis
res
a
majoribus
infigniter gijlas:
confiliaque
admirabilia:
ac
rerum
inopi-
1latos
eventus
multiplici
quadam
exemplo1"uJll
copia
e.tfcripJere.
HjJloria
fi-
quideJ1Z
(quam
Ckero,e!oquentiae
parenJ
primarius,
temporis
tijlem:
lucem
'L'eritatis:
vitam
memoriae;
nuncia1ll
'Vetzf!fatis
appellat)
ea
miniflrat affa-
t)m:
copiojius
jüggerit,
uberrime
Juppedit
at,
quibus
hrJJJzines,
irifignes
pri-
jcoru1JZ
mores
aemuktbundi
ad
beatam
'Vita1ll
reddmztur
&
paratiores
,&
ilZ-
jlrttrliores,
culpabilia
obj¿'oenaque
fa[fu
'Vi/aDundi
non
reformident
haee
adeo,
Jed
fitgiant, infe[fentur,
deJjJUant.
Neque
enim
fJ?fleritati
quifqualll
e:'Ctju!fitius
confulere
pqJjit,
neque
ea
in
publicum
edere,
unde
fib;
omnú
ordo,
Je;rus,
{tetas,
ve!
majora
litteraru1JZ
adminicula,
ve!
copioflorem
ad
ir¡Jlruen-
dos
mores
fUjJelleililem
'/poponilerit,
qUrllll
bjJloriam,
id
ijlmagf/lram: &
durenz
bene
,
ac
beate
<vivendi,
de
qua
&
rerum
omniu711
perilia
pro'Venit
: &
ea
documenta
baurire
queant
bomines,
quibus
'Ve!
pzebl¿ci.r,
've!
privatis
1'(J-
tionibus
utilitas pariatur. Nulla
Jiquillem,
ulln
ex
parte, lilteraria
7JloJli-
~~;
DEDICATIONES
menta
¡icet
reperiri,
quae
hiflm"iarum
adminiculo
non
indigeant"
al'
earum
'Vrjlip;ia
non
exopulentur.
Necjam
legum
latores
praeteri1ltUij:
qui
menda-
Jé
JitWIl
mzmus
adimplcant,
qui
nec
qffiCíU11Z
berze
i1Jftitucndae
civitatís
exe~>
qucntur,
l1tfl
rer1lm
grjlarum
narrationenz
plane
tenuerint:
ex
ea
jingulo-
r1lm
mores
velutí
in
exemplari:
€#
humanae
vitae
fpeculo
inJPe{1uri,
quos
in
ZtnUJIl
contnuloS
círczmzjpicimter
eliciant,
tu11Z
denique
ele{1os,
qui
ad
C07llJilltnemo711tlillllZ
utilitatem
proderint
,il21nedúmz
proferant ,atque
promul-
gent,
Sed
€#
PbiloJophia
neque
de
11loribus
praecepta
explicare,
neque
de
l'erlt71Z
domeflicarum
uJú,
ac
de
peritia tota
reipublicae
admintflrandae,
con
..
-
jlituendacque
fine
11lultijuga
exemplóru71Z
narmtione
agere
latís poffit;
quan-
doquidem
conducibiliw,
eJficaciusquc
docendigenus
per
e:t:empla,
quam
per.
docul11enta
~/Jc,
7lemo
bomo
non
novit,
Natura
eni11Z
comparatu1lt
efl, ut ex-
c.e/lentium
virorunz
e.r:.emplis
adrüocentur
bOlllines
ad
fludium
gloriae;
ۤ
al-
km,
non
llifi
qlt{/e
praeclara
fint
€#
honrjla,
veZ
imitari fludecmt,
veZ
aJo
jéqui,
Ujú
quor¡lIe
venit
uf
bU77lanarum
rerw1Z
viciflitudincm
contenzplabun~
di:
flantcm,
1"~f!t171te1Jlque
toties
fortzmam
alterna
velorum
explícatiane
lIlodc1"rl1ltul',
ipfiusr¡ue
varirmtis
fartu17ae
incurfusfalerter
circumJPiciant~
lliJ1lzines
praeterea
ab
improboru711
rüita
al?flerreri,
falo
etiam
metu
veZ
de-
llccoris,
veljitppliciijatis
catYtat;
Itaque
apud
Plutarchu11l
legimus
bane
fi'¡Ue
Laccdacmoniis
conjitctudinem
,pcr fiflos
dies,bene
potos
fervos,lnfames,
mpedh'oras,
vinolm!za
dementatos,
adducere
ínter
convivia·,
qua
vinoJorul1z
e.r:emplo
docerent
adulejÍ'clltes,
quantzmz
liz
le
mali
fpurciflima
ebridas
conti':'
17o'e/:
f1!:tmJlobrem
nibil
C071ducibilius,
nihil
prarjlabiliüs
hifloria,
reperirc
p~fle
contendcrim,
fif'
nztllam
~/Jc
facultatem,
17ullam
difcifJlinam,
quae
ei
'I.:e/út
bme
viruendi
magjJlrae
non
ceJJerit,
Inter
eos
vero
qui
praeflantifli~
1JlllJll
bol'
fcribmdi
gC1111S
tradidere,
Palllum
Oro/ium
florulfJe
;ac
derebus
hu-
.
manis
egregie
meritum
elJe
plane
conc~Uerimus,
qui
e!ji
c017jiiElationts
generis
bU17lrmi
.'
cupidi!
ates:
€#
véios
calmnitr!tum
eventus
fl
fiTipturulIl
pollicetur
:-
niNfo
t
amen
jéciw
perpetuac
h¿floriac
jeriem ,
ab
orbe
condíto,
ad
me11l0ria111-
Jilorlllll
te711portl1lz
jimlJlta
cum
fiJe
efl
conzplextts,
prjlilentias,
terraemotziS,
inauditas
'I.yrflationes,
cajits
ine.r:pc{fato:;,
atque
portentofa
rerum
miracula
pro
fidojJel'is
i,!jl-itl~to
cOlljeren.\~
Neque
eloquentiae
laudibus
caruit,
cujus
:p-r!r,rpicuff
brervitm,
jiLcculentiore
1"el"U1JZnarratione
concimzata,
gravibu!i
:Fidc
m
jélltmt fiJ
cumukJilJima,
& inevitabili
diflinEta
varietate
JPlendefcit,
ej[ul~'-
J'"
.~
.,
.-
f'>
kT
P R A E F A T
ION
E
S.
,fffulgetque
atque
eo
impe/lit
leElorr¡m,
ut
'Vix
exiflimet tantum
dice12di
artifi.-
cillln
contineri
iN,
boc
corpufculo.
~,Alexander
Apbrodifeus
in
juis
prob!cmatls
l'bijicam affert rationem, Cur bre'Vijlatura
homines
procerís
ut plurillwllt
{unt
prudentiores:
Nímirum quia conftipata atque compaéta
i11ís
eft
a~ima
in
lmiverfo corpore. Proceris vero in longitudinem
diJ.tenta
rc[olVltL1r~
Quod
boc
Juo
carmine
comple:r:us
efiPapinius: -
Majar in exiguoregnabat corpore vÍrtus;
fluapropter
I-lomerus
[J/ixem
bre'Vem,
ae
prudentem, Ajacem
'Ve;'O
prou o
rum, acflolidiorem
deJéribit.
In
quod
equidem
problema,
'Ve/uti
in
dirver-
ticulum
non
invitus tranfilui, ratus
eandem
afferri
Jolutíonem
de
prudentia
nqjlri Hifloriograpbi,
qui
in
boc
Juo
brevi
opere
1·es
tot
retroaElis
j'aeculis
geftas ampliter
deJéribit,
bre'Vitatem
neque
obfcuram
neque
jejunam
obJer-
flJans,
jed
quae
qltanto
fitppreJJior
efi, tanto
efi
prudentior, &
luculen-
tior.
Enim'Vero
ego
1pft
11lultis
reblts
júbinvitatus,
adulefl'entes
fpeElatifJimi,
t:¡)os
moneo,
& bortor, ut praefi anl
ifJimum
bor
oprts
'Vobis
1W11linatim
detll-
~atu71l,
bilarí
'Vultu,
& ftrena fronte jufcipiatis:
multullt
inde
jltcunditatis
mul!lt1Jl
e17lolzJmcnti,
12ec
minzts
beatitudinis reportaturi.
Opus·
di:
enim
non
1llinus
fi'ugf{erum,
qaam
'V{)luptificum,
cui
equidem
anno-
tatiunculas chartatim in
mar!;inibus
a.;¡¡¿"ripli,
&
earum
C0l1lpofiti
l¿t~
terariul7Z
indicem,
ut
illis
argumenta occurrcrent
J¿·itu
/Jatentiora,
bac
'Ve-
1'0
ficrent faciliora repertu; fui!
bil:
labor
fome
non
ilifuczmdus
mibi,
c:r:iJli-
7llanti
boc
pa{fo
operae
precium
faEluru7lZme,
idque
promulgaturzwz,
quo
rcrjlra
crudilio
nOlZlZibil
adju'Mretur ad
praec!al"u7JZ
& 'Virtu!is, &
littera~
ttirae
fqfligiu7JZ
adipijcendu7lZ.
Falete &
bmu'
opcrulam
mci
in
'Vos
amoris
tiC objervantiae
tEjlem
perennijludio
conjoveatis.
_
iLLUSTRI
GENEROSOQUE
VIRO
1 N O
D O M
GEORGIO
A S E 1 N A.
Ex
inc1yta & praeclara Comitum a vittgenfiein fámilia,
Metropolita~
nac Ecdefiae Colonicnfis Canonico Archigrarrímateo, divorum Patro-
di
apud
Sllj~ltum
haud ignobile Vel1phaliae oppidum, Gereonis,
ac Apoftolorum apud Coloniam
ítem,
urbemUbiorum fami-
geratiHimam, Ecdefiamm Archidíacono ,PraepoGto,
Do~
mino & Patrono
nlO,
quam plllrimllffi obfervando,
]oannes Cae["rius
~
s.
D •
•
~~~rAr&Ir¡)us
Aurellzts
Aitgz!flhlUS,
vir praeter aniini
lenitatem'7
quam
jam
inde
a prima
adolejeentia
prae
je tulit ftmper,
ar
perpetuo
jerli.'ar¡;it,
tullZ
& praeter
r¡;itae
fanilimoniam,.
qlla
1llO.'l.'
pqft
ejus
ad
Cbriflianijinum
converJionem,
incla-
reji:ere
coeperat
apud
Deum
&
homines,
a¿'
deinde
infigni-
.~5¡,~if
ter claruit,
dU11!
vixit,
magni
jáne
judicii
fuit ,
cum
in
pro-
pba12is
& jecularibus,
tWJl
in
div.inis
praecipue
& facris literis
,quas"
pqJlea-
quam
Cbrifto
injácro
f(mte
n011lCll dederat.
dil¡gentiffime
jérzttatus
dl
,.volvit
atque
revolvd, &
in
his
elucidandis
exponendúque
non
fegnit(Jj"
vCllatus
in-
numerOJ
prope
libros
a
fe
ji'riptos
pqjleris
reliquit. Hlc
(inquam)
cum
ínter
aliaflu(fia
quae
traBabat"
in
nzanibus
baberet
conzponeretque
grande
¡llud
opus,
{¡ve
volumen,
quod
de
Civitate
Dei
inji'dpfit ,,&
in
libros
viginti
dltOS
digeJJit,
qZlOrwn
in
prioribus
quidem
decem
acuti}]i¡¡¡e
díj'puta!
contra
infide-
les,
qUM
r¡)u(~'o
paganos
'Vacant,
& Chrfftiani
nominiJ
bofies,
qui
Romani
im-
perú
immillentem
rzúnam, ut
quod
per id
temporis
inclinare
coeperat,
Chri~
Jlianrte
pietat;
fideiqlle
E.:?
n:ligioili
imputabant.. In
quibus/
pl'oinde
libris
,¡}ir
ille
gravt/Jilllís
certi/flmisque
e:r:
probatiJHifloriaru11l
&riptoribus
defump-
tis
t~flimonils,
¡l/as
cantuta!
{l!que
convincit,
imo
lüntlenti/Jime
qftendit
de-
!.lJotlflrat'1uf,
nún
71ovJlmIore,
a'lt
etia1ll
pro
mjrarztb
habendulll,
Romanum'
im-
i
J
e
(,
'1
G
J
tí
J
o
ji
(¡
b,
11.
n
i;
ei
il
tji
ci
i
DEDICATIONES
ET
PRAEF
ATIONES.
imperium
dejituru,,!
aliquando,
,aut
certe,
incli12(lturU7~:
cum
cla~iffitJle
COll-
fiet,
apud
Hiflo;zarwn
!nnal!Ull1qu6,
t7lZ0.
&
C~rom~oru111
finptores ,
,ab
eifdemqzte
metllOrlae
prod/tum
Jit ,regna &
¡mperta
fubmde
ve!
Jitb.verfa
fun-
dítus, ve! tranjlata
jr'újJe;
ut Ji
qlJiS
exempla
petat,.
AfJ3'riorum,
,Medo-
rum, PcrJarum,.
MacedonumJive
Graecorum, etiamfub faifa iila
religio~
ne,
quae
ditt
ante
Chrifli Salvatoris
nqJlri
adventum
univerJúm
pene
orbem
occuparat
atque
illuferar.
fl:!tae
nimirum
quid
aliud
(quaefo)
fuit,
qtt¿tnt
falJorum
deorwn,
five verius
daemonum',
cultus
exitiofiffimus,?
Caeterum
ne
impiis
illis
&
blaJpbemis
Chriflitmae
religionfsrjOribus
&'
conviciatoríbltS
fitper~ffét
quicquam,
qua
Jüam
illam
vafritittm &
verflpellem
lllalitiam
a(,'
11laledicentimll
adverJits
Chrt/fianos
iP10s
praetexerent,
imo
vel toti
demum
orbi
patefceret ,
Jan{ltlJimi
ejztS
viri
t([111
Plum
ir!/litutwn
non
~lJe
jrivolúm,
inhortatits
qJl
idem
vi,.
Paulu1J1
OroJiwm
Presbyterum, virum,
pe1'
ea
tem-
pora
flbi
apprime
familiarem, & in
!ertione
Hifloriarum exercitattlJilllum"
uf
{lb
orbe
condito
HjJlorias
contexcre
aggrederetur ad
fua-
ulque
temportt,
unde
tandemmaledici
illi
bomitres
vel inviti
intelli,gerent
eognoji:erentque
nOft
CbrlflianflJJl
religionem
in
cazifa
if[e,
quod
jam twn
Romanum
iJllperium
in-
clinare
videretur, fed
bominum
potius
gravia
borrendaque
Júlera
atqu6
fla-
gitia,
idque
haud
dubie
divin,a
providentia,
[te
diJponente
&
moderante
omilia
'/)1'0
{UD
12Ut11
ad
communem
jel/lper
hUlllflW
genel'lS
falu/em,
ejzifquo
emendatio~
1
J'
,
nem.,
Or'Jjius
igitur tanti viri bortatui jeu
potittJ
praecepto
(ut &
ipje
de
fr:
in
operis
fui
praelalione
ingenue
tfjlatur)
non
illlibens
panul,
lame/ji id
(¡bi
dijjicile
admodum
10re
fentii'Ct,
tiC
protinus
aggreffitS
HjJlorias
eonj,Ti-
bere, perlibros
jeptem
aborigine
1!lundi
e.'\'orfus,
eolle[fistt1zdique
(ut
e(l
veriji-
mile)
Amzal¡hus,
adjutzqque
proculdubio,
qztOs
ante fe babuit,
H!Jloriás
117i-
nime
'iJulgar-ibus,
eos
ip10s
libros
feptem
in
opus
redegit, pl'ofi{lo ut
non
inelegans,
ita
nec
caeteris
Hi(loriarulil firiptoribus
longe
pqJlponendum:
r¡Ui11
eijdem
in
bo,"
flrtq/Jis praejerendum,
quod
ubique
autor
ipfe
in
toto
opere
illojuo,
cum
rerumgejlarum narratione,
temporu1ll
annorumr¡ue
col/atio-
nem
,fupput at
ionemque
conjun:r:it
; Quatenus
non
parvi refert ,eum ,
qui
1'6.(
di~
verjis
gqJlas
temporibu5
cognofi'erefludet,
temporu1J1
quoque
ipJoru1lt,
quilms,
res
¡l¡ae
gejlae jimt, certam
jilllul
rationem
obfervationemqzte
habel'e.
Q}wd
quidem
opus
quia
jatn
aliquotles
e:r:cujum
extitit ,ji:dmendiS interim
non
p{m~
cis
J¿'atens
,.
licQt
tOlies
tentatum
(lb
bis
emafulari l'epurgarique:
nUíz¿'
de-
* 3
n/um
OEDICAT-ION.
ET
PRAEFATION'.
mwn
cura
f.:f
expenjis
magiflri Gotfridi Hittorpii
c¡vis
Colonienfis
nOn
infiiJ.
mi
ordinis,
vÍl~i
me
hercule
&
induflrii
&
bonl{/li,
jed.
rCl:ognitum
prius
non
parva
diligentia,
partim nqjlra, partim
aliorum
quorzmdam,
f.:f
ab
7
..
qJlantibus
7Jlendis
repurgatum,
in
lucem
iterum
prodit,
multo
Jane
aliter
(jU{l1JZ
[¡a[lenus,
ftmulque
~
typis
admodum
plaz¡fibilibus
fxcujum.
Caete-
~'UllZ
banc
nqJlram
in
boc
navatam
lucubrationem
atqzie
operam,
CU1JZ
jallt
cireumfpicerem
meeumque
eogitarem,
minam
ex
princiPibus
~Jiris·
nUlleupa-
1-em
dediearemque,
ut
cujus
tutela
niteretti¡-,
tua
mihi
eUIn
pri711is
gmtia
in
mentem
venit,
i12dyte
ae
genero}e
-Comes,
nec
id
qt6Ídem
jáne
ah
re.
f2.!úppe
cuJus
javorem
f.#
benevolentiam
faepius
in
me
expertus
Jum,
non
abhue,li-uau
f.:f
commodo
ttliquo
meo.
ftaque
utgratitudinem
faltalZ
ali-
gua711
erga
te
meam
&
animi
erga
te
mei
propenfio12em,
1Z1tnC
ta¡zdcllZ
ve!
1t!fUlllque
dedarcm
oflendamquc,
(Nam
id
in
votis
jmn
dudlmz
habui vir
cordatiffime
dignt!Jimefjue)
!Jo?'
tuae
grátiae
ae
munificentiae
in
prae/éntia
71zunujátlli/ll
ojJera
dedicoque:
nce
dubito
quin
tua
erga
me
benevolentia,
il-
¡ud
qllrmlulu1llezmque
jil,
tlcquo
beniglloque
animo
fitacceptura, uf
qui
jo.-
km
pro
tua
j!rudeiZtia,
non
ad
rem
quae
donaNtr
oiferturve,
fedad
ani-
11/ltlll
potius
qua
donatur
ojJcrturque,
reFpicere.
Quod
tamen
z,bi
jam
pro
,"alllperlo
babuero,
non
fflr¡uo
non
in/e
mibi
nomine
gratiae
tuae
gnltulari
{llerito
dfbeam.
Bene
rüaleat
tiJa
Gral/a.
Caloniac,
pridie
calend
..
wenjis
.I1u-.
f)!j1¿.
RE.
1
I
pu
uf
la,
ha
€h
do,
qu
'Vi;
rfl
Jli
dü
lib
alA
fit
Ja.
Jé,
-'
~'r!c
:tS
lb
~r
e--
lit
(l-
!is
lb
In
li-
el
ir
ia
;1-
(
0-
¡Z-
I'{)
ri
!.Ir<
REVERENDO
IN
CI-IRrSTO
P A
TRI
AC
DO:MINO,
Domino
Quirino,
Dei
&
ApqJlolicae
Jedis
gratia
epifi'opo
(j'renen.,
RevercndiJjimi
m;
¡lllffiri/Jimi
prineipis
&
Domini
1Zoflri
D.
·H
E R M A N N 1,
Sanétae Colonien. Eccleuae Archipraefulis, &
SacriRom.
Impe~
rü
per Italiam Archi-Cancellarii, principis Eleél:oris, Vuefpha-
liae & Angariae dueis, Legatique - nati &c. in pon-
tificalibus Vicario generali, Gerardus Bolfuin--
ge Reckelinclmfenfis Salutern.
u
jJf
1J1ulti
jitnt
hodii:;
Revere'lidé
P ater
ide11lque
doilij]íme
Praejitl,
qzti
in
reJHtuendis
veterU11l
nzonu17lentis,
de
re
11'--
teraria eertatim
bene
mered fludeant,
tum
vel
in
jJrimis-
in
eorum
albo
f!!l-
vír
candidif.!imus
jztxta
atque
ojJtimu"S
G
ODEFRIDUS
lIT
TTORPIUS,
qui
nzmquaiJZ
nOn
aliquid
veterul1t
e!ltcubrationzt1Jz
jito
i1npendio
ve!
purgatius
vel
e!imatius
in
lucem
jm!fert: Atque
adeo
nuper
17lccum
egit,
url'aulu11l
illullZ
Orofium
eum
veteribus
ae
manujcl'iptis
exemplaribus
col::.
latum, a
tot
lllcndorum
1,Z)'riadibus
pro
viribus
r¡;hzdicrtrcill:
quihus
quidcm
haaenus
ve!
jonmoléztia,
ve!
iglla'via
jéu
mavis
inertia
tU11Z
Jeribarum,
tu11Z
~baléographoru1lZ
adeo
mutilatus, eorruptus,
al'
deturpatus
fuerat, ut ve!
doaos
nedum
rudiores
a
fiti
lemone
merit{)
deterreret~
ltleque
id
17lehereule,
quantunz
ad
autorem
attitzet;
fln!Jlro
judicio:
flquidenz
unus
¡lle
Orofius,
vir ut
apparet
omniwn
bonaru71Z
líterarmn
etiam
divinarunz
peritif.!imus,
iS
dl
cui
ve!
joli
in
h!Jloriís
meritó
fides
baberi
debeat:
Quippe
qui
bomo
ebri-
flianus,
¡ano
integroque
judicio
praedítus
,adbaee
nulliprivati1ll famoni
ad--
di[fus,
nu!li
nationi
feu
genti
deditus,
ex
optimi,l
quibufr¡ue
h[flor/is
ac
arma..;
¡ibus
jam
inde
ab
exordio
bumani
generis
eonji-rjptis
,~
divo
<quoque
Augujtinrf
autore
negotiumqzte
id
ei
injungenté
(nam
,utrique
eandem
jéribendi
cmt/rlllt'
f¿¡flJe
eonftat,
Auguftino
libris
de
Ci'íJÍfate
Dei
XXI
r,
Grofio
bis
jeptcm
fal-'
fas
paganorztllz
Jeu
etbnieorum
fujpiciones
ae
calumnias
depe/len!i)
ea
collegcrÍt~,
ji:dulaque
opera
ad
pofteros
tmnJilliferit,
quae
citra
eontrovcl'fiam
ah
o/lmi,.'
tif:.
DEDICATIONES
tll¡du
'í.'anítateque
fedtija prorfus ntque fejunlta (uideuntur, adbibitís
~jJi1lZ
&
in
loco
optil7lis
faluberrimisque
Chriflirmi
peiloris
condlmentis
3
fjUCle
j;ú¡m
m'
cordatum
leilorem
non
minus
prqfeilo,
quam
¡pfae
btfloriae
jwvabunt.
./iccedit
bis
quoque
quod
optimi
bujus
viri
beneficio
ns
projú7o
inrmmerae
él
baud
quaquanz
jpernenilae
clarius
nobís
dentur
pen¡ideri:
quaru11l
jáfic'et perditis
al
1
cbetypis
vix
nlibi
bodie
vefligium jitperd}.
fl!:tod
genus
junt multa
quae
optinza
fide
e;r
fidelijJimis
Livianae
induflriae
mOl1U-
mentís, jam
oHm
injuria
temporum
jéu
potius
ignavorum
bominum
deper-
ditis,
fideliJJime
tra11:!Jumpjit.
Porro
ji
cui
per
alias
jorte
or:cupationes
liberutll
non
jit
Olllnes
omnium
biflorias evolvere,
bit:
babet
ve/u!
abjiJ/u-
tum
compendiulll,
Je!eiliJ)ima
quaeque
mngisque
necejJaria
ex
olJZnibus
C0111-
pleaens,
quodquidem
cunilarum bl/loriarum inflar
ejJe
poj]it.
Htfloria-
rullZ
vera
E'I'"JflIOV
pro
merito
celebrare
ut
mearum
nOn
tjt viriu1lt, ita
bic
locus
minime
admittit,
trwtttlll
detrdlatores
unius
Ciceronis
di[[o
veluti fu-
jle
cOlllpl'illl({1I1;'
Ignorare, inquit, quid antequam natus
fis
aCtum
feu
ge
..
Hum lit, hoc eft icmper
eIre
puerum. Jam
vero
quantum
olei
laúorisque
baú'
au[[ori
I'cflitucndo
impenjum
jit,
nelJlO
pervídebit judkabitve exa-
[[ius,
qua1!l
1ui
bOé'
exemplar
mm
prioribus
quibusvis
etiam
tam
Jcriptis
f}ztam
impre/jú
contu/erit.
Nam
quid
recCl7Jéam
feu mavis fubjkiam
cen-
tUIlt
ampliw
vcrjiJS,
1Jluti/ata
fenfus
irttegritate,
pajjim
inter11lflJos?
tjuo-
1'lt1tt tamen,
ne
quiJ
va1JZtJlz
me
putet, e
muZtis
paucos
indÜ'abo.
Itaque
.conjcraturinitium
capitis
tert¡i libri 1
l.
ubi
ea
verba dejiderabantur: Cui
fuccc1l1t,
ut
dixi, uxor fua Semiramis, guae cum &
ipfaXLII.
annis
regnaretE:5", !tem
cap.
XVI!.
ut
alia
tranfeam, libri V.
fe~'(
plus
minus
lL'OjuS
l1u/la
tllfoquí
con.flrmte
fententia requirebantur,
nempe
ibi: Die
diCta a fuppofitis ejufdem [,{tionis judicibus,
per
fce1us
Ínnocens Me-
tcllus damnatlls
~
in exilium cum totÍus urbis dolore difceffit.
E:5
quae
j'equulltur
ujt¡ue,
infamibus
aufibus·.
ltidem
cap.
fequenti
ejufde1JZ
lib.
non
mitlltJ
tres praetermijJi jiterant, ibi: Namque ita
ut'
attoniti
timore hoftium
ftctcrant,
alii fl:irpiblls,
aliÍ
faxis
reclines; / alii ar-
mis
filis
Ínnitentes &c. Quid dkam
de
tot
11liflibuJ
.rverborum
ve!
njlitutiJ
velin
locum
repojitis? ./id
quam
quidem
¡'em
non
pa-
rUin
1!lomellti
nobis
attulerunt tria vett!fiiJ)ima·
exemplaria
fcripta,
tjltorulll
unul11
vix
bodle
notiJ
aut
le,g;ibilibus
literarullJ
fig;u-
rh
e
()
:
1
~
E N E V O L O L E:C T O R I
S.
D.
SIGEBER
TUS
HA
VERCAMPUS.
everfis
literís,
in/el'
Peteres
Aullores,
quos
Artis
Typogra-
phicae
prínciPes
&
promotores
primi
in
publica1l1
lucem
mi-
fertmt, fuit PAULUS OROSIUS.
Cuí
ea
tum
contigit
felicitas,
ut,
antequam
exiret
fan'u!um
decimum
quartum,
tribus
diverjis
locis,
haud
mediocri
ornatu
prodiret,
ipfo-
que
tmno
millejimo
quingentifimo
quartum
typis
tradere-
tUl'.
Primum
'ínter
has
Editíones
, quas,
huic
Scriptori
intentus
,
11Iihi
dudum
filiei genio,
nam
in
hifce
quoque
cafos
& fortuna
multum
potdl,
comparaveram,
locum
tribui
Editioni
Italae,
admodum,
jive literarum
nitorem
,five
'cbartae
e!egantiam
¡peSes,
lucufentae.
Quamvis
nequt
urbis,
in
qua
inpreJJus
jit
liber,
?beque
typographi
1zomen,
ncquc
denique
tlnnus,
quo
in
lUce?lf
exierit, vel
in
capite
ve!
in
finc
adflribatur,
Piccll-
tiac
tamen
prodiiJJe
inter
Eruditos
co'lflat.
Ut
enim
cmendate
legere-
tUl',
huie
Editioni
praefuit
Aeneas
Yulpes
,
cujus
es
patria &
dignitas,
ex
quibufilam
l¡neis
,quae
literis
majujculis
rJ
regione
primae
paginae
ípfius
Orqfii
leguntur,adparet.
lnfcriptio,
quae
quadratum
dJicit
ibidemfaterculum,
baec
'dl: &ias velim, lmmaniffime
Leétor,
Aeneam Vulpem Vicen-
tinllm, Priorem Sanétae Crucis, adjutore Laurentio Brixienfi, Hiftorias
Panli
Orofii,
quae continentur hoc Codice,
qnam
accuratiffime potuit,
caftigaffe.
Cuí non inprobando
f.'me
labori
fi
quid
ex
ingenio
tuo,
ve!
melius
vel
aptias addendum putabis, id honore
ejus
integro
facias
obfc-
ero,
quod
ef1:
non
ingratianimi
officimn.
In
e.'Ctrema
libri
pagina
baee
leguntur, ,
Bartholomaeus Paiellus, Egues Vicentinus in
D.
Orollmn.
Ut
ipfe
titulus margine in primo ddcet:
Orofio nomen
milli
eil:.
t t
s.
H A V E R e A M P 1
Librariorum quidquid erroris
fuit:
Exemit Aeneas mihi.
l\Icclllc. inprímendum tradidit
non
alterÍ ,
Hermanne,
quam foli tihi;
Hcrmanne,
nomen
hUjllS
artís,
& decus;
Tuaequc laus Coloniae.
QlOd,
fi
utum
Orbis,
fique
nonra
ad
tempora~
Ab Orbís ipfa
origine,
~lirql1am
tllmultus belbclue & caedes velit j
Cladcsque
nofre,
me
legat
Ex
quibus
jam
non
modo
CorreOor
libri,
.Aeneas
rulpes
Ficentinus,
ag1Joj¿'¡tl,r,
jéd
&
Editor
Hermannus
Colonienfis.
At,
quae
hane
in
Ita
•.
liajitbfecl~tae
junt
Editiones
,
omnes
in
extremo
libri, tacitotamen.
11'ar-·
tbolomaci
P(tiefli
nomine
hos
exbibmtveryus, qúalnvisalia
in
urbe,
renetiis
/¿"ilh'et,
tltqucapud
alios
!ypograpbos
iuprcjJae
finto
In
ertoretn
indc
induOum
.titíL!I'
Clttr'W:F'rtbricium
(fJraeeunte
tamm
Clerico,
quem
c itat )
facilecollígas,
dumlamoJ.BibliotbecaeLatinaep.73 6
,COJJl111emoratantiquiílimamEdi
tionem,
lbfikcnrem
ab Aenea quodam recenfitam ae excufam aplld
Leonhardllm,
Clr<::ntem
indicio
anni,
fed
quar'n faeile adpareat diu
ante
:linem
faeculi.
de-
cimi quinti prodiifre.
Omnibus
<vero
Ediiionibus
,
quae
quidempcfl
i!1am,
Hermarmi
Colonienfls
prodierunt
,
precario
illi
verfus
&
commendatio
a'
mra
Aeneae
Vulpis
·adjiciuntur
,
quum
in
plurimis
ab
ejus
corre[fifJne
&
Jdliolle
diji:edant.
Hermanrzus
ille
Colonienfis
a patria Jmus
fui!,
aliud
enrm
cognomen
babuit,
neque
Coloniae,
met
alibi
in
Germania,
ftdin Italid y
Ficentiae
aliifque
in
lods
libros
filOS
inpreffit,lProut
patet
ex
Annalibús
Typo
...
grapbicis
ClarijJ.
Jllichaiflis
klai#aire,
Tom.
l.
p.
13
6 .
VICENTIAE,-
inquit, Hermannus LEVILAPIS Colonienfis , expenfi
Antonü,
Ce",
r:lrdi,
Joannis , Petri & Bartholomaei
fratrum,
& filiorúm qllonuü-
clam
S.
Zanoti
de
Plaeentii civium.
Verona~.
;
Beonediéto
Trevif.ano &
Anhelo r.'fichade praefidibus.
Sed
&
LC'lJilapidis
cognomen
per
idiomati.~
trml.wmtationem
adfumtum
ab
Hennannofitit,
aliter
enim
ex
vernacula
ipfl
¡¡n
gua
jorzabat.
DiJcim1lS
id
eX
eodem
Jl1ü·h.
Maittaire libro; nam,
qztem
P R A
EF
A T 1 O.
~ueln
i"s
:p.
3j.itide112
HeHnannU~l
Levi~apidell1
rvoc-arverat,
pa~rio
nomine
Liecbtet?Jlein
adpellat,
p,
lOS.
bIs
rverbts.
Aeneas Vulres Vlcentinus,
j"rlOf
SanCtae
Crucis
,adjlltore
Laurentio Brixienu , Pauli Orofii Biftorias
caftiga'7it , quas Hermannus Liechtenf1:ein typis
mandavit,
anno tamcn
non indicato.
Sed
& utramque
cognominis
adpellationem
repofitam
,
Ul'-
bes
in
quFbus
,annOJ'
quoque
quibuJ
libros
¡UDS
cdidit) annUlnquemortit
ejus
ex
eodem
libro
eognojeimus
Tom.
I.
p.
224· HERMANUS
Levilapi~
Colomenfis, Vlcentiae.
(Expenus
Antonii,
Gerardi,
Joannis,
Petri
& Bartholomaei
fratrum,
& fillOrum quorumdam
S.
Zanoti
de Placen-
tia,
civium Veronae.
147;.)
1476. Hermanus de Levilapide,
expenfi~
Nicolai Petri
de
Harlem
de
Hollandiá Alínani.1477. Hcrmanus Liechtenftcin
(vel
Licbteriflein.
Colonienfis.1478. 1479· 1480.Tarvifii. 1 477.Venetiis.
[,4.
8
1.
1484.
14.86.
1487· 1+88. 1490.' 1493· 1494· quo anno deceHit. Vide
Vincent. Specul. 1494.
1ncepit
igítur
bie
Hermannus
annm12
editi librí
fignare
área
a.
r
4-
~;
•
unde
patet
vetztfliorem
eo
anno
Orqfii,
ab
eodem
vulgati ,
ejJe
Editiolle1ll,
(juare
¡¡¡am
paJfim
in
Notis primam &
princiPeil¡
adpellarvi;
qurttnrvis
de
prinó'ipatu
jáe
antiquitatis
praerogatí~a
litem
illi
mOIl-'ere
pqlJit
alia
Oro/ii
Editío,
quae
anni
notam
exbibet,
neqúe
a
diligentiJjimo
Yiro
in
Annal
TJ-
pogr.
quarnvis
rariJjima inventu ,
praetermflJa
fuit ,
qui
eam
recenjét
Tom.
1.
p.
30,.
lnpr~lJus
is
liher
efl
Germano
-
Gotbieo
c'bara{lere
AuS:u-
Rae
a.
1471. per
Jobannem
&buszler.
11/
baeEt¡itione ,
quae
reliquas
reteres
Editionesomnes
bonitate
prae¿'edit;
e/tque'
ex
optimo
Codice
AIS.
fotnma
fide
expre,ffa
fuit,
ipJiusOrofti
Prologo
baee
praejixa
leguntur.
Paulí Horofii HiH:oriographi, difcipuli
h1.ncri
Auguftini EpJfcopi ,
vid
Hifpani generis eIoguentilftmi, adverfilm Criitiani (fie) noiS
,.(le
) gucrulos
Prologus
iri
libros feptem. In extremo
autem
fine
fjbri
baee
ex.flrmt:
.
Beat! Pauli Horoíii Presbyteri Xpiani
(fic)
naiS
gnerulos libri
numero fepten} Jinutnt feliciter, per Johanncin
Sc11llRzler,
florentifTimae
Urbis Augufiae concÍvem inprdli.
Anno
a Partu Virginis Mariae
E'dt:-
tifero milldimo qlladringentefimo & feptuageflll1o. Circitcr Junii
nonas féptimas.
-
Tertia
deinde
prodiit
Orofius
rmdiis
Opera
(){1.aviani
Seot;
a.
1483. ¡
tt
2 In
s.
H A V E R e A M P 1
In
eujus
Ed¿tionis
fine
haee
inveniuntur.
Pauli Oroiii , viri
c1ari11imi,
ad Aurelium Allgllftinum Epifcopum & Docroremeximillm ltbri ieptimi
ac ultimi finís. Inprcfli
Vcnetiis,
opera & expenfis Oéta
viani
Scoti
ModoeIicnlis.' Anno ab incarnatione Domini .MCCCCLXXXlIL tertío
Kakndas Sextilis, Joanne Mocenico inclito Venetiarum Duce, Literis
baee
edi/io
rubeis
&
piElis
,
prout
&
¡¡rima
Editio
in
fronte &
initio
eapi.
tum jüperbire
Jolet.
Pqfl
illm
prodiit
iterum
Venetiis
opera & expenfis
(ut
pariter
in
fine
leg;itur)
Bernardi Veneti de Vitallbus.
Anno
ab in-
carnationc Dommi MCCCCC. die XlI.
lvlenfis
Oétobns. Regnante
Do~
nuno Auglllhno Barbadíco.
Ab
ea
tempore
faepi./fime
prela
fatig;avit
Oroftus
,.
sr
quidem
Pari/iis
primo
inpr~lJits
fui!
per
.'Jobannem
Barbier,
inprej]orem
nec
non
libra-
l'jUIIl
jUlYltum,
ut
Jevo~'at,
anno
ab
incarnatione
Domini
MCCCCX.
die
XliI.
menfis
Novembris.
Deill
íbidem
15'1+.
apud
Johannem
Parvum
t1-
j¡is
Petri
J7idovrtei,
edente
Sebajliano
jJfeng;ino.
Cólonienfts
deinJe
plus
jÚllel
bunc
Auaorem recuderunt, praefertim
anno
1 ,:.6.cujus
edi/iollir
baud
levem
curam
habuit,
quipraef(ltu5
adeanulem
ifl,
Gerardus
Boljúinge.
EXt'udit, ut
in
fronte líbri dicitur, Eut'badus
Cer~
vicornus,
inpcnfis
vero,
ut
in
ultima
do(cmur
pagina,
M.
Godefridi H ydor-
pii , civis ColonienIis, menfe Junio. Hittorpiitm
idem
Jéje
vocat
in
Edi-
ttone
Colonienfi
,
quae
prodiit
e:e
Qlfií'ina
JajParis Gennepaei,
anno
1,+2.
&
quam
procuravit
JiJannes
Caelarius
,
cujus
Praefatio
eídem
Edítioni
pracfixa
legitur.
In
e:etremo
ejus
libri
hac(
exjlant: Inpenfa & aere M.
God;;:fi:idi
Hittorpii , civis Colonienfis , Menfe
Augul1:o.
1
)42.
Haec
Edilío
nobis
paJjim
Hittorpiana vecatur,
prior
vera
BoljuPngiána;
.
De
Boljuingio
mibi
paui'a
comperta
fun!,
Joannes
Caejarius
autem
Jul¡a-
ccnfts
Oermarms
fuit,
plurima
ab
anno
1)
20.
ujque
ad
1,
40·
Coloniae
paJjim
apud
Eu(barit,m
Cervicornum
inprejJa
edidit,
praedpue
C.
Plinii
Naturalis Yijloriae
opus
univerfum
a121W
1,2+.
a
plurimis
, uf titulus
re-
fert,
mendis
repurgatztm.
Prae
reliquis
vera
medicÍllam
Orolio
praiflitit
FrandjáJs
Fabrieius
MarcoduranuJ, vir
multis
in
rempublh'am
literariam
meritis
darus.
Hit'
novam
Orrlji.i
Editionem,
Notis
illr.iflratam,
adorna-
.vil
armo
15
6
1.
fecundo
dein.de
emiflt
(J121l0
1573·
€f.
deni~f,e
tertio
(/12120
1582,'
..
PR
A E F A T 1 O.
i5'82. Triginta tribus
pqfl
annis
Andreas Seottus,
llotum
apud
Eruditos
nomen, y
¡pJe
Oroftum
pub/icavit. Nihil
autem
de
Jito
addidit
, jéd prae-
ter Fabrkianas
Notas
adjecit
exxerpta ex
AdnotationiblH
Ludovici Lautii,
Be/gae,
Presbyteri
Gandenfts.
In
bac
pqflrema
Orofti
Editione
,
quae
re-
Jiquisba[fenus
pratjlare vi/afuit,plurima
deprebendi
errata,
quae
incurio-
JOs
oculos
arguunt illius,
qui
ifli
curae
praefitit.
Neque
ipJe
Fabricius,
quamvis
egregie
in
Orofio
emendando
&
illu!lrando
verfotw
fiút,
omne
punBum
tul!Ue
vi/us lffl, quod/ibi
nimis
in
eo
auélore
induljerit, ttjle Bar-
tbio
AdverJár.
lib.
XXXVI.
cap.
17. Quare
merito
jam
pritlem
judü:arU/1t
Yiri
Do[fi, mereri Orcftwn, ut
denuo
majori
cum
cura
ad'
¡l/SS.
exe11t-
p/aria
recenJeretur
; praejertim
quum
ab
anno
161;.
qoo
in
publicum
exiit
Andreae Seotti Editio lJfoguntilla,
nullo
ex Y¡ris Literatis
memum
adl1lo-
vente,
adeoque
plus
centum
& viginti annis,
in
tanto veteres AuBores
atI
prelct
revoeandi
ardore,jacuerit Orrifius,
eujus
tamen
tot antea
Je
invicem
exceperallt
Editiones, &
t6lm
varia,
atque
multiplex, el' prOljus
necej-
(aria
e~ft!leret
~tfloria.
Haud igitur
eontentus
prioribusf!J
prij¿.zs
illis ,
quae
omnes
ad
manzmf
mihi
fuere,
EditionibuJ
, auxilium praefertim a
A1SS.
Codicibus
petendum
exiflimavi,
cujus
generis
undecim
quum
na[tus
efTem
, Játis
me
iriflru-
{lum
putavi.
Quinque
ex iiJjüppeditavit mih! Bibliotbeca
quae
Leidaefi-
ve
Lugd.
Bat. tjl , tres Florentina,
unuJlZ
UltrajeEtina.
IpJe
quoque
unum
poJJiáeo,
&
denique
collatiónem
Codit:is
antiqui,Iunzllla cura a
ClariU¡
Jacobo
Gronovio
iriflitutam, na[tus fui.
HuJus
mibi
copiam,
feeít
digni/Ji-
mus
illo
patre jilius Abrrtbamus Gronorvius,
eumque
Codimn
eum
tertjo ex
Lugd.
Bat!. plurimum
cowJenire
deprebendi.
Codex
meus
in
pergmlleno
per
columnas
/ériptus, ex
Biblio/beca
Hul{tana
quondam
coi:'mtus
,
optimae
dl
notae,
mibique
plurimum profuit.. Ultraje[fjnum
magna
induflria
fontu-
lit Otto Arntzenius,
Scholae
Gouáanae
nunc
Moderator ÍndefiDits: Efl
quidem
iJ
Codex
ex refentioribus &
valde
mendoJus
,JédJlabet
tamen
ldlio-
nes
quafdam
in
quibus
cum
optimis
conJPirat.
l11ter
quinque
MSS.
quos
Academiae,
quae
Lugduni Batavorum
tjl,
Bibliotbeca juppeditavit,
Ufl!.l.S
ftr'Vatur
in
Legato
Perizrmiano, infcriptus de Orcheftra
Mllndi,
6f
Icri-
ptus
i¡z
Cbarta
amw
1463.
adeoque
'llaMe
reccns
,
Jed
tamen
'llaMe
bon~s
&1
tt
3
an-
s.
B A V E R e A
IV!
P 1 P R A E F A T 1
O.
fti
Scriptor,
qUaImJú
neque
aurea
neque
att;entea
Latinitatis aetate
(oruil,
[5
vix
in
acrea
fibi
loeuiJZ
retineat,
nonnunquam
quoque,
pro
(cculí
fui captu,
anilibus
[abu/is, ut
de
vefli¡;iis
rotarum,
quae
1"eli-
fjuet"int
cOJljpicienda
adbuc
Áegyptiorum
perfequentium
currus,
abripia~
tUl'
i tamen,
qUUllZ
ob
ipjius
Operis
multijugem
HiJloriam,
non
inutili
bre·vitate
congeftam,
.&
ad
temporuiJZ
rationem
ConjUleJque
Romanos
jollieite.
dige.flam,
tu11Z
propteree!
quod
integris,
quos
frl!flra jam
qttae-
l'illlUS,
magnis
HiJloriarum
&
Ámzalium
Scriptoribus,
atque
in
co
genere
principatum
tenentibus,jit
zifits,
plurimi
apud
omnes
Eruditos
haberi
jOlet.
De
vocahulo
Hormefta,
quod
Coi/ices
quidam
Orojii
libro
dant,
pro
quo
Orchenram
alii
reponi
volunt,
in./piei
pot&
Jo.
Alhertus
li'abricius
Bibl.
Lat.
lib.
lr.
cap.
3.
jive
Tomo
III
p.
5'37.
qui
pIu-
res
ibídem
citat riros Do[los;
qui
de
eo
voeabul0
df/Jeruerunt.
Mihi
'Vero
o11lnium
rationes
perpcndenti
,.
neutrlt1lZ
ex
hifce
genuinum
vide-
ttlr.
Quum
enilll
in
qtlihuldam
exe11lpléihus
de
ormeua mundi fcri-
ptum inveniatur, id nibil
aliud
~De
exiJlillZo
quam
eorrztptum,
ex ver-
.bis
de miícria mundi, &;
lntne
verullZ
~Ife
titulu711;
quoniam
ad
il-
lum
loto
juo
opere
aelludit
au[lor,
qui
nullanz
aliam
oh
cauffam
jeptem
bOJ
libros, bortatu
Au/!,'uflini;
confi'1'ipjit,
niji ut
qJfenderet
t
.Miferiam
.MUlldi
una
CU1JZ
peccato
e.1fe
nata111,
neque
cum
CbriJliana
religione
iJ:
injJcriulll
Romanum
introi!/Je
, jei/
ah
antiquiJjimis
temporibus
per
zmivnfum terrarum
Orhem
vigu[lfe,
neque
unquam
in
imperio
Roma-
no, qUll1Jl velmaxime jlol'eret,
dquflfe.
Libellus
Orojif,
qui
infcribitur
Apología,
flve
de
Arbitrii Liberta-
te
contra
Pelagianos,
proprie
ad
HiJlorí(!s
ejus
non
pertinet, jed a
ji'aúricio
in
altera,
quam
adornavit Editione,
adjeElus,
deineeps
in
re-
liquis
quoque
adparuit.
Quare
noluimus
l~t
a
7lO'I)a
bae
abe/Jet,
praefertim
q!lum
injigne
ejus
temporis
jit
monumentum,
& ex
Pe/a-
gii,
quae
jJerierunt, ji'riptis,
ext:crptas
baheat
portiunculas,
ex
quiou¡;
fémlia
ejlu
viri
dogmata
cognofczmtur.
rak.
t Lih.
1.
cap.
1.
p.
6.
Ego
initium
mifiriae
bomiml11l
al!
initio
peccantis
bominí¡
d!lcere
in·
flitui &c.
AD
E T P R A E F A T
ION
E
s.
,.is
de(criptum
bibliotbeca
majoris
Ecclefiae
Colonien.
juppeditavit. Atqui
quanti
negotii
res
fiterit
in
tanta
cod~cum
variegantia
feu
diJJidentia,
Ul,i
Jcripti
ab
impr~!fis,.
& utrique inter
Je
quam
maxitJle
difcordabant,
judica~
re
quid
eradendwn
Jeu
relinquendum,
quidve
ctiam
jubftituendullZ
fuerit
,vL~
,
qui(piam
ni/i
ipfe
expertus
credat.
Praeterea
mi
ignotul11
,
quam
indo[le
11&
dÜ'am
[oede
per
~~ov
A~gctq
quo71dam
bic
liber
fuerit
in
capita
dilJdfus?
adeo,
ut
non
Jolum
nulla
habito
rejpellu diverlarum rerum aut
btltoriarw71,
'Ve-
rum
non
rara
in
mediis
periodis,
zmo
jenjuum
interim
clav!ulis
orationes
di-
'l/Jaricarit
atque
fejunxerit,
1"Urjumque
ubi
maxime
dijfepienda
disjungendar¿,c
fuerant,
conclujerit
ac
conglutinarit.
Tum
quam
üijulfa
qltaeJo
&
inepta
nihil
que
ad
rem
pertinentia
adjecerat
argumenta? Poftremo
quam
perpe~
ram
quam
nullo
judicio
ba[lenus
ídem
bic
liber
cirezmiferretur
diftinElus,
ne-
minem
credo
~1Je,
qui
modo
legerit,
qui
ignoret.
Quibus
omnibus
Ji
quid
noJú"a
opella
jédula
nzagis
quanz
dlh'aci
júb'Ventum
eJt,
cum
ftudirifi
'Velim
omnes
aequi
boniqueconjulant
, twn
quil'quid
bol'
fuit
laboris
tibi, Praejul
in-
tegerrime
,dil'atwn,
eo
'Vultu
a1ZÍmoque
a¡¡cipias,
qua
olim
Petjarum
ille
rex
Artaxerxes
pauperl'uli
cujujdam
fri'Volum
quidem
Jed
jimplex
1nltnUS,
nelJl-
pe
aquatllcol1lplicatis
nzanibus
ti
proxinzo
fiumine
haujtCltn
jertur
fofceptlJe,
'lJoltmtatem
ac
animi
propenfiol1em,
non
rem
ipJam
permetiens.
Yaleat
Reverentia tua feliciter.
CQloniac,
4nno
M.
D.
X X V
1.
ipjis
idibus
Junii,
AM·
D·
AMPLISSIMO
ORNATISSIMOQUE
V 1
JOANNI
R
0,
VLATTENO~
Praepofito
Aqucnfi, Cranenburgenfi, & Carpenfi:
IlluftrifT.
Prill"'-
cipis
Guilielmi
Ducis ]lll.
Cliv.
Mont &c. Cancellario,
Pa~-
. trono
filO,
Frane.
Fabricius
:MarcoduranUi
S.
D
•.
U M
omnes
,.
tjui
res
a
fe
ve!
inventas
priinuf11,
vel
dtiizdi'
excultas
ac
illlfilratas
Jitteris
conJignarunt
,
bene
depo/lerita
..
·
te
junt meríti,
rvir
ampltffime:
tum
baud
feto
an
ulli
me/rus,
quam
qui
res
gqJlas
hifloriae
mandarunt,
memoriaequc
propagarunt..
.Magni
fiunt, ut
merito
fieri
debent,
quae
gra v
t!Ji
11li
rviri
Socrates,
Plato, Arilloteles,
aliique
Pbi·
lóJopbi
de
af!petenda
virtute,
aJPernmulaque
rvitiofttate
Jiteris
prodiderunt:·
{jltrle
tamen
Herodotus,
Tbuc,ydides,
Tbeopompus,
Epborus
,&
caeteri
biJlori~
ci
11l0nimentis
annalium
conjignarunt,
1Jlojorem
rvim
ad
res
praeclarasfe{lan-
daJ,
contrarias
que
declinandas
babere,
nemo
inficias
,opinor,
ibit.
l/Ji
enim'
{]Uid
agere
b011lines
debeant,
bi
quid
praeclare
egerint,
docent
:illi
de
colenda
JuJli
t
ia
,fort
itudine,
temperantia
multa
praecept
a
dederunt,
bi,
quis
jtú le
,for~'
titer,
moderate
rvixerit,
dmz01z/l¡'ant.
Keque
vera
qui
ad
ju(litiam
bortabítur,-
plus
Socratica
l'atione,
quam
.AriJlidis, Fabricii, &
aliorum
documentij
t¿fJiciet.
Reae igitur
AntoniltS
apud
Ciceronem
biJloriam
fuis
/audibus
exop.;
7Ul12S,
ca11l
MAGiSTRAM ViTAE
nominal.
ljlque
magna
gratiarerum
!,\'/farllJ11
ji:riptoribus
babenda,
.
qui
¡uofilldio
eJfecerunt,
ut
rebus
praeter~
..
tis
cognoJándis,
quid
in
r¡)ita
bominunz
laudetur
aut
rvituperetur,
quid
pro.-
betul'
aut
offcndat;
ttlnquam
in
JPecu/o
inttteremur
..
Quanquam
non
eo
...
dcm.luco
OIJIllCS,
t]ui
biJlorias
fi"ripferunt,
babendos,
neque
eandem
utilita-;·
t
cm
ex
omniulll
il/orullZ
fi'riptis
expe{landam,
nemo
nrum
adeo
ignarus,
aut á litcris ita
alienus
efl,
qui
nefi'iat.
Sed
CU71t
eorum
alii
rerum
prifi:a.
rlJ,lIl
nal'mtione,
aures
tantum
quafl
rvolttptate
quadmn
perfundere,
verbo"
'[u11lt:
DEDICATIONES
E't'
PRAEFATIONES.
!J'umque
illecebris
captare
voluerint, alíi res Japíenter, jujle, pie,
flrti.
'ter,
moderateque
gdlas, fint
JPlendida
& ilhiflri
oratione
perjecuti: alii
negle[fo
verborwn
urnatu
res,
utiles
illas
quidem,
fed
orationis
IU1Jlinibus
'lZon
illuflratas
propojuerint:
deligendi
júnt
inprimiJ
omnique
fludio
e:¡;olven-
di,
qui
non
modo
linguam
exco/ere,
verum
etiam
pe[fus
plurimarum & 1Jlrt-
ximarum
rerum
copia
ityfruere
pofJunt.
Quod
Ji
tamen
eos
non
ajpernamur, a
qttibus
p'raeter
verborum
ornatum
nihil
o1llnino
Juppedita.
tur,
certe
valde
lauti Junt,
qui
ab
illis abhorrent,
qui
bre'l.'i
jimplicique
'oratione
res
cognitione
dignif./imas
comprehenderunt.
praejertim
ji
cotiflet,
'eos
vel'itatis
catu'ellos
ita
,fibi
drcumdedijJe,
ut extra
illos
nunquam
fint
e!;reJJi,
nu!la
gratía,'
nulla
jimultate
in
j¿-ribendo
Jint
permot¡.
Quod
qui-
dem
ut
de
PAULO
OROSIO
ilZ
hoc
tempore
pluribus verbis
planulll
fa-
éam,
necejJariU7n
ejJe
nOn
arbitror:
Jed
ea
quae
adol~/ú1Ztes
de
hoc
nqflro
au[fore
Pire
laborabzmt,
minime
praetermittam.
rita
ejus
dej¿-ripta
bre-
rviter
a
Gennadio
in
Catalogo
illtiflrillm
virorll1n
e;'ctat:
quae
etianl
inJi'ri.
ptis
e.r:emplaribus
initio
Hifloriae
invenitztr,
ftcut
el
nobis
fIl
edita.
Fuit
is
Chriflianus,
in
HiJPania
natw & educatuf,
fed
difi:endi
cupidlts,
Jitas
patria11lque
reliquít.
atque
ut ea,
qnae
in
religione
enodatiw
JCire
cupie-
};at,
plarle
cog1loj{'eret,
in
4fricam
ad
AureliUln
Augliflinum traje,'it, Puit
boc
circa
anmmt
Chrifli CCCc.
cwn
{{pud
Augtiflinum
~Uet,
conjúluit
eull't
de
Priji:illimziflis, &
de
quibu./dam
Originis
jen:fibus.
Cui
conjitltationi
ille
r1po1ldit
libro,
qui
extat
ad
Orrifium
contra
Prij¿'i!lianiflrls
&
Orige_
niflas.
Capitur
interim
Ronza
ir,
Gothorum
re,ge
Alarico,
&>
71lagnatlt
Ro-
mani
dadem
acápilmt:
caulamque
hqjfes
Chriflíanae
religionis
in
eam
co1z~
ftrzmt;
adverjits
illos
tum
Orqfius
Az/gZfflini
ju..Uit
hos
jéptem
libros
H!Jloria-
rum
conJcripJit.
De
quibus
GelaJius
primus
cum
LXX.
EpiJ¿'opis
jimtentiam
.tulit
,ejusque
det'1'cti
verba fimt
hcet:
Orofium, virum eruditiílimum ,
co1-
laudamus, quia valde neceifaria adverills paganorum calumnias ordinavit,
mirarlue brevitate contexuit. Auguflini
deinde
('olifilio;
ut
ipJé
ad
Evodium
fi.:ribit,
Orojitts
Bethleemwn
ad
Divum
Hieronywwn
profc[fus elf, CWft
~.lac
ejzts
commendatione:
Ecce venit ad
me
rcligiofu:>
juvenis, cátho1ica
pace rrater, aetate filius, honore compresbyter noHer, Orofins, vigil in-
'genio, paratus eloquio, flagrans ftudio, utile vas in domo Domini
eiTe
d~fidcrans,
.ad
reu.:llend:ls
ÉtIfas
perniciofasque doétrinas, quae
ltl1lmas
H'
Z Hiftnl-
DEDICATIONES
Hdlw1orul1'l
multo
inf<:.:licius,
quam
corpor8,
barbaricus gladius trucida,;
fllIlt,
ESe.
Non
bic
cOllllilemorabo,
quam
J{¡epe,
quamque
libenter
homi.
l1Cc\
cFuditi,
bi!ÍUS
jcrij)toris au[foritate &
tiftimonio
utantur
,quam
multa.·
Ftfll!
rcrulll
memoria
in
OROSIO
e::ctet;
quae
apud
alias
pqfl
tantatlJ
Lir¡)ii,
Taáti,
atque
aliorum
bifloricoru1lZ
ja[furam
fa[éam
non
invenian.-
lur.
boc
dico,
dolendulll
futlJe, tanti viri tmn
fru{luoj{¡¡¡z
biflorimn
adeo
11lendaje
ba[tenus
in
17lallibus
ver/ario
_Contulerat
eam
eullZ
aUquot
ma·
nujá'iptis
exe1llplariblH
cmte
atlnOS
XXXV.
Gerardus
Boljúinge:
labo~
ravit
dei¡¡de
in
ec/detl!.emcndanda
dofliJJ.
Plr
Jaamzes
Cacj{¡rius:
fed
pro-
fillo
nec~ffc
fJ1,
uf
ve!
eorum
exenzplaria
non
fi¡erint
diligenter
/ath
de~
¡¿-ripta,
vel
i¡!Ji
panml
a({'urate
opus
jJCl:lpexerint.
Tot
menda
re/iBa
ílb
i!lis
deprebendi,
pqflquam
eorum
Ubros
CU1Jl
tribus manuJáiptis
con.
jerre
{'oe¡Ji.
Neque
vera
/atís
babui
vetziflos
libros
ad
bu/us
tam prae-
dame
b!floriae
emendationem
advoeare:
jed mm jampridem,
11lultorw1Z
Graeeorum
& Latinorum
.AuilorzifJZ
¿'ol/atione,
d¿di¡:ij[e71l,
ipJos
libros
FrijJtos
mullÍS
.!áepemendis
iaedatos
cjJe,
(ondu::ci,
&
quaJi
convocavi.
in
WZWIl
lom1!Z
{¡)lJlnes,
quos
de
bis
rebus,
quas
Orojitts
attigit,
Jcripfi.(.
.té
a¡¡quid
!Jottti
1wordari..
Qui
autem
¡lli,
&.
quotfuerint, ex AN-
NOTATIONlBU3
nqflris
apparebit:
in
quibus
non
tantum
hanc
editio,;
'Ilem
fi¡,kirt, jed &
Hijloriam
Romanam
il/ziflrare
jiml
conatus:
ut
ado-
lcJi'cntes,
qui
cuperent
ea,
quae
OROSlUS breviter
(omplexus
ift,
pie.
nills
cog71oJcere,
ha,'
nqflra
adlltonit¿one
hif/n¡m j¿'¡rent,
unde
illa
ejJent
J!ctcnda
,
eoruJJlfjue
¡eEtione
¡itim
jitam
e.t'jJlcrent.
Atque
hoc
quide11l
ego
mag1lo
conatu
jtudiofjue
egi:
quid
Vero
Jim
(onfecutus,
aliorz611z
judicio
lu"
beiZS
permitto.
In
quibus
unus
tu,
P
atrone
ampJiJflme,
es
mibi
itiflar
om,;
1¿iltllI.
Tua
.
7Ilibi
bener¡..'olentia,
tuum
judicium
btrrum
vigiliarum fruilus
trit
l¿berrilllus.
Hablti
equidem
in
bldus
laboris
non
modo
/uji-eptione,
ve.
1'WIl
etialll
11lolitione
ae
pC/jeiliane,
publieam
juventutis utilitatem
mibi
propofitalll
j'
/ed
in
te
ipjil1Jl
jimur, mm OROSIO
operam
darenz,
mm
gmta
quadm}Z
benejiciorum
tuorUJ11
in
me
recordatione
JPertavi,
nec
id
Jine
cmifa: Si
miJll
ab
80
tempore,
quo
me
priNtUln
complexus
es, tibi
omnia;
1 M / e a
me
pr~f¡ciFeYClZtur
,.
deberi
jtatztÍ,
quanto
cttmulatior
numo
ea
vo~
,1wtm
~De
debet,
pqfl:qU(!JJl
jiliztlll
meU1Jl
a
jacrolanrto
baptifmate
Jufci~
p,<n:c
1JW,'I;¿¡¡¡a.
bencr¡Jolcntiae
flgnifi{'({tione
voluifli?
Q.uod
nmjJitudinis
vin..
fl&::;.-
E,' T . P R A E F A
~
ION
E
·S.
!!ulum,
qttando
Jtifliniani lmperatoris
fanEfione
arüiJJimum
babetut,
ego
illo
grtl'vtIJi¡¡¡UJ1Z
onus
objer·vantiae
mibi
illZp~(itUJll
.Iratuo.
CiqUS
t~fleJtt
Orojlu1Jl
ho(:
tempare
ad
te
7llitto:.
qZtellZ
in
tuo
nomine
merito
apparere
exjflimo,
quod
tu,
qui
fWIZ11lam
jflam
prudentiam,
qua
in
altiffiitzo
digni-
tatú
gradu
pofltus, patriae tranquiilitati
bene
conjitlis
&
p}'(tejides,
te
HjfloriarullZ
cogrtitione
ti,
prima
aetate
incboaJ]e,
alutlJe,
auxilJe,
ae
COll-
firmqffe
memirtiJii,
ne
nunc
quidew,
cum
pel'
gra-vijji11las
Reip.
occupa-
tiones
licet,
biftoricorullZ
leEfionem
rejitgere
eOl1jiteviJii:
quod-
cum
non
cognojándi,
jed
reeolmdi
gratía
facias
~
l1U¡Z;
COJll7Jlodius
leg;untur,
quam
qui
é;,
e7l"lTO!..t~
res
gejlas
clarorul1l
virorulll
ae
populorwlZ
ji'ripjerwzt. Id
vero
Clt1JZ
OROSl
US"
gravijjimorum
virorltm
tejtimonio
jUtll11za
fide
prae-
fiiterit,
opus
ejJe
non
arbitror, ut
bOl:
pluJ'ibus
verbis .
bit:
demonjirem,'
.
nec
dubito,
qltin
tibi latís
conmzendatus
jit is,
qui
Hiftoriam
ab
hútio
mundi
exorfus,
ad
jita
tempora
per
quinque
millla
(llZnOrUlll
jitpra
De.
[ere
deduxit:
eonfido
etiam
te
noftrzttlz
laborem
approbaturu1ll:
zmde,
lit
Timantbes
Agamemnonis
dolore71l,
fic
nos
a17lorem
&
objervantiam
erga
te
noftram
aejiimandam
relinquimus.
Cbriftum
Opto
Jlfax.
pl'eca711ur
ut
te
patriae,
nobistjue
diu
incolu771em
eonfervet.
Yak
patrone
mibi
in~
primis
objervande.
Duffildorpii
poftridie
Idus
)JEart.
Anno
a
Cbrijio
na-·
to
M
..
D.
LXI,
AD
L E e T o R E
Me
Sr
juva:t
extrema fcrÍptis ab
ongme
mundi
Plenius
hiJ1:oriis
LeCtor amice frui:
Qüd
nimis
in
Veterum mutilata volumina pendc3)
Quae nequeunt ulla parte levare famem?
En
redit Orofius tenues emiffus
in
auras,
Lumine Francifci fplendidiore nitens
..
Ante
licet populi fuerit delatus in ora.
Non
tamen exutus fordlbus ipfe fuit.
Scd veluti malum rofeo plerumque colore,
Brachia quod matris deferit ante
diem,
Qua coquitur Phoebo cutis almae linquit
honorem;
Cactera pars veteri plena vigore
manet:
Sic hinc Orofiul1l multus labefecerat error)
IIlinc ü maculis femirefeCtus erat.
En
tibi nunc poGto labum fqualore, fituque,'
Fabricii
doCto
foetus honore venit.
Si poffunt Vetercs aliquem meruiffe Lworem,
Qui
tamen
hiJ1:oriae
vincula faepe levant.:
Non
placet Orofms lima jam vindice raibs,
Q!ü
fita
pro
ChriJ1:o
fortiter arma tulit ?
Nam
fimul ac flueret Romana potentia
retro,
Plcbsque mali
ChriJ1:um
diceret
effe
caput,
Texuit
annales á primo femíne
mundi,
Semper humum monftrans cIadlbus
effe
gravem:
Ac
ut
dilueret ftolidi mendacia vulgi.
O!lae Cl1rifti poterant obtenebrare jubar,
Edocuit,
mira fraudes brevitate refellens,
Romula Chriftiadum fceptra virere
fideo
Binc
nos qui tegimur
denG'l
ceu
nUDe
dolorum;
Semper & aerumnis turba fepulta fumus,
In
ChriJ1:um
fugimus caums torquere malorum,
Difcimus & clades ferre, fubire)
patio
Ergo
Ergo
cape
Orofinm
vÍtü
de ptllvere
raptum;
Si te parva tui tangere cura potefi.
Non vanus pariet tibi taedia
fermo
legendi;
Eloquii currit gratia viva
fiú.
Non te mendorum
jam
trifte morabitur agmen;
Quorum Fabricií illunere prodit egens.
Si qua videbuntur caecis immerfa tenebris)
Quae nequit ingenii captus inire tui:
Haee tibi Gymnafii lux
illu.fi:riffima
noftri
Francifcus
fcholii
clara nitore facit.
In
qtúbus ut fequitur veterum monimenta virorum;
Sic
loca
de rerum nubila noéte trahit.
Cur tibi
fi
poffint
hujus
placuiife labores)
Et
fen[us
dempto
fine
movere tuos:.
OroHi fumas, Leétor fiudiofe, libellos,
-
Q.uos
fert hic
.fi:udio
gratificante tibi
JO.
RUREMUNDi-
Diflipul
A
ND.
SCHOTTUS
A N T V E R
P.
S.
1.
PETRO
CHOLINO,
TYPOGRAPHO COLONIAE AGRIPPlNAE,
IN
UBIIS,
SAL.
1119
Ul
de
Tegenda
Hifloria,
hominum
r,;itae
¡onge
ttti¡iffima,
utpote
11lorU1ll
magiJira,
praecepta
parentum
memoria
tradiJerunt,
ii
fere.
ah
Epitomisttlque
Compendiis
in-
cboandltlll
~ffe,
c01Jl11lodiusarbitmti
jlm!,
durendttmque
cmlení
initiuJ7Z,
veZ
ti,
L.
Floro
in
Rom.
RiJtoría,
rve!
t!
Scriptore
de
Firís IlluftribztS; ve!
denique
in
Grae-
ca
'JrttÍlWjife
btfioria abboc PAULO OROSIO
aujj>h'andmll
e."ciftilllant,
gmd1l1llque
p[{/I¡atim
facicndullZ
ad
vaftos
illos
Hiftoricos, majorwn
p
..
('lZ1
iWIl
Romanae
ReíJ}.
jÓ'iptorcs,
T.
LirL'iuJJt,
Di01~yfiitJll
Halicarnaf
jCILII;,
Plutan:bu17l,
Appianu1lZ,
])jrmelll,
Púlvbhtlll)
a¿'
ceteros.
De
E-
l!itolJ!is
L. JII/jUI1l Fforztlll,
fiq)e
is
L.
Anná!Í
Senecae
¡abor
eft,
(ut
Fí-
~ICtlH
putat, &
7JlC7lIbrrmae
'nomen
¡llud
praeterunt)
'doRorulll
bominzmz
C07lllJlcntal'ii
¡llujtanmt,
.'fommis
Call1crtis, Eliae Fineti,
.'fo.
Stadii,
Grutcri, Ekiltlque .'fujti Dpfii
P.
C.
In Auilorem
de
r.;iris
Illujiribus
Urbis
ROlllae,
utclt1Zque
notanmt
olim
Dominicus
JJ1achanaeus,
Pbilip.
J1/I5
l'wzcberills &
in
Germanía
Lycoftbenes:
nos
deniqlle
CORNo
NE·
POTI
7J1aI1UIIl addidimus,
voluimus
quídem
certe,
adornando.
In ORO-
SlUr..l
vero,
quelll
jam
quartu1ll
aut
eo
amplius,
optime
Choline,
tuis
t.y/JÍs
e.\'trudere
paras, ut
71lihi
per
efJiJtolam
JJ1yllus
?Zojier
(ignificavit, ita,
~/t
tI
Franc.
Fabricio,
bomine
eruditiJJimo,
illujtratus
Com11Zentario,
ut
?Ion
modo
P
aula
Oro(io,
jed Hiftoriae
adeo
univerjáe
Graccoru7Jl,
Roma
..
nOl'ulIlquc
lucelll
pmetulijle videatur.
EOJ
tamen
libros
VII.
denuo
ad
memo
hranas
tilas &
Co!onielt(iu1Jl
Ludovicus Lautius Belga
oli11l
contu!it,
Quas
1\/0/
as
t
/la
fJO!~!]iIllUllZ
rogatu
recerifiti,
&
nzagnam
partem
confiare
compe·
Ti
l'tlbrMi
J)fotis,
quas
iJárco fegregavi,
ne
&
bis
e¡¡dem
ldfor
CUIn
tae-
d'
}Q.
DEDICATION.
ET
PRAEFATION.
irío
legere
cogerctur;
&
alienis
ornata
pennis
Aejopica
cornicula
riJullZ
moveret,
fed
propria
illi attribui,
71littoque
ad
te,ut
ji vídebitur
reliquis
aifjLms-as,
CUIn
accejJione
aZiqua
variantis jcripturae.
¡Ilam
quae
nos
obiter
legendo,
atqlle
emendando
ad
oram
adfi:ripfimus
,
dum
Fafios
Magiftratttum,
Annalesque
Rom.
integros
Stepbani
Finandi
Pighii
typis
edimu5Plantinia-
nis,
eas
aequi
bonique
ut (aeías,
nzajorem
in
7ll0dWl1
raga
quaefoque.
lllud
interim
coronidis
vice
adjungemus,
quotl
iftorum
nemini
in
11léntem
venit,
cur
baec
olim
OROSIl Hiftoria infiripta fuerit ORMESIA J\1UNDI:
'Vitioje,
ut
equidem
arbitror,
ac
Barbari
Jaeculi
culpa,
cum
non
Graecae
vnodo
litterae, jéd & Latinae,
perpauearwn
bominum
ejJent,
jilcerent,
ac
1llutae
conticeJeerent.
ORCHESTRAM
ellim
injéribendam
potius,
nominmt.
damque
pl'imus
vídit
doElilJimus
ídem
Pigbius
in
Hercule
Prodicio,
qui
libet'
el!
de
optima
Principis
injtitutione
& iter
confinet
R071lam
verJus
CARO-
LI
DuciJ
Cliviae
(le
Juliae filii,
an120
jaeculari
faero
.MDLXXr.
.
qua
. \
(/nno
in
comple:ru
Gregarii
XIII
Romae
Princeps
ille
jummae
jpei
e:rjPi.
rac¡)it,
condituhue
jacet
in
aede
B.
1vfARIAE
Animarum,
proxillle
ad
tU1flztlU11l
Adriani PI.
Belgae
Ponto
1}1ax.
Std
cur
ORCHESTRA, in.
quin?
An
quia
veluti
tbeaf1-um
rerU/l1
gcjtarum
l'epracjentat?
an
quía
a
.MU(ldi
deJ¿'riptione
ordltur.
Quid
autenz
ORCHESTRA (tt,
in
Ampbi.
thuatro
¡uo
docet
Lip(i~ts
nojter
cap.
XIV,
& .
in
Onomaftico
.'lulius
Follux
lib.
IV,
eap.
19.
Vale,
mi
Cboline,
&
bac
noftra
in
OroJiu11l
Fue.
re
qualicunque
indujtrid.
Antverpiae
..
MDCXIP.
F Ji 1!.
P A U L 1
OROSII
P R E S B Y
TER
1 V 1 T
A,
Ex
Catalogo
I1111fhium
Virorum
Gennadii.
~~:~,''''<f'~'
Rojius
Preibyter,
Hifpani
generis, vir
e!oquens
&
biftol'iarztm
~
.•
~
~ognitor,
jcripjit
adveJjiun
querulos
Chriftiani
nominis,
qui
di-
. "
~JJ),
cun!
defeflum
R011lanae
Reipub.
Cbrifti doflrina inveflunz,
li-
~~~
bros
j'eptem:
in
quibus
totius
pene
mundi
temporis
calamitates
&
~
mUerías
replicclns,
oftendit
magis
Cbriftianae
objervantiae
effi,
quod
contra
meritwn
jitu11l
res
Romana
adbue
duraret, &
pace
culturae
Dei
paeatu11l
retineret
imperium.
Sane
in
primo
lib.
dejcriPJit
poJitioneln
orbis
oceani
inte¡fuJione
&
Tanai
li11litibus
intercifum,
Jittltn
lOt"orum,
no-
mina
&
numerum,
mOl'esque
gentium,
qualitates
regionztm,
initia
bello-
rU11l &
tyrannidis
exordia
finitimorttm
fangztine
dedit"ata.
Hü'
eft
01'0-
fiUJ,
qui
ab
Auguftino
pro
dijl:enda
animae
ratione
ad
Hieronymunz
mijJus,
"cdJens,
reliquiaJ
B,
Stepbani,
primi
lllflrtyris,
tUlle
nuper
invmtas
,primz~s
intulit
oecidenti:
Claruit
e."Ctremo
pene
Honorii
tempore.
.
Ejujdem
Orojií
divus
quoque
Altgujiinus ,
cum
aliiJ
in
locis,
tum
vel
praeeipue
Í11
lib.
de
Ratione
Animae
ad
B.
Hierony11Zu11l
meminit
in
baee
ver-
ha: "Eeee (inquit)
ven;t
ad
me
religiolus
juvenis,
catbolka
pace
fra
..
" ter,
aetate
filitts,
honore
compresbj'ter
11oj1er,
Orrifius,
vigil
ingenio,
"
paratus
eloquio,
,flagrans
ftudio,
utUe
vas
in
domo
Domini
~/fo
dejidera'l1s,
"
ad
t'efellendas
falfas
perniciofasque
doflrinas,
quae
animas
Hijj>anorum
"
multo
infelü:illS,
quam
corpora
bttrbaricus
gladius
trucidarunt.
Nam
"
i12de
ad
nos
ufque
ab
ot"eani
littore properavit: fama
excitus
quod
el
me
"
pojJet
de
bis
quaejdre vellet,
quicqllid
ve/let
audire.
Neque
UllZtnl
(epit
"
ad'/..'elltus
}id
frttllum.
Primo
ne
de
me
1Jlultulll
famae
erederet:
deinde
"
docui
bominem
quod
potlJi:
q1l0d
autel1l
non
potu¿,
zende
difcere
pq/fot
ad~
"
111Omti,
atque
ttt
ad
te
iret bortatus
fumo
f2!ta
in
re
cor{tlium
ve!
prae-
"
cefJtUIll
mewn
cltm
liben
ter
0#
obedienter
auiperet,
roga,vi
eum
ul
abs
te
"
veniens
per
nos
ad
propria
remectret
e;,
..
"
Hace
i¡le.
R
A-
R A T 1 O
OR
THOGRAPHIAE
1 N
o R o s 1
e o D 1 e E
LONGOBARDICO
ET
ANTIQUISSIMO
BIBLIO-
T
HECAE
FLORENTINAE
MEDICEAE
S.
L A U R E N T 1
1,
Quam
jequuntur
alií
duo
Codd.
ejuJden¡
Biblioth.
&
prtefertim
X X X
r.
Accerfo
acquiefco
acq'li,.o
.. dolelccns
adolelccntulLlS
affcé1:o
afReio
affi"o
affi~tus
ag~ravatus
agr;redior
agnofco
Aphrica
appeto
appono
apud
ailenor
allidue
aITiduus
anumo
aITumptun
aITurgo
attentatus
attcfl:or
author
atque
BabyJonem
Brimnnicus
Cajl.lS
-Arce.ff?
Mquiifco
adqu:ro
adltle}
cens
aduleJi:elltulu}
{¡dJefto
adficio
adj!go
adjiatus
adgravatus
adgredior
adf5nofco
AJrica
adpeto
adPono
apllt
adJertoi'
adfidlle
adfiduus
adJumo
adfumptus
adJúrgo
aGtemptatUJ
adtefloT
auftor
adque
Babylona1ll
Brittannicus
Gaju,s
**
*
JI!
1
. Carthaginenfes
caten a
centurio.
collatio
collifus
colloquor
E:ommeatus
commuto
concio
conditio
deleél:us
dii,
diis
Diocletianus
epiil:olae
exangllis
cxecrabilis-
execratio
exequiae
exequor
exin
exiíto
lmeres
idololatria
iifdem
illatus
illeél:i
illifu5
illullris
immaturus
immenfus
immilcco
imo
induciae
inquit
intelligo
irrumpo.
irruo
irruptus
lachrymae
littus
Macedo
monimentum
negocium
nuncius
offufcatus
ocium
Perdicca
precium
praclium
proconf~l
pronunciO
quatuol'
quercla
f,1t:;¡utus
üRTHOGRAPBIAE
Cartbaginienfls
cathena
~
centyrio
conlatio
conlijiu
conloquor
comneatu¡
conmuto
contio
(ond,icio
dileCtus
di,
dis
Dioclitia1l1/S
tpiflulae
exlanguis
.
exfecrabilis
txlec1'atio
. tijequiae
,
exJequor
exirn
exfiflo
beres
i40latria
( fic fcribitul'
in
Codd.
35'.
f3
37.)
.
ei/de1/!
inlatus
inleCti
inlifus
inluJiris
inmaturus
imnenfus
inmiJi:eo
immo
indutiae
inqzlid
intellego
inrumpo
inruQ
inruptus
lacrimae
litus
MilChedo
( fed
non
fcmper)
monumentum
negotiurn
nuntius
Qbf!ljcaws
utiurn
Perdica, e
Perdicca
pretiu11I
proeliurn
proconfule
pronunti()
quatuo·r
querella
ji/tiatuI
mI·
fa
fe
fE
fe
.:¡
fe
.•.
~
f<
fe
S
f\
f
t,
e,
t,
t:
,
U
1;
\
faltem
feculum
fexcentcíimus
•
,l_
fcripíi
<1
foboles
'!1
folennis
,'1
folicitudo
Sulpitius
fupplementUI1l.
fylva
tentamenta
tento
toties
tribunitia
Valldali
unquam
urbis
urgeo
1 N V E T
T.
e o D D. R A T 1
o.
faltim
(fed
non
femper)
faeculum
fejcentejimus
(
fed
non
f(.!mper)
ji:ribfi
Juboles
folemnis
Jollicitudo
Sulpicius
Juptementu1ll
jUva
temptamema
tempto
totlens
tribunicia
Vuandali
umquam
o1"bis
urgueo
Habentur
f5.
afíae
lemones
id
genus,
quae
pqfJunt
conjici
ex
adpofitis
.
in
boe
catalogo;
ipJa
vera
literarttnz
in
Codiee
Longobardico
antiqzdlJimo
bife,
quam
jubjeci,
efi
figura.
.
e.cem
l\N
N(,SC~U
e.N'~'SS
Icn·e
g e S'"'Coc¡
uaS
.
~T'QN
e.s
9ll~:N"TO
9
cp
pO
pu
LoSl'b
em'TU
1\&0
UOLt.I~R..l-r>+"'TCf1,,-OfI1~
~lThom
eR-U&
poe,",-.
TESTI-
,
TESTIMONIA
VETERUM
D E
o R o s 1 o
A
Vno
399·
in Hifpania
Oro(ius
H!J!oriograpbus
clarus
~abelur.
Cllron.
. Sigeb.
f:
6+. b.
(Alii
nominant
(l17nUlll 410. uti Alfridus Chron.
c.
4I.
P·1-°3·)
Anno
40;'
Radagaijus
Beytha
CU/JI
ducentis
millibus
Gotborum
a
Beytbia
rvcnic7ZS,
Itrtlírtm
invadit.
Ex
boc
murmur
llZultum
blct/pbemantium
irifre-
1Jlltit
in
Cbr!flu/ll,
CbriflittnitatiJ
tempora
culpantes:
felicitatem
gentium
at-
tollltizt, ínter
guos
praecipuiJ
Symmachus
orator furebat ,qui
el
¡am
Jeriptis
epifio/is
Juis
ajebat
de
id%/atria, &
de
repetenda
ara Yi{foriae.
QJto-
'l'UJll latrantium
ora
inje{fo
eis
veritatis
rfJe
o!iflru.rerunt
Augujlinus
libro
de
Civitate Dei, &
Orofius
Hifloria fua,
Prudentius
qu,?que
Poeta,
lu-
culento
metrÍi:i
operis
¡¡bello
blaJj)bemias
Sytnmacbi
re/el/jt. Chron. Sigeb.
fo1.
6,.
b.
Calliodor.
de
Inftit. Divin. Liter. cap.
XVII.
p.
po.
Orolius
quoque,
CbJ'ijlianorwll
te1llporuJ7t
P
aganorumque
col/atar,
praqjlo
vobis
qjl,
ji
eum
t¡)olueritis
legere:
Joannes Sarisberienfis in
Polycratko,
five
de
Nugis Curialillm &c.
lib.
VI. cap.
18.
Nec
ego
viribus más arrogo,
in:
quo,
ji
juxtatJraeceden{is
gratiae
cur(ilJ11
(ibi
düt
lucc~lJerint
proJpera
,
Judctre
,VOlerw¡t
()ro,ius, E-
ge/ifJPf{,s&
Trogus.
&
lib.
vIII. cap.
18.
p.
64-0.
Hace
Oro(ius
fére,
cu~
jus
vcrbis &
jé:!lu
eo
libentius
utor,
qwd
fcio
L'hrijfimnJ7Jl
&'
magni
dUd-
pU1Ulll
Augziflini.,
propter
religionem
fidei
nqJlrde,
veritati
diligentius
111-
Jlit[/Je.
Ejuiocm Orofii teftimonio
.h1.epc
utltur ahbi, ut
p.
3)4.
374.637
.
.638. 6.f.I. 647·
6;7·
Or~fiu71l
Jeriptorem
alioqu?n
optimulll
,
&'::.elo
d0171US
Dei
plenum
,ti
nimiae
faeilitatis
in
talibus
cl'edendis
pqflulüvcrimus,
non
deenmt viri pradfantij:
mi
,
quorum
e.''Cemplo'fartltm
tueamur:
non
rationes
validt!fimae,
qui-
bus
fanrtu11l
'Virulll
Td/X,U7J'E1é/ct.c;
&
ni71liae
eredulitatis
reU71l
peragamus.
€::le.
Caí~_ub(ln.
Excrcit. r. ad App. Annal. Baron.
c.
12.
p.
¡ o.
A!Z710 Cbrifli
4.17.
Paulus
Orofius
mir~fice
mifPieatur
Hormi(lam, id e!l,
1ll1t12di
Cbronü:on,
quod
ji4i:epit
fi'f'ibendum
bortatu
literijque
S.
Auglfflini
e:dmii.
Fl.
Lut.
Dext. Chronic. p. 423. & lbi Bivarius.
Vide
praeter Au-
!,ujlini
EpiJ!.
XXVIII.
ex
recentioribus, Bellarmin.
de
Script. Ecclef. p.
14L
Joll.
Gerfol1.
Patiol.
p.
+Il.
Di11inét.
1).
C.
3.
&
alios.
PAULI
'ia
'c-
lt-
tis
lO-
ro
'u-
:b.
le,
un
ib.
lis
B-
:u-
d-
in-
~7·
fl,
1ni
tu-
p.
LI
P
AG.
1
'PAULIOROSII
P R E S B Y
TER
1 H 1 S P A N 1,
HISTORI
AR
u M
L I B E R P R 1 M U S.
A D
...1URELIUM
.AUGUSTINUM.
."
....
raeceptis tuis
parui,
beatliTune pater
Augu11:ine:
atque
utinam tam efficaciter quam libenter. Quamqllam ego
• in utramvis partem parum de explicito movear, recre
ne an
fecus
egerim : 3
tu
enim jam· ifto judicio labo-
raili, utrum ne
hoc,
qnod praeciperes, pof[cm: ego
autem
folins
obedientiae,
fi
tamcn cam vohmtate cona-
tuque decoravi, tcHimonio contentus
film.
"1
Nam
& in magna magru
patrisfamilias domo, cum fmt muIta diverfi generis animalia, adjumen-
to familiarls rei commoda:
~
non cft tamen canum cura pofl:rema
:qui-
bus
[o11s
natura infitum efl:, voluntarie Ó ad id ad quod pracparantur
1 Pauli
Orofii
PresbyteriJ
H anc erre ve-
ram infcriptionem & finis harum Hiíl:ol'ia-
rum
inprimis declarat, & bibliothecae
Me-
tropolitanac Colonicnfis vetuíl:iHimi codicis
confirmat aué1:oritas.
LAUTIUS.
lnvenitur
quoque Orofii ,
ut
Presbyteri
,eadem
infcri-
ptio
in MSS. Ultrajeé1:illo &
Perizoniano,
in quihufdam MSS. idem titulus illi in fine
datur,
ifquc in Lugd. Bat.
pI'.
&
tertio,
huie
incIuditur verficulo ,
Presbyteri
Jacri
codex
bic
finit
Oros
l.
2
In
utrmnvis
partem
parumJ
Meus
Mem-
tlranaceus mavult in
utrumque
parum.
Flo-
ur-
rentinus ten.
legit,
in.
tttmmqllc
partem
pari-
ter.
Lugd. Bat. tert.
In
1!tra'lllque
partem
pa-
,"umper.
Idem dclct
recte>
& mox fcribic
praeceperas.
Pro
reCte
ne
an
Jécus.
Ultr.
re-
Cte
an
{ecz¡s.
3
Tu
enim
jam
ifloJ
Lugd. Bat. quart.
TI,
autem
jam
j¡~/to.
4 Nam & in
.magna
J MS. Lugd. Bat.
quart. & atq ue
magna
delct.
Mox
multa
non
agnofcit Flor. fcc.
S Non
eft
tamenJ
Meus,
Lugd. Bat.
tcrC.
& Flor. tert.
non
tame1l,
&
mox
pro infitum
habee inftitutum pofierior.
6 Ad id
ad
quod
praeparaTltur
J Editi qui-
A
dam
PAULIOROSlt
urgcri, & per ingenitam quandam obedientiae formulam,
rola
7
difcí-
plinati timoris exfpec1atione fufpendi, donee ad peragendi licentiam nu-
tu
fignoye mittantur. Habent enim proprios adpetitus, quantmn bru-
tls
excellentiores, tantum rationabilibus propinquantes: hoc efi, di-
fcernerc, amare, fervire. N am difcernentes ínter dominos atque ex-
traneos,
• non
eos
quos infecrantur, oderunt: 9
fed
11is
quos amant,
zc1ant; . & amantes dominum
ae
domlÍm, non quau ex natura apti cor-
poris
vigilant,
fed
ex
conlcientia folliciti amoris invigilant. Unde
etiam
10
myftico
h'1Cramento
in
Euangcliis, quod edant micas
11
ca-
telli
"fub
men[l. domínorum fuorum, & Chananaca non eru-
huit dicere, & Dominus non fafiidivit audire.
'3
Beatus etiam Ta-
bias,
ducem angclum feqllens, cancm camitem l¡abere non fprevit.
Igitur
,+
generali amori tuo &
f¡Jeciali
connexus, voluntati tuae volens
parui.
Nam
cum fubjeého mea praecepto paternitatis tuae I ¡
(,fum
de-
dam
vctCI'CS
ad
id
quo
práeparanttlr,
¡n
ter
qllOS
omnium
prima.
l'vISS.
vcro
omnes
all
id
quod
praepamntur,
lit
&
Edit.
Auguíta-
na.
Quare
intcrferllic
Fabricius
voclllam
ad,
qllae necen:1rio
requirebatur,
& exci-
dií1c
videtllr,
quoniam
bis,
intermedia
vo-
ce id •
occmrc
bat.
7 Dijéil'linati
rimoris
1
Hie
pro
timoris
c:<:-
hibent
tremoris
MSS.
Flor.
fcc. &
tert.
Lugd.
Bat.
fcc.
Ultr.
&
Editi
vetLlil:iores.
Ac
MSS.
Lugd.
Bat. reliqui
ut
&
Meus
tinwriJ,
&:
reae
practulit
Fabricius ,
ex
timo
re
errim
tremol'
nafeitur.
Pro
peragendi
1,.
B.
tert.
pergendi.
Mox
ad
illa quae
fequuntllr
,
qllanturn
br~ltis.
ad~it
fimt
Lu¡sd.
Bat.
fee.
&:
Dltr.
PrIor
pODlt
mox
anzmalzbas
poít
rationahilibus.
legit
q~!Oque
adprapillquanres.
8 Noneas
QltOSJ
1'101'.
fec.
non
jólwl!
eos.
maleo
Orouus
enim
illgenirum caniblls
eiTe
ait
amorem
erga
dominos
,
ue
Ht
eo
inpul-
fore
extran,cos
adlatrent,
cosque
infeCten-
tur,
non
quod
ipfos
natura
oderim,
red
pro
defenfione dominio
9
Sed
/Ji,-
,.
quos
amant,
zelam:]
His
non
bo,'
eil: in
noítris
manufcriptis.
¡;"~¡¡,
etiam
in
ülcris
literis
cum
dativo legitur.
FAllRlC1US.
1\'1SS.
Ultr.
& Lugd. Bat.
omncs
fed
pro
bis
íive
bi/s.
ut
&
Ed.
omnillm prima.
bos
MSS.
Flar.
ice.
& tert. ut &
cdir.
Hitco!"p.
at
Fabricianum
his
comprobant
& Auguít.
Edit.
&
Codex
Perizon.
arque
Meus.
10
JYIyflicoJ
Myfiice
Lugd.
Bat.
[eco
qui
&
mox
addit
poít
evangelüs
vel'bum
l~gimus,
pro
quo
legitur
terr.
quinto &
Ultr.
utmm-
qlle maleo
11
Catclli
filb
menfaJ
Legiwr
&
de
men{a.
A,Pud
,Mat:h~cu,l1"\
c:;pite
.de~l11oq ~into
,e!1,
m;
Xtl,vo:t
efi
:!
i¿t;~
",'K'~
::
~;;x'(t.I'I
!
?n1t'7~P'T(IJ,
n;
~
T:2.~7i1~t;S
'T
~t-e,.t~'
""''T"H'.
FAUR
..
L.
E.
tert.
c(;:-
tuli.
12
Sub
menfa
domil1orztmfiwru.m,l
Poítrc-
mam
vocero
delcnt
Periz.Ultr.LuglLBat.
fec.
&
Florentin.
fee. &
tert.
Anguítana
quoque
Editio,
&
Codex
meus.
l'/IenJís
autem
prae-·
ferc
Lugd.
Bat. quart.
Poítulant
turnen
Gracea
unde
deful11ta fllnt
..
Moxmu.lier Edi-
ti
ql1idam
inferciunt.
13
B'eatus
etiam
labias, J
Tobü¡c
fexto.
FABR.
I4
GeneraN
amo/'i
tuo
fpeciali
amore
conne-
xus
,]
Flor.
tere.
amore
UfO. Vulgatae haéte-
nllS
lcaioni
praefera
iIlam quac
in
vetu-
fl:illimo
Lugd.
Bat. lec. Ult)·.
&.
prima
EdiL
in
veni
tur
,generali
amori
tuo
&
fpeciali
con:ne:ws.
I5
E¡[I;um
debeat,
J Sic
omncs
l\JSS. &
editi
; unus
Ultr.
fáCtltm
i71pendere
opus
deheatis.
Dnde
vctus
fuJpicor
eiTe
mendlll11;
neque
enim [atis
eapio
'luid
hoc
fibi velit. Si
vuit
ill~
\,
..~
'11
,.
1
t
iJ
e
E
q
JI
e
fi
e
ii
11
fi
il
F
e
q
ti
II
t
fi
a
h
d
P
P
q
'1
P
ti
al
te
1
l'
<2
tf
q
ál
.-
.-
.,
'-
e
L-
1-
)-
t.
lS
n
it.
ui
:s
,"
n-
ra.
ft,
~
'c-
~c.
ue
le··
en
ii-
:0.
7e-
le-
~u
Lit.
USo
&
;is
•.
ue
iüc
ill~
".
H 1 S
T.
O R 1 A R U
M.
debeat,
l'
totumque tmun
fit,
quod ex te ad te
redit,
opus rneum;
17
]]OC
folo
meo cumuIatius
reddidi,
quod libens feci. Praecepe-
ras
mihi,
,8
ut fcriberem adveríils vaniloquam pravitatem
eorum,:
qui 19 alieni a Civitate Dei. ex
l~:oru~
agreftillm .compitis. & pagis
pagani
vocantar,
five
gent~e8;
qUl
terre~~
fapmnt:
qUl,
cu:n
fu~
tura non quaerant,
l.
praetenta autem allt obhvllcantur , aut nefClant,:
u praefentia tantum tempora ve1utimalis extra folitum inf(:iliffima)l
innuere
Orofius,
fubjeétionem fuam prae-
ccpto
patcrnitatis Aurelii Auguftini.
debe~'e
Faétum
id
efi:
Opus
hoc,
quafi dlcat Id
quod
n~nc
a me faétum
eft,
iIlepide (ane
Iocutus
eft,
neque
pro
eo
qua
polluit judi-
cia. Sufpicor igitur Orofium
non
jaftum
fcripfifTe, fed jruftum.
Deb~~at
autem
pra~
eeptioni &
operae
Auguftl111
praeeeptons
fui,
& patris lj:J:ritualis,
fruétum,
quo
0-
ftenderet,
quanturn
hoe
doétore profeeif-
feto
Hunc
fruétum nune
profert,
atque
illi,
cui debere
fe
profitetur , offert.
16
Totmnque
tuum
}ir-,
&c.]
Ita
eorru-
ptl1rn
mala difl:inétione locum emendavi.
In
edids
antea Iegebatl1r, totumque
tUU1ll
jit,
ql~od
e,'I:
te
(additjit
Ultr.)
ad
te
mlit,
opus
Viwm
hoc
Jolo
meo
cumulatius reddidi,
qu.od
libens
feci.
Diítinétionem hic debcre
poni
~oít
ópus
1/ietlm,
res ipfa clamare videtur.
Dicit
enim Oro[¡us, univerfum
hoc
opus
fuum merito Aurelii Auguftini vocari
pofTe,
arque profcétllm ab eodem
(id
eil:,
cjl1S
hortatu
&
jllfTU
confcriptulTI) merito ei-
dC111 dehere ofrerri.
Yerba
tuum
jit,
transo
ponit
Flor. tert. lnfuper MSS. Lugd. Bat.
prim. & quart. ita
legunt,
totmnquejit tuum
guod
ex
te
lit,
ad
te
redeat.
rert. totum-
que
q.
e.
te
lit
ad
te
redeat. fec. vero
mm-
pe
idern
Op'llS,
totll?nque
tll1lm
jit
,
quod
ex
te
lit,
nd
te
redit.
In quibus tria priora yerba
al!
glot1am limt
referenda,
quae
explicct
totu1ilque.
17
lIoe
[ola
meo
cumulatius] Multi ex
MSS.
meo
¡ion agnofeuDt,
\;lt
Flor. fec. VItr.
I'eriz. Lugd. Dat. primo fec. & tert.
Edit.quo-
que
l'rinccps & Auguíl:ana.
Retincnt
Flor.
tertlus '.
CodelC
meus & Lugd. Bat. guart. in
{juo ultimo
e11,
boe
folum
meo.
Poteft
autClTI
abcfTe
meo,
quoniam de fuo
opere,
non
alie-
oh
no ¡oqui Oro[¡um
ex
fenfu ílltis patet.
Tibi.
inqllit ,
pater
Al1gllfl:inc, fruétum
debeo,
qllcm
offero,
tuis aufpiciis I110nirilquc fu-
feeptum
opus,
quod
rUlan rite vocari
pro-
pterea
potcil: &
deber;
obfeguii gloria apud
me
cft,
coque
folo
cUl11ulatius
rcddidi,
quod
libens feci.
Hane
praeceptis magiltri
fui obedientiam in inirio praclogllii fpopon-
derat,
in illis,
Fraeceptis
tuis
pumi,
/Jeatis-
jim~
patar
_11¡f!,'z~fline:
atque
utillam
tam
effi-
caáter
qttam
ltbenter.
J 8
Vt
Ji:riberem]
Ex
omnibus editis
&;
quibusdam MSS. excidcl'at
vox
fecunda
jcriberclil.
cxhibellt vulgo
ut
vel uti
af!ver-
ji¡s
&C.
fcn'arunt
e ex quibus rcpofui) MSS.
Lugd. Bat.
primo
fec. guart. Periz. &
Uitr.
19
Alieni a c¡vitate Dei] Aclludit ad exi-
mium praeeeptoris Aurelil Augultini
opus,
quod ilIe
De
Civitate Dei infcripíit, & cujus
deeimum cdidcrat
librum,
qUllm
hace
["ua
vl1lgaret Orofius.
20
auí
terrena
fapiunt: 1 fic omnes
fere
exhibcTlt MSS. unus aut arrer
CLlm
I'ulgatis
Editionibus
legit,
quia tenena j{¡pizmt, qua-
fi gentiles
vocarentur,
quia terrena fapiullt;
ql10d ego inde exfculperc
!'oauco;
at
il-
los,
qUI
a civitate
Dei
alicm
ümt,
paga-
nos & gentiles
vocat;
hos dici t terrena fa-
pere,
bos , quum
futma
non
gll~eram
&c.
2!
Praeterita
aute¡¡;
J Edit. Auguir.
n011
agnofcit autem, ut
nec
V
CllLt.
ncc
r·/iS.
Pe-
riz.fed
Hittorp.dclct
fequcns aut,
ut
&:
Iu;,.!.
Bat.
ten.
At pcjus vocem 1iOn dclcnt
Er~:t.
princcps &
Aup;.
in iis quae
praccei1cnnt,
non
qllaerant.
Mox
obliviji:uíltur &
7lejc:uilr
1\1SS.
Lugd. Bat.
pr_
tert. & quart.
22
Frac/entia tantum J
PraeJen,ia
ta'?le1I
Florent. fcc. Edil.
pr.&
AU!i.
&
VCTlct.
praejmtia tantum i¡fa Flor. tert.
Mox
qu::e-
A
~
,13m
4 P A tf
.L
I O R O
SIl,
ob hoc
folum
guO'd
creditur
eH
R 1 S T U S , &
cO'litur
Deus
,.
idoh
autem
'3
minus coluntur, infamant: praeceperas
ergO',
ut ex omni-
bus,
gui haberi
ad
pracfens
pO'IflU1t
, lllitoriarum atque annalium fa-
fhs, quaecunque aut
bellis
gravia,
aut corrupta morbis, aut [ame tri-
ftia, aut terrarum motibus terribilia, aut inundationiblls aqllarum
m-
folita, allt eruptioniblls ignium
metuenda,
aut iéhblls flllminllm plagif-
que grandinum faeva,
vel
etiam parricidiis flagitüfque
mifera,
per
tranfaéta retro
fecula
reperilIem, ordinato brevitcr voluminis textu cx-
plicarem: maxime cum reverentiam tllam, pediciendo
'1
adverfiJs
hos
ipfos páganos
lU1decimo
libro infIftentem
'5
(quorum jam decem 16 o-
rientes
radii,
mox lit "7 de ipecula ecc1efiafticae claritatis elati fimt,
~g
toto orbe fuIfcrnnt) levi opufculo occupari
non
oporterct:
'9
&
fanélus
iiJius
tuus, ]uEanus Carthaginenfis, fervlls
Dei,
:G'ltisficri
filper
bac re
,0
petitioni
filae
cadem fiducia qua popofcit, exigeret; deru
0-
peram,
& mcipfum in primis
3'
confufione prefli, cui plcrumqllc rc-
putanti illpra modum exaeftuaviIfe pracfentium
c1ades
temporum vide-
dam
i7~reftatiffiJl!a.
23
lYlimtr cohmtm 1 Lugd. Bar.
pI'.
&
tert:
non
co!untur.
Sed
vulgata reé1ior,
quia
nonuum
plane abolira .erat g.entilis re-
ligio.
Mox
biJhrtarum
11bm
Pel'lz.
24 Adver/Ítm
bor
ipJor]
Bine
eognofei-
tUl',
quo
tcmpor~
l~ane
l1ifloriam eonfcri-
pferit
Orofius,
mml1'llm
poft
Romam
ca-
ptam
fub
Honorio
Imperatol'e,
anno
Chria¡
CCCCX.
qua
de
re
dicemus
libro
ultimo
capirc
vigelimonono:
CUl11
~rgo
Augl!('¡il111S
jam dec;mllm
de
ClV1ratc
D~J
pcrfcclÍlct , ar-
que
jam undecil11um
confcnberet,
tum
Oro-
fius
noflcr
l1aec [cribere aggrelTus efl. F
ABR.
25
Q}lomm
jam
decem]
Ex
hoc
loco
pl-
tet
\'etcrcs
in edt:lld:s m:lgnis libl'Orum
'10-
lurninillUs,
ut
funt illa Augl;flini De <;:ivita-
te
Dei,
fingulos inEerdum libros, ubl
per-
fe8:i
cl'ant,
"lllgaíle.
26
Orientcs
mili¡
,1
In
Flor.
fec. ftlpcr-
fcriptllm
erat
~;dut.
In-Ed.
ALlgufl.legitlJr~
'L'~
lllt
oric/jtis
mdii,
tanquam
al!
radlOS iolis
"cluti
orientis adluc1cretur> qUllm feqllcntia
probent
ab
i¡~nibus
(quibus
figrrull1
dabatur)
,lefUl11taill
cITe
mctaphoram.
;'7
De
JPecula
&':
elati
¡¡mt]
Lugd.
Bat. pro
ban-
tCl't. &
quart.
de
.fpeculo
delatí
Junt,
maleo
Proprietas
locutionis
patet
ex
Lucano
lib. v
l.
vf. 278.
Pi.:r.:
praelia Caifar
SmJerllt,
elalur
'/pecuta
qllae
prodidit
ig7li¡;
28
Toto
orbe]
Ed.
Bitt.
toto
orbi.
29
Et
fan[¡us .fiIiUf]
Et
cum
janCtuf
fi!iuI
&e.
Lugd.
Bat. fcc. &
quan.
ut
&
Dltr.
3 0
Pe¡itioni
./il(¡e
J Vulgo petit:oni
tuae.
Scd
illud pl'ac
hoe
rettius
puto.
Lnrnes,
Confi
l'
111
ant
jita e
(pro
quo
petiti&ni
tuae
Flor
..
tert.&
Meus.}Flor.
fcc.Lugd,Bat.fec.
tert.
&
q,mt.
Vitr.
ut
&Periz.&Edir. prineeps &
Ji
ug.
Repofui
ex
iisdem
atque
infuper
Periz.
Flor.
tert.
Meo
&:
editt. Venetis
popo/eit
pro
popo/ci-
fU,
q
uod
in vulgQti3
erat
; nan, hic
de
J llliano'
non
de Auguftino agitur.
Praeccperat
vi-
d[:licct
Orolio
hujus opé:ris contextUl11
Au-
guflinus,
quodquc
in
fe
rcecperat
Orolius,
cxigebar,
tlt
pcrficeret,
Julianus. VItr.
ea
fiducia,
pro
e"dem.
31
Co/:lujiQnf.l
Lugd.
Bat. primo
&:
terr.
in
C071fufione.
lidem
mox
videalltllr
pro
quo
Flor_ terr.
&:
quart.
videbatur.
la:
.l-
a-
'1-
1-
f-
:f
I{-
)S
)-
;r
J-
c-
1-
e.
l.
Uf
¡e
•.
rs.
,ro
&
g.
¡r
..
10'
¡¡-
u-
IS,
ea
,t
•
.
jo.
H 1 S T O R
.I
A R U
M.
LIifER
l. J
bantur. Naétus enim
film
praeteritos
dies
non folum aequc
ut
hos gra-
ves, venun etiam tanto atroeius miferos, quanto longius a remedio ve-
rae religiollis alienos: ut merito lO hac fcrutatione claruerit, regnaffe
mortem avidam fanguinis, dmn ignoratur religio,
33
quae prohiberet a
fana-uine: 3 + uta .illueefeente, illam confi.upuiffe:
.illam
concIudi, cum
tila
b¡
¡ jam praevalet, illam
peI1Ítlls
nullam futuram,
elUn
hace
fola
rc-
gnabit. Exceptis videlicet femotifque
illis
diebus novillimis
fub
fine
fae-
culi, &
fub
adparitione Antichrifti,
ve!
etiam
fub
conclnfione judicii:
quibus fnturas angufuas, quales ante non 3 6 fuerint, dominus CHRIS-
TUS
per feripturas fanétas,
fila
etiam conte.llatione praedixit: 37
cUln
fecundum ipiüm
quidem,
qui & nune & femper
en,
modnm, vc-
rum apertiore
ae
graviore dircrimine, per intolcrabilcs tribulationcs
telU-
pOrLlin
illorum,
fanEtos
probatio, impios perditio confequetur.
32 Rae fcrutationeJ Uler, addit
mea,
33
Q;¡ae
probiberet
a Iangldne; ]
Lugd.
Bat. quart. probibuerit.
Meus
,
qlli
prohibet
Ian-
gllinem.
34 lJla illuce{cente,
illam
conflupzliffe, ]
Quum
in
prioribus
Fabrieii
Editionib.
illu-
cijcente
leRerctur,
prout
in antiguiorí-
bus,
in MSS.
Florent.
[ee.
tert.Meo,
&Lugd.
Bat.
plerisgue &
Periz.
exflat,
in edit.
Mo-
gunt.
mutacum illud
fuit
in conlucefcente,
quod
tantum
in
uno,
Lugd.
Bat. fee. feil.
invcni,
&
propter
eoncmfi.l1n iimilis foni
minus
convenire
eJ<;iítimo.
Pro
conflujJufle,
vitiofe
C01iJliipllij)e
lr!gitur in guibusdam MSS.
ut
Flor.
fee.
tcrc.L.B.tcrt.&
Meo.Co17fluplliffe
vera
dixit
Ol'Ofius,
lit
¡¡lcpe fimplex
ftupere,&
fluperen¡
Tcrtllllianus.
18
in
ApoloO".
cap.
XXXVII.
p. 1 I
1.
adpoíitc ad hujlls loci &nfum,
ita
fCribit:
Procul
dubio
e1lHl<v!(Jetis
ad
folio
tudinem
<vefiram,
ad
.lilentium rerU11!, & flu-
porem
quemdmn
quaji
1Jlúrtui
crbis.
Sic
Jtu-
pentcm
dixit
idem divinitatem, quüe
plane
]lulla ell:, Adverfus Valentinianos cap.
VJI_
Lugd. Bat. [cc. &
Oltr.
habcnt
ubftupuiffe.
35
Jam praevalet, ]
Jam
praevalerct
1,.
B. terc.
CU1n
ifta
pme'Caleret.
Lu!';d. Bat. pI'.
Mox,
.iam
penitus
17!1Uan¡
LlIg~l.
Bat. íée.
& ed. Aug. jam
iUam
Lugd.
Bat. guart. jam
¡enitus
illam
Ultr.
Dein
,'cgnavit malc
pro
regnabit
Flor.
tert.
& Ed. Aug.
llt
&
prin-
ecps.
36
Fuerint, ]
Edd.
Aug.
&
pro
Juer;¡,~~.
Mox
pro
felllPer
efl,
Lugd.
Bat.
p1'.
ji!/lzper
¡/lit. In iJlis Iub
adjJaritiono
atg
llC
júb condufio-
ne,
in
priori
bus
8'
in
poílerioribus
júb
delet
Flor.
fec. Pro
c01zjequetuT,
ultimo
hujlls
praeloguii
verbo
,fiquetur
habent
Editt.
V
c-
netne,
conlequatur
Auguflana.
:17
Cwn{ecundu1I!
&c.
J
Editi
quidarn,
ut
Fabr.
&
Al1gl1ft.
exhibent,
C!lm
non
jccun-
dll111 &e.
contra
Edil.
primam & ornnes ,
ecrtc
rneliorcs MSS.
Florent.
Lugd. Bat.
Pcriz.
l'vfeum.
Innuit
cnim
OroJills,
uf-
que ad finem feculi
fore
he
lb
&.
cfaclcs,
fed in fine graviorcs Illlllto rcfpcfrll impio-
rum.
In
femper
ejt,
poftcriorem
vocem de-
let L.
n.
tert.
A3
e A-
6 P A U L 1 O R O
SIl,'
e A P
tT
T l.
(Jnac
caeteri
hiftorias
exorji
fin!,
&
Zl;nae
iffe
eam
e.rordiri,
quatenuJqUl
projequi
ve/jt,
q/lendit:
adnziJeens
interim
de
primis
tcm-
poribus
origineque
jéu
cauJ!a
malorum.
,
ET
quoniam ornnes propemodum tam apud Graecos guam apud
Latinos 1tudiofi
ad
fcribendum
viri,
qui res geftas • regum po-
pulorumque ob diuturnam mcmoriam
Ji
vcrbis
propagavenmt,
lllitium
fcribcndi a Nino
BeIi
filio, rcge AlTyriorum, fecere: gui cum opinio-
ne
cae ca mundi originem creaturamque hominmn fme
initio
credi ve1int,
cocpilTc
tamen ab hoc regna bellaque definiunt: i quafi vera eatenus hu-
manum genus ritu pecudum
vixerit,
& tune primum ve1uti
ad
novam
J providentiam
conculTlIm
fuiCitatumque 6 evigila!'it: ego initium mi-
feriae hominum 7 ab initio pcccantis
hominis
8 ducere inftitui, paucis
1
Et
lJ.uoniam
omnesJ
Libri MSS. piures, &
lnprefil fere omncs, quoteunquc per capitula
iibmB hujus feriptoris diftinguunt, hace
ut
prirni capitis initium ponunt.
Alii,
inter
quos Periz. & Flor. terr. & Lugd. Bat.
tert. a eapite [equenti initillm libri primi
au[pieantur, & forutan melius. At illud in
Edlt.
Aug.
Joannis Sehuszler, ineipit
ah
Ego
initium
&e.
atquc poft
'lJelitti
ad
novam
pntden-
tiam
(úe
enim ibi legitur)
concl1Jrum
.fi>(cita-
tumque
'Vigilaret.
[erihiturFl"llit
ProloKus.
Dein-
de
[equitur, PauliHorofiiPrerbyteriHifloriogra-
pbi,
dífciPuli
.ranai Allgnflini Epi/copi,
ad-
"IJerJitm
CrJrifliani
nominis
querlllos
libri
nume-
1'0
/éptem
incipiunt. Presbytcri vero titulus
fcfiptori huic itidem datur in eadem Editio-
ne
ad
Prologi ipuus initillm, ubi haee dI:
rubrica, Pauli
HorQ(ii
Prerh.Yteri,
Hi{lorio-
grcrpbi,
.diJcipuli/anfli
AlIgl(/tini,
viri
Hi/pa:
ni
genem
eloqttenqf1illl!,
adve1fum
CIJrifltant
rlOminis
querulor
Prologus
in
librus
.repl.em.
2 Regum
populorumque]
Aug.
& Venct.
t'erum
populorumquc.
3
Verbis
propagavenmt]
Verbir
delet Lugd.
Brr'L quartus.
Mox
Flor. tcIt.
hab~t
& ini-
liulII /cribmdi.
dun-
4
Rllaji
vero
eatenw J Flor. tert. quaji
non
e~l,emlS.
qlwfi
vere
eatenw Edition.
Fí-
ma
&
"~ug.
~lox
íJo11linum
genus
pro
/';!lma-
tI1:fIl
genus
Aug.
nunc
primum pro tune
prmzum
Lugd. Bat. quart.
5 ProvidentiamJ
Aug.
prndentiam.
Non
muto. Lucret. lib. IV. verfu
14.
Ut
puerormn
aetas
inprovida
ludificetur.
6 Evigilarit, J Sie piures MSS. editique,
mclius quarn vlgilarit
ve!
vigilaret,
ut
alii.
Flor
[eco
vigilaverit.
7 Ab
initio
peccantis
bomil1isJ
Flor. fee. &
tert.
ab
initio
pecca¡i
bominis.
Lllgd.Bat. pr.[ee.
tert. & quan.
ab
initio
peccati
primi
bominis.
VItr.
ab
ini/io
peccantis
primi
bomillis.
Ego
non video rationem
cm
a vulgata Icaione,
quam
l'c1iqui
eomprobant, difecdam.
.8
DllceJ'e
il1ftitui; ] Lugd. Bat. tert. ut
doceren¡
i¡¡/liti.
Sed
pro
[ee. & quart.
do-
rere
in{litzti, quod & probat VItr.
Ego,
fi quid mutandum
eíl,
eum meis Mem-
branis
deduce,,"
malim; repetit enim. mi-
ferias mundi Orouus a prima mundi origi-
ne,
atque
ad
fua
deducit tempoIa.
Mor
ell-
::~
HI
STO RIARUM. LIn.
l.
CAP.
1.
7
dlmtaxat, üsdemquebreviter dclibatis. 9 Sunt autem
ab
Adam,
primo
homine, ufque ad
Ninum,
magnum (lltdiclmt) regem, quando natu9
dl
Abraam,
l°
ann
i tria milha centum oétoginta & quatuor, qui ab om-
nibus lUftoriographis
vel
omilli,
vel
ignorati fimt. A Nino autem
11
veZ
Abraam ufque ad Caefarem Augufium,
id
efi, llfque ad Nativitatem
Chrifti, quae [uit anno imperii Caefaris quadragefimo fecundo,
'12
cum, fa-
éta pace cum Parthis
,Jani
portae claufac fimt, & bella toto orbe ceffanmt ,
colligtmtur
ann.i
duo millia quindecim, in quibus
13
fe
inter 11 aétores fcrip-
toresqlle omnium otia negotiaqlle triverunt. Q!lapropter res ipfa exigit
ex
his
libris quam breviilime
vd
pauca
15
adtingere,
qlli,
origine m
nllmdl I
fS
loquentes, praC'teritorum f¡dem adnllntiatione futurorum, &
pofi ihbfequa probatione, fecerunt:
17
non qua auc1or1tatem eorum
cuÍ-
quam videamur ingerere, led quod operae pretium
fit
de opinione vul-
deliheratis
pro
deliMtis
editiones Venetae.
9 Swzt
autem
ah
Ada7ll] Multi
ex
MSS.
hic primi capitis rubricam
collocant,
&
inter illos Flor.
pro
Ultr. & Meus.
SUllt
autem
ah
exordio
mundi>
ah
Adam &c. Lugd.
Bat. fecllndus.
10
Anni
tria millia centmn ofloginta &
ljuatuor.]
I-Iunc
nUl':¡¡onl11'.
nos in omnibus.
hbris invenimus, quod propter varietatcm,
quac in primis temporibus lllvenitur, tella-
tum rclinquere yoluimus. Varietatcm,
He·
bl'aeorum & Graecorum librorum diyerfltas
peperit:
Lcge praeter alios Auguft. de Ci·
vitate
Dei
libro decimoquinto capite deci-
mo.
Eufebius,
Orofius,
Caffiodorus &
E0itcriores magis Graccos quam Hebraeos
ieCllti
li.ll1t.
Abraham,
allétore
Euicbio,
natus efi anno XLIII. imperii Nini regis.
FABR.
.
11 Vél Abraam] Flor. tert.
ve!
ah
Abraam,
& mox
ad
l1alivitatcm
Dominf,
pro
Cbrifli,
idem
Flor.
12
CHIn,
[aEta,
pace]
Flor.
fec.
C1l1!l
JaCta
bella
tato
orbe
&c. In margine ibidem:
alii,
,C1t1l! jecit
pawn
mm
Partbi" & Jani portae
dan/ae
jimt,
&
bella
&c.
13
Se
interJ Lllgd. Bat. fec. quart. &
Ultr. ut &
Ed.
prima. inter
fe,
&
fic
qlloque
transponunt Editiones Venetae.
Oml1CS
vero copulam & anre
q;uilldecim
delent.
ga"
14
ACtores
fcriplorefque]
Editiones haben
t.
a.¡¡étores,
fedmeamlct1ionem vcram ene pro-
bar Saluil:ius :
Tametji
baud
quaqumn
par
gloTia
jequattJr
Jáiptorem &
aétcrem
j·erum.
LAUT.
Emcndationem Lautii comprobant
Flor.
fec. & tert. eaque certa eíre videtur.
Pro
trivenlnt vitiofe
trihuerullt
in
Flor
fcc.
15
Adtil1gere, ]
Delcnr
magno eonfcnfu
voccm eomm, quae ex interpolatione
Hit-
torp. Editiones occupavir,
J'dSS.
Flor.
pro
fcc. Lugd. Bat. omnes Periz. Ultr. &
Meus, praeterea prima Editio, Aug.
&:
Vene·
tae.
Pro
adtingere
habent
conti1ú;ere
MSS
•.
& eeliti quidam,
ut
&:
Fabr. fed [nale.
Con-
tingere
enim
ele
tcmpore,
in quo aliquid fit.
adtingere,
ele
feriptore,
ut
Oroflo, execr-
pente fcripta vctuPciorum, ufurpatur.
r6 Loquentes, J Lngd. Bat. íec. &
qlWI·t.
linqnwtes. Quae fequuntur, ita explico
..
Qlli'
(inquit)
linri nos vera m mundi docentes ori-
ginem,
probant fidcm ipils dencgari
110n
pof-
JC
in
iis,
quac indiéta aliis folí tcitantLlr iatta
fuiiTe; quoniam iIla, quae in iisdem,
ut
futu-
ra,
praediculltur,
poí1:ca
probationem
ex:
c-
ventu
naéta funt.
Pro
i'ub(eqzw
?lor.
fec.
ji¡~leque1Ztia
& pro
com?/lII'nij:
ej!, Lllgd.
Bac.
tert. habet
C011l111unÍf
jito
17
Non
quo
allcroritate;/i]
Vul,~ati
quo!l, ve··
rum cgo
quo
invcni in Lllgd. Bat. icc.
&:
qlm-·
lO,
praeterca
inPeri:L.&:
Meo,
quibus .\ullipu-
1;m-
P A U L I O R O
SI.,
gata;
quae nobis cum omhibus communis efl, commonere.
aS
Primtúri
quia
fi
divina providentia, quae,
'9
ficut bona, ita pia & jufla efl,
lo
agitur mundus & homo :
110minem
autem,
qui eonvertibilitatc naturae
& libertate licentiae & .. infirmus & eontumax efl, ficut pie guberna-
ri egenum opis oportet, ita
jufle
eorripi immoderatum libertatis neceífe
eft:
jure ab initio hominis per bona malaque alternantia, exeereeri
21
hune mundum fentit,
'3
quifqnis
per
fe
atque in
fe
lmmanum genus vi-
det:
deinde eum
ab
ipfo
primo homine peceatnm punitioncmquc pecoa-
ti eoepiífe doceamur: porro
<l;utcm
eum ctiam
'i
iftí de medüs tempo-
ribus inchoantcs, quamvis fupcriomm
'5
nufquam meminerint, nihil
nifi bella dadesquc defcripferint (quae
bella
qu¡d aliud dicenda
iunt,
ni-
fi
'6
vcrgcntia in alterutrum mala; mala autem
'7
hujusmodi quae
tlUle
lantur uterque Flor. Editiones quoque
pI".
&.
Aug.
Ex
his
nOl1l)ulli
quoquc
in
lcquenti-
bus jed
quod
operae
pretiUIn
jit ,
fCl"ibunt
quo,
ut
Lu¡!;a.
Bat. lec. tert. &
Meus,
atque in-
furer
Ultt.
in
quo prius
quo
vel
lJyod
ueficit,
verllm reétius
qllod
in pofl:erionbus retine.
ri poffe exifl:imo
..
18
Primum
lJnia]
Ad voeempofl:eriorem
in Flor. rcc. alia
mal1U
ruperferiptum legi-
tUl"
quidem.
T9
Q;lae
fieuti hona, ita &
pía
[5' jufla
~fI;,
] Irrepferat hie a Gloffcmate ncfcio quo,
&
pia.
LADT.
Lugd. Bat. tert.
Pia
~gnofcit,
fcd
bona
Hon, &
ab
utroquc quicfcm'tVfS.Flor.
fee. &
tcrtio,
& Pcriz. abrunt, quae deIeri
vult Lautius, &
PÍ(¡,
imo,
neque Ultr. ne-
que Meus nequc
~dit.
Aug. agnorcunt;
utrum tamen
ddcn
clebeat', vehementcr
dubito,
imo ne¡;o; nam quum bonam pro-
nllneietOroJius Divinam
Provi~lentiam,
bo-
nitatcm
iHam
a pietate & jllnitia dedueit;
quod
fie
ellm voluiHe doeent fcquentia
de
hominc ejlllque
natura,
quae diviíioni huie
·rerpondent, atquc divinae naturae opponun-
tur,
jicut
pie
gubemari
~gemtl¡¡
opÍJ
aportet,
ita jlljte
corripi
&c.
pro quo [5' jllfle
eorripi
Aug. Ed. &
pro
in
pro
quoque
immoderatac
libertatis .
20
AgitUT
-mundus
éf
bomo:
l Lugd. Bat.
tert.
bic
mundus
&
.homo.
In Ed. Aug.
1cgirur, Agitllr, alius :
regítllT
bic
m1171dns
[5'
hOlllo,
pro
more,
quoillud
quod
il)
[criptis
e-
codicibus rcperiebant, fidclitcr rcpraerentant
nonnunquam primae Editiones. Transpo-
nunt alii, agitur [5'
bomo
[5' mnndus,
ut
E-
ditio
prima,
quae fine anno pradiit cu-
ra Aeneae VulPis Vicentini, atque Edd. Ve-
petae.
21
Et
in:firm¡!s
[5'
contuma,'X;
efl,]
Ex
Flor.
fee. L.B. tert.at<tueEdit.pr.& Aug.eopulam f5
addidi; éf inftrmitate
eontumax
ejt, legit.
Flor; tert.
Mox
gubernare
Ed.
pl".
& Vene-
tae.
22
Hunc inundurn] Flor. tert.
bune
tlW-
dum
mal e , refpondent enim iis quae prae-
<:edunt, agitur
mundltS
[5'
bonzo.
23
Qllirqnis per
fe
atqlle
in
fe
&e.l Id
cfl:,
quicunque &
fe
ipfum agnofeat elte homi-
nero, caque inbeeillitate, quae
ab
humano
gelYere
.aberre
non
potell,
praeditum, &
reliquos homines ex
ft~ipro
Jibi
fimilcs, fuae-
que natmae confideret.
L.
B.
tert.
quis
pet'
fe,
atque
per
Je
b.
g.
24
Ifli
de
mediis
temporibltS]
Ipji &c. EJ.
Aug.
Utis.
L.
B. tert.
':1:5
NujquQ,1n]
Flor.
tert.
nunqtlam.
26
Vergentil,] Ed. Hittorp. & quaedam
aliae
ur,guentia.
Mala vera in alterutrum
vergentia
didt,
fieuti fupra
peT
bona
mala-
que
alternantia
cxereeri
hune
mlmdum.
'27
IIujusmodíJFlor. [ee. & tert.
ut
& Ll%d.
Bat. quart. atquc Meus bujus
lIlundi.
::,ed
mala
bujusmodi
dicuntur
quae
'lJergentia
¡un'
in
alterutrum.
'28
n
;-
lt
)-
~-
1-
r.
"
,-
~.
j-
O
~
:1'
1.
n
n
¡-
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
I. 9
crant,
lleut &
nlU1e
nmt
.8
in quantum funt, fine dubio, aut mani-
fefta peccata
fLmt,
aut
occ111tae
punitiones peccatorum) quid impedi-
menti eft, nos
ejus
rei
capl1t
pandcl'e,
ClljUS
illi corpus expl'eiferlllt: &
>9 priora illa faecula, quae multo
num¡;;rofiora
monftrabimus, vel te-
nuillimo teftari relatu
fimiles
miferias pertulirre? Diéhmls igitur
ab
Or-
be
condito ufque ad Vrbem conditam, dehine
uiclue
ad
Caef.tris
prin-
eipatum, nativitatemque Chrifti, ex quo
fub
poteftate Urbis Orbis
3°
per-
manfit imperium:
vel
etiam 3 1
usque
ad dies nOftros, J2 in quantum
ad
eocrnitionem
3l
vacare nlffecero, 34 conflittationes gencris humani &
b .
ve1uti
per diver[as partes al'dentcm malis mundum, face cupiditatis in-'
eenfllm,
35
e fpecula oftentaturus, necelfarium reol',
ut
primum ipfilm
terrarum orbem, quem inhabitat humanum genlls, ficut eft a majoribus
3 6 trifariam dilhihutus, deinde regioniblls provineüsque determinatus;
expediam: quo
37
facilills eum locales bellorum morborumquc elades
3 8 oftentahllntur, ftudiofi quique non folum rerum
ae
temporum, 39
iCd
etiam loeorum fcientiam eonfeqllantllr.
28 In qttantumfimt.] Excidit pofirema vox
in cdit. & MSS. nonnullis; in quibus quo-
que lcgitur,
non
ejus
rei
caput
pandere, pro
nos
ejus
rei
&c.
29
Priora
iita
1 Poi1:erior vox a Lugd. Bat.
quart.
abeil:.
Monfiravimus
pro
monfirabi-
mus
in Lugd. Bat. fec. quart. Flor. tert. &
Ed.
Aug.
MSS. crror vulgaris
efr.
30
Permal1fit
imperium
:]
Ultr. PCl'izon.
&
L.
B.
tert.
mal1fit
imperium.
31
Ujque
ad
diu
noJlros]
Lugd. Bat. fce.
ad
dies
no]lros.
32
In
qltantum
ad
cognitionem
vacare
filf-
fecel"O]
VuIgati & Manufcripti omnes,
vocare
tuentur: fed
ut
ineptum ilIud verbum
in
Latiniffimum
vacm·e
rnutarem, monuit me
doétiffimus Palrnerius,. eui
pmpter
egre-
gium in auéloribns reftitucndis judicium
Tubens
morem geffi,
&,
f¡ non Orofio
fuam
vocem,
faltem lcntcntiac dedi.
LAUT.
ad
cognitionem
delet Periz.
33
Pacare
jitifecero]
Laudat Palrncrii in-
gemum Lautius. Sed & olim ita exhibue·
nmt
Editt. prima &
Auguil:.
guam confirmant
infuper
MSS.~ugd.
Bat.fec.tert.& quart.m &
l'erizon. Ultr. Meufque, imo Floreutini
qllO-
que,
quorum tertius cIare ita legit, in
fe-
cundo fupra
vacare
fcribitur
'Vacare.
34
COl1jiiftationes]
Flor. ice.
conjliEtatiol1erll,
Lugd.Bat. guart.
confiiEtioneL
mox divifas pro
dive7fas
Lugd. Bat. tcrt. qui, fieuti & quarc.
malis
de
let
in
ardentem
malis
mltJulwn.
35
EfpeculiL]
.JPewla
Editio
Aug.
& MS.
Periz. & Lugd. Bat.
fee.
&
qU3rt.
icdJpe-
culo
tert.
36 Trifarimn diflributus,] Ultr. & Lugd.
Bat. tert. trifarie difl,·ibntum. Lugd. Bat.
fee.
tri[arie
difiribtttus. Flor. tert. cui Mells
& Editt.
pI'.
&
Aug.
adil:ipulantLll', diflrilm-
t-um
trifariam. Sed iecund.
l1wltifarictllz
diflri-
but'Um,
in quo fupcrícribitur trifariam.
0-
mncs iidem propterea mox quogue leribullt
determinatttnz.
37
Facilius]
Lugd. Bat.
fce.
& UItr. (adle.
38 Ojtentabuntw·,] Q/lenduntur Lugd.
Bar. quart.
39
Sed
etia11!
loco1'1wZ
jcientiam
confequan-
tuL]
In MS. Lugd. Bat. tert. invenitur de-
in
haee rubrica. Explicit
Praefatío.
Illcipit
liber
Hi(loriarunz
jantti
Orofti
de
Ormefla
m1tll-
di.
In Perizoniano guoque ,fequenri capiti,
ranquam
primo,
pl'acfigitur hace rubrica.
, . B
PalO'
10
PAULI
o R
O,
SIl
Pauli
Orofii
Presbyteri
Hiftoriarum
de
Hor-
mitatibus
lib,er
incipit.
De
gua libri
titulo.
&
mefta
[fllperfcribitur
Oreheftra)
mundi
ad-
tltrum
Oreheftra
an
Ormejta
vel
Harmefta.
lit
"lJerfus
Paganos
liber
primus
incipit.
In Flor. legendulll. vide Pl'aefationem noftram.
ten.
quoque
legitur,
Oraft!
de
mundi
cala-
e A B v T
II.
JI:lrljores
mundu71l
in
tre.'
partes
divifijJe,
quarum
/itum,
regiones,
¡ocaque
celebriora
Juc.-inEte
adlllodum
defi·ribif.
~
Majores
noftri orbem totius terrae, Oceani limbo circllmfeptum,
triquadrum ftatuere:
ejufque
tres partes, Afiam, Europam,
& Africam vocavenmt:, quamvis aliqui
dnas,
hoc eft, Afiam, ac
deindc Africam 1 in Europam accipiendam putarint. 3 Afia tribus
partibus Oceano circumcinCta, per totam
-t
tranfverfi plagam orien-
tls extcnditur. Haec occafum vcrlils, J a dextra fiti,
fub
axe fepten-
trlonis incipicntem 6 contingit Europam: 7 a [miftra autem Afrlcam
1
Majores
nQftri]
Po11eriorem vocem de-
let
Pcrizon. gui idem codex mox legit
e-
jUSq!t8
partes, iiJblata voce intermedia
fres.
A.dmoneri autcm Lector debet univerfLllu
hoc
Orofii caput, quod de divifione orbis
tertarum agit, verbotenus fe re legi inter
cxcerpta guacdam, k'lcpius in libello pu-
blicata, qui Aethici Cosmographia inf.:ri-
bitur.
2 In
Europa11l
accipiendam]
Editiones ve-
tu!1:ae,
prima,
Augllítana &
Venetae,
fcxtul11
cafum exhibcl1t, arque legul1t in
Europa
accipimdam.
Vetef(;~
vera
pl'3epO-
:litiunen: in
CLlI1l
qual'to icxtcque cafu pro-
ll·
ilene ufurp'aflc,' & plerumque fono ami-
um eonful11ilfe, plurihus clocuit vir Doctis-
ümus,
mibique amiciHimus, Hell1'icus Can-
ne[!ieter,
in
Dificrtat;one ad Avienum cap.
X1;-;.
p. :;00.
&:
301.
In
Acthici vero
(,'tJs·
mOPTaphia
ve, alia
kélio,
vel vulgatae in-
terpretado oecurrit;
legitLIr
cnim
ibi,
A-
f:'icca;;¡
"~eT~.
in
ljUl~of!am
adjfcie¡zd¡~1!I
definie-
I.,,¡t.
1\10-,
Co
••
ex Lugd. Bat. plllllUS, m
quo
foliul1}
cít
lacCl'um
ab
illis cap.
primi,
)Vinu;;:
~
magnu;¡-¿
(üt
dicltnt)
I'egem,
hie
rUf-
fuo
incipit,
vidclic¡;( a verbis) Afia
tribus
di-
partibus.
Pro putarint Lugd. Bat. fec. pu-
tarent.
3
Afia,
tribus
partibus] Pomponium
Me-
lam fequitur,
is
lib.
l.
cap.
2.
.;le
Afia,
Tribus
hane
e partibus tongit
OceanltS,
ita
nominib!tS,
!tt
loeis
differens.
Eo¡¡s
ah
oTien-
U,
a
J!.Ieridie
Indicus, a
feptentrione
Scytbi-
c'Us.
4 Transverfi
plagam]'
Periz. & Meus
trans-
¡¡¡fi
plaga/no
.
5 A
dext1'1J
fui,] Meus & Lugd. Bat. tert.
ad
dextram
fui.
6 Contingit Ellropam:] Flor. terc. contragit,
guau vellet,
oontra
~¡;it
EI¡rOpam,
pro adverfa
Europae oecurrit, véJ,
ut
loquitur Pomponius
Mela lib.
1.
cap.
2.
fít venienti
obvia)}!.
verum
ita fcripfille Orofiulll non
puto,
qui apte di-
cit incipientem Europam
fub
axe feptentrio-
nis
ab
Afia
co7ltingi,
Afi-icam
vero a finiftra di-
mitti,
quoniam tenue
'Id
feptentrionem;
qua Afiae jungit\lr, Europae
eH
fpatium,
quum Africa q
íini!1:ra
longe
fefe
dimittat,
lit
infpieicnti
Tabulas,
quibus Terrarulll
fi-
tus
tlefcrihitul', pateb:t. Cum vulgata fcri-
ptura confentic Aethici Cosmographia.
7 A Ji¡¡ijlm
autem]
Poitreuum
voccm
d·~·
le,lL
r
11
tI
g
ti
n
p
tI
v
ti
TI
tt
F
JI.
o
n
fe
1
:11
~
tl
'Á'
h
:l~
fu
:;
ie
I
.,
al
~
..
p:
ti
R
ul
di
ti,
te
~
it
e
e
IS
l-
I-
n
l-
e-
l,
ta
'z-
,i_
s-
t.
t,
ra
lS
,TI
i-
J-
i-
, ,
j.
lL
1,
HISTORIARUM
LID.
1.
CAP.
JI.
JI
climittit:
iiIb
Aegypto vero & Syria mare No[trum, quod 'Magnum ge-
neraliter dicimus, habet. Europa incipit, 8
ut
dixi,
filb
plaga fepten-
trionis, a flumine
Tanai,
9 qua Riphaei montes, Sarmatico averfi oeca-
no,
Tanaim fluvium fundunt:
qui
praeteri-cns aras
ae
terminos
Alex;:ll1-
dri
Magni,
10
in Roxolanorum tiniblls fitos,
Macotid~ls
11
auget
palll~
des: quarum immenfa " exundatio juxta
'3
Tbeodofiam
urucll1
Eux.i-
nllm Pontum latc ingrcditur. lnde juxta Coníbntinopoiim
'1
long-ac
mittuntur angufiiae, donee
cas
'5
mare hoe quoJ dicimus Noftrum,
a.c-
cipíat. Europac in Hifpania occidentalis oceanus
16
tcrminus efi, ma-
xíme uui aplld Gadcs inullas Hcreulis eolumnae yifuntur, & T yrrhcni
maris fauciblls oceani aefius immittitur. Afi'icae
principiUl1l
efi
it
fi-
nibus Aegypti urbifque Alexandr.iac,
uoi
'7
Paractoniul11 civitas fita
lent
MS.
Uler. &
Editt.
prima
& Augufl:.
8
Ut
dixi, fub
plaga
1
Haee
non
inveni-
untur
in
MSS.
Ultr.
&
'Edd.
prima
& Aug.
quae
Editt.
pro
Jeptentrioni!
I~o
l?el:t
ftpte?i-
trionalis,
leguntque
Eur01!a,
!1IC1PU
jep,tentno-
naZis,
quafi
opponeretur
1111
quod
altquanto
pofl:
fequitnr,
E¡/ropae
in
Hijpania
acciden·
talis,
A¡JUd
Acthlcum,
mutatIs paullulum
verbis,
Europae
il1Cipit
initium jllb
plaga
jep.
tentrionali a jiumine
Tanai
&c.
9
Q,lla
Ripbaei montes, ]
Pro
qua
Dlcr. L.
Batt.
[eco
& qual't. quo, &
mOJe
infundunt
tcrt.
dein
fec. oras,
pro,
aras, & fwzdunt.
Flor.
fec. & terr. ut &
Edd.
prima
&Aug.
fiu'Vium
flmd1tnt.
10
In
Roxol¿morum]
In
hoc
Ca
pite
,
quo
orbis
terrarum
fllmmatim
defcl'ibitur,
funt
nonnulla
voeabula
barbara,
quae apuu alios
fel'iptores no!!
fadle
inveni,as"
in
iis
nos
antiquOl'um hbrol'um allél:Ol'ltatl plul'1lnum
tribllendum
putavimus.
In
lOO
tamen
quod
hie
legitur,
in
Roxola.no1'1l11l
ji71ibm,
imprd-
f.'lm
let1ionem retinuimus.
Nam
in
I"'lanu-
icriptis
cfl:,
Rbobrji:iJ1'ü;¡¡
,
ut
alii
quoque
annotarunt.
Flor,
fee. & terr.
Lugd.
Dat.
pro
tert. &
quart.
~leus
&
Dltr.
&
Edi·
tion. antiquae & Aethicus
Robafeo1'1ml
vel
RbobafcúTUm.
Lugc!. Dat, fee,
Roba/lo1'll7!Z
ut
& Pel'izon, &
Ültr,
l'oclJbaos
bafcoJ'iml
E·
dic, Aug,
Mox
Flor.
fce. jinilms fitus
Af"o-
¡idas.
in
Jlihl'g. Al.
ScitiJas
lvIeotida/q¡¡e.
At
tert.
fimbría
¡ces
Meocidas,
cfi
,
! 1 Auget paludes:]
Lugd,
Bat.
tert,
au-
gent
palude~',
qllaíi
co
UfqllC
[{iphaci
mon-
tes
porreé1:1
decur[u aquarulll
Maeotidas
pa-
ludes augercnt.
J
2.
E.?;undatia]
Aethicus inundatío, quocl
ex
meo
MS.
hic
eonfil'matllr.
I3
Tb~odojiam
1
Inter
oppida
Cimmcriea
emuneratur,a
~fela
lib.
JI.
cap,
I.
In pal".
dem
'1m'gentia
Satarcbae
ten.ent: in
EojPOflt1ll
Cilllmerica
oppida,
1t1yrmecioll,
Panticapaeum,
Tbeodojia,
Hcrmijill1l!:
in EU:1'Í1Ilt1/!
mare
&c.
14
L01igae
miulIntuJ' anguJliae, ]
Id
cfr,
per
longum
fpatium
mare
eoarél:atur, emittun-
tur Lugc!. Bar.
pro
terr.
Periz.
&
Mells,
reJi.
qui miUlIntur,
quod
& fervant Acrhiei
ex-
eerpta.
Vulgo
lange.
I5
JJ1afe
hoc
qllad
dicimus
Noflnl11l,]
Lusd.
Bat.
quarc'
mare
qlwd
&e.
dcleto
bar,
icc.
mare
boc
lYofl1'1l1li
qllod
dicimus.
Perizon,
mil-
re
bor
11.[agn1l1ll
qllod
dicimus,
amjliat.
Ultr.
m{1Te
boc
Noflruin
quod
l'vlagnlmz
dicimuJ'.
I6
Tenlliulls efl,]
Editiones
quacdam an-
tiqllae,
lit
Hittorp.
& CCl'vicorn. five Bol-
filingiana,legunt
termino
ejt.
qllod
&:
cxhibel
MS.
Flor~l1t,
fee.
icd
fllpcrj(:ripra
lcaio-
nc,
quac
l1l
tere,
Flor.
&.
rcliquis J\iSS,
o.
mnibus
atque
editis,
ut
&
Acthico,
invcni-
tUl'
,
teTllZinzts
~fi,
Quae
fcqllullwr ita
ex·
hlhct
Lugd, Dat,
tcrt.
&'
maxime,
uM
up;/[¡
Gades iujúlas
T)Trbeni
mmú
fUlIcib1!J'
oecani
ae/tus
mittitur.
,
17
ParcetonillJ1l]
Flor, teH,
rilTlIlt0TiuJI1.
E 2
iCe.
I2
P A U L 1 O R O
S.I
I
eít,
,s
f¡lper
hoc mare Magnum, quod omnes plagas terrasque
media:9
intcrluit.
'9
Unde per loca quac accolae Catabatmon vocant, haud
procul a caflris Alexandri
Magni,
&
10
iüper lacum Caleartlum, dein-
de
jLL"{ta
" fuperiorum
fines
.,
Avafitarum,
1J
miffa
in
tranfveriiIm per
Aethiopica deferta meridianum contingit oceanum. Termini Mricae ad
úccidentem üdem
ii.lllt
qui & Europae, id eft, fauces Gaditani fre-
ti.tJ1timus
autem
'1
fmis
ejus
eft mons Atlas, & infulae quas For-
tl.lllatas vocant.
'5
Et
quia breviter generales tripartiti orbis divi-
fiones dedi, ipfarum quoque partium regiones, ficut pollicitus film,
fignificare curabo. Afia ad mediam frontem orientis
l1abet
in
ocea-
no
Eoo ofúa fluminis Gangis,
16
a fumtra
'7
promontorium Caligar-
fec.
ut
& Edit.
Augull:.
Parethonio.
Aethici ex-
cerpta
Partbeno
.
. 18
SI/per
boc
mare
1Vlagnum,] Quum
fic
in
Aethlco cxll:et, & magno conlenfu o-
mnes fere legant MSS. nefcio
cur
editi
tranfponant
mare
hoc.
Pro
i1Jterluit
Lugd.
llat. fcc. inlerjluit,
ut
& Flor. tert. & Ultr.
19 Undeper
loca]
Lu¡;d. Bat. tert. & quart.
una
Cllm
Edit.
pnma
&:
Aug. malunt
inde.
Pro
Catabatbmon
in Edition. lllis cft
Cataba-
th'Vnon,
& in MSS. Dltr.
Catbapatmon.
in
Flor.
tert. Chatabitinwn. in quo pro
caJlris
legitur a
Cbilxltre.
2.0
Super
lacwn
Caleartiwn]
Geratdus Bol-
fllinge, qui primam Hittorpianam editio-
nem
e vctuíbs libris
emendavit,
ex illis
annotavit
legi,
Alearjimz
&
Cbalearfum,
nos
.in
manufcriptis, Halearzum,
Calea~Ium,
&
Caleartum, invenimus. F
ABR.l'vIagnam
& ipfe
varietatem fcriptlll"ae
in
MSS. inveni. Exhi-
bem
cnim Flor. fec.
Calear%ul1I.
tert. & Mc-
us
CbalearclI1n.
Lugd. Bat.
pro
tCH.
& quart.
C2lMjitrn. Ultr.
Helearzum.
Perizon.
Cal.ear-
zarulll. Edit.
Auguí1:ana
Leaza1"Um.
AethlCL\S
Galeamm. Sed omnium prima fervat
Ca-
leal'tium,
ut
& Venetae omnes.
21
S¡¡peTio~·um
fines
J.
Flor. fee.
fuperiora
fine.
in margme,
filDerJores
jmes.
2.2
Avafit~l1"ltnz
]
Edit.
prima & Venetae
Arll'fitúram. &
fie
qL\oque
invenitur in MSS.
Vitr. & PerizoD. Al/jitarum habee Lugd.
B.
pro
& tcrt. .
!l.3
1VIíjJa
in
tranJverjum]
LL\gd.
Bat. tert.
damna,
mjffa tranfverfum deleto in.
qL\al"t.
tmiffa
i1,
tranfverfum.
!24
Finis
ejus
eft]
Mediam voecm
ejus
non
agnofcit MS. PCrlz.
2.5
Et
quía
br·eviter]
In
Aethici Cosmo-
graphia p.
7'24.
Edit. Gronov. ad Melae fi-
nem.
Bi-eviter
trium ínter
fe
partimn divifio-
nes
diximus:
Sed
ne
quid
ad
pleniffimam
in-
ftruftiónem
defit,
ipfartmz
quoque
pm"tium
regio-
nes, fitz/s & Provinciarum
terminos
demon-
ftrabo, utabfque faftidio univerfa Leftor
agno-
fcat ,
vel
numerunz
gentitmz
commanentium.
Afia a
medie!
¡ronte
in
oriente
habet
&c. Quae
adduxi,
ut
pateat
ex
Orofio fuifie defcri-
ptam,
¡:>aucls
immutatis, illam
Cosmogra~
phiae,
fub Aethici nomine
~
partcm;
puto
cnim fcriptulD illud Orofii t¡-:mporibus erre
polterius.
26
A finiflm]
Codo
Perizon.
in
finiflro.
27
Promontorium
Caligardamna,]
Sic
eíl
in vetuftis, cum in vl!.lgatis legutur,
CaUi-
gicum.
FARR.
Codices NlSS. Flor. fec.
Cali-
gar
damana.
tert. conjllnél:im
Caligardama-
na.
quod & 'in prioribus Fabricii Editioni-
bus & Augu!l:ana
exftat,
& in MSS. Lugd.
Bat.
pro
tert. quart.
ut
& Dltr. & Perizon.
Lugd. Bat. fec.
Caiigardama
fcribit, Meus
Caligardamnen.
Antiquiffima yero Edit. prima
Caligardamanaill.
Coslllographia Aethici
Ca-
lidardam, at Vincentius Bellovacenfls,
Ta-
ligan/amana, litera
C.
quae voccm inchoa-
re
debcbat,
tranflata ad
Taprobane
c¡und
fe-
quitur,
&
apL\d
illL\m
Caproba1l1l
fcribitur.
In
J
fS
{
.:.,
19
Ld
tl-
er
Ld
e-
Ir-
/1-
1,
a-
lr-
a,
in
on
10-
fi-
(ia-
in-
rio~
an-
no-
1m.
me
:ri-
ra-
lto
:i1e
'.
eft
tUi-
alí-
na-
mi-
gd.
on.
~us
ma
Ca-
Ta-
oa-
fe-
:ur.
In
,~
~1
."
}
.'
~
.:~
~
jt
~{
..
,.
"
"
"
1
'1
]
'~
,~
',~
~
"
:í
'~i
,
'i'~
,~
~'.~
;-:¡\
I
~\
!
",*
¡
.~'\
,}
i
1~
"J
,~
.::;
"
,,~;
HISTORIARUM
L1B.
l.
CAP.
11.13
d¡trona)
,8
Cu1
fubjaeet
ad
Eurum infula
'9
Taprobane: e qua oceanus In-
meus voeari incipit, a dextra habet 3°lmai montes, ubi Caueanls deficit,
promontorium
3'
Samaram:
3'
eu1
ad aquiloncm filbjacent ofua fluminis
33 Oétorogorrae: ex quo oeeanllS Sericus appeIlatur.
In
hí8
fmibus India
eft,
quae habet H ab occidente flllmen
Indum,
3~
qllod Rubro mari excipi-
tur:
a teptentríone montem Callcaiilm: 36 reliqua
(ut
dixi)
Eoo &
ln-
In
fpeculo enim Hiftoriali hujus Vincentii
lib. v. cap.
47.
excerptum Orofii
de
Afiae
fitu occurrit, a
verbis,
Afia
ad
median.
uf-
que ad aliis
illJulis
babitabilibus
plurimis. At
Venetae Editt. Hittorp. & Bolfuing. habent
Calligicum, quod
fine
dubio ex MSS, hau-
ferunt, nam Editiones
Venetae,
five
ea~
rum prima (reliquae enim eandem fequun-
tUl')
ex MSS.
expreITae
funt. Videtur i"itur
illud
Calligicwn
cITe
depravatum pro
Co1ligi-
cum, pro quo apud Plinium quoque exftat
Coliacum
lib.
VI.
cap.
22.
nam, íieuti ob-
iervavit Chriftoph. Cellarius
Tomo
n.
Ge-
ographiae Antiquae, five Notit. Orb. An-
tiq. p. 877. K";ev
,:¡~¡
..
'!)
K,,,,,I,.,.,,
iel
pro-
montorium a fcriptoribus Graecis voca-
túr.
28
Cui
Jubjacet]
Editiones
Venetae,
cni
fumanet, quod & invenitur
in
Editione pri-
ma.
29
Taprobane:]
Lugd. Batt. omoes,
Tapro-
brana
& hic
&:
mfra.
De
hac infllla pleri-
que doél:orum conveniunt, eandem
eITe,
quae hodie Ceilon dici folet,
de
qua vide
Chriftoph. Cellarii Notitiam Orbis Antiqui
Tomo
n.
p. 876. 877-
30
Imai
montes,]
Edition. antiquae, prima,
Venetae, Hittorp. Bolluing.
Emados
mon-
ter.
Auguil. Tillavi
montís.
Vincent. Bellov.
Timani
montis.
MSS. Florent. lec. Inmavi
montis, tertius in
mari
babet
fIlontis.
Dltr.
¡fila
in
montium.
Perizon. & Meus Imani
'llJontis,
Lugd. Batt. omnes Immavi
montis.
In
quibus omnibus
montis
pro
montes
[eribi-
tUl'
more
antiquo,
vel adjici debet jugum,
prom
in Aethici fít Cosmographia, in qua
legitur, dextra
(vd
a dextra)
babet
Imai
"wntis jugum. Imaum vcro montem Emo-
do alilsque cohaerere, -doeuit Plinius lib.
VI.
cap. 17. 'Jllnguntur inter
fe
Imaus, E-
mQdus,
Parapam~u"
CaucaJus.
4
quiblls
dí-
tota
deeurrit
(India fcilicet) in
planitiem
im-
menJam
&'
Aegypto
fimilem.
Docet
ibidem,
Plinius
,Enzodorl/11I
promontorium
Imanum
vo-
cario
3 1 Samamm:] Alii legunt Samara, inter
quos
Vinco
Bel!. & Aethieus, quod confir-
mant Florentt. fee. & tert.
niJi
quod in po-
íl:eriori fit
Sumora,
practerea Lugd. Bat.
pro
Periz. & Meus, atque Edit.
Aug.
Samaram
fervant Ed. prima & MS. Dltr.
Samame
maluot Hittorp. & Bolfuing. SamaraaLugd.
Bat. fee.
Smnarata
terc. Qui
Samara
!e-
gunt,
ut quartum cafum nllmeri pll1l'alis,
generis neutrius, eonfiderant.
32
Cuí
ad
aquilanem
Jubjaeent]
Aethicus a
lettiooe vulgata difcedit, io eo enim le-
gitur,
quod
aqUi!Om&ubiacet,
ad
oJCia
&c.
33
Oa01'agorrae:
Vincent; Bellov. Or-
tarogortae,
Aethici osmogr.
OEiacol'dis
vd
Oftocordis.
Ed.
Aug.
Ottoroborrae
MSS. ve-
ro omnes & Editiones reliquae vel
Ottoro-
gorrae
ve!
Oaorogorrae
cxhibent. A
CeUa-
rio juxta Emodos & Serieos montes Ofto-
?'OCorrbae
receofentur Tom.
n.
Gcogr.
An-
tiq. p. 889. Pro
Serícus
vlllgari errore Syri-
cus
qllidam Editt. & llISS.
34
Ab
oecidentel
Ultr.
ad
accidentem.
Flu-
men
Indurll
in
Meiu1J!
transmutat Vinc.
BeJ-
lov.
.35
Quod
R¡~h'a
rnari
excipitur:] Transpo-
Olt
l~ll1uS
Pe:lZ.
mal'!
Rubro. At apud Vin-
centmm
legltur,
quod
Rubro
rIlaf'i
accur-
rito
3 6 Reliqua.
(ut
dixi)
] Id
en:,
reliqna
Jndia,
at MSS. Lugd. Batt.
pro
[ee.
&.
tert.
reliqua,
11t
dixi,
Eoo
&
Indico
terminalltur 0-
ceano.
Ed. Hittorp. & Bolfuing. intcrjcéla
va ce ,
reliqlla
pa1'S,
ut
dixi,
Eoo
&
1m/ica
Oecana
terminatur. VllIgatum tuentur MSS.
Florentt. fec. tert. Lugd. Bat. qllurt. Periz.
Ultr. &
Meu5.
B :l
37
fu-
14
PAULIOROSII
¿ieo oeeano terminatur. Haee habet gentes quadraginta quatuor,
abf..
<Jue
infilla
Taprobanc,
quae habet deeem civitates: & abfque 37
reli~
<Juís
innllis l1abitabilibtis plurimis. A flumine
Indo,
3 8 quod
eil:
ab
orien--
te,
ufque
ad flumen
Tigrim,
quod efi
ad
occa[um, regiones nmt ifiae :
Aracofia, Partlúa, Affyria, 39 Perfis & Media: {itu terramm 1 0
mon~
tofo & afpcro.
'1
1 Rae a [eptentrione habent montcm Caneanlm, a
me~
ridie mare Rubrum & finum Perfieum:
-»
in medio autem fui, flmnina
praccipua
'fl
Hydafix,:m & Arbim.
In
his
[mlt gentes triginta duae. Sed
generaliter Parthia dicitur,
quantlll11vis
11
Scripturae
SanCtae
univerfam
iacpe Mediam vocent. A flumine
Tigri,
u[que ad flumen Eupllratem,
Me[opotamia cft, incipiens a [eptentrione inter montem
Taurum
&
Cau~
calüm:
i¡
cui ad meridiem [uceedit Babylonia, deinde Chaldaea,
no~
viHimc
4 5 Arabia Elldacmon: quae inter [mum Perficum & finllm
Ara~1
bicLll11
3l1gullo
tcrrac traétn orientcm ver[us extenditur. In
his
hmt
gcn~
37
Rcliqt¡fs infulis
habitahilibu!
plurimis.l
Sic
cxitat
in Lugd. Batt.
pro
tert. quart.
&.
in reliquis MSS.
omnibus,
praeterquam in
Lugd.
Bat. fec. & Dltr. in quibus eíl:, in-
Julis
I'eliquis
babitabilibus
quam
plurimÍJ.
Ed.
Hittor.
& Bolfuing. quoquc amant
quam
plurimis, contra reliquas vetuíl:iores omnes.
38
Q]lOd
eft
ab
oriente
1 Lugd. Bat. delet
ejt, &
1110X
eum Ed. Auguit.
legit,
quod
eft
ab
occa/it, non
maleo
39
Perfis 1 MSS. pIures,
ut
Florent. fec.
tert.
Lugd.13att.
pI'.
fee. quart. & Ultr. una
eum
Editt.
Bolruing. Auguíl:.
Venetis,
&
prima,
Perfida
legunt,
pl'O
Perfia,
ut
puto,
ikut
in meo Codiee exllat.
40
Montofo
&'
ajpero.]
Lugd. Bat. tert.
Meus
& Pel'izon.
montuofo.
& fic quoque
Edit.
Bolfuing. eum Venetis.
Utl"Umque
a
Latinis fcriptol'ibus ururpatur, unde ficuti
hie
rnontq/ó
atque
a.JPero,
invenies
rnontq(is
alPeris,
conjunéti111
apudPlin. Edit. Hal'duin.
Tom.
II.
p.
401.
contr:! apud eundem
mon-
tuofis partibus, &
mont/toJa
planis
praeJeren-
da
ibid. p. roS. & p. 49.
~lontqra
vero di-
xit
idem
Tom.
Ir. p. 3. i¡ve lib.
XVI.
cap.
5·
jam
etiam
in
mo1ltofis,
planisque
diftant.
4 I
Hae
a fiptentrione
babentl
MSS. Lugd.
Bat. tert. &
Meus,
atque Vltr. ad folam
referunt
Mediam,
& [cl'ibuot,
Hae~
a
tes
feptentriollc
babet.
&c.
4 2
Ir¡
medio
autem
fui,]
Meus,
in
medir,
fui.
43
Hyda.fpem
& Arbim.]
In
Cosmogra-
phia Aethiei
legitur,
Hydra.JPem
&'
Cm'bin.
Ed.
Aug.
Indajpen
& Arbimin.
Flor.
fee.
Tda.JPen
& Arbin. Sed eorreél:um alia ma-.
nu Arben. tert.
Iada./jler
&' Arbra. Lugd.
B.
fec. eum Edit. Auguíl:. Venetis &
prima,
HydalP
en
& Arabin, vel
Arabi1/!.
pl'O
quo
Lugd:
Bat. tert. Ara Arbim.
Hune
aurem.
qui in Gedrofia eíl:, fluvium varie apud ve-
teres
Audores
fcribi docuit Cellarius Geo-
graph. Veto
Tom.
n.
p. 849. nimirum, Ar-
bin,
Arabin,
ArabiU1/!,
Artabin & Arta-
billm.
44
ScriptHrae
Sant);ae
1 Ed. Aug. Jcripturae
facrae,
prom
voces illae facpiffime in MSS. &
amiquis Editionibus permutari folent. Mox:
eadem
Edit
Iegit A jlumine igitur Tigri. ali-
quanto
poíl:
vox
faepe
a FIor. tert. abeíl:.
monte
m Tauri vel'O,
pro
montem
Taurllm le-
git
Flor. tert.
45 Cuí
ad
meridiem]
Flor.
tert. 'cui a
me-
ridie.
46
ArabíaE/tdaemon:] Editio omnium prin-
eeps ita hune locum conitituit ,
novijJime
A-
mbia,
ea
demum
imer
finu111
Perficum
&c. Sed
contra MSS.
Ed.
Auguft.
E,¡daemon
delet.
.
47
Vi.
} J]
11
::,f
í1
{
Ii
,.1
1<
v
.J
e
tI
':1
n:
fe
G
e
I
~·I
r¡
;
re
¡,,¡
L
fe
m
01
e<
bt
B
n(
n(
fu
fe
fe
xi
·ac
L
d(
01
ti,
ni
tJi
:-
a
:l
1
,
-1
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
11.
IS
tes
i7
viginti & oéto. A flumine Eupl1rate, quod elt
ab
oriente, nfque
ad
fiare N ofirum, quod efi
ab
occafu, deinde a fcptentrione,
id
efi
1 8 a civitate Dacufa, quae in confinio Cappadociae & Armeniae fita eft,
l1aud
procul a IOCQ ubi Euphrates nafcitur, ufque ad Aegyptum
'"
&
extremum fmum Arabicum, qui
efi
ad meridiem, longo angufioque
fitl-
ca [axis
infiI1ifque
ro
creberrim::>,
a Rubro mari, id eft,
ab
oceano, occa-
fum
verfils
sr
extenditur
Syria,
quac
fic
generaliter nominatur, habet-
que
maximas provincias,
Sl
Commagenam, Phoeniciam & Palaefiínam
47 Viginti &
otro.]
Copulam&
ex
MSS.
melíoribus inter[eruímus. viginti
qz¡atz¡or
ex-
híbet Lilgd. Bat. qu¡¡rtus; In
qltod
ejl, po-
fieriorem vocem delet
L.
B. tert.
48 A civitate
DacuJa.]
Ita nos
ex
ii[dem
]jbris, pro quo
vulgo.
DaJC'Uta,
&
DaguJa,
legítur. Apud Plinium libro [exto. capite
vigelimoquarto, & libro [exto capite de-
cimonono
hoc
oppidum.
DaJcuJa,
nomma-
tur.
FARR.
Varie hujus urbis
nomen,
non
modo in Oroiii eodicibus red & aliorum
fcribitur, ficuti patere poteíl:
ex
CeIlarii
Geogr_ Antiq.
Tom.
Ir. p. 353. & Notis
Clarin:
Petri
Weífelingi ád AntoniniItine-
rarium p.
209.
Ex
MSS. Oroiii
Dacu{a
cIa-
re
exhibent Flor.
[eco
Perizonian. &
Meus,
DotuJa
Flor. tert.
DeC'U{a
Lugd. Batt.
pI'.
fec. tert. quart.
ut
& VItr. in Aethici Cos-
mogr.
AdcuJa
legltur.
Ex
Edit. princeps
omnium
Daczifa
quoque
praefert,
cum oua
con[entit Auguíl:ana. At
vera
Dafcuta
ha-
bent Venetae omnes & Hittorpiana atque
Bolfuing. five
Cervicom.,
in qua ad
margo
notatur, Al.
Dagzifa.
Fabricii vero Editio-
nes
Dacz~{a
exhlbcnt,
quod iIle in Notis
[¡lis
probat. Urbium
vera
nomina,
prae-
[ertim minus illllíl:rium, apud antiquos
fcriptores, & in ipfis nummis, quod
Sa-
.
xiae,
Cretenfis urbis exel1lplo, nuperrime,
ad
Syllog~n
[criptorum de vera Pronunc.
Lmguac Graecae probavimus, non lino mo-
{lo
neque nunc fcripta inveniuntur neque
olim efFcrri folebant.
49
Et
extremum finum Arabicum, ] Edi-
tiones Venetae &
ad
&c. Sed prima om-
niul1l, &
ad
extre1JlU1n
finu1n
Arabiae.
1\10x
tjt
delet L.
B.
tert. &
legit,
q¡¡i
adJlleridiem.
abf-
50
Creberrimo]
Aug.
creberrimif.
aliquan-
to
poíl: oftenditur pro extel1llitul' Florent.
fec.
JI
Extenditur
SyriaJ
Ol1lnes
haétcnus E-
ditiones foedilEmum hic occupavit men-
dum,
ex
mala diíl:inétione flatum, qllalis
palEm in MSS. quoque invenitur. In o-
mnibus enim majol' diíl:inétio ponitur poíl:
·extenditu/', quum tamen mimine
¡bi
[en[us
diftingui
debeat,
neque intcger
fit,
nia
cohaereat cum Syria, quomodo in mem-
branaceo meo
codice,
optimae
notae,
in-
veni. Ita vidclicet haétenus leétum fuit.
ab
Oceano
occaJum
ve/fus extenditur. Syria
genemliter nominatur,
babenr
maximas
pro-
vincias &c. &
fic
guoque in editionc prin-
cipe & reliquis,
mu
quod reétius
Auguíl:a-
nareponat
babetque
maximas
provincias, quou
a quatLlor Lugd. Batt. atque infuper Ultra-
jeétino confirmatur, qui legunt
babetquemax.
prov. unicus vero Perizonianlls, chanace-
us quidem &
reccns,
fed multis membra-
llaceis & antiquioribus halld raro
mclior,
huic loco medicinam
adfert,
dum poíl: Sy-
ria
interferit,
quae
fic.
Ql1are non dubita-
vimus ex hifce adminicuhs locllm ita con-
íl:iwere, extenditu/' Syria,
quae
fic
genera-
liter
llominatul',
bebetque
maximas
&c.
licet
b(¡bells
ut
in Flor. icc. tert.
&:
Meo. eodem
fenfu.
52
CCilllJiagenam,]
Prol?ius ad [criptul'am
Graecam
Cumuzagenen
Editio prima, Hit-
torp. & Ccrvicorn. Sed tamen
conIbmt<:r
MSS. omncs
COm!izagenam,
qUi~)llS
& lid.
Aug.
ut
& ActhlCl Cosn-,ographla acccdlt.
Ultima
hlljUS
commatis transponunt Ed.
pro
& Venctac
';¡;'ldecilll
JimI_
53
Tve-
16
P A U L I
ORO
SI!
abfque Saracenis & Nabataels, quorum gentes funt duodecim.
In
cá':
pite Syriac Cappadocia eft, quae habet
ab
oriente Armeruam,
ab
occa~
fu
Afiam,
ab
aquilone
í3
Thcrnllcyrios campos & mare Cirnmericum:
a meridie Taurum montem, cui fubjacet Cilicia & Ifauria f1 usque ad
liTtcuÍn
finum, qui fpeftat contra inflllam Cyprum. .
55
Afia regio,
vel
( ut proprie dicam) Afia minor, abfque orientali parte 56 quac ad
Cap~
padociam Syriamque progreditur, undique circumdata eil mari: a
fep-
tentrionc ponte Euxino,
ab
occafu Propontide atque Heliefponto, a
me-
ritue mari N oftro, ubi eft mons
OlYmpus.
Aegyptus inferior
ab
oriente
habet Syriam Palacftinam, ab occaíh Libyam, a feptentrione mare N
0-
fU'um,
17
a meridie montem, qui appellatur 5
i Climax, & 1E.gyptum
filpcriorem, fluviumque Nilum,
59
qui
60
de litore incipientis maris Ru-
bri
53
Tbemlfcyrios]
Monfira
leél:ionum,
ut
[aepe,
in MSS.
cbemis
cyrios
Flor. fec.
Tbe-
mijCiros
terr.
Tbemifterios
Dltr.
& Lugd. Bat.
icc.
Tbemiftrios
Perizon. &
mox
Cimbricum
pro
Cimmericum
Lugd. Bat.
pI'.
Themifcy-
rii campi
(per
y enim, feclls qllam
per
i, uti
11
Fabricio
faétum
efi,
fcribuntur) noti funt
apud Geographos & fcrirrtorcs Graecos
fertilitate fua.
54
Ufque
ad
Iffiwm finum] Edit.
Hittorp.
& Cervicorn. five Bolflling.
ufque
ad
Cilí-
cinum
fillum. prima, ut & Augllfiana & Fabri-
cianae,
ufque
ad
Cilicwn
finuII!
quomodo
in
MSS. Flor. fec. tert. & in omnibus Lugd.
Batt.
Meoque
& Perizon.
cxfiat,
neque
Dltr,
aliquid
mutat,
fed
ad
delet. Vctus
adeo mendllm eíl:,
ut
in Aethici Cosmo-
~raphia
quoqlle Iegatur. Scribi tamen de-
bet,
ut
repofuí,
ufque
ad
Ifficwn finw1!,
ad quam Iectionem nos rclcgant Codices
Veneti,
ex quibus editio
,quac
prima in
illa urbe anno
MCCCCLXXXIII.
prodiit,
nos
manuducit;
in ea enim legitur. lficus,
quod
quum vel fcripturae veI tvpornm men-
dum a-gnofcerent Editiones, qtÍae
pone
a ibi-
dem prodiel'lll1t,
lfiwm
repolllemnt.
S5
Afia regio, l Lugd. Bat. fec. &
qlJa1:t.
Afiae
¡·egio.
pI'.
& tertlUs
Afiae.
vero
reglO.
pro
vulgata il:ant reliqui
omnes,
& Aethi-
ei Cosmographia.
36
Q;la
ad
Cappadociam]
Flor.
[eco
quae
pro
qua,
Perizon.
mox
&'
Syriam
pro
Sy-
riamqu~.
57
A
meridie]
Perizon.
ad
meridiem.
Mox
Flor.
tert.
ibi
efl
mons
Olympw. vcrmn
ibi
(quod
ID
textu
deerat,)
in margine ponitur.
.1'8
Climax,] Flor. tert. Dimax.
in
Fa-
brlcianis editionibus male
per
y fcribituf
Clymax,
contra
rationem adpellationis Grae-
cae,
a gradibus five fcalis defumtam.
K~(.
I{gt.If9' fcriptorcs Gracci hune montem
vocant.
faucium angufiiis
nobilem,
atque
non
lon-
ge ab ultima Lyciae
urbe,
quae ad Pam-
phyliae fines
efi,
Phafelide,
collocant,
lit
Polyb. lib.
I.
cap.
72.
Plutal·eh. in vita A-
lexandri p. 674. aliíque. -
59 Qui
de
lateTe
incipientis
maris.]
OHm
littore
legebatur,
quo quid aridius?
LAUT.
60
De
litare]
Non
potuit
han<;
Ieétionem
coneoquere
Lautius,
itaque
l1111tandam
cen-
fuit. Servant nihilominus unanimi confen-
fu
omnes MSS. & editi.
Id
cermm
eíl:,
Nili fontes olim
fuil1'e
incognitas & pro-
ptel'ea varias & abEn'das quoqlle de origine
nobiliíllmi fluvii opiniones
fuifTe
tradltas.
Intel' quas haee quoquc
videtur
una
fuifTe,
ex lirore Rubri maris, ubi
id
ineipit,
ad
Moílllon,
cmcl'gerc.
Novum
eerte
haud
efi,
neque noil:ris tempol'ibus incognitum,
in arenofo
litare,
¡mo ad
litus,
fub aquis
mal'inis, fcaturire
fontes,
magnoque ímpe-
tu
perrumpere&
ebullire. Pl'aeterea, quum
Moíll-
.¡
f.
i'::
1~
L:
.d
el
)~
)~
e-
te
o~
m
ll-
m
ox
ibi
I1r.
~a
:ur
le-
.
),t~
nt.
m-
m-
lit
A-
im
lT.
~m
!n-
!n-
fr,
·0-
,nc
as,
Te,
ad
.ud
lU,
uis
?c-
um
ffi-
t
,
. j
f
HISTORIARUM
Lm.
r.
CA'.
JI.
bri videtttr emergere in loco, qni dicitur
6.
Moifylon emporium: dein-
de diu
ad
occaftlm profluens,
6t
facienfque inftuam nomine Meroen in
medio fui: noviHime
6J
ad
feptentrionem inflexns, tempe1tivis auétus in-
crementis,
64
plana
Aegypti
rigat.
Hunc
aliqui anétorcs
ferunt,
haud
proClu ab Atlante habere fontem, & continuo
6~
arenis
mergi:
inde 'interjeéto brevi (patio,
6ó
vaftiifll110
lacn exundare, atque
hinc oceano
tenus,
oricntcm verfus per 67 Aethiopica dcierta pro-
labi, rurfusque inflexum 68
ad
finiftram, ad Acgyptum dcfcende-
re.
Quod
quidcm vcrum e1t,
dfe
hujusmodi fluvium
magnum,
qui·
tali
ortu,
talique curfu
fit,
& re vera
69
omuia.
Nili
monftra gi-
Mofi'ylon nominat
Oroúus,
ex
loci ejus ad
mare
[¡tu,
defendi videtur vetus
leélio,
ut
úc non
de
latere, fed
de
litare, ad quod
Mofi'ylon fitum
fuit,
incipientis maris Ru-
bri,
crediderint quidam
ex
Veteribus Níli
fontes erumpere.
61
Moffylon
emporium] Vera fcriptura
promontorii hujus
&.
ernporii ad Maris Ru-
bri
initium,
quo· Veteres teítantur cinna-
mornurn devehi foliturn fuifi'e,
di
Moffy-
lon, ve!
]}[oJylon,
vel potius
]}foiJ.cylon
quo-
modo
in Lugd. Bat. tertio fcribitur,
ex
ori-
gine adpellationis fuae. Aethici
Coft110gra-
f hia
&.
Plinius lib.
VI.
cap.
29.
hic
Tomo
.
Ed.
Hard,
R·
342.
&.
34:). ita efferum.
Promontoriwn Crcribit Plimus) & portus Mof-
fyticus,
quo
cinnamomum
devebítur.
Rae
uf-
que
SqjoJiris
exercitum daxit.
&.
mox.
A
Moffylíeo
promontorio
Atlantimm
mare
íncipe-
're
vult .tuba
..
Nunc
dic~
I.e
Cap
de
Gardaft~
notat
Hardumus. Aeth¡c¡ Cofrnographia,
p.
725.
A
meridie
montem, qui
adpellatur
Clí-
max,
& Aegyptum fuperiorem, jluviumque
Nílum,
qlli
de
lito
re
incipientis
maris
Rubri
'Videtur
emergcre
in loco, qui dicitur Moffy-
lon
emporium.
Cddices quidam ibi
.Moiffylan
habent,
&.
in Orafii Codicibus varie quo-
que
hoc
nomen depravatum .fuit, in Flor.
fec.
Moffilonporiwl!
fuperfcript.
Monfrilonpo-
rium. Lugu. Batt.
pro
&
fec_
.lJ.:lo.1felon,
ut
&.
Dltr.
Moy}iloll
Ed. Aug. Q,uidam Cadi-
ces & EditiMo./ilon
feribunt,
fed reé1e eum
'Y
Perizon. narn Ptolemaeo
voeatur
M"";""
....
~
..
'!1
.¡f',ne,w. Notabilis autem fequitur
gnat;
]eéHo in Lugd. Bat.
[eco
&.
Vltr. qui poft
hacc yerba
tubjungunt,
id
eft
ortus
aquae.
explicuntes fcilicet voeem Mofyloll, idemque
in quarto
Lu~d.
Bat. fuperfcribitur. quod
e~regic
confIrmat veterem & cunítantcm
Codicum leé1ionem in Orafia
de
lit01·e,
non
de
latere, contra
Lautium,
n<1111
fi
cmpori-
um id ab
ortu
uquarum nomen traxit íi
iLl
litore ad mare fttum
fuedt,
de litore Nili fon-
tes ibidem nafci eredere quidampotucrunt.
62
Facienji:¡ue
infulam]
Ita
EJ. Aug.
&;
MSS. quidam, aliifaeiens
inJulam.
Lugd. llat •
fec. filpra
dein
pro
dtindc.
63
Ad
.feptentrionem
J Florent. fec.
O::
tef~.
a
feptentrione.
pro tempeftivis Edd.
pro
&.
Ve-
netac habcnt
tempeJtiviJi:¡uc.
64
Plana
Acgypti rigat.] Flor. fec.
inri-
gato
Ed. Aug. irrigat.
pro
plana Lugd. Bat.
ree.
plagam.
Ultr.
plaga
.
65
Arenis me'li : ] Perizon.
ab
armis
mergi.
66
VaJUffimo
.
Meus
&
vaJtiJfimo.
Lugd.
Bat. fec. frmfti
~mo.
67
Aetbiopica
dl!fert~]
Lllgd. Bat. fec.
&:
Ult.
Aetbiopiae
deJérta.
rnox
Turfumque
Flor.
fec. & terr.
68
Ad
./iniflram,] Lugd. Batt.
pro
fec. tert.
addunt
p1rtem.
69 Onmia Nili monflra gignat] Edit.
pro
tot
tantaqlle
monftra
gignat. neque aliter V c-
netac.
In
Acthici Cofrnographia hace le-
guntuf.
Q5lOd
quidem
verum
eJi,
effe
bujuj:
madi
jluvium
maniJe{t¡¿¡n
&'
magnu.'I¡,
qlll
ta-
ti
ortll
talique
cur/u
fit,.
ut
Nilos
i11teltigatllr:
nam
&
mOl/fora
& camm
fimilia
gignit. Re-
e .
~~
PAULIOROSII
gnat;
7~
quem
utique prope fontem barbad
¡,
Dara nominant, caetea
ri vero
accolae
7 ' Nuchul vocant. Sed hic in regione gentis. quae
,J
Libya Aegyptia vocatur, haud procul
ah
illo
fluvio, quem a litore
maris Rubri prorumpere diximus ,iinmenfo lacu acceptus
71
abnunitur :
Ni.:.
fi forte occulto meatu in alveum ejus, qui
ah
oriente defcendit,
eru~
dato Aegyptus fuperior in orientem per longum extenditur, cui'
en
a
fe-
cenCet
hie Orouus opinionem eorum, qui
Jubae junioris, Regis Mauritaniae; &
no
ni-
lis Hiftorici, fententiam fcquebantur. Fon-
tes enim Nili
is
ex Mauritania inferiore &
Atlante monte arceffiverat. Plinius lib.
v.
cap.
9.
five Tom.
1.
p.
255.
Originem
Cut
Juba
rex
potuit
exquirere)
in
monte
inferiol"Ís
Mauritaniae,
non
procu(
Oceano
babet,
lacu
protinus ftagnante,
quem
'Vocant
Nilidem.
lbi
pirces
reperluntur
alabetae,
coracini,
filuri.
1:roeodilus
quoque
inde
oh
argumentum
boc
Cae-
Jaraeae
in
lJeo
dieatus
ab
eo
JpeE/;atur
hodic.
Se-
quitur deinde luculenta ejus fluvii, Orolia·
nae non abfimilis, defcriptio: Eft & Am-
miani Mareellini locus commode
ab
Har·
duino Emend.
XXXI.
p.
ibid.
295
..
adduEtus
ex
fcriptoris ejus lib.
XXII.
p.
229.
Rex
autem
'Juba,
Punicorum
confifus
textu
libro·
1'um, a
monte
quodam
oriri
eum
exponit,
qui
fitus in
Mauritania
deJPeE/;at
Oceanum:
Ei{-
que
indieiis
hoc
proditum
ait,
quod
pifces
&
berbae,
&
belluae
/imites,
per
ear
paludes
gi-
gnuntur.
70
Utique
prope
fontemJ
Auxilio lib. Colon.
hUlC
loco medicinam feci. Prius erat:
quem
tltique
proprie
:
fane
improprie, probant hoe
ea
qUite
fequuntur:
Caeteri
'Vero
aceolae,
Nucbul
<vocant.
Pro
pe
fontem
ergo,
id
eit,
ubi oritur.
LmT. lmo
ficl~ebatur
diu ante Lautium,
(qui
folas
Fabriclanas confuluit Editiones)
in prima Edit. ut &
Aug.
Venetis,
Hit·
torp.
Cervicorn.
ade01lue
vetuftis omnibuli,
ut
& libris
MSS.
qui
paffim
exhibent folito
fcribendi more
Pie,
nifi quod in Lugd.
Batt.
pro
& quarto legatur
JYropemodum.
Ün-
oe
igitur in Fabricianas Editiones
proprie
irrepferit vix fcio. Florent. fee. pro
1ttique
legit l/tice, quafi vellet Uticae, quae
urbs,
prope Carrhaginem, longiffime a fonte Ni-
li,
qliem Juba ad Atlantem
in
MitUl'itania
quaefivit. abeft.
71
DaTa
nomtnant,l Barbad
ilIi,
qui pro-
pe fontem funt
ve1
babitant
(quod
fubin-
telligi
debet)
fluvium
hunc,
uve principio
um curfus ejufdem Dara voeant, qui Iongi-
us
,ad eundem habitant, id
eU
caeteri ac-
eolae, Nuchul vocant.
Pro
barbari
dara.
Flor. fce.
&;
Ed. Aug.
Barbarida.
Lugd.
Bat. fec. ut & Vltr.
herbam
clara.
72
Nucbul] Terminado probatAfricanum
eITe
nomen, quod' infieél:endo ad Latii fer-
monis ufum in
Nilidem
migraITe
(prout apud
Plinium legitur, citato loco) exiffimo. Dara
& Nitcbul quoque legit Aethieus;· in MSS.
varie. Flor. fee. Nehul. tert. & Meus Nu-
bulo
Lugd. Bat. quart. & Edd.
pro
& Aug.
& Venetae Nubul.
[eco
eum
Nichul.
ut
&:
Dltr.
In
Perizon. defunt ilIa,
caeteri
'Vero
a N. 'V.
73
Libyae
Aegyptíae.]
In
duo bus Manu·
fcriptis,
Líbyo
fiegyptiae:
apud Plinium
li·
bro quinto capite feptimo. Libyaegyptii.
eofque [uper Getulos habitare tradit.
l!'
ABR.
Terra
harum gentium Líbya Aegyptia, gen-
tes hae vocantur Libyaegyptii-1 quafi mixti
Aegyptiis Libyes.
Ad
ocealum Thebai·
dis,
ubi
nunc deferta Barcae & Libyae
funt,
poni, notat Harduin. ad Plinii Ioeum
hune,
qui exitat· lib.
V.
cap. 8. lnteríori
autem
ambitu
Africae
ad
meridiem
'VerJus,
fu-
perque
Gaewlos,
inter'Venientibus
deJertis,
pri-
mi
omníum
Libyaegyptii,
deinde
Leucaetbiopes
habitant.
Flor. fec. & Pel'iz.
Líbyoaegyptíae.
Sed Lugd. Batt.
pI'.
fee. tert. '& quart.
ut
& Uler. Líbya veI Libia
Aegyptiae.
pro
'Vo·
cantur, tres Lugd. Batt.
'Docatur
& quum fic
in
Aethici Cofmographia quoque exl1:et, le-
Etionem illam recepi. In Editt. Fabricii qui-
bufdam Libya
Aegy/!,tiis
exitat.
74
AbJumítur:]
Ed. Aug.
ajJumitur.
mox
eruCtet
Eclie.
prima.
]
]
]
,
:
e
..
..
a
,.
J.
1-
i-
i-
;.
..
i.
il1
r-
Id
'a
S.
1'-
~
ro
u·
li·
i,
R.
n-
:ti
li-
ae
m
¡Ti
'U-
ri-
'er
le.
ut
~o-
fic
le-
m-
Ole
.14
•
HISTORIARUM
LIn.
I.
CAP.
11.
19
feptentrione ftIll15 Arabicus, a meridie
Oceanus_
Nam
ah
óccaf'u
ex
inferiore Aegypto incipit,
71
ad orientem Rubro mari terminatur, ubi
funf gentes vigintiquatuar.
Et
quoruam
,5
meridianam partem univer-
fae
Afiae defcripfimus; fupereft
ut
ab
oriente ad feptentrionem pars)
quae reftat, expediatur. Mons
Caucafus
inter Colchos, 'qui
ftll1t
fuper
Cirnmericum mare, & inter Albanos, qui funt ad mare
~afpium
,
primum attollitur:
cujus
quidem
77
ufque
in ultimum orientem unum vi-
detur jugum,
fed
multa funt nomina: & multi hoc ipfum ;ugum 7 8 T au-
ri llwntis credi volunt: quia re vera
'9
Parchoatras, mons Armeniae, in-
ter )'aurum & Caucafum medius, continuare Taurum cum
Caucafo
pu-
tatur:
red
hoc 80 non ita effe, difcemit
fluvius
Euphrates,
••
qui,de
ra-
dice Parchoatrae montis effufus,· tendens in meridiem,
ipfum
ad [mi-
firam,
B,
Taumm
exc11ld.i.t
ad dexteram. Itaque
ipfe
C:llIcafusintcr
Colchas & Albanos, ubi & 83 portas habet,
mons
Caucaíi.ls
dicitur,
a portis
Cafpüs
ufque
ad Armenias
pylas,.
vel
ufque
ad fontcm
8t
Tígridis fluminis, inter Armeruam & lberiam, montes Acrocerau-
nü
dicuntur: a fonte Tigridis
llfque
ad 8)" Can'as civitatem, ínter
Mar-
. fa-
75
Ad
Orientem]
Aug.
Ed.
ab
oriente,
&:
pro
!tbi
babet
ibi.
76
Meridianam
partem] Pofi:eriorem vo-
cem
deIent Lugd. Bat. fec. & Ulp·.
77
UJ~ue
in
ultimum
orientemJ
Meus,
uf
que
in
orzer/tem.
Ed.
Allg. &
M~.
Flor.
teit.
uJque
ad
ultimum
orientem.
Quod
praeceífic
modo
primum
delet Ultr.
78
Tauri
montísJ
Ed.
prima
Tauri
mon-
tes.
Aetbicus,
Tatwi
montenl.
79
Parchoatras]
Hic Straboni
efi:
Paracho-
otras, Plinio
Cboatras.
Flor. [ec.
Parcho
ba-
tras.
Sed tert. liquido
Parcboatras.
Lugd.
Bat.
pro
Partboatras.
quart.
Parcboaftras.
Meus
Parcoatbas.
Religui
vul~tam
fervant
fcripturam,
ut
& AetIucus & J!;diti vetufri-
ores,
fed
Hittorp.
Parchoateas.
80
Non
ita
effe,
] Sic Aethicus
&-
MSS.
Flor. fec.
Lu~d.
Eatt.
pro
ter~
..
quare
ut·
&
E~.
Aug.
Tranfponunt
aln
Ita'
non
effe.
Hittorp.
& Bolfuing.
non
ita
fe
habere
poffe.
. 8 l.
Qui
de
radice
J
Qui
radice, cum Fabri-
QalllS
Editt.
Flor. fec. & tert. Lugd. Bat.
4
pro
& Periz.
qui
a radia,
praeter
Acthicum
Meus
&
Ed.
Aug.
fed
praeferunt
qui
de
radice
Lugd.
Batt
..
fec. tert. quatt. & Edi-
tiones
rehquae,
atque MogLmtina. .
82
TaZtrum
excluditl
Edit.
Hittorp. inter-
ferit
montem,
quam fequitur BoIfuing. in
relic¡uis,
ut
& MSS.
abefi:.
Verum Aug.
fenfum interpunétionc fic
mutat,
Taurum
excludit.
Ad
dexteram
itaque
ipfe
CaucaJuz
&c.
83
Portas
babet,]
Ed.
pI'.
portas
haber~
mons
CaucaJus
dicitur.
pro
portas
DItr. ftm-
pero
84
Tigridis
1 MSS. &
Editi
quidam
Tigrir
& hic & paílÍm.
85
CarrasJ
Lugd. Batt.
pI'.
fec. tert. &
editi quidam
Charras
icribunt. Sed amant
fine adfpirationc exprimere fcriptores La-
tini &
Graeci,
_guae conruetudo nummi,
firmatur, quaJes Haymius pubIicavit, quum-
que in Mufeo nofi:ro
alio~
quoque pom-
deamus,
aliquot
ex
iudem adpingi cura vi-
mus.
C1
20
PAULIOROSII
fagetas & Parthos, mons
~~
Arioharzanes:
~
Cards cÍvitate
ufque
aa
.ppidum Cathippi, ínter
Hyrcanos&
Ba&ianos, mons
87
Memarmali ,
ubi amomum nafcitur: a quo proximum jngum, mons 88 Parthau dici-
tur;
ah oppido Cathippiufque ad vicum Saphrim,
.i.nter
89 Dahas ac Arau-
Hi nummi
p~rtim
Apollinis caput a
parf~
priore
exhibent,
partim Jovis.
Duo
qui-
dem
priores;
quos dCfinxit
Haymiusin
Thef. Britannico
Tom.
1 .
pago
Ir?
Apol-
linis habent
caput,
fed mei quatuor, ne-
quaqllam Apollinis, fed Jovis barbatmn
caput oftentartt,
quos,
quamvis non valde
diffimiles, eonjungi & feulpi juffi,
ut
pa-
teat,
in illis non Apollinis red J ovis
cITe
cap:.¡t.
Cur'lb
altera parte lupus dimidia-
tus aftri radiis circumdatus cernatur, ob-
fcurum
efl:;
nifi forte ifta pars ad Apolli-
nis & Dianae fpeétet
culwm,
unde in cun-
étis fere hujus urbis nummis, fub impera-
toribus Romanis
Cllf1S,
luna crefcells, cum
folis
afl:ro
conJpicitur.
R6
Ariol!arumesJ Ell.
pro
Ariobarzones.
MS. Lugd. Bat.
pro
Ariorbarzarzes.
Addunt
pofi: montis nomen dicitur Lugd. Batt.
pro
~crt.
cas
ll7
Memarmali,
J Lugd. Bat.
pro
Memaf'-
moli.
fee.
Memoli.
quart. & Pel'izon.
lVlar·
mali.
88
Partbau dicitur: J Lugd. Bat.
pro
Par-
chan.
Aethicus
Partao.
pro dicitur malunt
appellatur
Hittarp.
& Bolfuing.
89
Dabas
ac
Arancas.]
Ita
Bolfuinge fcri-
2fit,
cum ante
Daba.Dacaraucas,
&
Dacha-
jta.llriocas
legeretur. N oftri antiqlli partim
Daaffacanracas,
partim;
Daaffacaraucas,
ha·
bent. Flor. fec. Dafferaucas, & in
margo
DajlauTauws. tertius(
Cllm
quo Meus conren-
tit
)Daas &
Sacara'ucas.
Lugd. Bat.
pro
Dacau-
ftaraucas. fec. 'Duas
Satalllracas.
terr. Da-
cbaftarallws. quart.
Dacban{/;raucas.
Perizon.
DabaJ!a
Carautas.
Vltr. Duas Sacaurautar.
lnter
editas
Daba.Daraucos
omnium
prima,
Dacbas
Tamcas Aug. Dabaffamucas Vene-
tae.
Dagas
ac
Amncas Hittorp. In Aethici
Cofmographia. Dapfaffa
Cauracas.
~o
Par-
.{
',;;¡'
;~
~
.
~1
!~
';,
),
.,
iJ
,;.
;~
~
',~
"
1
:1
¡
1
c:
1
rl
n
r:
ft
L
n.
'ti
e
A
ft
7"/J
al
q
UI
C
rn
8~
dl
t~
tu
1"
R
'l"
'fjL
Il{
fc
Uf
,F,
tu
rOj
p,
Se
Ll
in
Uti
c'O
,
s
,-
l
',~t
;~
~
"
~t
l-
,f
if
¡..
"¡"
n
1-
;. ","¡
j
l-
J.
t-
,
:v-
j
}.
.{~
r.
. ,
~-
~i
¡
¡
r-
"i
:~
,':
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
11.
2I
Cás
&
9"
Parthyenas, mons 9 1 Ofcobares, ubi Ganges fluvius oritur, &
Lafer nafcitur : a fonte fluminis Gangis
ufque
ad [ontes fluminis
9'
Otto-
rogorrae, qui iimt a Septentrione, ubi iimt 93 montani Paropamifadae,
IDons
Taurus:
a fontiblls Ottorogorrae ufque ad civitatem Ottorogor-
raro, inter 91 Hunnos & Seythas & 91 Gandaridas, mons Caueaftls.
Ultimlls autem inter 9 6 Eoas & Pafiadras, mons 97 Imaus, ubi
Humen
Chryforrhoas, & promontorium
~8
Samara orientali cxeipiuntur oeeano.
Igitur a monte Imao, hoe
efl:,
ab
¡mo Caueafo, 99 & dextra orientis par-
!JO
ParthyenasJ
Flor.
pro
Parh!eas.
Ad-
frriptum
f. Parbinas,
ut
dicat
PaTtbinas.
Lugd.
Bat.
pro
Parcbyenas.
Meus
Partbre·
'llas.
Ed.
Aug. Partbynas. AetbicllS & Par-
tbenafis
mons
Ofchobaris.
91
OJeobares
J
Flor.
fec.
Acbobares.
tert.
Ojóbalers.
Meus
Ofcobates.
Editio
alltem
Aug.
OJi:bobates.
92
Otwrogorrae]
Flor. fec. a fontibus
0-
ftorogorrae,
&
mox,
ad
civitatem
Ottorogor-
71J1n,
tert. a fontibus
Ottorogorrae,
&
mOJi::
ad
civitatem
Ot01·ogort!m.
Lugd.
Batt.
pI'.
&
quart.
OEtorogorrae
&
OEtorogorram
fcribunt,
llt
&
Editt.
pro
& Venetae.
OttOl·o{!;orrae&.
Ottorogorram
reliquae,
ut
& Aetlliei Cof-
mographia. Cellarius
Tom.
n.
p. 888.
&:
889.
Ottorocorrbam
Sericum adpellat oppi-
dum,
prope
montes
OttorocorrÍJM.
'
93 Montani
Paropam{fiuiae.]
Vulgo
kgi-
tUl',
Montana
Paropamiffadae:
nos
libIOS ve-
tuftos feeuti fumlls.
Stepbaalls,
n"e."'''
P'~".
~i\ellll,.
,~®--
J'¡il(.ij~
ri.rp'
J/lfe
n~~'7ii:Cf'j3'~
nf,¡¡U.'
~C~'IC~ITFS.
Am),¡t,4d())e®->
,
sr
;-d.rrlglf
4\
tt'iíi,
/1.7,."
CIJ''T~'
ipr,#
~
~cg....
"f~>-¡
09-Y..,~
lií
J
T~n
'fj<",
..
iim,
rr"e'7fflpur
..
U",.
Aplld Arrianum
boe
IlOlnen
modo
unico
",
modo gemino OS'
fcribitur:
fed apud
Diodorum
& ELlftatbi-
um
Dionylii
interpretem
unieum
..
habet.
}<'ABRIC. Flor. fee.
Paropadi[Jadoe.
aclfcribi.
tur
f.
nis ,
ut
dieat
ParopaniJadae.
tert.
Pa-
ropaniffadae
Lugd. Batt.
pI'.
fce. & quart.
Paropan{fiu1ae.
reliqui MSS.
,Paropam!ladae.
Sed infuper eonjlrnétionem & intcrferunt
Lugd.
Hatt.
pro
& tert.
Mox
Taurus
ejf.
in
Meo
legitur.
94
RumlOs
& Scbytbar,] Flor.
pro
in
ter
~mos
(fuperferipto h)
Scha,'que.
Sed Hunos
correCtum
fui
eft in Hunas. iee. ínter
Fu-
te,
nos
Sitas.
Lug.
Batt.
pro
&. quart.
Cbunos
& Scitbas fee. Hunos. tert.
Cbimos
Periz_
& Dltr. Hunos Scitas. Meus
Funoj'citM.
Vulgata leétio
fe
reéte
habet,
& aplld Ac-
tbiellm
qua
que exftar. Hunni enim
ut
ac-
colae blljus montis quoque memoran
tUl'
a
Procopio
lib.
IV.
Goth.
cap. 3. p.
160
ubi
de Caucafi partibus ad
oricntem
& meri-
diem.
Oí
5
wJ;
¡ahí~!,,'DS
~A'f)
1(511'
aut'{i~
~J'TD',
i,
mi
J:I~J¡~!O
f~jx,i~T"1
M.Ú7rt,'t;
, ¿ m
-ñ;h
Ü"~p.t~':
Otl~1I0~
~8,,,
f!í
y;¡~
T:¡'
D.pO"J,
~
P6J/{pd"a
¡¡'''IlJtr.'~
Illae
vero, in
orientem
ac
meridiem
vergen-
tes,
ad
portas
evadunt,
quae
Hunnos vicinos
in Perjárum
ac
Romanorum
oms
inducUlzt.
Commemorat
de
in
de
Hunnos,
qui Sabiri
vocantur , & alias ibidem gentes Hunni-
caso
95
Gandaridas]
Lugd. Bat. qual't. & Pe-
ri.zon.
Gangaridas.
Scribitur utroqllc
modo.
96
Roas
&
Pajiadras]
Edit.
pnma
Eofas
&
Pafia,:ras.
litteram s in Pafiadras geminant
quarms Lugd. Bat. Perizon. & Meus ,
ut
& Flor. tert. nam in fec. legitur itidem
Pa!-
jiadras, fed fuperfcribitllr tro, quafi vcllet
j-',¡.ffitroas.
Lugd.
Bat. fec. Paidras.
97
f¡¡zausJ
Varie in MSS. corrumpitur
hoe
nomen hic & infra
Flor.
fee.
Jnmav!ls.
tert.
Immanus.
Lllgd. Bat.
pI'.
Emaavus, &
aclreribitur, lege Tuimavus. tert. & quart.
Ema·úus.
fce. 'iinavus. Dltr. & Pcriz.
[¡¡¡a-
nus.
Ed.
prima [mavlls. Aug. Timavus.
98 SamamJ Aug.
Edit.
Samo1"a.
&
mox:
excipitur
Editt.
pro
& Venetae. S}I'icus,pro
Sericus
DItr.
MS.
vulgari
errorc
.
99
Et
dextra
orientis
parte,]
In
Flor. fee.
eft,
& dexira
orientis
parten¡, red corrigi-
tur
&
uJque
ad
dextram
&e.
lOO lr:.
PAULIOROSII
te,
qua oceanus Sericus tenditur, . ufque :id promontorium Boreum &
flumen Boreum,
[00
inde tenus Scythico mari, quod
eft
a feptentrione,
ufque
ad mare Cafpium,
q)lod
ei1:
ab
occaíh, &
ufque
ad
rO.
extentum
Caucafi
jugum, quod
eft
ad
10>
meridiem, H yrcanorum & Scytharum
gentes [unt
.03
quadraginta duae, propter terrarum infoecundam diffu-
fionem
late oberrantes. Mare Cafpium
iub
Aquilonis plaga
ab
oceano
oritur,
cujns
[01
utraque circa occanum litora, & loca deferta inculta-
que
habentur: indc meridiem verfus, per longas anguftias tenditur,
donee per magna fpatia dilatatum;
Caueafi
montis radicibus .
10
5 termi-
·nctur. Itaque a mari
Carpio
quod
eft
.06
ad orientem,
·°7
per oram
oeeani feptentrionalis
ufque
ad Tanaim fluvium &
.08
Maeotidas pa-
ludes, quae nmt ad
occafi.lm,
per litus Cirnmerici maris, quod
eu
ah africo
ufque
ad caput & portas Caueafi, quae funt
·°9
ad meri.
diem, gentes
fi.mt
110
trigintaquatuor. Sed generaliter regio proxima
Albania ulterior,
fub
mari & monte Cafpio, Amazonum
~~
no-
minatul'.
~
u Expliciti
fi.mt
quam hrevillime
fmes
Afiae : nunc Europam;
113
in-
100
Inde
tenusJ
Lugd. Batt.
pro
tett. quart.
txinde temu. &'
inde
tenus.
Editt.
pro
Hitt.
Venetae & Bolfuing. vcrum delet &
Aug.
neque
in
MSS.
Florcntinis adparet.
101
Extentum] Lugd. Batt.
fee.
quart. &
Dltr.
extenJum.
Flor. tert.
extremum.
Vulgata
mcIior. Ovldio extentus utroque
divo
mons
Tmolus dicitur Metam. lib.
XI.
vf.
150.
. Late
riget
ardutls
alto
Tmolus
in
adJcenJi¡;
clivoque
extentus
ut¡·oque,
Sa;rdibus
bine,
illinc
par'lJis
finitur
Hypaepis.
102
A,l
meridiem,
] Sic malunt
con!l:an-
ter libri
MSS.
omnes,
quam
a
meridie,.quód
in vulgatis plerifque
eít,
praeter Ed. Au-
guftanam. .
103
Quadraginta
duae,
1 Largiol'es adfi.
gnant tres,
eum
Ed.
Aug.
Mss.
Lugd. Batt.
pro
& terr.
quatuor
quartus.
defufionem
mOl!:
,Aug.
Ed. &
101Jge
Meus pro
late.
104
Utraque
cirea
oceanum]
Lugd. Bat.
pro
utraque
parte
área
oceanum,
pro
cirea
Lugd. Bat. quart.
citra.
conjunétioilem e
Qelet Meus.
105
Termi1ietur.l
Lugd. Bat.
termínatur.
Quo refpeélu viáeri poteft Flor. tert.
fu-
pra pro
dilatatum
feribere dilatatur. .
106
Ad
orientem,] Ed.
Aug.
ah
oriente.
107
Per
oram
1 Flor. [ee. & tert.
per
ora.
ut & Periz. refiqui vulgatam retinent eum
Aethico.
108
Maeotidc.s
paludes,] Ed.
pro
Maea-
tías
paludes.
I?~
Ad
meridiem,] Lugd. Bat. quart
.•
mendte.
110
Triginta
quatuor.]
Flor. tert. Quatu-
or
& triginta. Lugd. Batt.
pro
tert. quart.
nune parciores,
duas
modo tribuunt.
III
Naminatur] Ita Flor. [ce.
ut
&
Lugd. Batt.
pro
tert. quart. Meus & Periz.
Lugd. Bat.
fee.
voeatur.
Editt.
paffim
nun-
eupatur,
pr~eter
Auguftanam, quae
nomina·
tUl'.
In
Aethiei Codd. eadem icripturae eil
varietas. .
Il2
ExplicitiJ Flor.
fec.
tert. & Lugd.
Bar.quart. Explieati Junt. Edd.
pro
& Ve-
netae Explieiti
autem
Junt ; eaedem
infr~
nunc
autem
&e.
Mox
9.!!amquam
brevijJirM
in Editt. quibufdam
ut
Hittorp. & Bolfuing.
uJ
In
;.'
'1:
.
~
';
tI
.¡
:r
, qt
."
BI
.~
m
":;
ét
'4
ji &
~':~
m
~
qt
,~
M
!ti
.I~
F,
p,
,;>
n(
ro
A
el
nl
,/
"i
,~
tu:
'*
&
:~
ne
.~
:xil
j At
:1
XU·
,<
fl,
'.-,
t
~
pr
l
"
',~
:url
,
..
~
m:
ph
!j:,
tu?
-
~
'11
Ce
I
'qu
inJ
M
't.
m
~~
"
:die
~
fU!
.~
fel
;~
Page 59 could not be converted
This page was skipped, but the rest of the document is available.
520 Server Error: <none> for url: https://convert.identific.com:2053/api/convert
P A U L 1 O R O S 11
contra Ápuliam
".
atque Bnmdufium
tu;ib
"Occafu
DaImatiam, a
CIt.
cio Dardaniam, a feptentrione Moefiam. Achaja lmdique propemo..
'.
dum cinéta efi mari: nam
ab
oriente habet Myrtoum mare,
ab
euro
•
"3
mare Creticum, a meridie Ionium mare, ah africo & occafu Ce
..
phaleniam & CaiIiopam
inLlllas,
a feptentrione fmum Corint1üum, ab
aquilone angultum terrae dor[um,
12
1 quo Macedomae conjungitur,
· vel potius Atticae, qni locus Ifthmos vocatur,
12
5 ubi eit Corinthus,
·
,,6
habens in Attica ad boream non longe Athenas civitatem. Dal-
· matia habet
ah
oriente Macedoniam,
ah
aqullone Dardaniam: a
fe-
ptentrione Moefiam,
ah
occa[u Iftriám, &
fUlum
Liburrucum, & in-
fulas
Libl1inicas: a meridie Adriaticum
fmmu.
Pannónia, N oricus,
& Rhetia habent
ab
. oriente Moefiam, a meridie
If1:riam,
ab
afi-ico
12
1 Alpes Penninas,
ab
OCCafil Galliam Bc1gicam, a circio Danubii
· fontem, & limitem, qui Germaniam a Gallia inter Danubimu
Ga1-
liamque
,,8
fecernit, a feptentrione Danubium & Germaruam. Italiae
fitus a circio in ellrum tenditur, habens ab africo T yrrhenum ma-
re,
a borea Adriaticllm [mum:
cujus
ea pars
"9
qua continenti terrae
commtmis & contigua efi, Alpium obicibus obftruitur:
'3°
quae a
GaJ1i-
co mari fuper Ligufticllm
[muro
exfurgentes, primum Narhonenfillm fi-
I!2I
Atque
Brundufimn]
Amant ita
MSS.
& Editi
Vetuiliores,
l'eliqui &'
Brundu-
·/ium.
122
Ah
oecafuJ
Lugd. Bat. quart. prae-
ponit
&'.
.
123
MaTe
Cretieum, ] Ed.
pro
AréUcum
mareo
124
Q!to
Maeedoniae
eonju1igítur,] Lugd.
Bat. fec. & Periz.
q1tOd.
quart.
qui
&c.
12)
Ubi eft]
AbeJ1
poHerior
vox
ab
E-
dit. Aug.
·
J26
Habens
in Attíca
ad
Borea11l]
Lugd.
;Batt. tert. & quart;
babens
in Atticam &c.
quip\lfcum confcntit Ed.
pro
qllae in[u-
per
legit a
borea.
At Lugd. Bat.
pro
fJ:e-
{f;ans
in Atticam
ad
boream
&C.
In Aethlci
Cofmographia lcgitur, Ríe
ejt
in Attieo
ad
)oream
non
longe
ci'Vitas
Atbenae.
corrige,
Bine
eft
in Attlea &c.
127
Alpes
Pennillas,] Ita clare fcribitur in
Lugd. !latt.
tertio,
quimo
&;
Perizoniano,
nes,
& exhibet Edit. Aug.
Peninas
Meus cum
Lugd. Bat. fec. Flor. fec. fcribit, Appmni-
nas
vel
Apenninas
Flor. tert. & Edit. pr.
atque Lugd. Bat.
pI'.
Alpes yero mas
Pen-
ninas
a deo Pennino , non
Poeninas,
ut
aIii.
pracfertim Graeci fcriptores, quafi
aPoe-
norum & Annibalis tranutu vocari, oHen-
dit Livius lib.
XXI.
cap. 38.
Nec
'Verifimile
eft,
ea
:tum
ad
Galtilllll
patuiffe
itinera; uti-
que
quae
ad
Penninum
ferunt,
olijepta
gentí-
bus
femigermanis
fuiffe;
neque
bercule,
montibus
bis
fi
quem
forte
id
movit,
ah
tranji-
tu
Poenorum
ullo
Veragri,
ineQlae
jugi ejus,
nonmt
nomen
inditum:
Sed
ah
eo,
quem
in
fummo
facratum
'Vertiee
Pennimtm
7!lontani
ad-
peUant.
128
&cernit, Ed. pI'. & Vcnctae
rlifcer-
nito
Mox
copula & delet. Ed. Aug.
129
Q,ua
eontinenti]
Pr()
qua
Lugd.
Batl;.
pI'.
& fec.
ut
&;
Ed. Allg.
quae
exhlbent.
ISQ
Quae
d
Gallico
mari
fuper
Ligltftieum
Jinum]
:.~
i
i (
¿'
¿
'(f
~
1
)!
1
~~
r
~~
V
,
,~
~\
t
..
Ji
--~
h
'l
j
,,'~
(
:i
".~
,
,.
X
fl
"
]1
d
r~
.,
ji,
1
..
¡ G
1
pe
'1
LI
'1
·l
ne
pr
¡¡U
oc tei
.~
m,
Aj
'1
l
v(
í
.'
qu
1
gil
,
pra
lat
..
'j
qu:
{;!L¡¡
)
.1
:1
·1
.?
~
:i1'';
lO~
lro
ah
lr,
L8,
al-
fe-
n-
LS,
co
bü
a1-
.ae
la-
'ae
lli-
fi-
:s,
1m
. ni-
pro
'en-
lii •
De-
en-
~ile
~ti
~ti
re
,
~ji-
ti,
in
¡¡d-
ltl;.
.,,,!
trISTORIARUM
LrD.
l.
CAP.
JI.
2;
nes,
deinde Galliam Rhetiamque fecludunt,
'3
' donee in finn Liburni-
co defigantur. Gallia Belgica habet
ab
oriente limitem fluminis Rheni
& Germaniam, '3'
ab
euro
Alpes
Penninas, a mcridie provineiam
Narboncnfem,
ab
oecallL
provinciam Lugdunenfem, a cireio oceanmu
Britannicum, a feptentrione 1 B Britanniam
infi.Ilam.
Gallia Lugdu-
nenfis, duéta per longum, & per al1guitum inflexa, A quitanieam pro-
vinciam femicingit. Haee
ab
oriente habet
Belgica.tl1,
a meridie par-
tem
provinciae Narbonenfis, qua Arelas eivitas fita
eit,
'31
& mari Cal
..
lico
Rhodani flumen excipitur. Narbollenfis provincia, pars Gallianlln,
habet ab oriente Alpes 135 Cottias
13<S
ab
occidente Hifpaniam, a eircio
Aquitania m , a feptentrione 137 Lugdunenfem,
ab
aquilone BeIgicam
GaIliam, a meridie mare Gallicum, quod
eIl:
inter
Sa.t'diniam
&
'J8
infulas Baleares,
}¡¡abens
in fi'onte qua Rhodanus fluvius in mare e-
xit,
infulas Stechadas. 139 Aquitanica provincia obliquo eurfil Ligeris
fluminis, qui
ex
plurima parte terminus
ejus
eIl:,
in orbem agitur. Haee
'1°
a
eITcio
oeeanum qui Aquitanieus
fmus
dicitur,
ab
oeeanl
Hifpan.ias
habet, a feptentrione & oriente Lugdunenfem, ab euro & meri.
die Narbonenfem provineiam contingit. Hifpania '4' univer.!i ter-
rarum fitu trigona eft, & circumfuiione Oceani Tyrrhenique pelagi
finumJ Lugd. Bat. fec.
quío
Ed. Aug.
quae
Gallico
mari
pe!"
Lig.
s.
Ultr.
MS.
guogue
pet'
Lig.
s.
.
13
r
Danee
in finu Liburnico
d~figa1Jttir.J
Lugd. Bate. fee. defiguntur. Sed guarr.
do-
nee
in finum Liburnicum
definant.
13
2 Ah
EuroJ
Addullt
babet
Lugd. Batt.
pI'.
fce.
ter!::.
& Ed. Aug. Alpes Penninas
autem hie icerum [cribunt Periz. Lugd. Batt.
ten.
& guart. & in[uper primus, fed in pri-
mo,
manu fecunda a praeponitur, ut notet
Apenninas, ficuti
in
quibufdam exftat.
133
Britanniam J MS.
Ultr_
& Edd. pt.
Venetae & Aug. Britamlicam. Addic
ali-
q~lanto
poft
Gallia~l
,
~enuo
in iis
b~bet
Bel-
gzeam, Dlcr. Aqll!tamam pro Aqwtanual'll
prov. habent Edd.
pro
Aug. & Venetae Are-
Jatum
pro
Arelas.
134
Et
:¡¡~ri]
Interferit
ubi
Lugd. Bat.
quart. exepztuT
pro
accipitur [criblt [ecun-
dLls.
'i'
pe-
135
Cottias, J
Id
verum
nomen. MSS.
Lugd. Batt.
pro
& tert. Gutticas.
[eco
Cbotiar
.
g llart.
Cotbicas.
Periz.
Cotiar
Meus
Cutiar.
rncndo[e,
uc
multa locorum nomina.
13
6 Ah
occidente]
Lugd. Bat. guart.
alJ
occaJit
& mox Aqnitaniam
[eco
ten.
& l}uart.
137
Lugdunenjem]
Galliam
quaedam Edi-
tiones praeponunt, fed in
MSS.
aben.
138
Infulas
Baleares,
] Priorcm delerc
Lugd. Batt. fcc. & quart.
139
Aquitanica] Ult!'. Aquitania. &
ejur
in
illis,
ej
Uf
eft, de let.
14
0 A
cireío
occanulIlJ
In Ed. Aug. efr
oceano
Editt.
pro
& Venetae a
eh'cio
babet
oceanttm.
Mox
HijjJmlOs
Ultr.
14
1
Ullive~raJ
Lugd. Batt.
pI'.
tel't. Edd.
pro
Aug. & Venetae
unive1jÓ.
lit
ad
¡itum
non
ad
Hifpaniam l'efel'atur. Vulgat!ltn tuc-
tur Aethicl Cofinographia. Delent
eJl
MSS.
Flor. uterque Lugd. Batt.
[eco
qu~lI't.
Pcri7..
& Meus.
lit
&
que
pofr
Tyrrbeni
pro
& terr.
D
142
Pe.
PAULIOROSII
1,\'
pene inflIja efficitur. Hujus I
'Ir
angulus
prior,
fpeél:ans
ad orientem,
a dextris Aquitanica provincia, a fmiftris Balearico mari coartatlls, Nar-
bonenuum fmibus inferitur. Secundlls angulus circium intendit:. ,141 ubi
Brigantia Calleciae civitas
lita,
al~itrunam
pharum, & ínter pauca me-
morandi operis, ad fpeculam Britanniae erigit. 115 Tertius
ejus
angu-
lus
en:,
14
6 qua Gades infiuae íntentae ín africum, Atlantem montem
interjeCto finu Oceaw profpiciunt. Hifpaniam citeriorem ab oriente
'17
íncipientem, Pyrenaei faltus a parte feptentrionis
liS
ufque
ad
Can-
tabros Mmrefque deducunt, atque inde per Vaccaeos &
't9
Oret,mos,
quos
ab
occafu
habet,
pouta
in
Nofrri maris littore Carthago determi-
nato
HifiJania ulterior habet ab oriente Vaccaeos, Celtiberos, &
Orctanos:
~l
feptentrione Oceanum, ab occafu Oceanum, a meridie Ga-
ruta-
14-
2
Pene
ínfula efficitur.]
Ex
editis
quiJam
peninflllrL
efficiwr. Poíl: qllae ad-
ditur
in Aug.
ac
injlllae
nomine
ce11jetur.
143 Anglllus
prior
1
Lugd.
Bat. qllart.
propio!".
ldem
mox
1egit,
11
Jextris
bllbet
Aquitllnicmn provinciam, q
lmm
lectio!lcm
in
tertio
quoquc inveoi.
In
anS·1dw
~jnJ,
gllod
feqllitl\l' poíl:remam
voecm
úc1cnt MS. Flor.
merque
&
Edd.
Vcnctae.
144
Uhi
Brigantia
Caleciae]
Ita
[eripfimlls
ex
libro
vcmlto,
pro
quo
in
vulgatis
cH,
Gallaeciae.
Diodol'US libro trigeumoreptimo,
Jl~¡dm"
"JI.IO
K"-¡¡"",,~I,,,
dieit.
~'AI1R.
Flor. [ce.
Galleciae
[uperrcripto
i,
ut
notet
GalFeílle,
prom
in
ree. Flor. & Lugd. Bat.
atque
Dlt!'.
& Aethici Cofinogr. exíl:at. Lugd. Batt.
pro
tert.
& quart.
Galliae.
Perizon.
Galleciae.
J\lcus
Galiciae.
Sed
Callaeciae
rectLlln
eíl:.
Praeter
Diodorum
Dio
CalEus, ubi de Cae-
fa
re
loquitur,
Callaeciae urbem
voeat,
lib.
xxxv
1
I.
p. 54.
lle,<¡d'71"
""M
K"¡¡",,,-
"i",
+"A.<Jr"".
Brigantitt1Ft,
urbem
Call~e.
ciae, pmetel'veE/;w, unde pacee
mantl-
mum
fuilTc
oppidulll, quod egregie confi!'-
rnatur hoe Orofii
loco,
lleque enim mc-
moran
di
operis pharus alibi u[um fui nautis
praebere
poteH. Sequcntia fie conHicuunt
MSS.
quidam,
fita
éft,
&'
altiffimam
pba-
~U7l!,
inter p. m.
O.
ad
./peE/;aculu11L
Br.
erigít.
l,u.gd.
Bat. primus.
fita
efl>
&
altiffimo.11l
pbarum,
&'
ínter
p.
111.
O.
adfpeCtaculu1Il
Br.
eri¡!;it.
Lugd. Bat. guart. jita. eft, quo.que
habet
Lugd. Bat.
tert.
pro
Jpeculam
Flor.
[ce. & terl.
IpeculwJl.
Ultr.
ad
IpeE/;aculum
Britanniae
er.;gitur.
EdJ.
pI'.
&
Venetae
ad
lf;culam
IJr;'tant~iI:e
e:éi~it.
ti
et!1ici Ctílinogr.
.
In
Bngan!!~
C~V!J{/S
J1Jt:,
~/l
STaUU;tf;e,.,.
{le
al~
tiJIimuln
(;:Ull (w)
dtjl!t:J:'l~i':l
]
~¡rltm:
& inter
jJai.J.ca
7lle¡¡;orandi oJeriJ
tL~
ji.,eculam
Britanniae
crigitul'. -
145
Tertius
ejus
al1gul¡¡s
eft, J
Tran[po-
num
lert,us angulus
eJ
as
Codd.
1:<
lorentini &
Pcrizon.
ejus
abcíl: a Códice
Meo
eft
a
Lugd. Bat. pI'. & a
Meo.
'
146
Q!w]
Lugd. Bat. rec. tert. quart. &
Flor. [ce. acque Ultl'.
qua,
& fie
quoque
in
Acthici Counogr.
Edit.
pro
2: ante Fa-
Dl'icianas vetuíl:¡s
olTInibus.
Meus
Codex
qua
[ervato
Mox
ad
Africum
Lugd.
Bat.
quart.
14i
Incipientem,] Abeíl: a Perizon. fer-
vant alii,
ut
&.
Aethklls
>
ab
oriente
incipit
ex
PyrenaelS
¡altlb.us.
In
meo
Pyreneus
Jal-
tus,
pro
Pyrenan
148
U(que
adJ
Pofteriorem
voeem
delct
Lugd. Bat.
149 Oretanes. ] Ed.
pro
Oreatanos, dcin
Mells,
quos
ab
occaJu
babet
pajitas, in
n.
17l.
l.
Cartbago
d.
at
Ed.·
pro
q.
a.
o.
babet
pofi-
tan¡
in
n.
1/1.
l.
Cartbaginem
determinat.
J2.50
Un-
)
:-
n
e
l-
l-
;;:;
l-
1-
'ro
le
,ro
m
ul
;r.
¡l-
er
ae
0-
&
a
&
in
a-
ox
it.
~r
)it
'11-
ct
in
1n.
ji-
'n-
.;
HISTORIARUM
LIB.
J.
CAP.
JI.
2--
¿
ditanum Oceaní fretum: 1
¡O
unde mare N oftrum) quod T yrrhenum vo,
catur,
immittitur.
Et
quolliam Oceanus habet infulas, quas Britan-
niam & Hiberniam vocant, quae 1
í'
in
aver['1
Galliarum parte ad pro-
fpeéhun Hifpaniaé fitae funt, breviter
expli~abuntur.
Britannia Oceani
infula, per longum in boream extenditur. A meridie Gallias
habct:>
cujus proXllnum litus tranfme:mtibus
15
t clvitas aperit,
quac
dicitur
[53 Rhutubi portus; unde haud procul 154
;1
Morinis
l!1
auf'tro
pofitos
Menapios Batavofque proflJeél:at. Hace infula habet
[5l
in lüngo millia
paffuum oél:ingenta, in lato milIia duccnta; a tergo autem, unde Occa-
no infinito
patet,
15
6 Oreadas infulas habet, quarum viginti deicrtac:
funt, [57 tredccÍm coluntur. Deinde infula T hule, quae per inflnitum
11
150 Undel
Ed.
Aug. inde mare noftrum.
Lugd.
Batt.
pro
&:
tert.
Rutupi
portw.
Meus
Sic
quoque
Yenetae.
Rutbubi
porlliJ'.
Antonini Itincrariull1 Ritu-
151
In
averla Galliarum parte J
Aver(a,
pas,
alii Ccriptores pailim Rlltupias vel
Ri-
non
adverja,
reae
eil:
in ManuCcriptis.
FA-
tupias adpellant. ObCcrvat autem Clarín:
IlRIC.
Averla
quoque:egitur
in Aethiei Cof-
Petrus
Weifelingius ad Antonini Itin. p.
mographia,
..
& in MS.
Flor.
fee. reliqui fe- 473. plnrali
numero
dici,
quod
binac ibi
re
cum
vetuil:is
Editionib.
adverj"a
le~unt.
enent
arces ad
portum
adpofitac, quarum
152 Civitas aperit, ]
In
Aethiei
CoCmo- ad Ccptcntrioncm
vergcntcm
Regalbiwn vo-
graphia iiCdem verbis
haec
loca
defcribun-
cabant,
cjllCque
nominis rcltquias hodi-
tur.
VCfl1m
MSS.
Lugd.
Bat. quart. &
que
in Reculver
durare;
tef1:emqllc
citat,
VItr.
Jegunt civitas apparet,
contra
rcJiquos I?raeter
Noritiam
Imp.
Occident.
libcllum,
& Ccriptoris
mentem.
Geographis
cnim
Jo.
~attely
de Anriquitatibus Rutupinis
0-
proprio
vcrbo
dicit Orofius
dvitutem
Erí-
xonll
vulgatum. '
tannicam Rhutllbi tranCmeantibus
proximum
¡54 A lvIorinisJ A Morynís
Edd.
pro
&
litLlS
Galliae
aperire;
quibus fignificat ita
Venetae.
Sed Lugd.
Eatt.
terr. quarr.
&:
auguf1:um ibi trajeétum eife
maris,
ut
inde
Perizon
..
a
lY[oriniJ'
(quaFt.
l1Iori71eis)
in au-
Galliae Jitara proCpici
queant,
quare
olim
flr? pojitu.
Lugd.
Batt. iee. quart. & Periz.
inde
in Gallias &
ex
Galliis in Britanniam
dem
Menapos Lugcl. Batt.
Cec.
quart.
Periz.
frequens
erat
trajeétus,
antequam
ut
hodie
& Vltr.
ex
q uibus ultimus. Batbavofque,
/ir,
portus
Dubris,
nunc
Dover eidem fuc-
pro
qua
Batrájiojj¡ue
Ed.
prima.
cedens,
fibi iJlum
ufim1
vindicaifet. E re- 155
In
longo]
I.,!,uum
mox
Cequatur in
la-
gione
Bonaniae
fuit,
unde,
five
ex
Geifo- to,
mirum,
cur
contra
Aethicum
& omnes
riaco
Colventes,
direéto
curCu
ex
Gallia MSS. neCcio
quomodo
in quibufdalli Edi-
folvebant. Ammian MareeIlin. lib.
xx.
cap. tionibus irrepCerit in 107lgllill, praeCertim
1.
Objervato
flat-u
fecundo
ventowm
ad
Rutu-
quum
infra, ubi
inCulam
Cyprum
dcicribit,
pias,
jitas ex adverfo,
dejátur
,petitqlle
Lun-
in
longo, &
in
lato
paritcr
ejus [¡Jatium de-
di1liwn.
Idem
lib.
·XXVI1.
cap.
8.
Q;tum fcribat.
Ad
millia
P4Juuín
oétil1genta, Lugd.
'Uenij]ét
ad
Bononiae
litas,
exinde tranJineato Bat. quart. tria in initio addit.
lentius
¡reto,
defertur
Rutupias,
flationem 156 OrcadasJ
Ita
MSS.
meliores,
Editi
ex adver(o tmnquillam. quidam Orcades,
quae
varietas in Aethici
153. Rbutubi portus; ] Varia nominis eil:
Cofi1lO~r.
quoque
eIt.
fcriptura &
nomenclatio,
non
modo
in MSS. , 157 'Tredecim colztntur. J Qyatuordecim
:0-
&.
Edieis,
fed &
apud
priCcos auétores. luntur.
Acthicus
&
Ed.
AlIg.
treliWT/l
m-.
D
!2
co-
•
•
PAULIORosrr
ceterís feparata, cireíum veruls
,¡S
mcdío fita Oecani, vix pancis nota
habetur. Hibernia iniüla, inter Britanniam & Hifpaniam
'59
fita, lon-
giore ab africo in boream [patio porrigitur. HlIjus partes priores inten-
tae Cantabrieo oecano, Brigantiam Calleciae eivitatem, ab africo
fibi
in
circ1um
,60
occurrcntem, fpatiafa intervaI10 procul fpeCtant:
ab
ea prae-
cipue promontorio, ubi
.6.
Seenae flunúnis oftium
ef1:,
& Velabri
,6, Luceniclue confiftllnt; Hace propior Britanniae, fpatio tcrrarum
cm-
guftior: • G 3
fed
coeE
[alique temperie
magís-
utilis, a e Scotonull gentibus
ealitur. Huic etiam
.64
1\1evania
inuIla proxima cft, & ipfa fpatio
non
parva,
.6,
falo
commoda, aegue a Seotorum gentibus
,66
l1abita-
tnr.
Bi
fimt fmes
toti:llS
Europae. Afi'icam,
ut
dLxi,
.67
mm
tertiam
orois
partcl11
majores N
oftri
accieiendam deferipferint, non [patlorum·
cdu11tul'.
Edd.
pro
Venctae.
Hittorp:
&
BoICuing. Scd
contra
omncs
:MSS.
& Ae·
thiei
quoque
CoJinographiam ..
Pro
El/le
Ed.
pI".
& MSS. Flor.
Tile.
Aug..
Tbile.
Dcin
Lugd
..
Bat. [ee.
quae
per infinitum
acemmm &e.
158 llledio fita oeeani, ]
.Medio
lita
eft
oee-
ani. Vltr.
medio
fita
oceano,
Edd.
pro
Hitt.
& Bolfi.!ing.
atque
MSS.
Flor. lee. tert. Pe-
rizan.
& Mells.
159 Sita
longiore]
Dltr
..
fita,
longiori
Ipa'
tio
&e.
Ed:1r.
& Venetae. fita
~fl;,
qua.e
longiore
ab
. 1If
OX
Periz.
cillligituT.
160
Oceurre1liem
J
Ed.
pro
occurrente.
In
Edit.
Moguntina
ad
pnJculfpeCta7lt
notatuF
in
margo
proJ'peftant.
161
Scenae
fiuminisl Nomen flllminis in
MS. Ultr. abei1:,
in
Áethici Co[mographia
Sllcanae
adpellacionc infigllitur.
Senae
au-
tem
lcribunt
1\1SS.
Flor
tee. tert. tvIcus.
ut
& Edit.
pro
in
reliqllis
Scenae
legitlil',
quod
cllm adpellatiollc ejufdem hodierna
c<?rr-
gmit;
SCe71non
cnim
dici tei1:atur CellarJ\rs
j1b.
1
I.
cap.
4·
P.·44I:
16:2 Luceuique 1
Lugd.
Batt. pr. &
tcrt~
L!lgmiqllt. LuC:fiique
Ed.
A ug
..
Velabri
Lu-
an',
ddcto
que
VItr;
Pm
lpatto
mox
Jpil-
tio
0 Pcri-¿oIl.
y loÓ]
Se:!
cadi
jóJiq!!O
temperie]
Vulgo
codi
foiijípe. tulltolOfll'\puenhs.
LAUTIUS.
A.d-
dit
od
margmem
Ji.¡L!ltlOIllS
.MOgllut.
Auur.
men-
Scottus
.(olique
melius & merito. Omnes
tamen MSS. eum Editis & ipfa Aethici Co[-
mographia
pracferunt
cadi jali/que temperie.
cxeeptis meis membranis; in quibtls clare
exíl:at
coelo
folique
temperie.
MaJim
falo
coe-
lique
temperie
&c: nam temperies
propríe
de aefe fivc coclo
dicitur,
atque
ita lauda·
tul"
ab Ol'Ofio
Hibernia,
q uod aerc
gauo
deat
tcmperato,
& [010 fertili.
Mox
in
mis a Scotowm, praengitur &..
in
Lugd.
Bat. quarto;
164 Mevania
1l1:fula]
Allg.
Mevania
In··
(ula
eft
proxima.
Pro
ll,feevania
'habent
Evanll
·Lugd. Batt.
pro
telt.
Eumania[ec.&
Ultr.
Eumonia quart.
165
Solo
co¡¡¡moda,
1 Dltr. & Edit.
Aug_
Jala
commoda,
red Fabricianae
Editt.
lJotant
in marg.
vocem
lóle.Ego,
exAethici
quo-
que Co[mographia
folo'
praetuli;
nam,
ft-
cutí
iüpra a eoelo &
[010
lallelavit
Hiber-
niam,
¡le. nune
qua
que a [010 & amplim-
eline.
eommcndat
J11evaniam.
Edit.
- pI'. le-
git,
Jpatio
non
parvo,
.(010
commodll.
Harre,
ut
[aepc,
[eq uuntur Venerae.
166 Habitatur. ] Lugel: Bat. quarr.
bahe-
tu·r.
Probi
¡imt fiu;s &e.
in
Ultr.eft,
lI!e
Jimt
fines &e.
167
Cum
te¡:tiam
orbis
pártem]
Lugd. Bat.
fee. dclet
oTbiJ-,.
Ultr. inCuper CUT!!,
1cgc",~
tertiam jJar/cm, at
in
Lugd.
Bat.
pro
eft,
rUin
tertiam
orbif
prope
partem &e.
Mox
de-
Jcri-
n
]v
g
eJ
te
C<
d;
ID
el
L
pr
fct
/lel
Hi
gn:
Ce
1
Lu
Ed
Ba
ta
1
dit
1
&
¡un
re
lis:
1
M~
Ult
vat
110
qui
C{)r.
1
::1
1-
l-
n
rl
l-
IS
~O
I-
n
TI-
1-·
:5
,[...
; .
:e
e-
ic
a-
ll-
in
d.
~
..
'11
r
..
g.
1t
eJ-
[i-
r-
u
..
e- .
.t.
t,
e-
~l,,--
HISTORIARttM LIn. I.
CAP.
II.
19
menftlras, fed divifionum rationes fecuti llmt. 168 Mare
hoc
fiquidem
Magnum,
quod ab occafu
ex
Oceano Orltur, in meridiem 16 9 magis ver-
gens,
angufuorem inter
fe
& Occanl1m coartatae Africae limitem
'jQ
L1.-
cito
Unde etiam aliqui, quamvis eam longitudinc
parem,
tamcn mul-
to
anguftiorem intelligentes,
17'
inverccU1?-dum
arbitrati funt tertiam vo-
care
partem,
fed
potius
17'
in
Europam Africam deputarttes,
173
[ccun-
dae portionem appellare maluernnt. Praeterea:
ClUn
17
4 multo amplius tcr-
rae in Africa atdore
So11s,
quam in Europa rigore frigoris incultum at-
que incognitllm fit
175
(quippe cum omma pene ammantia
vel
germi-
nantia,
patientius & tolcrabilius ad
llm1mum
fi-igoris
quam ad fummum
caloris accedant) ea fcilicet caufa
ei1:,
Afi'ieam per omma iitu & poplllis
minorcm videri:
17
5 quia & natura
fui
minns habeat fpatii, & cocli in-
clementia plus deferti:
cujus
deferiptio per provincias & gentes haee
ei1::
Libya
Cyrenaica & Pentapolis, '77
po11:
Aegyptum in parte Aüicae
prima eil. Haec incipit a civitate
17
8 Paraetonio, &
l110ntibus
Cata-
fcríP/erunt
Lugt(
Batt. fce.
tert
.•
quart. &
accipiendam
ej}'e
Flor.
tert.
168
.lvIare
boc
&c.]
Trat~onit
eum
Edit.
Hittorp.
Cod.
Periz.
X[are
fiquidem
boc
ma-
gnum. . .
169
Jl.Iagis
'vcrgens, J
vox
prima
a
Periz.
Codice
abefr.
170
E¡cit. ] l\lSS.
Florcnt.
fee; & terr.
Lugd.
Bate.
pro
fee.
tcrt.
Melis,
VItr. &
Editt.
pro
& Aug. & V cnetae
¡ecit.
Lugd.
Bat. quart.
¡ec.
Perizon.
¡Cit.
fLlpcrpofi-
t~
linea,
quac
eorrumpendae
feripturae
dc'
dlt oecafionem.
171
Inverecunditm]
l'vfeus
eum
Flor.
tcrt.
&
Ed,
Aug.
ve1·cczmduni.
DeIcnt
autem
funt
Lugd.
EJt.
tert
..
Mcus & Periz.
voca-
re
parten;
tranfponit
Ec!.
pro
eum
Vene-
tJs.
17
2 In Europarn, J Sic magno eonfenfu
MSS. Flor. [ce. rert.
Lugd.
Bah.
fee. quart.
Oltr. & NIcus..
Editio
guoque
Aug. Ser-
vat
vl~Igatum
Perizon.
&
Lugd.
Bar;
tert;
Monmmlls
fuprapraepofitioncm
in
ab
·anti:
quis promi[euc cum
qU3rtQ
6::
[exro ea[u
conjUl1étam
fuifTe.
l73
Seculldac
portio1lem]
Ita
lego. Vulgati
ba-
habent
Secl~¡dae
portiollis
portionem, praec-
unte
Edit.
Hittorp.
Magna
hie varietas in
MSS. efr. Florenr.· [ce. tert.
iJoc
efl
JécundM
portionem
&e. guam
eomprobant
Lugd.
nato quarr. PCrlZOtl. & Meus.
At
Lugd.
Batt.
¡11".
terr.
boc
/ecllndam
portionem.
ice.
eum
Ultr
..
['oc
~!t
flcttndam
ean¡
portione1l'.
Ec!.
pr.· ellm Venctis
ac
JeCUlld{!.17Z
portio-
nem.
Aug.flwndam
jJortiollem.
Aethicus,
in
Afrieac· praccipue de[eriptione , verba
O,
rofií
immutat,
&
hune
loeum ita eircum-
[eribit,
Jed
in
Europa
emn
judica'veru11t
reC
putalldam>
boc
ejt,
ut
non
eQ11l
Jilllilem
duo.-
bus dicerent, fed
di.
duabus
zmi
jitbjec'tam.
174
l11ulto
ampltus
J Lugd. Bat. qllart.
'multo
rnagis.
175
Ollippe
cum
omnia
1 :Media.
VOl(
in
Fabr.
EC:!it.
defieit,
unJe
accedam
muta-
tul'
ibidem in
accedu1lt.
17
6 .
qyia
&'
natura./itil
Edd.
pro
&.
Ve-
nctae
&'
q.
11.
s.
Lugd.
Bat. tert. qma ex'
n.
s.
dein
71linus
babel
J'/!{¡tii.
FJar. lec. &
tert. & EdLl. Venctae.
177
PoJt
Aeg,;ptuilIJ
Lugd.
Bat. [cc. &.
Ultr.
quae
p~!t
Aell~'!ptltm.
'
178
Paraetcnio,
I Vitiofe apud il.ethicum
D3
Pm.
3°
PAULIOROSI!
hathmon: inde fccundo mari ufque ad aras Philcnorum extenditur. Poft
.S:
fe
habet
u[que
ad Oceanum meridianum, gentes
'79
Libyae, Aethiopum
p(
& Garamantllm.
,80
HUle
eft
ab
oriente
Aegyptus,
a Jeptentrione
fl(
mare Libycum ;"
ah
oceafu Syrtcs majores & Troglodytae, contra quos
ad
infula
.s.
Calypfo
eH:
a mcrídie Aethiopicus Oceanus. Tripolitana pro- a
vincia, quae & Snbventana,'
vd
.8,
regio
ArzUglUll
dicitur, uhi Leptis
te:
magna civitas eH,
quamvis
Arzuges per longum Africae limitem gencra-
liter vocentur, habct
ab
oriente aras Philcnorum ínter Syrtcs majores & a j
T roglodytas,
;t
fcptentrione mare Siculum, vel potius AdriaticlUu, &
mI
Syrtes minores,
ah
occa[u 18 3 Byzacium
18
1
ufque
ad lacum Salinarum,
'95
;l
meridie barbaras Getulos, 18 5 N othabres, & Garamantas,
ufque
ad
Ti
Oceanum Aethiopicum pertingentes. Byzacium, 186 Zcugis, & Nu- mt
miclia.
Zcugis autem prius non unius conventus,
fed
totius 19 8
provinciac gcneralc
18
7
fll.iffe
nomen
invenimll.s.
Byzacium ergo, ubi
co~
.
.88
Adru-
fub
Partbenio.
Mox quidamJecunduln
mal'e.
179
Libyae, Aetbiopum,] Lugd. Batt.
pI'.
&:
tert. fimplieiter Aetbiopúm. Meus & Flor.
ten.
Libycmn, Aetbiopuln
&e.
Ed.
pI'.
eum
Aethiei Cofinographia, Libyorurn, Aetbio-
pum
&e.
Aug. Libyos Aetbiopum. Flor. fee.
Libyoaetbiopum. Ultr. MS. LiMe Aetbiopum.
Verum
[eriptUl'um
eenfeo,
gentes
Libyae,
Aetbiopwlt &
Garamantum.
Rae
enim omnes
in piures dividuntur gentes;
mm
Libyoae-
thiopes,
five
ineolae Libyae Agyptiae quas
fupra mcmoravit p. 18.
ulii
funt & diveru
ab
his,
& ex eo loco videtur
id
nomen Libyae-
tbiopwll hie quoque in Hittorpiana primum
Editione, deinde in Bol[uing. & Fabrie. &;
Moguntina Andr. Seotti fuille repolitum.
180 Huie
eJt]
Abdt
poficrior vox a Flor.
fee. Hine eft
in
quibu[Llam.
181
CalX1!jó]
Flor. tert.
CalypJa.
Ed. Aug.
Calyps.
Scnptoribus Latinis hace inlula
Ca~
lypJús
voeutur,
llt
Plinio lib.
II
I.
in fine
cap. deeimi,
Pro1!lontoriu11l
¡,aC)'nium;
cu-
jus
ante
ora1!l
iuJula
decem
mille
pafflluI/L
a
ter-
m
DiojcuTon:
altera
Calypfus,
qu.mn
Ogygia11l
adpellaJJe
Homerus
exftimatur. Graceam In-
fictl:ionem íequitur Orofius, & ex co Ae-
thieus. Scylaeis Periplus p. 5. Ed.,Rudf.
¿~1(¡"tJv
jie"
rrH~,
1t.9'4
r~nt;
K.AIJ4'~,
~
~
oJ"JIT-
,..1-1
;~I
¡~
1C",~.+,j'.
Lacinium fanum, Ju-
nonis
&
Calypjó
iI!fula, in
qua
Ulyffes
habi-
tab"t
apud
CalypJo.
Ogygiam hane mfulam,
in qua Atlantis
filia
Calypfo habitaverit.
vocat Homerus
OdyU:
H.
v.
244.
Pcriz. MS.
iulula
eft
Calyop/o.
182
Regio
Ar'ZugumJ
Azotum,
quod alii
a[erip[crunc, nes
in
nullis antiquis inveni-
mus. F
ABRIC.
Flor. [ce.
AI"!.¡¡t·um.
Lugd.
Bat.
pI'.
Arguzu11l.
tert. Arrugum. pofterio-
res mox quoque
Argu'Zes
& Arruges.
183
By'Zacium]VJlIgo mendo[c Bp.antium
legitur.
De
Bywcio Plinius lib. v. eapit.
4-
In
vetufio Indice Dignitatum & adminiftra-
tionum Romanarum, jam
Byzaciu11l,
jam
Bifaciuln legitur.
FABR.
Lugd. Bat. pI'. íec.
terCo
& hie
&;
infra Bizantium, tert. Bizagium.
Rcliqui letl:ionem probum[crvant.Ed.Aug.
Biwcbium.
184 Ufque
ad
lacum]
Lugd. Bat.
pro
de-
let
ad.
185
Notbabre-s
1 Lugd. Batt.
pro
&
terCo
Nabazares. fee. & Meus Natabros. quart.
&;
Periz. Nathabres. 110x
Garamimtes
Lugd.
Batt.
pro
tert. quart.
186 Zeugis, ]
Flor_
fee. hic & infra
Zez¡-
ges.
ut
& Ed. Aug.
187
FuW'e
nomenj
TranfpOO1:mt
MSS.
qui-
dam
nomen
f¡¡iffe.
188 Adru-
l.
Adr
adp
1:
3. 8
FM
Ult
ficcú
II
dmi
l'
?ae.
qua l
neti
Va%
qui
Jet.
J(
Ll1~
Sit!J
¡mit
'fíe,!,
Tunl
l.ug
le
Mal
HISTORIARUM
LIB.
I.
CAP.
11.
31
of!;
.Ss
Adrumetus civitas: Zeugis llbi .Carthago
magna,
Nllmidia ubi Hip-
lID
po regius &
18
9 Ruficcada civitates funt: habent ab oriente Syrtes mi-
'ne nores & lacum Salinarum, a feptentrione mare NoIlrum, quod [pectat
lOS ad Siciliam & Sardiniam infülas,
19
0 ab occaftl Mauritaniam Sitifenfem,
:0-
a meridie
'9
' montes Uzarae: & poft
eos
Aeth.iopllm gentes: pervagan-
tis tes ufgue
ad
Oceanllm Aetlliopicum.
ra-
19'
Sitifenfis & Caefarienfis Mauritania habent ab Oriente Numidiam,
& a feptentrione mare Noftrum, ab occaftl flumen
'93
Malvam, a meridie
& montem
'94
AIlri.xim, qui dividit inter vivam terram & arenas j;¡centes
:n,
'95
llfglle ad Oceanum:
'9
6 in glúbus & oberrant Gangines AetlJiopes.
ad
Tingitana Mauritania ultima eIl Africae.
'97
Haec habet ab oriente flu-
Ju-
men Malvam, a feptentrione mare Noftrnm ufgue
ad
fretum
Gaditanum,
lUS 19 8 qllod
'99
inter Abennem & Calpen, duo contraria
fibi
promontoria,
Ibi coartatur:
ab
occidente Atlantem
montem,
& Oceanum A tlanti
cum,
rn-
fub
africo Hefperium
montem,
a meridie gentes
'00
Aulolwn, guas
2bi-
mmc
.!TI,
!'it
dS~
aIii
~ni
,gd.
do-
ium
.
4-
ha-
jam
,eco
um.
.ug.
de-
ert.
:.&
. gd.
jui-
lru
...
188
Adl'urnetus
civitas,] Lugd. Bat.
pI'.
Adl'urneta
civitas. poíl:crior vox in
Meo
non
adpal'et.
189
Ruficcada] Apud Plinium lib: v. cap.
3: & Melam lib.
1.
cap.
7.
c,fl,
Rujieade.
.FARR.
Lugd. Batt.
pro
fcc. & tert.
lit
&
Vltr. Ruficada. qmm.
RI¡ficida.
Ed.
pI'.
Ni-
ficcada •
190
Ab
occaJu]
Lugd. Bat.
pI"
ab
occi-
dente.
19 1
J1;Iontes
Uzarae:] Meus
montes
Ua'l.a-
vae.
In
Edit.
Cervicorn.
Jontes
U'l.ame.
quae 1cétio invenitur quoque in
pro
&
Ve-o
netis.
Jvlontem
Suzare Flor. ree.
momes
Va%are
Flor. t'ert.
Mox
poft
eum
Ultr.
qui
in
ail
oceanum
priorem vocem de-
let. '
192
Sitifenfis &'
CaeJarienfis
lIfauritania]
Ll1gd.
Bart.
pI'.
tert. & quart. eum Edit.
pI'
.
Sitif'mfes &'Cae(al'ienjes
Jl.lauritania.
diíl:in-
guitur vel'o in 'Editione prima poíl:
Caeja-
YÍe.~res,
quafi fcilicet ad ea quae praeeelre-
Tunt, pertincrent.
M?x
babet
pro
babclI$
l,ugd. Bat. tert. &
Pcnzon.
193
lIfalvam,] Dividit hie fluvius duas
M;:u¡ritanias.
Flumm
Mal'l)a
le,gitur
in
MSS.
Lugd. Batt.
pI'.
fee. qual'to '& Ultr. Sed
iD
pI'.
ii.Ipe1'Íeribitlll'
Mllluca.
. 194 Ajlrixim
,]
Flor.
fee.
Aflrinxim.
tert.
Aftrixim. Lugd.
Bar.
pro
Ajlrinxi, fed ad-
fcribitlll' , Lege Ajtricii.
195
Ufque.
ad
Oceanum:
J
Mcdiam
vocero
delet Meus.
196
In
quibus
oberrant]
Edit.
pro
atque
Venetac
éf
Obel'1'ant.
197 Raee babet] Lugd. Bat.
pI'.
Et
bace
babet
&e.
198
Quod]
Ed. Aug.
quo.
199 Inter
Abennem
&
CalpenJ
Haven-
n~m,
Haben11;el!,
&'
Abennen
fcriptllm in ve-
nImr. InteJhglt duas columnas Herculis:
quarUl:l
un~
Europ~ea
a Barbaris
Calpe,
a
Graecls
Ar.uS"
, nommatur: altera Libyca ab
illis Abenne,
ab
his
K"",.;¡<'TI~"
dicitur,
auétore
Euflathio in Dionvfium. F ABR. ínter
Avenn~
&'
Cnlpis.
Florent. lec. & Lugd. Batt. omnes
ut
& Meus. in
ter
Avene
&'
C:lipen
VItr.
ín-
ter
Habenne
&'
Cal
pis Flor. tert. inter
A-
'Venne
&'
Calpes
Ed.
Aug. delct
mox
coar-
tatur Vltr.
200
Aulolum] Flor. tefC. Meus &
L!lgd_
Bar.
ten.
AuloJifztm.
:<01
G;¡-
3 2
PAULIOROSII
nunc
101
Galaulas
voqnt,
ufque
ad.Oceanum Rcfperium contingentes.
Hic
eft
10>
univerfae terminus Africac.
NlillC
infularum
q'uae
in No-
ftro mari funt, 1
°3
loca, nomina, &
f¡)atia
rumetiar. Infula Cypros
ab oriente mari Syrio,
'°1
quem ríflcum fmum vocant, ab occidente
mari Pamphylico, a fcptentrione
10
5 ·Aukme Cilico, a meridie Syriae &
Phoc:p.ices
pelago cingitur:
Cl~US
fpatium 206 in longo tenet millia paf-
fULlm
ccntum feptuaginta quinque,
in
lato millia paffuum centum vigin-
tiquinque. Infiua Creta fmitur ab oriente Carpathio mari,
ab
OCCafil
& feptentrione mari Cretico,
'°7
a
tp.eridie
mari Libyco, quod &
A-
driaticum vocant: 208 habet in longo
millia
paffuum centum feptuagin-
ta
duo,
in lato quinquaginta.
1Q9
Influac Cyclades, quarum efi ah
oriente prima Rhodos, a feptentrione T enedos, a meridie Carpathos,
ab occafu Cythera,
ab
oriente fmiuntur litoribus Afiae,
ab
occidente
110
mari Icario, a feptentrione mari Aegaeo, a merirue mari Car-
pathio. Sunt autcm omnes Cycladcs numero
'"
quinquaginta tres.
>"
Rae
!lO!
Galaulas]
Sic prima Editio eum Ve-
netis,
& Fabr.
Gaulales
Edd.
Hittorp.
&
Ccrvicorn. quod MSS. Lugd. Batt.
pI'.
&
tert. quoque
exhibent,
fed quart.
Gaulades
Flor.
ice.
Gala¡¡/as.
tert. & Meus
Galaulolas
.
.
20~
UllhJerJae
terminusl
Ita
in MSS. Flo-
rentinis,
&.
in
Meo.
lId.
pI'.
& Venetae
cum
Hittorp.
terminlls
univerfae. at Bolfuing.
cum
FaDI'.
& MSS. quibufdam uniwrjiu
ter-
minus
Af'rieae.
20~
Loca,
nomina
&
.fPatiaJ
In
Meo,
lo-
ca &'
nomina
& ./patia.
Mox
in
Ed.
Aug.
iP
atia
demetiar,
41.
dirnetiar.
recepta in con-
texturn utraque leétione.
204
Q!1et/! 'lifiezllII finum
'lJocant,
] Flor.
fee.
quem
l'vliJJiwm
finu7I!
vocant.
terc.
que
m
lr[ificum finwn
'cocant.
Lugd. Batt.
pro
tert.
quart.
Meus,
& ex Edieis prima
&.
Vene-
tae,
quod
jy[iffieum
finu1I!
'Vocant
.
.A
ue-uíl:.
lJ.f.od
Jl,{ejiCltlll,
MS. Ultr.
quem
Miffi~um.
Servant legitimam feripturam Lugd.
B~t.
fee.
&.
Perízon. nato errore ex compcn.dlO
fcribendi & tranfinigrationc literae
m,
ita
¡¡in
lifiewn.
205
Aulone
Cilico. ] Ed.
pI'.
Aulone
Cilio
ciae.
Venctae,
eafquc iceuta Parifina, Vu-
knae
Ciliciae.
Mox: I'bomids
pro
Pbomiw
¡vrSS.
Florent.
206
In
longo
- - in
lato]
Editt.
guaedam,
ut
prima,
Venetae,
Aug. & Bolfuing.
hie
&.
infra exhibent in lon/p,m, & in lawm:
207
A
meridie
mal'i
Lzbyco, 1
Exeidit
vOJC
mari in
Editt.
Fabricianis
&.
Mogunt. quae
tamen in omnibus MSS. reliquifque Editis
invenitur.
208
Habet in
longo
miliia paffiwm
centum
feptuaginta duo, &
in
lato
quinquaginta. ] Ed.
Auguftana,
Haee
babet
in
70ngum
m.
p.
C.
s.
d.
in
lato
q.
Sed ¡>rima,
Habet
i?!
.10n¡!!I~n
m.
p.
CLXXVII.
&
zn
latum
L.
In
llhs
$'
m
lato.
MSS. Flor. fec. terc. Lugd. Batt. fce.
tert. quart. Meus
&.
Periz. atque Edit. qui-
dam eopulam & delent.
Pro
centum
jeptua-
ginta
duo
MS. Lugd. Bat.
pI'.
quatuor,
ten.
feptem
1upra feptuaginta numerat.
209
11~/uiae
eye/ades, ] Meus tranfponit
Cyclades
injulae, quarn tranfpofitionem quo-
qu.
e amar fupra in
II/JÍ/la
Creta
&.
lnJúla
Cypros.
2IO
Jl.fari
Icario,.] Ed. Aug. mari
lonio.
2Il
Quinquagínta
tres.
J
Ut
paffim apud
auétol'e.s;
llC
in Editis
9i:
MSS. diferepat
harum
~nfulan.lln
numerus.
quinquap;inta
&'
tres
fenblt
arque enumel'arat MS. Flo-
rento fee.
quillquaginta
quatuor
omnes MSS.
Lugd. 13att. ut & Ultr.
.Aethieu..s
quoque
ato
1
t
r
t
t
1
¡.
1)
Jp
B
~s.
0-
1~
~~
OS
:,)
te
&
l[..
ll-
fu
1\-
n-
ab
IS,
¡te
¡r-
es
.
. ae
¡m,
hic
'Ol:
le.e
iris
:um
Ed.
.
s.
~wn
)
i,s.
rec.
lui-
ua-
ert.
)fiie
ua-
litla
io.
pud
:pat
~&
"10-
[SS.
que
ato
'HISTORIARUM
LllJ. l.
CAP.
11.
33
.u
Hae tenent a feptentrione
in
meridiem
"3
milllia palfmlin
quinqua~
ginta,
ab
oriente in occafinr:
.miUia
ducenta. Sicilia
i~¡j.a
tria ha?et
promontor!a, unum quod dicltur
"4
Pelorum, &
ti
¡ adfplclt ad aqrnlo-
nem,
cuí Meffana civitas proxima
efl::
Secundum, quod dicitur Pachy-
uum,
fub
quo civitas Syracufana,"6 refpicit ad
euronotum:Tertium,
quod adpellatur Lilybaeum, ubi & civitas eilúdem nominis fita efl:,
117 dirigitur in occafilm. Haec habet 118 a Peloro in Pachinum millia
palfuum 1I9centum quinquaginta novero., a Pachyno
in
Lilybaeum
010
centum feptuaginta
fepterri..
Haee
ab
oriente cingitur mari Adria-
tico, a meridie mari Afríeo, quod eft contra Subventanos & Syrtes mi.
nores: ab occidente & feptentrione habet mare T yrrhenum: a borea
,"
ufque fubfolanum, fretum Adriaticum, quod dividit Tauromcnita.
nos Siciliae, & Emttios Italiae. Sardinia & Corfica infula parvo fre-
to,
hoc efl:,
111
millium viginti, dividuntur: ex quibus Sardinia ha-
bet a meridie contra Numidiam
"1
Caralitanos: contra Corficam infil-
lam) hoc
eft,
feptentrioncm verfus,
habet
Ulbienfes:
cujUI
111
in longo
atque
Ed.
Aug. in qua infuper
legitur,
Sunt
aute1/!
O11lnes
C''lclades
i1¡/úlae
&e. Vulgatam
leél:ionem
retment
MSS. Periz. &
Meus
eum religuis Editionibus.
212
Hae
tenentl
Haee
tenent.
Edit. Aug.
'cum Venetis.
Dein
in
11leridie
Flor. fee.
,¡¡eridiem,
deleto
in,
Flor. terr.
21
3 Mi/tia
paffuum
quinquaginta,]
Et
hie
& infra
rnille
pro
mtllia
amat
Lugd
Bat.
quart.
In
numero
palTuum
magna
eíl:
va-
l·ietas.
Enumerat
MS.
Florent.
fec.
cum
Edd.
prima & Aug.
mWia
paJ[uum
quin-
genta.
cui adíl:ipulantur omnes Lugd.13at.
MSS.
ut
& Ultr. Flor. tert.
millia
paffuum
quinquaginta,
quemo
numeruin
J\1eus,
cum
Perizon. plurimifque Editis fervant.
Mox
ah
oriente
in
occqJú
UItr.
21
4
Pelorum,]
Ed.
prima,
ut
& Parifina
PelonlS,
infra quoque
'PachYllur
atque Lí-
lybaws.
.
2I5
Ad.JPicit]
Lugd. Batt. fec.
quan.
re-
fpicit.
216
ReJPicit
ad
Euronotu11l:]
UItr.
Lugd.
Bat. quart.
quae
praepollit.
fra.
~I7
Diri¡:;itur]
Dirigiwrque
Edit.
pro
218
A
Feloro
in
Pacbinulll
millia
paffuu11t
centum
quinquaginta
novem,]
In
uno manu-
fcripta eíl:,
centum
q¡¿adraginta
nove1/!.
in
aliis
centum
quinquaginta
llovem.
Si
Strabo.
nis íl:adia fequamur, minor numerus verior
videbitur.
FABR
.
219
Centumquinquaginta
novem]
Flor. fec.
CLXVIII!.
Lugd. Bat. pI'. CXLVUII. eum
E.
dit. pI'. & Aetliico.
220
Centum
jéptuaginta
Jeptem.l
Addit in
fine
millia
Ed.
pI'.
cum Venetis & Parif. at-
que MS. Lugd. Bat.
tertio,
verum is
amplius feribit CLXXXVII.
M.
Aethicus quo-
que,
millia
puj)i¿ltm
CLXXlllI.
221
UJque
Jul!fólanum,]
Interferunc
ad
MSS. Flor. fee. Lugd. Batt.
pI'.
tert. quare.
Perizon. Ultr.
lit
&
Editt.
pro
Aug. & Ve-
netae
eum Parif. De1ellt reliqui
'M
SS.
&
EdHi.
222
Milliwn
vigJnti>]
Ed.
pro
& V cllctae
rnillium
viginti
paJ/uulII.
223
Caralitanos:
J Meus
Calitanos.
224
In
longo]
Ea.
I:Iittorp.
in
longum.
E
225
Du..
34
PAULIOROSI1
fpatilim tenet minia pafi'uum
12
5 dueenta
triginta,
in lato millia 116
dl{~
centa oétoginta. Haee habet ab oriente 227 & a borea 118
Tyrrhenum
mare,
guod fpeétat
ad
"9
portum urbis Romae: ab oeeafu mare
Sar~
dum,
ab africo infillas Baleares longe pofitas, a meridie Numidiellm
fi-
uum,
a feptentrione
(ut
dixi) Corfieam. Corfiea ínfula multis
promon~
toriüs angulofa
eIl:.
Hace habet
13°
ab oriente T yrrhenum
mare,
'3
' &
portum
Urbis, a meridie Sardiniam, ab oecafil
1,31
infiüas Baleares ¡onge pofi-
tas, a circio & feptentrione Ligllf'tieum fmum.
Tenet
autem
'33
in longo
millia paffuum centum fexaginta,
in
lato
millia vigintifex. Infillae Ba-
leares duae
funt,
major &
minor,
guibus infunt bina oppida: major
Tarraconem Hifpaniae civitatem, minor
'34
Barcinonem in
feptentrio~
nem
verfilS
contra
fe
habet. Majori filbjacet ínfula
EbufilS.
Deinde ab
oriente Sardiniam,
ah
aguilone mare Gallieum, a meridie & Afi'ico
Mauritarucum pe1agus,
1J6
ab
occafil Iberieum pelagus fpeétat.
Rae
fimt infi¡]ae ab Helleiponto ufgue
ad
Oceanum per totum Magnum pela-
gus confl:itutae:
ql~ae
& ellltu & memoria magis celebres habentür.
,
~!l5
Ducenta triginta, 1
Ed.
Aug. cccxx.
totidcmque
agnolcunt
Mss.
Lugd. Batt.
pro
tert. quanus.
226
D'llcenta
oéroginta.]
Sic
Ed.
Aug.
&.
MSS. pIures.
Alii,
ut
&.
MS. Perizon.
&.
Flor.
lec. CLXXX.
In-
Aethici Cofmographia
eentenarii numcri
cxcidcnmt,
&.
feribitur
tantum
LXXX.
227
Et
ti
borea]
MSS. Flor.
I~C.
tert.
Meus
&.
Ed.
pro
[5
bOl'i?a.
228
Tyrr/:enu:m
mare,] Sic fcribunt Vltr.
Lugd.
Batt.
pI'.
fee. tert. eum
Editt.
P.r.
Aup;.
& V cnet.
T)'rpIJemwm
mare
re]¡qlll,
quod non
pradcrl'l,
quia
Tyrrben¡¡m
qlJO-
que [cribic
Aethicus,
&
Sardltm
quoque
mox
OWfiLlS,
non Sardiwm, lieet id (fed
tantllrn in membranis meis) invcniatur.
229
Portllm urbi,' Romae:] Edit.
prima,
& portum
w·bis.
Parifin. & portwn
¡lrbis
Ro-
manae. Aechici Cofmographia,
port;l1n
ile-
te1'llae
!!1'bis
Ro¡¡¡ae.
V lllgatum. tuentUl' MSS.
~30
Ab
oriente]
Addum
dem
Lugel. Batt.
Ú:C. guart.
[5
borea.,
1,1
Et
jJortum
Urbis,] Lugd. Batt. fce.
&:
qU~trt.
qllod
Jj!eftat
ad
portulII UrbiJ.
Dc-
137 Per-
in de poíl:
UI'bis
addllnt iidem cum primo
& tercio atque Vltr.
Romae.
Sed inepfiiTe
ex
luperioribus
vidctur,
veluti
cx:
gloiTa
eniffi in Aug. Editiorre
legitur,
fcilicet Ro-
mac.
23
2
Iriflllas
Baleares,
longe
pajitas,] Auxi
Orofillm poíl:remis dllablls vocibus
ex
Lugd.
Batt.
fcc. & quarto , quoniam in Aethici
Cofinographia quoqllC inveniuntur .
.
23.3
In,
langa
mi/tia
paiJt.1wn]
Qllacdam
Edd.
hlc
zn
longum
&
mox
In
latum
mille
l)aiJus
Lugd. Bat.
pI'.
idem
pro
viginti
Jex
feribit
XXVlI.
234
BarcinonemJ
In
MSS. Barcelonam, Bar.
ebilonam,
Barcinolam
& Barcilonlegitur.
In
quibufdam fupra, Tarraconmn,
Tragonam
&c.
235
In
feptentl'io¡¡emJ
In abeíl: a Lugd.
Bat.
pro
Mox
babent pro babet Ed. Aug.
13
6 Ab
oeca/u
Ibe¡'icUIIl
pdagus ./peélat, ]
llIa
ab
aceajil
Ibel'icum
dClunt in
Ed.
Aug.
Legit
yero
eadem clIm qllatuor MSS. Lug(L
Bat .
.Ipeérant
jJelagltS,
qua!i de infulis lla-
Icaribus, non de Corfica, ci1ct lermo.
Püil
J1!auritmliclllll
delet
l'elagus
Flor. [ce.
2.17·
Pcr
-
vi
fe,
ill¡
pr
cu
m¡
te]
lla
lib
1
huj
¡ecé
del
tis
,viJ}.
lite
cae
buiJ.
fet
duiJ.
Hit
jet.
gufi
con
~v,¡
:hí~
,
~
.
.
,;,)
Jm
..'~
i
ar~
,t
ll-
,~
m~
.
.
:~i
& .
'~
f
,fi-
'I'if
'f
go
ii
la-
·,1
.;!
jor
,,;;
~
[0-
Ñ
ab
.
~
~l
co \,
~:
ae
ra_
Ir.
T-
no
JTe
JTa
~o-
Ixi
~d.
ici
d.
us
lit
,r-
In
1m
d.
,]
g.
d.
1·
ft
HISTORIAR
UM
LrB. l. CAP.
11.
3.5'
137 Percenfui breviter
(ut
pctui) provincias & inrulas
'3
8 orbis univerfi:
nUfiC
locales
'39
gentium fmgularwn muerias, ficut
ah
initio
ince1fabili~
ter exiliterunt, '4° & qualiter
'1
1 quibufque exortae
funt,
in quantUlu
t'utfecero, proferam.
237
Percenfiti]
Flor.
tert.
Recenfui.
238
Orbj¡
unzve¡ji:]
Tranfponit
Lugd
.
Bat.
pI'.
239 Gentium.fing1flarwn] MSS.Lugd.B,ata-
vi omnes gentlum
!11Jularumque.
ex
qmbus
fecundus cum Vltr. infuper
legit
gentium
injidarumque jil1gularum.
Scd
vulgatam,
praeter
Florentinos
MS.
Meus
quoque
cum
Periz.
tuetur,
eamque veram & gel'-
manam
eITe
judico.
240
Et
qualiterJ
Delent
&'
Lugd.
Batt.
tert.
& quartuB.
24
1
Q;tibuJquc
exartae
funt,]
Delet
Lugd.
l3at.
quart.
que
poil; quibu¡. At tenpori-
bus
fupe.rfcribe~atllr
in ,Lllgd. Bat. pri-
mo.,
YIdetuI',
Id
haud
lllcongruc
palIe
addl,
nequc
emm
modo
na1'l'abit Orolills
quac
mala,
qualiter,
refpeél:ll magnitlldi-
ms,
qmbusquc,
refpcél:u hominibus live
¡.;entibus, fed &
temporibus,
evencrint.
ln
poílremo
enim maxime
enituit
Ol'ofii
!nduflria,
qui ,propter,ea omnibus
Eruditis
In
manu 11aben, autl:omatemqlle fuam
com-
modarc
folet.
Quare
hunc
locum fic
puto
eITe
legendu~n,
nunc
locales
gentíum,jingula_
rum~ue
miftrzas
"jicut
a,b
iuitio
inceffi¡bilite7'
exjltterunt, qualltcr,
qmbl¡S,
quibujque
tem.
poribus
exortae
funt
&c.
C A P U T
II!.
De
diluvio
fub
Noe'.
C um
poil:
fabricam, ornatwnque mundi lmjus
,11Omo
, quem
reCtum
atque immaculatum fecerat
Deus,
2
ac
peri.l1de
lmmanulh genus
libidinibus depravatlUll peccatis obforduiífet, continuo injuftam Iicentiam
1
Cum
poft fabrícam, ornatumque mundi
ImjzlS
homo,
qucm
reétum atque immaculatum
fccerat
Deus,
mOl,ti
fe fitbftraviffet:
ac
proin-
de
bumanum genus libidinibus depravatum
pecca-
tis funditus
ob{ordztiffct,]
IlIud maní fubftra-
viffet liber
Venetus
OroDo reddidit, Simi-
liter &
illlld,
funditu!; omifit
vero
Mar-
codllranlls,
Ego
ex
Ob(oI'buiffet,
&
ob!1.lr.
buiffet
feei,
Ob(ol'duiffet,
Rcél:e
fOI'taITe.
Pof-
[et
&
olforbui!Jet
, reél:um eITe, ve!
objitr-
duiffet. LAUT,Praetcl' Venetas
Editt,
& Parif.
Hitt,
& CCl'vicorn, ilIud moni fe jitbftravif-
.fet,
prima
qllOqUC
cxhibet;
verum
nequc
Au-
gll!l:ana,
neque
ullus
ex
lil;>ris
lVISS,
quos
confuluimus) illud augmentum agnofcunt.
jufta
In
prima
Ed,
qlloque
eíl:
fzmditur
abforhere-
tllr,
pro
quo
in
Venctt,
& Parif. fztndituJ
objiJl'beretur.
Sed in MSS,
Florentinis
&
rcliquis,
qllos
infpcxi,
cunél:is, legitur
peccatis
oqjórduiffet,
quod
vcrbUl11
refpondet
illi,
ql10d fupra
invenitur,
Í7mnaculatum,
In
Mogunt.
vel'O
Edit.
qllam
cmavitAndr,
Sehottlls,
legitur
!Jomo,
quem
ad
imoginem
fitarn
j'e{xu1lt
atque
immaculatlt11t
f. D, imru-
lis tribus vocibus Contra omnium MSS, &
Editt,
fidem.
2
Ac
pel'inde
humauum
p.;enus
bbidillib¡ts
de-
pravatu11l
peccatis
obforduijIet, ] Ante haee
yerba
in
vulgatis
additul',
moni
ji
jubjira-
viffct: guae quando
in
nullis Jibns :lnwJuis
E
'2
in-
P A U L 1 O R
OS
11
jufla
punido 1 confecuta
cfr.
Sententiam creatoris Dei & judicis;
pec::
canti homini
ae
terrae propter hominem deilinatam, femperque dum
homines terram habitaverint duraturam, omnes,
"'
inviti licet, aut pro- ,
bamus negando, aut confitendo toleramus: 5 obfrinatifquc mentibus te?
fiís
fibi
infirmitas
fua
inurit,
quibus
fide1is
fcriptura non fuaferit. 6 Dein-
-de
refmo in omnem terram mari , immiifoque diluvio, cum toto orbe
conteéto unum fpatium
cceli
'eífct
ac
pe1agi, déletum fuiife univerfum
humanum genus, paueis in arca fidei
fuae
merito 7 ad fubfl:ituendam
0:--
riginem refervatis, evidentiffime s veracii1imi fcriptores docent. 9 Fuiife
tamen ctiam
illi
conteftati
funt,
qui praeterita quidem tempora, ipfum-
que auétorem temporum nefcientes, tamen
10
ex indicio & eonjeétura
lapidum,
quos
in remotls montibus conchis & oftreis fcabros,
faepe
et-
¡am
cavatos aquis vifere folemus, conjiciendo didicerunt.
Et
quam-
vis hujllfmodi adhue & relatu digna &
f¡de
certa profcrri
11
a
nobi8
qucant, tamen haee vcluti principalia duo de praevaricatione prlmi ho-
minis, & condemnatione generationis vitaeque ejus,
ae
delnde
l'
perdí-
tione totius generis
h~unani,
diéta fuffieiant :
tantum,
ut,
13
fI..
qua gen-
tiles hiftorici
de
noftris aliquo ordine 1
~
contigerunt, haec plenius cum
cacteris ipro, quo 1 í incurreririt, ordine proferantur.
invenimus,
tanquam fuppoíitia t.,nihil ta-
men
praejudieantes delevimus.
¡<'ABR.
3
GOí//ecuta
eft,J
Lugd. Bat. fee. &
Hitt.
. &
Ultt.
fubJecuta
eft.
Scribit dein Auguft.
Qfam
fe/IUí/tiam
creatoris
Dei
&c.
, 4 Inviti
Ucct]
Ed. prima
'Uidelicet.
'5
Obflinati(que
J
Meus,
objlinatis.
Edd.
Venctac,
objlinateq¡!e
mentiblls
tejtes.
&c.
Parir.
o~ftinalfqlle
mentibus
t~f/;es.
6
Deiude
refu/a jitb
NoeJ
Duae
poftremae
voces in
libro
veto
non
leguntur,
& pof-
funt
non
incommode
abelTc.
FARR.
Delent
eafdem MSS. Ultr. & Meus.
lntcr
Lugd
.
.Batavos in fee. & tert. 1egitllr(uj"ufo fub
Noif
in
O.
t.
m.
quart.
refl!(o
.lllb
Noe'
¡pro
in
O.
t.
• flJ.. Rcliqui
eUI1i
Editt., Vetuftis
r;fltJo
fltb
]l.Toe'
ino.
t.
m.
Mox
mlfToqlle
dzlll'UlO.
Meus
8;;
Flor. fee. pro
immWoqlte.
7
Ad
j¡l¡'jl!t~lendmn
orig~llem]
Meus
adfilf-
ii
~"je7!dam
or/j.'!Jnem.
,
8,
¡:'Í:rncij~I¡li
fcriptoresl
Primam vocem de-
let
Periz, led. Edltt. HJttorp. &
Bolflll!1g_
leguIlt,
'VcraciJJimi
jcriptore¡
(/Qtcorefgue.
9
FlI{{Je
tamen
etiam]
Lugd. Bat. fee. &
Ultr.
Haec
fuiffe
tamen.
10
Ex
indicio
&
conjeEtllra
lapidllm,]
Gen.
VIII.
legimus aream
Nue
requievil1e ruper
montes Araratb, id eftArmeniae,
ubi,autto-
re Hieronvmo , ufque hodie ejus permanent
vefl:igia.
De
Araratb
idem llndecimo Com-
mentariorum :n Eraiam. Jofephus lib.
I.
Antiquit. fcribit, Armenos
loco,
in
quo
Noe
ex
arca egrelTlls
eft,
~f!.""';e.A"
nomen fe-
eilTe.
F
ABR.
Ex
jwlicio &
colleEtura.
Sic
lego
ex
fide ,Codo Colon.
non
conjeEtura.
LAUT.
Nihil
muto,
quamvis.
judiclO
quo-
que exfl:at in
Edit.
Aug.
Mox
Ultr. &
con-
cbis
&'
oflreis.
II
A
no
bis]
Delet
Cod,
Periz
.
12
Perditione
1 Flor. fee.
de
perdition~.
13
Si
qua]
(ugd.
Bat. tert.
Ji
qui.
14
Contiger
unt ,J Ed.:!. Vetufl:iores
conti-
gerint.
Aug.
cOlltigerint
aiiquo
ordine.
15
Incurrerint, J Flor. rec.
incurrerunt.
tert.
incurrerat.
¡
,
)
j
,.
:' .
:.
,1
~
..
l'
1
t
r
15
l
t
,-(
..
J
1
1
..:
j
)
m
0-
:e'il
n-
be
1m
o~
ife
m-
Ira
o;t-
m-
bis
10-
dí-
;:n-
wn
. &
jen
..
lper
éta-
lent
am-
J.
I.
Noe
1 fe-
Sic
rura_
::luo-
con-
onti-
runt.
e
A-
HIST,ORIARUM
LIB.
l.
CAP.
IV.
37
e A P U T 1
v.
De·
Nino
&
Semiramide,
eorumque
regnis.
A nte annos Urbis conditae
mille
trecentos 1 Ninus rex Aifyrionull,
primus (ut ipu volunt) propagandae domÍllationis libidine arma
fo-
JaS
extulit, cruentamque vitam 1 quinquaginta annis per totam Afiam
bellis
egit:
a meridie 3 atque a Rubro mari furgens,
fub
ultimo fepten-
trione,
Euxinum pontum vafiando perdomuit, Scythicamque barba-
riem, adhue tune
'1
imbellem & innocentem, s torpentem excitare
(;
faevitiam , vires
fuas
noife, 7 & non laéte
jam
pecudum,
fed
fangui-
lle
hOmlnum
vivere, 8 ad poftremum 9 vincere, duro vincitur,
edocuit_
J Ninus rex
Affyrioru,/!!,
] Ninus non pri-
mus,
fed
tenius
Afi"yriarum rex
fuit,
ut
·ex Bcrafo notum
efl:_
Sed quia Ninus dI:
4'íJfiTJI
T
«!i
í~Oe)M
~
~'tÍ~lf'
~lth,uÉ'NY,
ut
.fcribit Diadorus initio
libro
Ir.
idcirco a
Nino
Hifrorici, in quibus Ctefias, Diodo-
rus,
Eufebius,
Jufrinus,
Orofius, Camo-
dol'Us
&
alii,
initium fecerunt. F ABR.
• 2
Q,uinquaginta
annisJ
Ed.
Ven.
quinqua-
.j!,tnta
per
amws.
3
Atque
a
Rubro
Maril Lugd. Bat.
pI'.
Rubro
11Iari.
quart.
atque
E.ubro
11lari.
Sic
&
Edd.
Venetae.
4
Inbellem
éi'
innocmtem
1 V ulg.
éi'
inbel-
lcm
éi'
inn.
fed delent Edd.
íl
enetae cum pri-
ma & Aug. MSS. Lugd_ Bat. tribus & Pe-
rizon.
5
Torpentem
excitavit: 1
Hunc
locum nos
ex
fide lÍbrorum manurcriptorum cmenda-
vimus,
quamvis vulgata
¡eaio
ferri poífe
videretul'.
FABR.
Non
modo ferri
poteil
ve-
tus
leaio
excitare, fed & novae excitavit,
pracferri, adjuvantibus MSS. debet
..
Tres
cÍlim ex ilbs cum Florentinis. Periz. IvIeo-
que excitare, non excitavit legunt.
Ninus,
inquit,
edocuit Scythicam barbariem ad-
huc tunc
il1lbelIel1l
& innocentem. torpén-
tem faevitiam
excitare,
atque vires fuas
.nofi"e
&c.
Lugd. Bat.
pro
& tert.
Scytbiam-
.0
No-
que
batbariam.qual·t.
Scytbiamque
barbari-
cam.
[ec. &
UItT.
Scytbicamque
barbarie11l
Dein
in MSS. Lugd. Batt.
pro
tert.
quarto.
Meo
& Periz. legitur
torpentem
non
trwpen-
temque,
ut
vulgatl, vel
torpentem,
ut
Pe-
rizan.
6
Sali'Vitiam,
] Edd. Hittorp. & Bolfuing .
Saevitiae
•
7
Et
non
laCte
jam
pecudum.
fed
fan{!,uin~
hominum
vivere &c.J Ita
MSS_
omnes &
E-
ditiones prima atque
Auguil:.
Sed
Hit-
torp. & Bolfuing_ cum Parir. &
Venetis,
éi'
non
lac
jam
pecudum
,
fed
fanguinem
hG-
minum
bibere.
De
Scythis Jufrin. lib.
II_
cap.
2.
LaCte
&
melle
vefcuntur. V crficulus
in Tiberium
ROl1lae
jatlatus a diél:ione
O-
rofii-
non abJudit, apud Sueton.
in
TiberL.o
cap. LIX.
Fnfiidit
vi'l1u7li,
quía
jam
luit
ifte
cruo-
.
rem:
Tam
bibit
bunc
avide,
quam
bibit
ante
1m-
rum
8
Ad
pofiremurn·l
Lugd. Batt. pI. & tert.
&'
ad
poJire¡num.
Flor. teIt.
ac
pofiremum.
9 Vincere,
durn
vi1lcitur,edowit.] Ita
J\1SS.
Lugd. Batavi omnes. Rcligui,
v'incere
dum
'IJmcir
>
~doC/lit.
·ut
ad
ip[Ulll
Ninum
pcrtiDc~t
E 3 ilhlil
PAULIOROSIl
.0
Noviffime Zoroafirem Baétrianorum regem, eundemque magicae
Cut
fenmt) artis repertorem, pugna oppreifum ínterfecit.
Poil:
ipfe)
qum deficientem a
fe
oppugnat urbem,
'1
fagitta iétus interüt.
.,
Hule
mortuo Semiramis uxor filcceHit) virum animo, 13 habitu
filium
gerens:
avidofllue jam
Ufil
fanguínis populos, per duos & quadraginta annos
cacdibus gentium exercuit. Non contenta
'4
terminis mulier,
quos
a
viro fiJO tune
fol0
bellatore
'5
quínquaginta annis acquifitos fllfceperat,
Aethiopiam
,6
bello
oppreifanl, fanguine interlitam, imperio adjecit.
'7
lndís quoquc bellum intulit:
18
quo praeter illam & Alexandrum
lvfa-
gnum nulllls intravit. Qllod eo tempore ideo
crudeli_us
graviufque erat
qmtm
nune eft, perfequi & trueidare populos in paee viventes: quia
tune apud
illos
ncc foris erant
ulla
incendia
b(;!llorum,
nec
domi
tlillta exereitia eupiditatum.
Hace,
libidine ai"dens, fanguínem fitiens)
ilIud vincit. Verum & .ipíi viél:i, dum vin-
cuntur,
vincendi artes addifcunt, quibus
ipíi rudes ante
fuccubuerint~
quibus indu-
rati hoftes, evaferint fuperiores. Nam Ni-
nus
primus
intulit
bella
jin#imis, e
mdes
ad-
hue
ad
rejiflend'llm
populos
,
terminas
uJque
Libyae
ferdomuit.
J
ull:.
lib.
1.
cap.
1.
10
1\
oviffimeZoroaflrem.]
Zoroaflrem
hune
regem Trogl1s Pompejus
nominavit,
qui
in Graecis Diodori Siculi libris, guos be-
neficio Henrici Stephani habemus,
o~.'¡e"'"
:adpellatur, cum it Latino Interprete
Zo-
roiJles
vocetur. Berofus libro quinto
Ca-
,neJenum
nominat,
qui in Baél:rianis magno
praeíidio regnum ftabilivit, eumque non a
Nino,
fed Ninya Nini filio ,viél:um & in-
tel'feél:um
fCl'ibit.
F
AnR.
II
Sagitta
iétus]
V ulgati &
l'vISS.
aliql10t
(agíttae
mu.
Praetuli !eél:ionenl
Codicu11l
'Florentinor. Pel'iz.
Meique,
eamque ante
exhibuit Ed. Augufl:ana. Intcrirum Nini
aliter narrat Aelian.
Varo
Hill:.
lib.
VII.
cap.
1.
quod fabulis videtur debere adnllmera-
ri. Jull:jnus
1.
C. fimpliciter
ajt,
occifo Zo-
l'oall:re, Baél:rianol'llm ]'ege,
Ninum,
&
ipfum,
reliél:o impubere filio
Ninya,
de-
ceffiífe.
12
Huic
9llo'rtuo
Serniramis
uxor
Jucceffit.]
De
Semiramide
copiofe Diodorus libro fe-
m~
cundo.,
FAB)l..
13
Habitu
jilium
gerens:
1 Reél:e, nam ji-
mulat
fe
, Jro
'fIXOT:
Nini,
Filiurn,
pro
fBr/!ina
pltermn.
Juftm. lib.
1.
cap. Z. quem
VIde.
Male
fe¡¡¡ina¡¡¡
Lugd. Batavi omnes cum
Ultr.
'Viri
animo
babitu
jilium Flor. fec. vi-
mm
animo
&babitu
gerenr
Venetae Editt.
& Aug. primaque. virum
animo
&
babitu
ji-
lium
gerens
Ed. Bolfuing.
.14
Terminis
1nulier,] Ed. Aug.
1nulier
ter-
mm!s.
Lugd. Bat. fec.
¡¡¡ulier
termínis
bis.
quart. & Ultr.
bis
terminis
mulier.
15
Quinquag!nta
annis
1 .In
quinquaginta
a1Z~¡is
WISS.
qmdam & ed'iti. Alii reél:ius
in
delent. Meus
in
quadmginta
quatuor
annis.
16
Belio
oppreiJmn
fanguine
interlitam,]
Flo-
rentini duo & Lugd. Batavi omnes, cum
Meo
& Pel'izon. & Ultr.
belio
preffam
&c.
Neq1.le
aliter exhibent Editiones prima
&:
Angull:a.
Pro
interUtam
habent
illitam
Editt.
pr.&
Venetae. MSS. quidam mox
imperio
jito.
.1?
Indis
quoque
bellmn
intulit:] Praeter
DlOdorum lege Auguftinum de Civitate Dei
libro
XVlII.
capit.
2.
Strabo
libro
xv.
ex
Me-
gall:hene
refert,
Semirmníde¡¡¡
prius quam
ex India
egrederetur,
periiífe. F
ABR.
,
18
Q;!OJ
Tres
ex MSS. Lugd. Batt.
CUI11
Editis vitultioribusquos.
29 Et
"
Y',
t~
P
p:
t~
:M
&
in
eh
DI
tÍ(
br
él:l
tic
ceJ
OC(
mI
.ce'
dii
,eo
te!
do
j
inr
.¡
'~~
,
1
po
1
tUI
"
'.
:l'lll
,~
PAULIOROS'll
e A P U T V.
Pentapolim
regioflem
oh
nefanda
líbidinis
fterera
codo
taBane
&
exz!Jlam
fuiJJe.
A
nte
annos Urbis conditae '
mille
centum fexaginta confinem Arabiae
regionem, • quae tune 3 Pentapolis vocabatur, arfúfe
pGnitus
igne
caeleili,
"1
ínter
alios
etiam Cornelius T acitus refert, qui
fie
ait:
llaud
procul
inde
~
campi
quos
ferunt
oliln
uberes,
6
magnifi¡ue
urbibus
htt-
hitatos, 6
julminum
ja[lu
arftjJe:
Jed
manere
vejligia,
terramque
ipfam,
.8
JjJecie
folidam
,q;im
frugiferam
perdidiJJe.
Et
cum
hoc
lQeo
nilll1
de
in-
1
Mi/le
emtum fexaginta] Ed. Aug.
IIl.
H.
C.
Lo
2
Q.uae
tunel Lugd. Bat. tert. pofterio.
rem vocem
defeco
3 Pentapolis] Non mihi videtur ante per-
ditlOnem
fuam
tale traétui huie nomen
fuiffe,
fed
po1l:ea
fic
a fcriptoribus diétum
a quinque ibidem urbium numero, ex . qui-
bus deIetae incendio funt quatuor,
una
fu-
perites
manfic.
Occurrit eadem adpeIlatio
apud Auétorem libri,
qÍ1i
Sapientia inferi-
bitur , cap. X. verfu 6. ubi defcribitur juf.
tus
Lot
effugifTe
1<9'7>tf3'¡'n
..
"'e
n"",,1IÓJ.rll'.
4 Inter
alíosJ
In aliis mendofe legitur
in-
ter
aUa.
Locus eft apud Tacitum lib.
XXI.
De
hac regione legendus etiam Egefippus
lib.
IV.
cap.
18.
FABR.
Editi quidam con-
tra
MSS.
inter
aUa,
fed
praeter Tacitum
lib.
V.
Hiit.
cap.
7.
Solinus quoqne, Strabo
a¡¡¡que
hujus
cTadls
meminerunt.
5
CampiJ
MSS.
Lugd. Batavi
omnes,
Ultr. & quaedam Editiones
campos.
6
MagniJque
uTbibiiSJ
MS.
DItr. magnis
urbibus.
l<'lor.
magnis
viris,
fed
ante fuerat
'Viribus.
At feeuna. eum Meo & Periz.
ma·
gnis viribus. Vulgatam leél:ionem tuetur
Tacitus,
&
fuilTe
magnas Sacrae feriEtu-
rae & in fequentibns Orofius quoque latis
teftantur. Mox
babitas
_pro
babitatClS
MS.
Periz.
& Editt. Aug. & Veoecae.
een·
7.
Fulininum
jaCtu
arflJTe:
J Ita
Iegendum~
non fulminum
iCtu
ad Taeltum docuit Pi-
ehena. Probant
quoc¡ue
in Orofio Edicio-
nes Veteres &
MSS.
omnes praeter Ultr.
& tres Lugd.
BatllVOS,
primum, Jec. &
quartum, in quibus
iCta.
Iram Dei arguit
jaétus fulminum. Apud Virgil. lib.
Ae-
neid.
l.
v[
46.
indisnationem
fuam
exemplo
PaIladis, quae fulmme
exufTerat
Argivorum
c1atfem, ae)lens Juno, inquit,
lpfa
'1'o'Vis
raPidum
jaculata
e
nubibus
ignem.
Tertullianus
imbrem
igneum
vocat in Apo-
logetico cap.
IV.
~
p. 343.
cum
regiones
adfi-
ms ejus,
Sadoma
~
Gomarra
igneus
imbsr
ex·
uffit.
8
Specie
{Olidam]
Vulgo legitnr fllida.
In
Taeito eft
terramque
jpecie
torridam.
F
ABR.
lnter
MSS.
qui
fpecie
folida
praeferunt,.
Lugd. Batt.
pro
atque fecundus, Meo con·
fentiente, inveniuntur. Neque aliter Flo-
rentt.
fec.
&
terco
atque Edd.
pro
Hitt.
Bolfuing. & Venetae.
lpecie
folidam
Editio
Aug. &
-MSS.
reliqui, quae
leaio
ex
tor-
ridam
.apud Tacitum firmari videtur. Du-
bium yero eft utrum fllidam
an
torridam
le-
gi apud Tacitum debeat. Quum enim
O-
rofius Tacitum deferipferit, ipfa quoque
yerba
ejus
pofuifTe
videtur. N eque
de
eo
du-
bitarem,
nifi
verbaJufl:ini viderem immutata,
ubi de J ofepho agit,
mua
cap.
VII.
Opponun·
tul'
e
r
q
1~
q
~
fi
p
fe;:
S
,;
I }
f
t~
:1
ti
•
l
j
tu
1
qt
~
to
.1
dI
~
T;
,~
nu
tUl
luz
.~
Al
,~
~
ji.
nu
\
igi
Ta
fql
Tal
fer
j
&
ait
fia
Ve
Mt
bu
qu,
tor
ae
e,
UC
lB:
,Os
a
t,
it.
. a-
'at
!la
1U
,s,
n-
ji-
~na
:le.
1m
'Vi-
itt.
ji-
zta
in
lis.
lo-
nu
i:e.
&
tt.
~J.o.
::er
)ei
[e-
un
1m
Et
.,);
j
'~
7i
":['1
".:.(1
'"
HISTORIARUM
LIll.
l.
CAP.
IV.
39
inter inceffabilia
19
& [tupra & homicidia,
20
cum omnes,
quas
re-
gie arceiTttos, meretricie habitos, concubitu obleél:affet, occiáeret,
tandem
21
fUio
flagitiofe concepto; impie expofito,
22
incefte
cognito,
pri vatam ignominiam publico
fceIere
obtexit. Praecepit
enim,
ut
inter
parentes ac
filios
mIlla
delata reverentia naturae,
'3
de
conjugiis adpe-
tendis
'1
ut
cuique libitum effet, liberum fieret.
19
Et
ftupraJ
Tres
ex MSS. videliect
Meus & Florentini
duo,
orationem vocllla
&'
augent. amplills etiam Ed. Aug. legit
inter convivia
mcejfabilia
&'
ftupra
&'
bomi-
cidia.
Forran reélms.
20
Cum
omnes,
quos
regie
arcef!itos,
&c.
]
Dum
vitio[am Hittorpii & Bolfllingii edi-
tionem atquc diíl:inélionem [eqlluntur Fa-
bricius & Scottus
,mire
hujus loei inteHe·
él:um
ob[curant. Sic enim in illorum Edi-
tionibus legitur,
cum
omnes,
quos
rep;iae
ar-
ceffitos
meretriciae
babitos
concubiw
ob!eEtaffet,
occideret.
Scn[us Orofii eíl:, Semiramidam' o·
mne~
quos libidinoíe adpeteret) regie
ae"
.cepille, red pofiquam eum ¡¡[dem m foc-
dis
amoribus
flliITct
volutata, pertac[am
eorumdem, aliofque & novos deGderan-
tem,omnes
oceidilfe. Ed.
Auguil:.
meretri-
cio
babitos
conwhifu
obleEtaffet,
&
occiderit.
21
Filio,
fiagitiojé
concepto,]
Yerba Oroíii
innuere videntur,
filiull1
hunc SCll1iramidis,
quell1
Ninyam [eriptores vocant), non ex
Nmo,
red promifcua venere
,flliITe
fufce·
ptum,
idcoque
.a
matre expoGtum; agni-
tam
tamen poil:ea, & in matris reginae
too
:rum
J primum
claro
& per libidinem,
ddn·
de palam & íhb eonjugii nomine fllilfe re-
eeptLlm
•
22
Iucefte
cognito, ] Membranae meae &
Ed.
Aug.
habent inceftu, q
llam
leaionem
invenias quoque apud Vinccntium Bcllova-
cen[em in Speculo Hiitoriali, in quo mul-
ta ex OroGo & aliís excerpta occurrunt,
lib.
JI.
cap. 103. Edit.
Aug.
cum Membra-
nis meis priora in plurali numero,
nuJ[o
fenfu,
Gc
exhibet,
tanden¡
filios
f.
conce-
ptos, i.
expoJ}tos,
incejiu
cog1litos.
Pro
obtexit
LJltr. detexlt.
23
De
conjugiis
adpetendis]
Illud
de
indll-
eitur apud
Vinco
Bellovaeenlem.
24
Ut
cuique
libitum
effet, libentm fieret.]
Hanc veram
hUjllS
loei leélionell1 clfc patee
ex eapite hujus libri deeill1ofexto,
Q]tibus
ji,bjeEta
&
patente
univerJa
terra,
pmeJitmere
q,
'/tam
effet
líbitwn,
-tibe'mm
¡!lit. Vincentius
BellovacenGs legit,
1It
wiq!le
libitum
eft, li-
berlt1l'l.jieret
MS. Lugd. Bat.
primo
cuiquam
libitum
ejJet,
liber!tm
'.fieTet.
ice. ut
Cltlque.
libitum
effet
liberltm
fieret.
tert.
cuique
libi-
t!HU
effet
libertum
,fieret.
Dltr.
de
cOl1jugíis
(d~!eto
adpetendis) ut
cuique
.libit1t1l!
effeJ
•
/¡c¡tum
fieltt. '
ae
l1e
,t:
Id-
m,
n- i
:n·
,1
m.
1
Pi-
j
ío-
:j
[tr.
i1
&
:uít
.~
\e-
¡¡
plo
,:1
(~
lll1l
/
',i
gm.
·i:
JO- 1
ifi-
'i
ex-
~
,
In
·1
BR.
!
~t,.
,
,-'
)n,
'lo-
itt.
tio
'or-
)u·
le-
O·
~ue
cu·
llG,
un·
tur
HISTORIAR
UM
LrlJ.
l.
CAP.
V.'
i{.t
cenus propter peccata
110minum
civitatibus quau ignarus exprclferit,
pauIo pofl:, velut oblitus confilii, 9 ftlbjicit & dicit:
10
Ego,
flcut
lincO'tas
quondam
urbes
igne
coelrjli
flagraffe
conce/Jerim:
ita
balitu
laclts
infici
ter-
mm &
corrumpi
reor.
OlIO
diCto, invitus llect,
de
exuftis urbibus,-
quae procul dubio peccatorum noxa
l!
contlagravcnmt>
!2
&
fciífc
fe
& coneei1iífe confeifus, palam prodidit, non
fibi
cognitionis fidcm de-
fuiífe,
fed
exprimendae fidei vohmtatem: quod
'3
a me mme plenius
proferetur.
'1
In
eonfmio Arabiae & PalaeftÍnae, qua
'5
dimiJE
aItrin-
fecus
montes,
fubjeCtis
campis excipiuntur, quinque civitates 1 G fucre,
Sodoma, Gomorra,
Adama,
Seboim, & Segor.
fed
Segor ex
hi5
parva,
,¡
illae
ampla~
& magnae: quippe quibus &
foli
foecunditas fuberat, &
Jordanis fluvius per plana diffufus,ae peropportlme divifus, augmentls llbcr-
tatis inpendebatur. Huie uruverfae regioni, bonis male utcnti, abundan-
tia rerum caufa malorum fnit.
18
Ex
ablmdantia enim luxuria, ex luxu-
tur
vero ínter
fe
quod extrjnrecus
adparet,
quodque revera exfifl:it.
Si
igitur extrinfecus
ton'ida adpareat
terra,
mirari non
oportet,
fi
cinerefcam taQae fruges.Sequicur enim apud
TacitLlm,
lVam
cunCta
j'portte
edita, aut ma·
nu Jata, jive
herba
temu al/t flore, feu
joli·
tum in
.fpeciem
adolevel'e,
atra &
illarzia
ve.
luti in
cinerem
vanejéunt. Adde Tertull. in
Apolog.
1.
c.
Olet
adh!lc
incendio
tm'a
& ,
ji
qua
illie
arborum
poma
conantur,
oculis
te·
nus,
caeterum
contaCta
cirzere.Fzl1lt.
Sicuti
igitur fpecie [olida funt
poma,
lic ipfa
ter·
ra quoque fpecie tantum folida efl:, intlls
fquallens, exufl:a & torrida.
Pro
frugife-
ra17l
unus ex MSS. Lllgd. Bat. habetfruCti.
feram.
9 Subjicit & dicit:] Edit.
prima,
jithjecit
&'
ait. qllam fequumur Venetae &
Hittorp.
ait quoque in MSS. Flor. fec. &
tenio
ex·
il:at.
10
Ego,
jicut
incl)'tas]
Inclytas dl: etiam in
VetUilis: at in
Tacito
ell:
.{udaieas. I'ATIR.
MutatLlffi
id
in melioriblls
Taciti
Editioni·
bus.
11
Confiagraverunt] Lugd. Batt.
pro
tcrt.
.guarr. cum
Edd.
prima;
Venetis &
Hit.
torp.
confiagraverant.
12
Et
Jcij)'e
fe &
conceffi.fJeJ
Lugd. Batavi
na
pro
tert. quart .
.!c!/Je
confeffus, deletis reli·
quiso
Dltr. Je(/Jefe
confWus.
LlIgd. Bat. fec.
&
fc!fJe.fe
confej)Us.
13
A
me
mine
lIta
Ed.
Aug; & MSS.
Lugd. Batt.
pro
& tert. Alii vulgo ntt1lC a
me.
Moxprofertur cum Venetis Ed. prima.
14
In
e01~finio
Ambiae & Palae(tinae,]
De
everfione harum civitatllm Mofes Gcncfis
decimonono.
FABR.
In
eonfinibus
Membl'a-
nae meae. .
15
Dimiffi.
altri7ifeew
montes, ] MSS.
Lugd. Batavl
pro
tert. & quartLls,
qua
di.
miffis
altrinjeC/ls
lllontibus
jitbjec1i
eOil/pi
ex-
cipiuntur. & lic quoquc in Edit. Auguilan3
legitll1',
nifi
quod ibi
demiffiJ
fcribituJ'; de.
mittitur
autem
mons,
ubi fenfim a
cac1Ill1i.
ne
verfus planitiem dilatatUl',
di7llij]os
vero
montes adpellare videtlll' OrolillS
cos,
qui
media dividllntur planicie atque dirimlll1-
tllr.
16
Fuére, 1
In
Edit.
prima,
Venetis
ó::
Hittol'p.
fu:/Je
1'elerzl7ltur.
.
~
7
~llae
milplae
&
1Jjagnae:
] Quidam
E.
dlt!,
dlae
1Ila{!;l1ae
&
amplae.
J\.lSS.
LUCid.
Batt. pr. & tert.
illae
&
amplae
&
mag·11ae.
Ed.
Aug.
illae
autem
a.
& 1/!. '
18
Ex
abundantia
eui/JI
&c.]
Code>::
MCllS
&
ex
luxuria. Sed Lugd. Batt.
qLlatLtOr
lic
f'
lo-
P A U L
10
R O
SIl
xuría foedae libídines adolevere: adeo, ut
mafculi
in mafculos
operan~
tes turpitudinem, ne confideratis quidem locis, eonditionibus, aetati-
bufque
'9
proruercnt. ltaque iratus Deus ,pluit W fuper
harre
terram ignem
& fulphur, totamque regionem eum populis atque urbibus exuftam, te-
fiem judicü
fili
futuram,
iI
aeterna perditione damnavit: ut mme quo-
que adpareat quidem forma regionis,
fed
invcniatur u regio emeris, me-
diamquc convallem quam Jordanis irrigaverat, nune mare fuperfufum
'3
tegat.
't
Tantumque de rebus (ut putatur) parvis divmae mdigna-
tionis aeeenulm
e11:,
ut
proptcr hoe quod illi
male
utentes bonis,
> 5 fruétus mifericordiarum, nutrimenta libidinum fecerant, terra quo-
loeum
conílituunt,
Ex
abundantia
enim
¡u-
xuriae
foedae
libídines
adolevere.
19
ProruerentJ
Ex
MSS.
~
Editis,
qui.
<lam
proruerunt, alii
prorucrint.
20
Super
banc
termm]
Poílremam vocem
cldet
Edit
Aug.
JilPer
terram
illam
1cgit MS.
Ultr.
totam
mox
pro
totamque
MS.
Lugd.
Bar. quart. .
21
Aeterna
perditione
damnavit:]
Tran1j)o.
nunt
quidam
aeternll
damnavit
perditione.
Pro
perditione
Ed.
prima eum MS. VItr.
damna-
¡ione
exhibent.
Mox
quondam
forma
Flor.
tert.
22
Regio
cineris,]
Poíl
hace yerba inli·
gnis adfuitur lacinia in Editione Auguílana
anni
MceeeLXXI.
apud Johannem Sehusz-
Jer,
his verbis
eoncepta,
lllie
poma
viren-
tia &
formatos
Ilvarzmt
racemos,
lit
edentibus
gignant
cIlpiditatem,
ji carpas, fatiJwnt in
cinerem,
fumumqlle
excitant,
quaji
ardeant.
Verum,
quum naee totidem verbis in
He-
gefippo (feu
S.
Ambrolio
potius)
invenian·
tur,
jnde
defumta,
non
yero
ab
Orolio
profccta eITe, vidcntur. Hegefippi.
10e~ls
exílat
lib.
IV.
cap.
18.
de
EXCld.
Hlcrolo-
lvm.
SpeEtes
illic
ad
fpeciem
poma
viTidantia
,
j"oTmatos
llVaTllm
racemos,
lit
edendi
generent
}peftantiblls
cupiditatem.
Si
carpas
fatijcunt
ac
re
jóhnmtllr in
cinercm,
fllmwnque
excitant ,
q1laji
adbuc
ardea1it.
Pro
·convallem
mox
val·
lem
Codo
Periz. .
23
Tegat.]
Ed.
Aug. & MSS.
Lugd.
Batt.
pr. & tcrt.
tegit.
2{
TantulIlIJ.ue
de
nbus
Cut
putatur)
parvis
que
divinae
indígnationisfllror
aCce1ifus
ejl,]
Vulgo
legitul',
judiciw1i
accenjúm
eft.
Vocem,
ju-
dicium, in nullis manuferiptis rcpel'i: fed
quod
eíl
in optimo libro Cornelii Gualtbe-
n repofui: F ABR.
Tantwnq!le
de
rebus, ut
putatar,
pa?"vis,
divinae
indignationis
accen-
fu1lt
eft.
In
quibufdam libris
eíl,
judici¡lm
accenjitm
eft, aliis, furor
accel1Jils
eft, quod
retinuit quoquc Mareoduranus.
puto
utrum·
que il feribae
e~ufdam
glofl'emate jn tex-
tum
irrepfifTe. I.,!.llapropter Latine & ele-
ganter,
jubente etiam Colon. Codiec eje·
eL
LAUT.
Editio
omnium prima
habet,
tantwnqlle
de
rebuI:
!lt
putatur:
pal'vis
divi-
nae
indignationis
jlldiciun,
flccenjil11!
eft.
Se·
cunda,
five Anguítana, Lautii
ex
MS.
Ca-
lonienli lectioncm plane
exhibet;
Hittol'p.
& Bolfuing. ellm
Venetis,
a prima
non
di·
fcedunt.
lnter
MSS. Vltr. juror
habet,
ut
& Lugd. Bat. fce. &
tert.
At
inter
Flo-
tentinos fee.
(in
quo
acceJJum)
& terr. atque
joter
Lugd. Batt. pl'imus ellm Pcrizoniano
Ivleoque , Lautii confirmant emendationcm.
Eamque locutionem quum libl'arii non ea-
perent,
corruperunt,
un de
in
IvrS.
quarto
Lllgd. Bat. ita eoneipitur.
Tamque
de
re-
bw
(
III
putabatur) parvis divina
i1ldignatio
accen/t.
eJl.
Qllod
fequitur,
qlwd
non
agno-
feit
Editio
prima,
qllam i'equul1tur Vene-
tae.
25
FrllftllS
mife?'icordiarum]
Omnes Edi-
tiones turpiiHmum hie
infeditmendum,
Legitur
enim in i!lis
fruEtus
mijeriarmn.
Veram
lcétionem difcimus
ex
MSS. Lugd.
~at,
."1,
éJ.t
PI
Ea
E~
mi
fe¡
ca
fUi
tu
1
de
ve.
tal
fer
&
·:1
'tI
'J
fm
,1
?
ha,
~
.
:~
J
ne
lius
que
om
M~
Bat
te/7~
2
3
fG1il
an~
lti-
\;:
em 1
te- ¡
1l0-
ne-
uro
na-
118,
uo-
lue
Jlgo
¡u-
cd
che-
, ut
·cen-
·¡um
uod
lU11-
Cex-
ele-
eje-
bet,
:li"tJi-
Se-
Co-
orp_
di-
:,
ut
Flo-
tgue
iü.no
Icm.
I ca·
.arto
¡
re
..
7atio
gna-
ene-
Edi-
um,
rumo
ugd.
llat.
HISTORIARUMLtB.
l.
CAP.V.
VI.
43
que
ip[a, quae has habuerat civitates, primum exufia ignibus, poft
op~
preira aquis,
in
aeternam damnationem
16
cornmuni periret adfpec1ui.
Bat. quarto Meoque. Reliqui omnes rece-
ptum ertorem errant; & faepiffime in MSS.
hae voces permutantur> unde hoc loco in
margine Codicis mei adferibitur,
Al.
mi-
feriarum.
'Bona vera quae nobis eoelitus
contingunt, quibufque mali abutuntur, non
funt miferiarum, fed Dei (de qua hic agi-
tur) mifericordiarulll fruétus. Voeulam
&'
praeccdit mox
nutrimenta
in MS. Vltr.
2.6
Comrnuni
periret
ad.IPeftui]
Lugd. Batt.
pro
& terc.
com¡¡¡uni
pereat
ad.IPeftu.
fee.
/le
quart:
communi
periret
adfpeftu.
Male. Sue-
ton. m Vefpaf. cap.
Ir.
Q!¡are
princeps
quo-
que
&
locu1l!
incunabllloru1l!
adficll¡e
frequen-
tavit,
manen
te
villa,
qualir
fuerat
olim:
11&:
quid
fcilicet
oculorum
conJuetudini
depcriret.
e A P U T VI.
Comparatio
cladis
Sodomiticae
&
Romanae.
I taque
nunc)
fi placet, hi qui
in
Chrillum, quem nos judicem
faecu~
lorum ofiendimus, quantum in ipfis
efi,
fputa conjiciunt, inter
So~
domam & Romam difcernant cau[1s, & conferant poenas: quae a me
vel
ma~me
ob hoc
retraaandae
non
umt,
quia omnibus notae umt.
Et
tamen quam libenter fententias eorum acciperem, fi
i11i
fideliter
ita
ut
fentÍlmt fatercntur: ) quamquam quod de temporibus Chriftianis 2
rari,
& hoc
in
angulis 3 murmurent, non ufque adeo molefte accipiendum
'/
putem,
cum totins populi Romani coniona voce, parique jndicio fen-
rus
ac fermo 5 fit cognitu8. Adeo autem 6 parvo quodam & levi motu
haefitaire erga
fe
i parumper conihetudinem voluptatum 8 indubitatiffime .
1
Qyamquam
quodJ
Sic
exítat in Editio-
ne
omnium prima, neque dubito quin mc-
lius loeum fuum tueri poffit, quam quid;
quod paffim pro
qu.od
iubítituunt reliquae
omnes,
exeepta Auguítana, quae habet
quidquid, feniu non ineommo¡io. Codex
Meus
quidem
> ut & Florent. tert.
ht
Lug.
Batt.
pro
& quart.
Et
quamquam
quid
de
¡enporibus
&c.
2.
Rari: &
bac]
Flor. tert.
raro
ut
bac.
3
MurmurentJ
Lugd.· Bat.
pro
murmu-
ranr.
con-
4
Putem]
Lugd. Bat. tert.
putamus.
5 Sit
cognitus.]
Periz.
eft
cognitus.
6
Parvo
q!!odam
&
le'1Ji
mot!!
] Edit.
pro
& Parir.
Adeo
quodam
autem
parvo
&
levi
mottt.
Edd. Venetae. & Hittorp.
Parvo
qua-
dam
&
leni
modo.
.
7
Parumper
confi¡etudinemJ
Membranae
noítrae ,
pari
c01!!itetudine.
8 lndubitatiffime ] Lugd. Batt.
pro
tert.
qyart. & Ed. Aug. hic &
paffim
indubitan-
tijfime.
Fll
9
U~
44
PAULIOROSI!
conteftatus
e11:,
9
ut
libere conc1amaret,
Si
reciperet
Circum,
10
nibil
~/Je
jibi la{fum: hoc en:, nihil egiífe Romae Gothorum
enfes
l'
fi conce-
datur Romanis
fpeCtare
Circen[es. u Nifi forte ('3
ut
fe
habet apud
plcrofque
l10c
praecipue tempore) qui ex longa requic vel
parvam'4
ob-
ortam [olicitudinem, intolerabilem laborem
putant,
'5
has c1cmentiili-
mas admonitiones: quibus omnes aliquando
,6
pcrfiringimur,
17
aliorum
punitionibus auditis
leCtifque
praepommt: quos
f<1ltem
,8
de hoc ipfo
exitu Sodomorum & Gomorraeorum
moneo,
lIt
'9
difcere atque intclli-
gere queant, qualiter
DClIS
peccatores punicrit, qualiter punire poilit ,
qualiter puniturus fit.
9
Vt
libere
conclamaretl
Flor. tert.
ubi
li-
bere
conclamaret.
Lugd.
nato
quart. ut
libere
clamaret.
IO
Nibil
~ffe
fibi
faEtum: 1 Tran[ponunt
Ed. Aug. & MS. Ultr.
nihil
fibi
e1!e
fa-
{/;um.
11
Si conccdatur] Ed.
pro
fi
concedere-
tur.
12
Nifi ¡orte J V cnctae & Hittorp. Ni-
bil
Jorte.
13
Vt
fe
babet
apud
plerofque
conJuetudo,
]
Ed.Aug.ironice ita exhibet,[ed [ota,utfe
babet
fortitudo
aplJd
pleroJque:
quod [pernendum
non videtur, propter
íIla
quae [equuntur.
In
MS.
FloJ".
fee. & tert. ut
Je
babet
apud
pleroJque.
14
Obortam]
MS. Ultr.
obortarnque
MSS.
Florent. fee. & tert.
pa1"llm
obortam.
15
Has]
Unus ex Lugd. Batt.
ta1ltllJ.
Flor.
tert, tamili
bafee
rle1llentijJi1llas.
r6
PerftringirnurJ Ed.
pI'.
& Parir.
re-
ftringimur. Aug.
adflringimur.
MS. Lugd.
Bat.
pI'.
conflringimur.
.terr.
c01¡flringun-
tm·.
.
17
AliormnJ
Ed.
pI'.
alienis, & mox Ed.
Aug.
praeponant.
18
De
bac
ipJoJ
MS. Lugd. Bat. quart.
ex
boc
ipJo.
Ultr.
vel
de
bac
ipJo.
19
DijéereJ
Lugd. Batt.
pro
tert. quart.
diJcernere.
Q·uae
vero in hoe eapite difputa-
vitOrofius
(le
temporis
fui
perverfitate, qua
Ludos Circen[es, in quibus aurigationes,
venatione[que magna eum
inh'lnia
[peEtaban-
tul',
adco vera funt, ut a Coníl:antini Magni
temporibus, & Honorii praeeipue aeta te ,
immcn[a vis Nummorum Contorniatorum
eu[a, hodieque itultitiae ejus teftis exfiitat,
quod ve] unus arguat hie ex The[auro Re-
gio., in quo pro)?ter reparationem muneris
lllvlEta Roma & íelix judicatur Senatus.
/~
o~VNE
....
II[,It-ji.
~O
o~
~.
-~~.
~
~,
~
~
."
F1
~
";';
tjl
~,
.
\(
.....
~
rr
J.,
Q
¡ ,
e A
..
.
~;
j
":
"
¡¡
«,
~~
~
j
1~
Tel
r1
du
aUl
Te!
íl
bo
~
~V();
J
T,;
ii
ni.
bii
Te
Pi
fel
Ec
;¡
&
Hi
! &
"/
Fl
j
Jes
.,
qu
I.~
in
.
~
fe<
i M
:1
rol
cb;
~~
fel
eN
br'
J
ex
.,
de
.¡
fu
tel
fUi
Al
eH
Ti
be?
ey
lit
il
!-
d
)-
[-
n
o
.,
1-
~
1,
.,
7(
~
~
,
,g
'e-
,~
d.
i'
n-
fi
d.
"
t.
~~
)
rt.
a-
lla
,~
s,
n-
":(';
ni
"J
"¡
-,
¡
m
It,
e-
:is ¡
1
~f
','
'1
~
'l
HIST ORlAR
UM
LI1J.
l.
CAP.
VIL
4>
e A p u T VII.
De
praelio
inter
Tekbines
&
Carpatbios
&
Pboronaeu11l
regem.
¡tem
de
dilztvio
Acbaiae
Ante
annos
conditae
urbis
MLXX. I Telchincs & 1 Carpathii
pcrv1~
cax:
1
Telcbines
&
Carpathii]
Telchine!,
non
Telchifes,
ideo fel'ipfimus
,quod
ab his Rho-
dum oeeupatam Orofius ftatim feribat: qui
atltem R-hodum
oeeuparunt,
ii
il
Graeeis
Telcbines
dicuntur,
de quibus praeter Stra-
bonem Diodorus libro
qllinto,
\'
:f
,;¡
...
l'
~~{lP.9'-~D~Énl"
'r¿¡II,
"9'Trd"'?J~'
~¡
.~~'Y(¡e~arS~{I'
T¡;'Xi""
id
eft,
Rbodum
l11:!ulam
prl1m
te-
n14eTlmt
q~ti
Telcbines
appella1lt¡¡~.
In
~ufe
bii
Chrol11eo
haee res lta defenpta legltur:
Teltapbis &
Ca1j"atis
cdveljíls
Pb01"OnBIWZ
&
Parrbafius il!/tituunt
bellum.
In uno manu-
icripto,
Ca/j"atii
legitur.
FA
n R. Vem!tae
Editiones nomina hace fie efferunr.
Pnma
& Auguir. &
Pa!"if.
Tbe/~ifes
& Carfatbif.
Hitt. eum
Venet1~,
Telcbijes
& Carpatlm,
&
He
quoql1e habet Bolfuing:
Intcr
MSS:
Flor.' fee.
TiJelcifes
&
Cartanz.
tert.
TlJe/el-
Jes
&
C/JaTíatii.
U!t~·.
Lugd.
~att.
p~'.
tert.
quart. Meus &
Pel:~z.
omnes 'felcbijes,
fe~1
in
iis
pro
Cm-patblz,
pro
& tcrt.
Cartbaj!.
fec. & Dltr. Cmj{lthii. quart. Cartbaraffi.
Meus Cbariavi. Periz.
Cbarratbii.
ReCte ta-
rnen prius nomen Fabricius mlltavit in
Tel-
cbines, quod fervavit quoquc Lllgd. Bat.
fee.
&in
primo fuperferiptum voci
Tel-
chijéJ
ccrnimr ,praeter adduCtos enim a Fa-
bricio feriprores, ita lcgendum
eITe.
patc.t
ex
Pallf..qnia
atque Apollodoro.
Et
hJe
qm-
dcm Biblioth. lib.
II.
cap.
1.
fcribit lnaehi
flliITe
filium
Phoroncum,
regem univerfae
terrae , quae poftea Peloponncfus voeata
fuerit.
ReliqmITe
illum filium
Apin,
a quo
Apia fit
diCta
illa regio:Phoronells, inquir,';"";
E>i>";¡o1l0~
~
To.;dr(l~
hn,8I!r.i\6L~!I~,
:'int''i
cÍ?Tl~}li!.
Tbelxionis
ac
Telcbinis
infidiiJ adpet'itlts,jine
li-
heris
exeeffit
evita.
At,
juxta veteres
Si-
cyoniorulll Origines, referente Paurania
lib.
1I.
eap.
V.
p. 123. Aegiakus
pril11us
iD
ea parre Pe]oponneú, quae
ab
co Acgialus
dicta
fuit,
regnavit,
¡bique Aegialeam
ur-
bcm condidit. Híe El1ropem filium rc1iqllit,
is
T'hX"",
Tclchíncm,
cujus
filillS
Apis,
qui Thelxionem gCi1uit, fnerir. Telcbinis
pofteri Te1chinii
diCti
fuerunt,
neque Rho-
dU111
111odo
ied & CYP'um
(ut
1110X
dice-
mus) ineoluerunt.
2 Cmpatbii]
Si
hi cum
Telchine
bella
eontra Argivorum rcgem
PhOrOIlCUl11
geDe-
rint,
oportet
vt
ipH
q110qllC
PeloponnclillTI
ineoluerinr. Sed nulli ibi Carpathii, neque
quífguam Carpathiorum in illa tcrra mcmi-
nito
Corruptum
igitLlr
id nomen apud
0-
rofium
eft,
quod variantium
leCtionul11
mul-
titudo 'quoque oflendere videtur. Refcribo
igitur Carnafii, ve!
Carpafii.
Hujlls emcn-
dationis mihi fons Paulanias, qui Melle-
niCle,
in Peloponncfo, adtribuit
pattcm
regionis quae
K~".!",."
Carnafium,
lit
&
Oechal
ia
diCta
fuerit.
lib. 1 V. cap.
11.
p_
283.
ibique agnofeit MeITeniorum oppidum
Carnafium, hb.
VUI.
cap. xxxv. p. 670.
Commemorat ibidem fama inclvtum Car-
nafium nemus,
K~e'J.""
;;').<><, praetcrfluentc
Charadro
amnc,
lib.
IV.
eap.
XXXIII.
p. 362.
Camajios
vero etiam
Carpajíos
diCtos
fuiile e-
xiftimo, quoniam una cum Tclchiniis Pelo-
ponnefo videntur exceffiITe, atque in infll-
Iam Cvprum veniITe, ibique nobilcm ur-
bem Carpafiam eondidille, quam comme-
morat Strabo lib.
XIV.
p.
68~.
five
1001.
edito
noviil: ubi inrulae Carpafiac quoRuc,
non longe inde diffitac, dcfcribllntur. Car-
pafiae, Cvpri urbis
,duo
exftant nurnmi.
Veneris Cypriac Cllltum teUantes,
in
ii[..
dcm deae ejlls
eaput,
fidus
amicu111
,&
puer
alatus, hlgittam areu
emiITurus
, eernuntllr >
cuminicriptionc
JCAPnA~mN.
Corpafivrum.
F 3
3.
Ad
PAULI.
ORO
SIl
cax
praelium
3
adverfus
PhOrOneUID,
regem
Argivorum
& 4
Parapaüos
~
5
ancipiti
[pe
[me
fruétu
viétoriae
geiferunt.
6
ldemque
T
elchines
&
Car-
pathii
poft
paululum
bello
viéti,
7 patria profugi, ignarique rerum,
.creden-
,
",
'~e~
3
AdverJus
Pboroneum]
Secundus hic Ar·
givorum rex
fuit,
auétore
Eufebio:
cujus
meminit Plato in Timaeo. Paufanias libro
~
l.
fcribit,
hunc difperfos ante Argivos, &
icorfum habitantes in unius civitatis jus com-
puliíle. ApudDionyfíum Balicarnaíleum lib.
I.legimus,
A¡~
.. ¡r
'!l4>.~""i"
primos in Pelopon-
nefo regnaffe.
FARR.
Apollodorus in ni-
blioth. hb. n. cap.
I.
ex Oceano &
Tethye
nJrrat
pl'Ocreatum
Inachum,
qui flumini
Argivorum Inacho nomen
dedcrit,
cujus
ex
Meliffa,
Oceani
nata,
filii
fucrint Pho-
roneus ac Aegialeus. Univerfae Pelopon-
nefo imperaffe
Phoroneus,
expulíls fcilicet
auverfanis,
Telchine
& CarnaÜis, five Car-
pafiis, traditur. Hujus Phoronei monu-
mentum fepulcrale, eique
fiJa
etiamnum
aetate facra apud Corinthios faéta
fuiffe,
memorat Paufanias lib.
JI.
cap. xx. p. I55·
4
Parapafios]
Alii adfcripferunt legi etiam,
Papbafios.
Ego
in uno manufcripto,
Pam-
pafios, fcriptum inveni: in aliis,
Parpba-
Jios.
F
ABR.
Quum nnlli Parapafii in Pelo-
ponnefo inveniaTltUl, hoc quoque nomen
depravatum
c1fe
vi(l.etur. Varie idem feri-
ptum
invenitur.
Ex
MSS. Florentinis fe-
cundus habet
Parpafios.
tert.
Parpbaf"os.
ex
Lugd. Batavi5
pro
& tert.
Pamcbrifios,
fec.
Para/ios.
quart.
Parapafioj'.
Periz.
Par-
tbl,fios.
JVIeus
Parpbafios.
Ultr.
Pbarrafios.
Editi
omncs
Parapbafios,
fola Aug.
Edit.
Pbarpbafios, in
margo
Bittarp.
& llol[uing.
Papbafios.
Reponi debcre judico'Parrhafios.
indicante veram !eétionem fecundo
ex
Lugd.
Batavis. Purrhafii
vera
agnofcuntur
in
-1
e-
loponnefo,
atque in Arcadia commemo-
rilnmr
a
Paufania
lib.
VlIl.
cap.
XXVII.
p.
654.
Fuiique
inter OIympionicas Parrha-
fius Arcas
haud
ignobilis, nomine Dcmar-
chus,
cujus mentlo fit apud eundcm Pau-
faniam,
lib.
VI.
cap.
VIII.
p.
47
I.
5 Ancipiti.fPe &c.] Locum integrum
ita
concipiunt Editio prima cum
Venetis,
An-
te
annos
&c.
dum
Telcbifes
&c. accipiunt,
.fPem
fillJ!
fruEtu
viEtoriae
gefferunt.
6
Idemque
Telcbines
& Carpatbii] lidem
in quibufdam legitur, neque
tokrari
potefl:
idem
, nifi de
Telchine,
ut
capite
eorum,
qui ab eo Telchinii diéti
fuerunt,
capia-
tUl'.
Multi
vero ex MSS. delen,t, quod
fequitur,
&'
Carpatbii,
videlicet Florentini
duo,
Lugd. Batt.
[eco
& quart.
ut
& Mem-
branae noítrae;. fed
.repugna~t
illa
qua~,
ut
a pluribus con]untbmgeila,
Jll
fequentlbus
narrantur.
Pro
congrejju
Lugd. llat.
pro
ha-
bet
congreffionibus.
7 Patria profugi
ignarique
rerum,
cerlcntes
qtw
Je.J
Vulgo
creaentes
quia
Je,
fine ulla
fentent¡a, &
pro
hií1:oria
ineptilime.
LAUT.
Quamvis blandiri nonnullis
polit
Lautiana
emendatio, mihi tamen non adridet. Levif-
fima immutatio nihil afperitatis in [enfu re-
linquit.
In
Orofíi MSS. millies hae voces
quía
&
quod
inter
fe
permutad
iolent;
pro
quía
igitur hic reponi deber e quod, negari vix
poteft.
Pro
vulgata quoque in reliquis
le-
étione pugnant iIla quae praecedunt
ignari-
que
rerum.
Sicuti enim patria erant profu-
gi,
tutum exíllio locum quaefiverunt, re-
rumque ignari, creuiderunt
quod,
occupa-
ta
Rhodo,
quae & infula & longius a Pelo-
ponnefo
aberat,
penitlls
fe
ab omnium ho-
minum congreíliJ abftraherent. Itaque re-
tineo
credentes,
& pro
quía
repODO
quod.
S
Op-
t(
:R
fe
v
q
ti
-.
..
i
,..
nl
le
ql
c;
ql
tl
Ct
el
iT¡
ti
L
A
C
v(
di
el
c;
B
T
5
m
...
ni
pr
te
CT
.'
'2
a-
lr·
U-
.ta
'n-
, ,
ll,
ia-
3d
ini
.n-
ue
us
la·
tes
11a
fT.
na
"if-
re-
tia
úa
rix
!c-
iri-
fu-
re·
)a-
10-
10'
re-
d.
Jp-
HISTORIAltUM
LIn.
l.
Cipo
VII.
47
tes quod
fe
penitus a congreifu totius humanae habitationls abi1:raherent;
Rhodum iniiIlam, quae 8 Ophiuifa antea vocabatur, quafi tutam 9 poi:
[e1TiOnem
ceperunt.
Ante
annos
Ul·bis
conditae MXL. in Achaia
[.1e.
vum diluvíum, vaftatione plurima totius pene provinciae fuit.
10
~lOd
quía
Ogygi,
qui
ttmc
11
Eleufmae conditor & rex
erat,
temporibus ef-
fuibm
(;!ft,
nomen loco
ac
tempori
dedito
8
OpbiuJ]'llJ
Stephanus,
'~J~.,
"Ir.;
¡",ql",,-
,.¡
.....
;1(9011':'
..
'oq"."",
.r;
·M.~e!';·~.Apud
Su·abo·
nem , & Dionyfii Afri
interprctcm
'otp"_
legitur.
FAllR.
Hujus adpellationis
mentio
quoque lit in
Hygini
Poet.
Allron. lih. 1
I.
cap. 14. ubi de
Phorbante,
cujus adventui,
quoties e longinquo adveniens profpicere-
tul'
claffis, facrificare Rhodii folebant.
¡Vam
CUlIl
eort/m
inIulam Jerpentimn rnultitudine
oc-
cupatam,
ci'lJes,
Opbiuffam
lldpella.D'ent,
&
in
ea
multitudine
ferarum
,draco
fuij)'et
ingm-
ti
magnitudine
&c.
9
Tuta}}!
poffeflionem]
Ita
MSS. Ultr.
Flor.
Lugd. Batt. pr. tert. quart. &
Meus,
ex
quibus quart. infupcr in medio auget jibi.
At
vero
non
folum in in[ula
Rhodo
fed &
Cypro
quoque Carpauos &
Te!chincm,
fi·
ve
Telchinios
tmam
inveniífe poJTeffionem,
docet
urbs Cypri Cal'pafia, de qua fupra
e~imus,
& teítimonium Paufaniae lib
IX.
cap.
XIX.
p.
746.
ubi quum
Teumeffi,
in
Boeotia,
commemoravit exifiere
Minervae
Telchiniae,
fine figno,
aedem,
addit.
'E,
;j
1l'
~1r¡x.).tJal'
á:\I~~
if"n
ftl(9:'S~~,
¡,j;,
T
cf,
KJ7r'er:-'
mn
'¡"t;crdn"u,
Tt).xi,~.
ét({JHldJfd,'II
fhGIeg.
1:)
BOlle)
'r~"
;f~Q'
;~eJ~~
~
....
9~l'~¡;
TO'
..
X"¡~.
Deae
cO/{w
nomen
conjici
poteft
a Telcbinibus,
qui
in
Cy-
pro olim
fuerzan,
exItitiffe. Eontm
enim
par.
tem,
qmmz
in
Boeotol'
'lJc71iffent,
¡ibi
lVlinervae
credibile
eft
Telcbilliae
templum
dediciI;ffe.
10
Duod
quia
Ogygií.] Augullinus Iibr.
XVII
CJe
Civit.
Del,
caplt.~.
ait inter lCri-
ptores non convenir e quancto
Ogygius
ip[e
fuerit,
ClljUS temporibus diluvium fuit.
O-
rouus eandem rationem cum
Euíebio
íecu-
tus ell. F ABR. Male icribitur Ogygii,
nam
terminatione
Gracca,
quam fequuntur
0-
roúi
Codices,
fcribi debet Ogygi,
Latina.
ut
faciunt Editiones
Venctac,
cum prima,
Ogigis.
Phoronei temporibus Ogygum ad-
lignat
Tatianus
cap.
LX.
K,,"'¡
""e""'"
r
.~1'
·'l'e(;l'.:""
f'~Jl~O,df..¡'fiTl<1,
7mp
'Ar::p,m¡~"
'fnJAl:l.9~'
iq/
J
,&'1UK.>..VfTf~~;
•
1tt:~T!)~.
Pboroneo, Inacbi
Juc~
ceffori,
aequalis
.luit
Ogygus
aplld
Atbenien·
fes,
¡¡lb
qua
prill!1l11l
dilll'lJium
contigit.
11
Eleujinae
conditor
[5' Rex J
Tran[ponit
:Meus
rex
E.<f
conditor.
Pro
nomen
mox
Ultr.
id
non.
quau vellct id
nomen.
Ogygllm
ve·
ro
potiori jure vindicaífc ubi
Thebani
vi-
dentur> a cujus claritudinc ip[ae
Thebae
O-
gygiae diétae
fllernnt,
portaque
Thebis
antiquiffima exílitit Ogygia. Vide Pan[an.
lib.
IX.
cap.
v.&
VIl!.
p. 719. & 728.
Nihilominus Elcuunii natales [uos ad illum
rcferentes,
conditum oppidum Eleulin
vd
Eleuunam
fernm
ab
Eleuline
heroe,
Ogv-
gi filio, teílc Pau[ania
eodem,
fingendi lí-
ccntiam in ii[dem
carpente,
lib. 1. cap.
xxxv
1 1
I.
p.
93.
e
A..:.
PAULIOROSII
e A P U T .VIII.
De
Sterilit
ate
&
fame
Aegypti,
cuí
J~feph
falertia
Jua
c01ifitluit,
&
de
vrtnitate
Aeg)ptioruJIl
lacerdotum.
•
Ante
anuos conrutae Urbis MVIIL
fuiiTe
apud Aegyptum primum
infolitam [1fiiruendamque ubertatem, deinde jugem atque intole-
rahi1em
famem, cui J
ofeph
, vir
ju[tuS
& fapiens, .divina provifione 2
fub-
venerit, Pompejus llifioricus, cjufque breviator J uftinus docet: qui in-
ter caetera
fic
ait:
.lJ.1ini1llltS
aetate
inter fratres
.foJepb
fuit,
cujas
excel-
km
illgenÍltlll
fratres veriti,
interceptulll
peregrinis
11lercatoribus
vendide-
1·unt.
A
quibas
deportatus
in
Aegyptum,
eum
17lag;icas
3
ibi
artes jalerti
ingenio
perceptlJet,
1 brevi
ipji
regí
5
jJercarus
fuit.
Ncmz
&
prodigiorum
j{¡gac¡jjilllltS
6 erat, &
famniorulIl
pdJllw
intelligentiam
condidit:
nibilque
dirvini
juris
huma12iqtte
ei
i1U;ognitum
videbatur: 7
adeo,
ut
etiam
agrorum
jlerilitatemjitturam
ante
multas
mmos
proJpiciens,
8 fruges
c017g1'egr(lJet:
TanttIque
c,"t'jJcri1llenta
~ius
fuerunt, ut
non
ab
bomine,
fed
a
Deo
rejjJo17fa
,
dari
vidercntur.
Filius
Jofeph
10
.klo)jes
fui!,
quem
praetel'
patenztIe
}(-icn-
1 Ante
GllnosJ
Lugd. Batt,
pI'.
tert. quart.
Al1no
ante
Urbe1/!
conditam, &
fie
quoquc eíl
jn Ed. Aug. quae
pro
MVIII.
fcribic JI1IX.
quem numerum Etl.
pro
& Vcnetae, eon-
fentiente MS. Lugd. Bat.
pro
mutac in
MXLVIII.
Urbis
conditae
Flor. iee. tert. Pro
primum mox
primo
in I,ugd. Batt. iee. &
quarto. &
poíl
tamen
addunt
Ec!.
pro
& V
c-
nctac legimus, quare deinde eaedem [eri-
bunt,
¡tt
Pompejus
biftoricus
rcIert.
verbum
refer!, habenc quoque Edit.
Hittorp.
&
llolfuing.
2 Sub'venerit] Lugd. Batt.
pro
& tert.
jilbveniret. Sie infra
co
greg4Jet
lp[C
Oro-
iius.
In
Pcrizon.
dcil1
JuJtimls non lcgi-
tur. Pro
doca
Flor. [ce,
cocent.
3 I!Ji] Dccfl: a tribus MSS. Lugd. Bat.
4 Rrevi] Lugd. Bat. omnes in
brevi.
5
PercartlsJ
Lugd. Batt.
pro
terco
qual't.
&.
Ed.
Aug.
(arus.
6
Erat,
]
Ed.
Aug. Flor.
tett.
& Codcx
Mcusfllit.
7 Adeo,
ut
etia11l
agrortlm
fterilitatem. ]
A-
pul!
}ufl:inum
lib.
XXXVI.
haec plcnius ita le-
gUl1tur, Adeo, tlt
etiilJn
agromm jterilitatem
ante
multos
annos
jJroviderit
,periiJJetque
omnis
Aegypws fame', nifi
1Iionitu
ejus
rex
ediCto.fi;r-
vari
per
multos
annos
frugeJ"
ju.fJi.[Jet.
FARR.
8
Fruges
congregaffet:]
Haee non [unt Pom-
peji vel J ulliD!, ied ex interpolatione Oro-
fii,
quod in
Taciti
cxcerpto quogyc ob-
[ervavimus [upra
pago
40.
C017gregajjet
vero
dictum,
uc
[úpra
ad
Notam [eeundam in
MSS. quibuillam jitbveniret.
9
Da,.i]
Delent
Jv[SS.
Florentini
duo,
&.
Vltr. Lugd. Batt.
[eco
quart.
Periz.l\kufquc.
10
MO.~les
fuit , ] Haee gloila [equitur in
Lugtl. Bat. [cc. &
Ulc.
Non jécwulum
caf-
Ilem,
fed
/éCltndU1lI
natumm
;
quia
filius
.Mam·
bre
luit
Mofes.
1I
Sm·
J
2,
.C
1
t
É
r
r
(
t
{
1
F
'\
•
¡
'\
{
I I
'1 j
t
F
ti
D
r
ti
b
E
S
il
il
m
.e-
b-
n-
,1-
'e-
'ti
11&
'te
m
t:
fa
~e
!l-
A·
.e-
m¡
lis
'r-
n-
o-
b-
ro
in
&:
le.
in
¡r-
m-
•
¡
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
VIII.
49
Jcientiae
baeredítatem
etiam
formae
pltkbritudo
COllll1lendabat.
Sed
Ae-
gyptii
cum
11
fcabiem
&
vitiliginem
paterentur,
refponJo
moníti,
11
eum
.cum
aegris,
ne
prjlis
ad
pIures
jerperet, lenninís Aeg)'pti
peZ/unt,
1 J Haee
]uftinus. Sed quoniam
'1
haec
ide~
M0J:[es, quem iiti fapientem [cien-
temque fuiffe 1 í adtcftantur, plcruus venufque tamquam per
fe
ftlOfque
gefta confcripfit, primulR fide
ejus
atqueauttoritate,
quam etiam ifti
probant, horum ig'norantia
.16
fl¡pplencla
di:: .delunc facerdotul1l Aegy-
ptiarum fallax malitia confiltanda eft,
qui
ve!
aftu, quod manifeitills eft,
evidentem iram mifericordiamque
1]
veri Dei memoriae iübtrahere cona-
ti flmt, particulatim expofitione
confui:'1,
ne in contlllneliam idolorum
fuorum
.18
eum colendum merito oftenderent, cuju$confilio
'9
adnuntiata
haee mala & awúlio evitata docuiffent;
vel
farte,
ut indulgentius acci-
piamus, obliti fimt.
10
Illius
enim noftri
]ofeph,
qui
fuit veri Dei
fer-
vus,
2'
&.
pro creatura domini
fili
pie intentequc foilicitus, pro-
"ifione ipfi abundabant frugibus quafi facerdotcs:
11
fed
quia
falfi
facerdotes
erant,
cum
caeteJ'Ís
eUlrientibus non dolcbant.
1)
Enimvero
''1
cui
placet, oblivifcitllr: " cuí dolet, mcminit. Q!mmqllam
lmjus
11
Seabie11l
& vitiliginemJ Sic etiam infra
cap.
10.
legitur,
eum in vulgatis J ui1ini
li·
bris
ilt,
ji;abiem
& pruriginem.
Sed
habeo
manuferiptum Juil:ini
exem¡:lar,
in
quo,
fcabiem
& uliginem, menelole quidem legi-
tur,
ilc tamen
llt
vera
leétionis vei1igia
ael-
pareant.
FARR.
12
Eum] Abeil: a
Lugd.
Bat. quarto.
13
Haee Juflinusl Aeldit refert
Ultr.
14
Haee]
-Lugel.
B'at.
pr.
bie.
Delent
quar-
tus
Meufque. .
15
Adte/tantuT] Lugd.
Batt.
pro
tert. quart.
&
Periz.
·uflantur.
16
Suppltnda
efl:
debine
l
Delent
efl
Pe-
rizo
&:
Meus.
bine
legunt
Lugel.
Batt.
pro
&
tertius.
17
Ved
Dei]
DcIent
ved
Lugd.
Batt.
pro
tert. q uart,
18
Eum
colendU1n]
.roJepb
pro
eU1/!
Lugd.
Bat. fee. &
Ultr.
qllaii
vellent
'Jo{epbi
DCltm.
Sed
legendllm
forte
Del/m
colenllltm,
nrout
iIIa
oppofitio
Idolorum
&
Dei
plus ICll1elin
Apologetico Te;·tul,liani OCcurtlt.
tem-
I9
Ad7Z1l11e{ata]
Lugd. Batt.
pro
&:
tert.
annuncianda, arque iidem
mox
evitanda.
20
Illius
enim
noflri
'Jojepb
,J
wjus
'Jofepb
Ed.
Aug.
21
Et
pro
creatltm
d01nini
fui] Lugd.
Bac",
tel"t. &
pro
cumt1lm d.;:
primus,
f5'
procu-
ratm'
&e. V
crum
ea quae fequuntur
doccnt
vulgatam
non
eiTe
immutanelam. Qllamvis
fcil1cet
ielol
olatme
erant
Aegyptii,
eranC
ca-
men
creatura
Dei;
icague
pie
pro
creaCura
Domini
lui
&:
intente
follicitus fuit Jofeph.
MSS.
vero
¡idem eleinde legullt eujus
pro-
vifione>
&:
ilI11d
cuju. in Lugel. Bat.
quarto
¡tídem ínvenitur.
22
Sed
quia]
Lugd.
Bat.
pI'.
fed
quío
23
Enimvero]
Lugd.
Bac. tert. Et,
cuí
pla-
cet,
oblivifCitlll".
quart.
¡/ére
eni1ll
cui
placet
oblivifcitur.
Forte
Fere
mi1/!
&c.
24 Cui placet oblivifcitur,] Sen ten tia Ci-
ceronis
ex
oratione
pro
Murena
F ABR.
25
Cuí
dolet,
71leminit~J
Aufonius in
Cae-
faribus
ele
Domitiano
Epigr.
XI
I.
G
2S
Hile·
,0
PAULJ
OROSll
- temporis
,6
argumentum hiftorüs faftuque retieentibus, ipfa
fibi
terta
Aegypti teftis pronuntiat: quae tune
redada
in
poteftatem regiam,
re~
ftitutaque eultoribus fiús, ex omni fruétu
filO
'7
ufque
ad mme quintae
partis
incefTabile
veétigal exfolvit.
.8
Fuit itaque haee
fames
magna
filb
rcge Aegyptiorum
'9
Diapolita, etú nomen erat 30 Amafis,
quo
tem-
pore Baleus AfTyrios, Argivos Apis regebat. Fuenmt ante anuos famis
feptcm, praecedentcs
a1ü
feptem ubertatis auni: quorum affiuentiam
tanto ncgligentius perituram, quanto uberius
3'
natam,
]ofeph
nofterfo~
lertia
fila
eollegit, & condidit, totamque Aegyptum confervavit. 3 ' Ad-
quifivit univerfam Pharaoni pecuniam. & Deo gloriam, reddens, difpen-
. fatione juftiiTima,
33
cuí.
veétigal, veétigal, cui
honorem,
honorem!
31 omniumque pecora,
tenas,
cenfufque eollegit:
ipfos
autem,
31
qui
femet cum terris
fiüs
accipienaae ftipis taxatione vendiderant, fd.tuta
quintae partis paétione laxavit: Hunc ]ofcph, quem conftituit Deus
Aegyptüs 3 6 confcrvatae falutis auétorem,
quis
credat ita in brevi eo-
rnm
37
excidi[c memoriae)
ut
filios
ejus
atque univerfum cognatio-
IIaCtmus
edidel'M
gemlnot,
gens
Flavia
,jlt-
Jb,
Cur
duo
!J!lae
dederant, tertius eripuit?
. P7x tanti
eJt
ba/miJ)e
ilfos;
q¡da
dOlla
bono-
rum
Stlllt
bre'Cia,
aetermm~,
quae
1l0Cllere,
dolem.
~6
Argument1l7n]
Lugd. Batt.
pro
cerCo
(/ugmentlLm.
27
Urque
ad
mtnc-]
Flor. fec. &
Lugd.
Bat. qliart.
uJque
nzmc
in Ed. Aug.
fija
ah-·
eil
po1l:
JruCtu.
Pro
e.~f9Ivit
Ed.
pro
&
Ve·
necae
CUI11
Parir. perlolvit.
28
Fuit
ilaoue
baec
James]
Haec
tcmporis
notario
ex
Éufebii
Chroni~o
[ampta
eít,
~tglle
apud Auguilin.guoquc legitur
Eb.XVIII.
de Civit. c.
4.
I-liltoria ipfa exítat Gen. 44·
& lib.
2.
Amiq.
}ofephi.
FABR.
1'vIagna
¡¡p-
eil
a l'vlco.
29
Diapolita
1
Diapolito
Edcl.
pro
Venetae,
Parif:
Hitt.
Eolflling.
Diopolita
Aug. & MSS.
Flor.
mcrque
,. & MClls.
Diofpolita
Dltr.
&
Lugd. 1ht.
iCc.
Dicfpo¡¡ta
quart. D;¡¡polit'l
nem
pro
& tert.
At
Perizon. Heliopolita,
quod
& in Lugd. Bat.
pro
fuperfcribitur.
30
A1/!aji~
Amofis
Meus,
AmoJum
Dltr.
3 ¡ Natam Lugd. Batt.
¡->r.
tert.
notam
.
32
Adq!!Í
¡vit 1 Et adqllijivit Lugd. Bae.
fec.
33 Cid
veé'tigal,
veéUgal.]
Locus
eít
aplld
Palllul11
ad Rom.
13.
FARR.
34
Onmiwnque
pecara]
Lugd. Bat.
pro
om·
nimnque
p-ecora
8'
terras.
Perizon.
omnilt11t
teTras
cenfuJqlllJ
ac-
pecara
c:ollegit.
3$
.
QJi
femet
C1l~¡
terriJ~
&c.] Quidam elt
Edltls
& MSS.
qU!
Jemet¡pJos,
minus grato
fono.
lidem
non
melills
]/;atutae
pro
]latu-
tao
Pro
laxavit Lllgd. Batt.
pro
& tert. ma-
Je
quoque
locavit.
Pro
vendiderant, atii
ven"
diderunt.
36
Conftrvatae]
Ed.
Aug. & MSS.
Lugd.
Batt.
pro
tert. quart.
Conjer'Candae.
37
Excidiffe
memoriae]
Ita
Florent.
MSS.
& Lugd.
Batavi,
religuique
omnes,
exce·
pto
Lugd. Bar. fcc. & Dltr. qui
cum
Editis
habent
excidiJfe
memoria,
praeter
All". in
qua
Edit.
memo-riae
qlloque exltat. "
38
Set··
fl
Il
q
d
1\1
tI<
B
III
jo
ro
c~
C~
ni
phi
ve
ub
At
pe-r
nu
ten
gu,
aUI
l'a
le
lb
n~
llS
m
o~
d-
n-
1;'
tU
ta
liS
a-
a-
:ffi
od
Itr.
¡.
ato
gd.
SS.
ce-
iris
in
ler-
HISTORiARUM
Lt:ri.
l.
CAP~
VIII.
IX.
sr
nem pauIlo
poil:
3 8 fervitio addixerint, laboribus
39
adflixerint,. inter-
necioniblls profligarint? Quamobrem non eft mirandum,
fi
nunc quo-
que
4°
aliqui reperiuntur,
qui
cum a cervicibus
ftús
impendentem gla-
dillm praetento Chriiliana nomine averterint '. ipnnu nomen Chrilli
~
l'
qua
folo
falvi
funt, aut diillmulent, aut '1' infament: gravarique
fe
eorum temporiblls aiferant,
qllOrum
meritis liberantur.
38
Servitio]
Lugd.
Bat. quart.
Servitu~i.
39 Adfiixerint,]
Notavit
ad oram
Edlt.
Moguntinae
hane leél:ionem Andreas Scot-
tus,
confirmant eandem tres MSS. Lugd.
Batt.
pro
terco
&quartus,
niu
quod
in
pri-
mo
lit
adfixerint.
Vulgo
adfeeerint
40
Atiqui
reperiuntur,]
Periz. MS. ji
nun~
quoque
repe-riuntur.
Lugd.
Batt.
pro
fce. quart.
ji
nune
quoque
aliqui
reperiantur.
4 1
Qua
jalo
Jalvi Junt,] Lugd. Bat. quare.
Quo
Jawi
junto
Flor. tert.
Q;lo
Jalvati Junt.
4 2 InfamantJ Lugd. Bat. quart.
diffq;.
1l14nt.
1
x.
,
De
inundatione
fub
AmpbiElyone
&
Deucalione
regibus,
pejle
A.e-
thiopica,
Libero
patre
lndiam
rvqffante.
A ·
nno DCCCX. ante Urbem conditam, I Amphiél:yon
At11enis
tei'-
tius a Cecropc regnavit, cujus temporibus. aguarum inluvies
ma~
jorem partem populorum Theifaliae abfumpfit, paueis per refilgia
montium liberatis, maxime in monte ParnaiTo, in
cujus
cireuitu
Deu~
calion ttmc regno potiebatur:
gtÚ
tune ad
fe
ratibus eonfilgientes
fuf-
ceptos, per 2 gemina ParnaiJi juga fovit ahútgue, a qua proptcrea
3 genus humanum reparatum ferunt; 4 T
lillC
etiam
in
AetlJiopia pe-
1
AmpbiCfyon]
Vulgo
hic,
& lib.
n.
Juíh-
ni
mendofe,
Ampbitryon
fcribitur, eum Am-
pbiE/;yon,
legeuaum
elTe
non
modo
e libris
veto
verum
etiam e Paurania lib.
l.
eOliítet:
ubi fcribit:
Cecrope
mort!io
Cranaun,
rep;no
Atbenarum
poritum
fuijJe,
quem
Ampbiayon
per
vim
expulerit.
De
hoe diluvio Auguili-
nus de Civi.
Dei.
lib.
XVIII.
e.
10.
His
tern:poribus,
inquit,
ut
VaITO
Jcrip}it,
re-
guante
Atbenis
Cranao
fuceeJJore
Ceeropis,
ut
autem
7lOflri
Eujebius
8'
Hieronymus
~
adbuc
ftes
eodem
Cecrope
peTma1'le1!U,
diluviumfuit ,
quod.
adpellatum
efl
Deucalionis,
ea
quod
ipJe
re-
gnabat
in
earum
terrarum
partibus
,
ubi
mi.zxi.
me
faE/;um
eJl.
F ATIR.
2
Gemina
Pamaffi
jugaJ
Media
vox
abcfr
-ab
Ed.
Aug.
3
Genus
bumanu1Il
J :i\lalunt MSS. Flor.
fc~.
tert. cum
Meo
&;
EJ. Aug.
genus
¡JO-
mznum.
4
Tune
etiam
in
Aetbiopia.
J
Hace
ex Euo
fcbii
Chrouico
deferipta fum, F ABR.
G 2
~
n.
52
P
AV
L 1 O R O
SIl
ftes plurimas dirófque morbos, pene ufque ad defolationem exaeftuaviífe,
Plato' s teftis
efr.
Et' ne forte
(i
divifa tempora credantur 7 irae
Dei
fil-
rorifque beIlici,
ea
tempeftate s íübaCtam Indiam Liber pater fangui-
ne madefccÍt, caedibus opplevit
,.
libidinibus polluit, gentem utigue
!I
nulli unquam hominum obnoxiam, vernacula tanttlm quiete
con:-
tentam.
5
Teflis
efl.]
Ed.
pro
curo
Venetis, prae-
fcrunt teflatus
cfr.
6
DiviJa
tempora
1 Periz.
&;
Meus
diviJa
tempara
efft
credantul'_
7
Irae
Dei] In Florentino tertio abeít
Dei
,.
in fecunao
alia
man'.!
adfcribirur. Ne-
quaquam tamen abeffe
debet,
nam,
quae
haél:enus recenlilit mala, jufro Dei judicio
ejufque ira
immiffa
funt; quod feqllitur,
f~roris
beIlici, & cupiditatis humanac.
fpe-
cunen
efr.
8
SubaCf:am
Ji¡diam
Liber
pater.]
Liberum
patrem Indos fubegiffe Clitarchus quoqlle
in
mis
hiftoriis
de
Alexandi'o fcripfit,
ut
refert Apollonii Rhodii Scholiafres lib.
11.
Argonallt. Verum quis hic
Liber
pater, five
A.¡'"u~,
fuerir,. non
fine
caufa quaerit
Ar-
rianlls·initio lib. V.
FARR.
9 Nulli
unquam
hominum
ob?loxiam
,]
Id
ell:, qui ncque aliis
haél:enus
fervierant,
neque in
alios
fuerant dominati. Ita fere
de
lndis in pace viventiblls [upra cap.
IV.
QJtia
tmlc
apud
illos
?lec
foris
ct'ant
ulla
in-
cendia
bellontm
,
nec
domi
tanta
exercitia
cupiditatum.
Pro
vernacula
tantum
Lugd,
Bar.
quart.
vcmacula
tamen.
e A
P'
U
T'
x.
Be
pOjJUlo
Dei
in
.Aegypto
a.ffJifto)
X
plap.;is
LEg
yptioru1ll,
'
& trmifltu ftnus
Arabki)
ae
reliquiis
ejuJdem,
'
de
jo/is
ardore
quodam
iriff:flo
..
·
A"
uno ante Urbem conditam DCCCV
~'
infanda Aegyptiis mala, atque
intolerabiles phlgas incubuiIfe, Pompejus
CorneTiufque
tefrantur: qui
quidem,cum haec ambo dé ]udaeis referenda proponant , l aliquantulum me
pro
fiJa
diverfitate moverunt Ait enim Pompcjús
,.
'1
five
juftinus,
hoc
modo: Aeg)'ptii
eum
jcabiem
&
rr.;itiliginem
paterentur)
reJponJo
monít¿,
;tlo.)jen
CUill
aegris)
ne
peJfis
ad
plúres
Jerperet,
tep111iniJ
Aegypti
pe/Junto
1
Anno
ante]
Uéerque Florent;
Afmo
au-
(em
ante.
. .
2 Infanda
Aegyptiis
mala,]
Lugd.
Bat.
[ee.
:¡efanda.
quart.
Aegypto.
. .
:l
AIi'luantu}um
me]
Flor.
[eco
alrquantum
. Dux
~¡t
me
propojiti
diverfitatem.
Móx.
Ed.
pro
fua pro fui.
4
Síve
Juftinus,] Edd. pI'. Venetae &
Parir. addllnt
ejus
abbreviator.
Exll:ant
haec.
apud
luilirium lib.
xxxv
l.
cap.
2,
5
.11:
1
P
(
.L
Qj
'V
'V
.il
ni
al
ti
II
F
al
.fu
al
ci
ti
él
fi¡
h
t¡
el
m
gl
q
p
q
V
t
e,
u-
u-
lle
n-
ut
11.
ive
!\r-
Id
ct,
~re
IV.
in-
[tia
gd.
me
lID
ne
. oc
ti,
nt.
u.r:
pro
&
. ant
2,
A;
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
X.
53
Dux igitur
exztlum
faBus j(u'ra
.AegJ'ptiorulll
furto alftulit,'
(juae
({¡"mis
re-
petentes
Aegyptii,
donzunz
redire
tempiflatibus
compulJi
jimt.' 5
At
vero
Cornelius de eadem re
ilc
ait:
Pluri11li
auBores
conjentiunt,
6 orta per
Aegyptum
tabe,
quae
corpora
foedaret, 7
regem
Boa-/.¡orim,
adito
AlJl71lonis
oraculo,
r.emediwn
petentem~,
pltrgare
regnu11l,
&.
id
genus
homitut1Jl,
ut
in-
rvifu1JZ
diis,
alias
in
terras
8'
avebere
ju/fuJJZ,'
Jit'
conquifitum
colMtul7lque
'lJulgus,pqjlqu.am
9
vqftislocis
reliEtumflt,
caeterisper
lácbr)'mas
10
torpentibllJ,
Moyfen
unum
exulum
monut/Je,
n
ne
quam
deoru1ll
bominu11Zve
ope1lZ
fxpeEl
a-
rent, "abutrifquedeferti ,jedjibimet
'3
ut
dud
coelefli
cre-derent,
1
1prillloCUjltS
ílll.'l'ilio
5
4i
'Vero
CórneliusJ
Haecfunt
apudCór.
go
confului.
MSS. &
ex
editis
in
Editt;
nelium Tacitul1l initlo libro 1
I.
Quol1lodo
pro
Auguíl:. Pari!:
Exhibuerunt
primum
Ve.
autel1l nos locul1l defcripfimus, ita
in
Taci·
netae
,dein
reliquae
Ol1lnes.
Defuiilc
quo.
ti
& Orofii manufcriptis libris legitul'.
FARR.
que in fuo Exemplari MS. tradit Co!crus
in'
Invenies apud
Tacitum
lib. Hift. v. cap. 3· Notis[ad
Tacitum,potucruntque
ah Orafio
6
Orta
peY
Aegyptum]
U nus & alter
ex
ipro
fuiíTc
refceata, prouti
habulITIUS
cxempla
MSS. &
Editis,
Cm/o
arta
per
Aegyptum
ta-
jam duo 1
al~cr~ll~l
in.J
uftini
loco,
pago
48.
bes
c01"jJom
foedaret.·
a:[terulTI-
III
1 aclt!
huJUs
pago
40. ubi ver-
7
Regem
Bóccbori1ll]
Ed.
Aug.
regel1l
oh
b::·.tcripto1"U11l
aIiqllantulllm C illllllutata
rUllt.
boe
Cborin.
13
!Jt] Abeíl: ab
Edd.
pI'.
Pari/: & Ve-
8
AvebereJ
~déL
Aug. & VeI.Jetae
vebere.
netis,
llt
&ab
omnibus lilSS.
Íll
quibllS,
Flor.
tert.
fub¡re.
Lugd.
Bat. ice. & UItr. fibimet,
dud
coe!~//;i,
crederem.
Ncque
dir.
ahíre
ut
& "Meus, verum is
legit,
abire
¡u;:
pTicCt, quamvis in
Tacito
inveniatur ut
dll-
fo1llJit.
In
Flor.
tcrt. fic
ame
conquijitli1ll
ci.
E.d.
A~¡g.
habet,
jitJimet
,
duce
cocleJti,
abeft. quafi llltclhgl
vellct,
duce deo.
9'
VaJlislocis J Lugd. Batt.
tre~
va.!/;atis
10-'
14
?rimo. cuius
~u:¡;ilio]
Quantope,l'e hic
cis
Edd.
pI'.
&
Venetae
vaflis in
loeis.
Ter-
locus lllgellla
Erudltorum
vexavcnt,
III
No.
tullianus.
~n
Apolog. cap. xv:
p.
157:
.addu· tis eorumdcl1l
!Id
Tacitum
cerni
potcil.
él:o
fimJ!lter m partes
TacIta,
fCl'lblt
'Va-
A~ud
quem
Scnptor~m
qlllllll
lcgatur,
/ed
ftis
Arabiae
in
loeis.
Neque
tamen addi aut
fibZ1/!e.t,
ut
d¡tn
coelq/h
crederent
,primo eztji¡;
hic aut in
Tacita
debet
Arabiae, quae
Ter-
auxzlzo
credl!1ileS,
paefentes
mi/erias
pepulíf>
' tulliani eft explicado,.
ficuti,
quod apud jent. Ad
eJLlS
excmpIull1 vidcntllr
verbum
eundem
mox
fequitur,
&
a.q~aram
~gentiffi·
cl'edwles
OrollO
largiti quidam elfe.
Id
mis.
Nam
vafta
loca
fimpl!Clter de1crta fi·· enim repcl'itur
primLlm
in Editionibus
Hit
•
gnificam. torp. & Bolflling. deindc quoque in
I'cli~
10.
Torpentibus]
Lugd.
Bat.qual't.
flupen·
quis,
reclamantibllS
Lamen
MSS. omnibus,
tibus.
atque Editionibus vcúIitioribus,
Venetis,
II
Ne
quam]
Lugd. Bat.
trcs
nequaquam,.
Parif. Aug. & prima. Vix quoque indllci'
quod & vidctur velle Ultr. in
quo
ne
ij
q
POfii.qll
,
lit
crcdam a
Tacito
fic fcriptllm
po11:
duorttm
in Venetis additur templorum, ' fuiffc; verum eam
!caionem
puto
profeEtam
qllod & in Parir. invenitur. fuilfe
ex
dllplici
fcriptura,
prout
notllll1 eit,
12
Ah
1ttrifque
d~¡erti,]
Haec
yerba, -quam· & plus femel in Orofii cxcmplaribus MSS.
vis in nofiris vetuíl:is
non
legantur,
tamen impreffis etiam
Venetis,
inveni,
fi
diverfi.
quia funt apud
Tacitum,
reliquimus.
FATIR.
tas fcripturae in Codicibus
occurrcrct,
u .
Detiderantur quoque in
ommbus,
quos e- tramque leél:ionem in contextum llonnun.
G 3 quam
,4
P A U L 1 O R O
SIl
auxilio
credentes,
praefentes
mi/erias
'5
pepulijJent.
Itaque Cornelius di-
cít,
quod ipfis Aegyptüs cogentibus, Judaei 16
.in
deferta propulfr fmt:
& portea fubjungit incaute,
17
quod ope Moyfi dueis
.in
Aegypto
mife-
rias pepuliffent. 1 s Quare ol1enditur, quaedam, quae
pet
Moyren
l1re-
nne
19
aEta
funt,
fuíffe
eelata. Itcm Jui1inus adferít, pulfum aeque cum
populo Moyfen,
'o
[aera Aegyptiorum fuilfe furatum: quae Aegyptios
armis recipere molientes, coat1os tempei1atibus "
ac
repulfos domum re-
diffe.
Et
lúe aliquid amplius, &
fi
non
totum,
prodidit, quod
ille
ce-
lavit. Quapropter quia
:rVloyfi
magno
illi
duci teftimonium ambo dixe-
runt,
11
ab
ipfo ficut per eum & gefta
,;
& diéta
funt,
'4
proferentur.
Cum
quam fuiffe
receptam,
addita
voce
At. id
Ego
l)lalim
porro,
& integnml locum ita re-
ell: Alius
(fdl.
Codex Iegit) veI
omi1Ja.
formandum exiftimo. Sedfibimet,
duci
coe.
!}uto igitur io uno
ex
Taciti
exemplaribus ·lejli,
credermt
porro,
cuju,s
auxilio
recentes
(vel
exll:itillerecenteslllfforias, io altero
praifentes,
prarjéntes)
mi/erias
pepuliffent.
Nam
creden-
conjunéta haec quum a defcriptoribus fu-
tes
omoino deleri debet.
Ed
Aug. Iegit
re-
j1Jent, prius
recentes
deinde
migra1Je
in
cre-
puliffent. &
mox
propulfi
ju,nt,
Ubl
,junt
pro
amtes. Malim itaque legere
recmtes
miJe-
jint,
meae
Membranae,
& DItr. quoque
"¡as,in
quibus
verbi~
exhortatio eft Moylis ad exhibent.
Judaeos,
quos bene io futul'um fperal'e ju-
15
PepulijJent]
lic lcgendum cum MSS.
bet,
corroboratos eo, quod modo recen- Lugd. Batt.
terco
&
quarto,
non
propuliffent.
tes miferias, in
Aegypto,
io tranlicu ma-
ut
eft in vulgatis.
ris
Rubri,
in perfeCiltione hofiium, fuerant
16
In
diferta]
Flor. fcc.
in
diferto
prop¡ll-
perpeffi. Si velimus retinel'c vulgatam le-
ji
finto
ten.
in
deJerta
propulfi
jint.
étionem
praifentes
mi{erias,
non opus
tot
17
QpodJ
Quatuor
MSS. Lugd. Bat.
u-
turbas
excitare,
quot
in Notis ad
Tacitum
terque
Flor,
bItr.
praeterea & Perizon. hic
invenias,
quum fenfus
lit
limpIex: & fatis habent
quia.
Q.uo¡:l
adnotavi
ad
emenda-
clarus. Judaeos in locis vaftis. atque in· .tionis meae eootirma¡:iooe¡n fupra
pago
4 6 .
llOfpitali
dcferto,
confticutos, litim famem- J 8
Qitare
J MS. Dltr.
Qjta
i1J
re.
que in futurum & omnia triftia
veritos,
19
:;¡t'ta
funt J Lugd. Batt. pI'. & terr.
deponere metum omoem vult l\1ofes, libi, fat'ta fimt. .
d~c.i
coel~~i.C
qt: i
non
fhis
c~nfiliis,
.red'
.20
Sacra
Aegyptioru11lJ
Lugd. Biltt. pI'.
dlVIOO
auiplelO,
11Ios
regat,
&
11'1
hane vJam tert. quart.
atque
jacra
A(gyptiorum.
ducat)
credere,
&
quare?
quia jam
opem
21
Ac
repuVos
d01lZum
redijJé
1 Lugd. Batr.
ejus erant
experti,
ubi
'?
in
Aegypto,
lit
iídem
ac
puljos
domuili
rediffe.
Meus,
ac
re-
patet
ex
fequentibus. Videlicet ftulcum e-
puljos
domi
rediJJe.
rat
futura
m.etuere.~
ineerta .eos
'.
qui
~o-
.
22
Ab
¡pfa]
Abeft a Lugd. Bat.
tert
..
De-
do praefentlbus., Bfque certlffimlS malIs, JO Lugd. Batt.
pro
& fec. cum
Edd.
p¡'im.
eodem
Moyli
duce,
erant erepti. Refiat 'VenetlS & Parir. Sicut
quae
p.
e.
Ed.
Aug.
initium hujus commatis, quod etiam
Vid
quae
delet
..
pro
quae
in Lugd. Bat.
terCo
eil:
Doéti
vix probare
pollimt,
primo
cujus
nu-
qui..
xilio.
Et
certe
languet oratio. In Editio-
23
E;t
diEta
(unt) Expofuit haee Moyfes
ne
prima OroGi
fic
diftinguitLu:,
fed
jibi7llet
io Ex:od.
FARR.
Lugd. Bat. pI'. &
tert.
&>
lk¡ci
coelefli
crederent
primo,
ClljUS
auxilio
&c.
JaCta
junto
Fuere, qui
ad
Tacitum
teutar~nt
,
pTi'l:!).
24
Prof¡;-renturJ
Ed. Au!;.
profcruntur.
Se~
.
E,ti-
(
f
1
!
,
, 1
(
<:
1
t
r
f(
ti
d
E
fe
g:
ql
Vl
m
ti,
D
en
A
q\
d(
ut
ig:
bil
1m
m
)S
e-
r.
u
~
el
~
e-
'0
le
1-
l-
e
1-
'.
1IIS1'ORIARUM
LIB.
J.
CAP.
X.
5f.
Ctnu
populum
Dei,
hoc
eil:,
genus ]ofeph, Aegyptii, cujui ope
ralv!
erant,
fervitio oppreifum labore cruciarent, iníüper etiam ad necandam
fobolem
iüam, crudeli
imperio
cogerent, dimitti. Deus populum
filllm
liberum,
ad
ferviendum
fibi
per Moyfen millcium jubet: contemtufque
~5
diriiEmis contumaces fupplicüs
.6
agit: qui decem plagis onerati
ac
protriti, tandem
quos
dimittere noluerant, etiam
fefl:inare
coegcrunt.
'7
Poíl
aquas in tanguinem verfas, 18 ardentibus fiti graviora afferentes
poenarum remedia quam poenas: poft horridos ranarum fqualores, per
()mnia munda immlilldaque reptantes: poft
'9
ignitos ciniphes, & 3°
nuf-
<¡uam
,fe toto aere vibrante, evitabiles,
3'
poft
mufcas
caninas, etiam per
interiora membrorum
32
horridis motibus curfitantes,
acerbeq.ue
inferen-
tes taro gravia tormenta quam turpia:
33
poil:
omnium pecorum & ju-
mentorum·. repentinam ruinam, ftragemque generalem:
poil:
veficas
31
effcrvefeentes, ulceraque manantia, & (ut ipfi dieere maluerunt)
fcabiem
ac
vitiliginem totis corporibus erumpcntem:
poil:
grandinem
35 eum igne permixtam; paílim homines, armenta atque arbores 3 6
pro--
terentem:
poil:
locuftarum nubes, exhauftis omnibus,
ipfas
quoque ra-
dices
femil1wu
perfequentes:
poil:
tenebras imaginibus diras, n craiEtn-
'Editioncs Vetufl:ac reliquae proferantur,
fen[u non ineonunodo. Aliquanto pofl: Ae-
gyptii deIet Perizon.
etiam
Meus.
25
DirijJim:i.r]
Ita
Lugd. Batt.
pro
ten.
quart. fignifieantiu.s,¡. quam quod in reliquis
vuIgati[que
efl:
durÍJjtmir.
Non
enimdurae
~odo
fed & omnino dil'ae fllerunt Aegyp-
tlOrum plagae.
26
Agit] Lugd. Batr. fee. & guart. eum
UItr.
egit.
.
27
Poft
aquas]
Lugd. Bat.
pI'.
Poft
aquas
tnim
&
pro
verlas
Edd.
Veteres.
execpta
Al.Iguil.
liabent
converjas.
28 Al'dentibus]
Meus
ardentibu!que,
&:
fie
quoque exfiat in
Flor.
tert. In Flor. fee.
dein
del!!l:
paenarum.
29
Ignitos
cinipbesJ
Ed. Aug. & Florent.
uterque eum tnbl.ls
Ll.Igd.
Hatt·.
& Petizo
ignitas
.(ciniPbes.
.3
0
El
miji¡uam
,;e
tata
ae're
vibrame , evita-
hiles:
J Ed.
pro
Et
nu!quam
fe
toto
aiffe
vi-
hrantes
¡ene
i¡¡evitabües.
In
MSS. Lugd. Batt.
dine
ql.latllOl'
efi vibrantes, in Florent. utroqlle
vitabíles.
ut & in
.¡i:d.
Augufl:.
in Veneeis
&:
Parif.
&'
nunquam t.
a.
vibrantes
pene
inm-
tabiles.
3 1 Mu(cas
caninas]
Ed. pI'.
muJcas
pene
caninas.
Ed. Aug.
muJcas
etiam
caninas.
3 2
Horridis
motibusJ Lugd. Bat.
Cee.
&:
VIer.
borrendis
motibus, guod non praetllIe-
l·ün.
Ed.
Aug. dein
curJítantibus.
33
Poft
omnizml
pecorum]
Ed.
pro
cum
Venetis & Parir.
poft
grandml
omnium
peco-
rumo
34
Effervefcentes]
Flor. cert. & Lugd. Bat.
fee.
ejj'eTven.tes.
35
Gllm
igne
permi.xtamJ
Pcrizon.
igne
permixtam.
Ll.Igd.
Eat.
ice.
& VIer.
igtie
commixtam.
3 6
Prútere1ltem]
Ed. Aug. & MSS. Lugd.
Ban. pI'. &
ten.
proftementem.
37
CraffitudineJ
Ultr.
per
permni
craffitu-
dine.
38
Qui
P A U L 1
OROS
II
d.ine·
palpabiles, diuturnitate ferales; poilremo poil lmiformem in tota
Aegypto primitivae [obolis necem, paremque per univerfos orbitatum
tempeftatem, 3 8 qui jubenti Deo non ceiferant, ceifere punienti:
fed
mo~
39
pe1Tuna
poenitentia dimiifos perfequi aufi, ultima nefandae per-
vicaciae expenderenlppllcia.
Nam
rex
eQrum
uruverii.un Aegypti
exercitum,
curribTis
atque eqllitibus inftructum"
in
circumerrantes
e-
git:
cujus numerum hoc
folo
vel
maxime argmnc;nto
conjicerc;
poDo
nlmus, guod eum fexcenta millia vironlffi timuc;nm.t atque fugen¡nt.
Sed protector 4 0 dc;preiforum, &
~ütor
contumacium Deus divifit
fu-
bito Rubrum mare,
ac
dilatatis utriinque marginibus 4 1 rigentium un-
darum,
ip
montis faciem latera erecta. nlfpc;ndit,
4'
ut
inoffenfi
fpe
limitis provocati, pii viam dc;fperatae falutis, impii fovcam infperatae
mortis inJrarcnt. Itaque H.cbraeis tuto per ficca gradientibus, refufis
~l
tergo aquarum
43
adftantium molibus,. obruta eft & ínterfeél:a cum rc-
gc
fuo
uniyerf.:1.
Aegypti multitudo: totague provincia plagis H antc
cruciata, hac poftremo interfeétione vacuata
eft.
Mtant
etlam
nunc certiiIima horum monumenta. ge[torum.
N.¡un
traétus'
curruUll1
3~
Qui julmzti
Deo
110!1
celJel'mzt]
Ed. Allg:
qui
}ubente
Deo
120n
ce.DeTtLnt.
Dltr. MS.
quz
j¡¡bente
Deo
non
celJerant.
39
Peffima
poenitentiaJ
Ed.
pro
pe(Jimae
(pro
peffime)
poeliitentes.
Venetae &
1'ari(
peffime
poenitentes.
MS. Flor. fec. &'
mox
peffima
&c.
40
DePTelJoTumJ
Ed.
Aug. & MSS. Periz.
& Meus
oppl'ejJoru1Jl.
Lugd. Batt. tres
deJen-
jórum.
41
RigentiumJ Floj·. tert. rigentum, fcd
fec.
Tegientil!1/l
fllperfcripto
Tll.
ut
dicat
mgientizl11z.
Vulgata praeitat, rigebant cnim
utrinquc
ve1ut
in m:mnoreos montcs erc-
étae undac. '
4'2
Ut
inoffmfis
pelagi
viis
J»'ovocatz]
~ic
mutavi codice Pariflel1fl provocante , qui
habcbat ,
inoffell/is
pelagi
viis
provocatir.
Et
elici
lnec
fcriptura poterat ex aliis c¡uoqlle,
fed diincilills,
qllibllS
erat:
inoffenji!pe li-
7llitiJ
provoca
ti.
LAUT.
U¡;
inoffenji!pe
limi-
tis
p1"Ovocati
pii
&c.
fenfllS
dI:,
ut
ita
pii,
vidcntes mirabile Dei opus & adjlltricem
ejns
de
X tr:l m , non timerent intrare profull-
15
1'0-
da
ponti,
veluti limit!! ccrto iter facientes,
impii
vero,
occaecati ira & fpe vindié):ae
·pariter ,eadem fequcrcntur via, quafi utrir.
que .aeque tuta. Rcéte igitur
inoffenfi
fpe
li¡¡¡itir,
quod & MSS. omnes, praeter Flo-
rentinos comprobant, & fervavit
qllOqllC
Ed. Aug. & male in prima Editiol1c,
in~f
fenfis
pelagi
viis.
lit
& in Vcnetis &
PariC
amplius,
inoffer¡fis
pelagi
viis
provocatis.
In
iis quae
fequuntur,
jJii
viam
&c.
prima
vox m utroque Florentmo MS. dei:it.
fcc.
autem legit
,pez'
viam
dej'pcratae
mortis
intra-
rento
rel~gua
deful1t. ;
43
Adjtantiu1nJ Lugd. Batt.
pro
& tcrt.
il1}tantium.
quam lectionem
ii
praeferas,
fi,
gnificabit, llullum refugium Aegyptiis pa·
t~liITe,
propter
undan!n~
rapiditatem ;
fi
re·
tmeas vulgatam, refplClet moles
aquarUlI1,
quae
ad
latera veluti montes ereétae, folutae,
atque poit terga Aegypciorum conjunétae,
nullum illis eflugium reliquerunt.
44 Ante
cruciata
l Flor. fee.
antea
cTucia-
tao
Lugd. Batr.
pro
& tert.
ante
j{tUciata.
dein
:M,eus
~um
urroqlle Florentino haud
male
k
i
i
f¡
V
la
le]
Ba
Ce
no
lis
COI
qUI
me
mu
bit
. 4
m1
fae.
det
&1
for;
LAl
dan
4
ubi
tinu
f~,
Dei
jn~
&q
ut
q
lata,
ji
q!
Cae
1
quUl
ota
u m
f ed
> er-
' P
ti
e-
) of-
¡ nt.
fu-
un-
fpe
. tae
lillS
rc-
nte
mm
um
ro-
Ites,
:la.e,..
ltrll-
¡
jpe
FIo-
¡que
inar
'ar"if.
In
,'ima
[ee.
ztra-
tcrt.
,
fi-
pa-
l
re-
lllTI,
ltaC,
tae,
tcia-
dein
llale
k-
HISTORIARUM
LIn.
l.
CAP.
X.
;7
off
rotarnmque orbitae non
folum
in litore,
fed
etiam
4G
in profundo,.
47
quou[que
vifus
admittitur, pervidentur. Et,:ll forte ad templls
vel
ca-
fu,
vel
curio:lltatc turbantur, continuo divinítus in priftinam faciem
ventÍs flu&bufque reparantur. 1 3
ut
qlúfqlÚS
non docetur timorem
Dei
propalatae religionis ftudio, irae ejus tranfacrae ultionis térreatur exem-
pIo.
Bis
etiam temporibus adeo jugis & gravis
aeftlls
incanduit,
ut
fol
per devia tranfveél:us, univerfum orbem non calore affeciífe,
fed
igne torruiífe dicatur: inpreifumque
19
fervorem & Aethiops plus
foli-
tum,
& infolitmn Scytha non tulerit: ex qua etiam qlúdam, dum
fO
non concedunt Deo ineffabilem potentiam,
5'
filas
inanes ratitmcu-.
las conquirentes,
51
ridiculam Phaetontis fabulam texllerunt.
legunt
bac
poflrema
interfeé'tione.
Lugd.
Batt. tec. & quart_
ac
poftremo
interjeétione.
Copulam in Maque pIures
ex
Edd. primis
non agno[cunt. Pro vacuata
efl
in nonnul-
lis Edd.
evacuata
efl.
45 Rotarnmque
orbitae]
Membranae meae,
corifentiente Flor.
tertio,
feribunt
rOCarum-
que
jigna,
orbitae.
Quod non videtur tc-
mere
eiTe
faétum, uoi enim
Ol'bitas
cerni-
mus,
de curriblls judicium initur, quia or-
bitae fllnt figna curruum.
46
In
profund<!
J Lugd. Batt. 1'r. & tert.
in
profundo
nunc. Haec & quae [equuntul",
faeculo,
& patl·um credulitati condonari
debent.
47
QuouJque
vi/m
admittitur.] Editiones,
& fcripti, admittitur, barbare. Sed Oro[¡us
forte,
admittít po[uit, quod Latinurn efr.
LAUT.
Infra pofr curiojitate adjllngunt quae-
dam Edd.
cujufpiam.
48
Uc
quijq1.lis
non
docetur
&c.]
Flor.
tert.
ubi
quifque
&:e.
fec. ut
quifque
non
docetur
timorem
Dei
propalatcie
religionis
{ludio,
ira
(&
fic
quoque in
tert.)
eIus
&c.
Lugd.
Batt. tres
ut
quifquis
non
doceatur
timore
Dei
vel
pro
latae
l'eli¡z;ionis
jludio, ira
ejus
&c.
in quarto tamen eít
docetur
&
irae.
&
in
icc.
& quarto
propalatae.
DI
tI'.
&:
Lugd. Bat.
Jcc.
'Ut
quifquis
non
ducetur
timare
Dei
'Vel
jJrojJa-
latae
l'eligionis
.!ludio,
irae
ejus.
Ed.
pro
Ut
ji
qnis
ti'i/wrem
Dei
non
doceatur
vel
propala-
tae
religionis
ftudio, ime
éjus
&c. quam
[e-
'luuutur Vcnetae & Parir. At in Aug.
fic
.
cxilat,
Ut qltifque,
ji
non
doceatur
ti7llor~
Domini,
pro
latae
religionis
ftudio, ira Dei
trmifaCtae
U.
t.
e.
Non
video tarnen cür a
vulgata difcedam, quam vcrbotcnus com-
probant Pcrizonianus
Meuique,
nifi
quod
In
Meo fit ira pro
irae.
Scnfus Orofii
eít.
ornnia hace hodieque cogno[ci poiTe, ita
ut
quicllnque ítudio propalatae religionis •
id
eil,
agnitione Chrifrianae religionis,
ut
unice verae & hllutaris, non finat
[e
doce-
ri,
experirnentum capiat irae Dei in incre-
dulos & pervicaccs, adeoque
(ut
loqui
tur)
terreatllr exemplo tran[aétae ultionis ira¡;
ejufdem.
49
FervoremJ
Ed.
Aug.
furorem.
In iis
quae [equuntur plus jolit1l1n, priorem vo-
cem Codex meus non agnofdt.
50
Dum
non
cOllcedunt
Deo
J Dltr.
dU711
non
reddunt
Deo.
Ed. Aug.
dml!
no?)
cedunt
Deo.
SI
Suas
inanes
ratiu1Zculas]
Sic emendavi
ex MSS. Lugd. Batt.
pro
tert. & quarto •
c.onjentie~tibus
Edd.
pri~na,
Auguil. Vene-
tlS
& Parir. Vulgo legltur atque ec!iwr.
dum
non
concedunt
Deo
ineffabilem
potentiam
fuam,
inanes
riltiunculas
&c.
imo lubens
quoque dcleri patercr
i71effabilem,
quod a
meis Mernbranis abcfr.
52
!?-idiCltlar;¡Pb~iitontisfab1l1amJ
Cum llac
narratlOne convemunt, quae Plato in
Ti-
maco de Phaetonte fcribit. FA
II
R.
Poil:
Pbae'to?:tis
ad[uunt
Pbilojopbi
Lugd. Batt.
pro
&
tcrtltls.
H
PAULIOROSII
e A p U T XL
De
parricidio
Danaidum,
de
Bujiridis
crttdelitate,
tIe
Tereo
,.
Progne,
&
pbilomela,
&
Perjeo
Aftam
populante.
l tem anno ante U rbem conditam.DCCLXXV
..
: inter
Danai
atqueAegypti
fratrum
filios
qinquaginta parrlcidia
lilla
noue
commiífa. funt. lpfe
deinde tantornm
fce1erum
fabricator Danaus , '
regno,
quod
tot
flagitüs
ad:.·
quifierat, pulfus, Argos conceiTlt. Ibique indigne. 3 periilafis infacinus
Argi-
VIS
,:
1 Inter Danai
atque
Aegypti.]
Danaidum
notum
facinus
efr,
de
quo
etíam
Vírg.lib.
;x
•.
Aen.
lrnpreffurnque
mfas,
zma
¡ub
nof/;~
jugali
Caifa
rnanus
juvenum foede,
tbalamiqlle
cmenti.
F
AD
R..
Edd.
& MSS. quidam Aegifti.
!2
Regno
&c.]
Filiarurn
Danai
facímls ,
poftquam
patria exceITerat
Danaus,
contí-
rriITe
fcrtm.
Nam
Danaus
&
Aegyptus,
'Beli, regis Aeg;ypti
ex
Anchinoe,
Nili
fi-·
!ia,
filü
fuerunt,
jilxta Apollodorul11 Bi-
blioth.
lib.
JI.
cap.
1.
§.
4.
Danau
s,
oJ"a-
culo l11onitus,
CUl11
filiabus quinquaginta ,
confcenfu
nave,
Rhodum
primo,
deinde in
Peloponneful11 confugit.
QUUl11
Argos
ve-
niJIct,
rerrae ejus dominus faétus
eie,
po-
puloque
nomen
fuum dedito
Vencrunt
eo
tempore
¡¡d
illnl11
quinquaginta fratris filii,.
pofcentes,
ut
depouto
odio,
filias
totidem
llxores ipus daret. On1lles fponfos
fuos,
execpta
H ypermneílra,
ex
patrís
Danai
C(,JIl-
filio,
prima
noCte
interfecerunt.
Nomina
omniul11 cxíl:ant apud Apollodorum. Ser-
vavit
Lynceum
fponfum
Hypermneíl:ra,
quod
folllS ex. reliquis virginitatem fponfae
haétenus
non
inminuiITct._ Iratlls
pater
fi-
liam
in
vincula
conjccit,
fed poíl:ea Lyrr.
eco
uxorcm
dedit,
ifque
poft
Dan01l1l1
Ar-
gis
Jominan¡s
cH:.
Q::lOlllOdo
reliquas
fi-
lias,
quas· averf<ibantur
propter
comrniJIúnr
fcelus
proci,
elocaverit
Danaus,
docee
Pan-
farrias lib.
IlI.
cap.
XII.
p. 235. Orofius.
quum
liberas
vocare
pomiITet
,a
potiore
fe··
xu
jilios
di xi t .
. 3
PerJuafis
in
faciiltls
Ai'gi'vis
,1 Paufan._
hb.
11.
cap.
XIX.
p.
152. & 153· l1ae
rano-
ne
perfuaios,
uc
Danao
regnmu
trade-
rent,
Argivos fuiJIe,
refert.
Danaus,
qumll
Argos
veniffet,
de
Tegno
cum
Gelanore,
Stbene-
lae
filio,
contendit:
ac
quum
eorum
Ztte1'ql!e
ad
populum
multa,
&'
ea
11laxi11le
probab.ilia
&'
júri
cOlljimtanea
dixiffet,
neque
omnino
quae
Geíanor
adferebat,
11linus
aeqlla
viderentllr
,.
cauJJa
ampliata
eft
in
craftinwn.
Póftero
die,
prima
luce,
in
bOUin
gregem
, in
pomoerio
pa-
Jcentem
,
lupus
i1llpet!!11l
fecit:
at~.¡¡e
is
tazWIl7n
ipfllm,
gregis
duccm,
adortus
eJf.
ViJllm
~f&
Aí-givis
Gelimori
cum
tauro, wm
lilPo
eJJe
Danao
aptiffimam
convenientiae
rationem:
quod
¡c¡Iicet, uti
lupus
~fl
animal
bomini
mini1lle·
fmniliare,
fic
propemodltm
ad
id
temporis
nul-
la
fuiffet
DanaZls
Al-givor!l1n
z¡fur
conJuetudi-
neo
Ouare
quwn
taumm
lupus
confeciffet,
f:
re
nata
Argivi
Dil1lao-
imperiztm
adjudicave-
mnt. Adllit
Paufanias,
Danaum
lupum ab
Apolline inmiirllm judicaJre, & propterca-
Lycii
Apollinis
aedem
dcdicaITe.
Et
hillC
in. antiquis Argorum· nnmmülis Apollirris
Lycii
atque
lllpi pars
prior
1Il
ímpetu
pina,
paffim
exprimuntm.
4,
StlJe;.
ni
ir
tI;
ci
te
g¡
el
tu
til
la:
ql
oi
(3.
ni
,
..
,
J,,,
D,
'fe:
de;
er:
rei
1m
Fl
qu
vu
01
lib
ro,,·
fte
De
por
.dii.
Iti
fe
d:..·
.1m'
lU··
ius
[e.
ln.
io-
ie-
!m!
ne-
ad
(3'
¡we
lit,
:líe,
pa·
"Um
e(t
ejJ"e
!wd
ime
¡ul·
,di·
, e
~'Ve~
ab
:rea·
¡ine
inis
é1a.
tbe;.
HISTORIARUM
LIlJ.
J.
CAP.
XI.
59
vIs;
'1
Sthene1am; qui eum 5 profngum egentemgue exeeperat, regno
expulit, atque ipfe regnavit. 6 Bufiridis in Acgypto eruentiHimi ty-
ranni erudelis hofpitalitas, & emdelior religio tune fuit: qui 7 innocen-
tem hofpitum fanguinem düs, fcelenlln
nlOmm
participibus, propina-
bat;
8 quod exfecrabile
fIne
dubio hominibus, viderint, an
ipfis
etiam diis
4-
Stbenelam,
q/Li
eum
profugum.] Sthele·
num, vulgo
hie
eorrupte
legitur,
[¡cut &
in Eu[ebii Chronieo
hoe
nomen deprava.
tum
eíl:.
Caeterum Pau[anias in Corinthia-
cis
[cribit,
Danaum
ex
Aegypto venien-
tem,
non
Stbene!arl!,
red
fiHum
Gelanol'em re-
gno expuliife. F
ABR.
Stbenelum Cod. Periz.
cum
Edd.
Vett.
Stbenelaum Lugd. Batt. qua·
tuor & Vltr.
Stbenela'l1l
Meus
cum Floren-
tinis.
Quem
vera
Gelanorem
Pauh'mias eum
E-
lanorem, [¡ve
Helanorem
vocat
ApollodoJ"lls,
qui eundem Danao tradidiife regnum
ferio
oit,
'#
T
(&«.f1}¡E1«,IJ
CJeiJ'T~
~J;lN01
E).J_A'~
•
'll'J'1?
t>""¡,,¡JIJ.,,.
invitum
[ane,
ut
patet
ex
Paufa-
ni,a,
••
li~.
e9dem
c~p.
~v!.
P;
145',:
/1,,;
.,,,~,
¡
,"71"
~
Alfi'rT~
;r)..dG~s
f?Tl
ri).Qa4:~
:,
l:9r~f
..
).ce.,
Tt1,
m'to,x,
'l"~,
A)'I'V9(®--
~(Jl,a7Aa",
~m;ttn1i'
..
Danaus
vero
lEgypto adnavigans,
ad
Gelano·
rem,
Stbenelae
fitiu1n, Agenoris
prolem
regno
dejeeit.
Ab Argo antiguo oriundus Agenol'
erat,
Sthenelae avus hic fuerat.
5'
Profugu11l
egente/Yique
exceperantJ
Prae·
ter
Colon. Codd. omnes
habent,
/iifcepe.
rant, ineleganter.
LAUT.
Malui cum Lautlo,
Florentinis duo bus , [ee. Lugd. Bat.
Meo
at-
que
Perizon.
exceperat
quam fi!/ceperat,
ut
vulgatum fuit.
Eft
enim (gualis faepe in
Orofianis
oecurrit)
imitatio Virgiliaua,
ex
lib. Aen.
IV.
verso
373.
Ejeftum litore,
e,g>mtem
Excepi,
¡'egnique
amens
in parte
locavi.
Mox
ipféque
regnavit
Pcriz.
atqu8
regnavit.
Lugd. Bat. [ce.
6 Bujiridis in Aegypto. ]
De
Bujiridú
~.
".""{,,,
praeter
Ifoeratcm,
Diodorus
in
po·
il:eriorc
parte
lib.
1.
Augl1flinus de Civit.
Dei,
lib.
XVII
1.
e.
12.
lllo, ingl1it,
temo
pore
vel
rex
,
veZ
potius tyrannus, Bujiris,júis
diiJ
j¡IOS
!;O!Pit8S
i;n~1?ol"hat.
FARR.
"2
Innocentem
kojjJitU7IJJ
Ita
Flor.
uterque
ex-
cum Ultr.
Periz.
&
pI'.
Edit. Parif: & Ve-
netis. AJii
innócentu1Il
bojpitum.
Mox
Ed.
Ang.
J!roPinavit.
8
!(;!Od
execrabile
&c. ]
Ríe
loeus alitcr
in libris impreilis
legitur:
¡ed nos l'eligio-
ni
habuiml1s a veteri feriptllra vel un-
gucm difecdcrc.
Terei
f'acinus notum eft
ex:
Ovidiana Metamorphoíi lib.
VI.
FAnR.
Loeus
eflmire
vexatus,
eujus veram leé1ionem fen-
fnmque
Editores
& Interpretes
110n
viden-
tUl'
adfecuti eife.
Ed.
pI'.
legit,
quod
e.tfe-
erabile
fine
dubio
!JolllÍnibus
ijJjis:
ued
l/m
eiimn
diis
videri
pote(l
. . quam [equuntur Edd, Ve-
netae
&·Parit. Hm. & Eolfuing.
Al
Augu-
fiana íie
eoneipit,
Q;tod
e.
l
d.
bomiuibu.
videri jJotefl,
an
eliam
ijJfis
diis
e:t/ecrabile
non
videretur P Fabr.
quod
e ..
¡:
d.
b.
videtur,
quu11I
ijJfis
etiam
diis
exJécrabile
videretur.
At,
in
Sehotti
Ed.
Mog.
tctncrc
fie
mutatur,
quotl
exJecrabile
fine
dubio
bominibus
videretuT.
re·
feétis reliquis.
In
MSS. duo bus
Florentt.
legitur. Q
e.l
d.
bominibus
'Víderi,
an
ipji,
erialJl
diise:,Jecrabile
'VideretuT.
Lugd. Batt.
quatuor & U ltr.
quod
e:ifecrabile
filie
dubio
bo-
milliblls
'Videri
potefl,
an
ip/is
etiam
diis
exft-
crabilius
videtur. q uaíi interferi deberet
non.
in iis
an
non
&c.
Meus,
QJlOd
e.l
d.
bomi-
nibus viderint,
an
ipfis etiam
diis
exftcrabile
'Videtur.
Et
fie
plane quoque lcgit
Ultr.
nifi quod ibi dubium fit an [upcrleripta
.,.,;
'Videtur
virgula quaedam
'Vidóretur
fiJ'ini-
fiect.
Ex
his duo bus
igitur,
atque
l'
lo-
rcntinorum vdl:igiís, fie emendo
hune
10-
eum,
quod
exJecrabile
jine
dubio
bomillibus,
viderint,
an
ipfis
etiam
diis
e.ifecrabile
videre-
tur. vel
fi
liceat audaeiori
eife,
exojJtabil~
videretur.
vel
etiam
exclllabile
videretur.
fcnfus utriufquc lcélionis c1arus eíl:, &
il-
lud viderint,
Tertulli~nus
.&. alii amarunt,
prout
apud eundem
Tertnl!.
Apolog. cap.
IX.
p.
90.
in
i¡(dell!
arboribus
te/IIJ,I/
fifi,
oJ¡-
umbratricibus
fcelerum
c;c.
non
diiEmilia funt
H
.2
illi8
60
PAULIOROSII
ex[eerabile videretur. 9
Tune
etiam
Terei
Prognes & Philomelae
mcef1:o
. parriciclium adjunétum,. atque exfeerabilius utroque convivium per infan'-
dos cioos, additum eft:
cum;
propter fororis pudicitiam ereptam praeci-
famque linguam,
fjJium
parvulum mater oecidit, pater eomedit.
10
lif-
clem
tcmporibus Perfeus a Graecia in Afiam J J tranfveétus
~ft,
ibi barbaras
gentes grayj diuturnoque bello
domuit,&
novilrmle viétor nomen fub-
jcétae
genti
dedit: namque a Perfeo Perfae
11
fLmt
vocati~
mis quae modo praeeeJrerunt apud Oro-
fium,
Janguinem
diis,
fcelerum
Juorum
parti-
cipibus.
Orofiana autem loentio
eíl:
'Videretur
pro
'ViJum
fuerit. Vide. infra Notas p. 64·
al!
numo
6.
9
Tune
etiam
Terei]
Conñrmatur haee le-
fiio ex MSS. Flol'entt. fee. eert. (nifi
qUol!
in tertio fit
ine~(l;lIs)
Lugd. Batt. omnibus,
Ultr. Perizon.
Meo
denique.
Ex
quibus
Prognes
pro
Prognae
Meus
é{
Florentt. fup-
pedltant. Plurimi ex iifdem
eft
eolloeant
poíl: adjunftum,
I?0ft
additmll delent. Ex vul-
!?(ati.s
ante
Fab~lci~1l1
hab~bal1tEl!.
pro
eum
l'an['
&
Venctls,
Tune
etiam
a
Progne
Te-
re!
&'
Pbilbmenae
illceftid
parricidium
adjzm-
Ctlm¡
~(l;,
exftcrabilius
utr!que
c.
p.
i.
~.
add~
tum
eJt.
&
he
ql1oc¡ue
Hm.
& Bolfumg.
m-
fi quod ibi
eft
poíl:
adjunftu11!
deleatur.
Al1-
!:;lIft..
Tune
etimn
Tere!
Progne
&
Pbilomenae.
íncefl~
p.
a.
atqu~
exJecraoilius
utr~que
c;
p.
i:.
c.
a.
e.
,
10
jifdem
temporibus
Perftus.] Perfeus Jo-
vis & Danaes filius profefius ad Cepheum
Beli F. ejus
f.iliam
Andromedam uxorem
duxilj
ex eague
fiHl1m
Pcrfcn fufiulit, á
quo
t'erfae,
qui antea Cephenes &
Artad
adpel1abantur, nomen fortiti. filnt,.
Rero-
dot.
li!J..
VII.
FAH~.
1 t
Tra1?{'VeCtliS
eft
, J Poftrema
vace
auxi
ex fex vel feptem MSS.
Meo,
Periz. Dler;
& qllatuQr Lugd. Batt.
Pl'G
ibi DItr. legit
ubio
1'2 Sunt
'Vocati.]
Sic in plurimis MSS.
Lugd. Bat. quart.
Junt
delet,
ut
& Ed. Aug,
Lugd. Bat. pr.
nam
a
PerJeo
&e. Pro
'Vocati
habent
'Vocitati
EditlOnes
quae,.
dam
•.
e A P U T X
Ir.
Congeries
multoru1J1
fac:inorzí11Z
per
praeteritionem;
A t ego nnnc cogor [¡lteri
~
me profpiciendi
fi.nis
eommodo de tanta
.
. malorum faeculi circumftantia pnwterire plurima, cuneta breviare;.
Nequaquam enim tam denfam aliquan.do filvam praetergredi poIfem,
ni-
fi etiam erebris interdum
f;I1tibus
fubvolarcm.
Nam
cum regnum
Aify-
riorum per MCLX. annos u[quc
acl
Sardanapalum, per qllinqllaginta
l?ropemodum reges
aéhuu
ilt,
&.
l1unquam
pene.
ve1.inferendis
vd
cxci-
. pim-
g
r:
e:
n
cl
d
11
el
14
q
lT
n:
d¡
pl
B:
te
q¡;
co
tal
in
fel
11:0
n-
el-
ti-
Jo-
um
'em
, a
taei
:1'0-
uxi
rltr;
~git
rss~
~ug
..
Pro
Jae··
nta'
are;.
TIl-
!fy-
uta
~C1"
lCll-
HISTORIARUML:ru.
l.
CAllo
XII.
6r
plendis
ufque
in id tempus
bellis
• qlúevcrit,
qlÚS'
fmis
reperietur,
fi
ca
commemorare Z enumerando, 3
ut
non dicam dcfcribendo, conemur ? prae-
fertim cum & i Graecomm praeterelmda non
fmt,
& Romanorum, vcl
m~'CÍme
5 recenfenda
finto
Nec mihi
nunC
enumerare opus eft
Tantali
& Pclopis
faCta
turpía', G fabulas turpíores: quorum 7 Tantalus rex Phry-
giorum Ganymedem Tro)s, Dardaniorum regís tilium, cum flagitioftiTlme
rapui!fet, majore conferti certamínis foedítate detinuit, ficut 8
Phano~
des poeta confirmat, qui maxúmun belllun excítatum
ob
hoc
fui!fe
com-
memorat:
five
qlúa hune
ipfi.lm
Tantalum, utpoteadfedam deomm, vi-
deri vult raptlUll puemm ad libidinetn Jovis familiari lenocinio pracpa-
ra{fe, qui ipfllm quoque filium Pelopem epulis
cjus
non dubitarit inpen-
dere.
Taedet
etiam ipfius
Pe10pis
contra Dal'danllm atque Trojanos,.
quamlibet magna referre certamina:
ql1ac
, quia in fabulis eelebrari
9 folita funt, negligentius
.0
audiuntur.
Dla
quoque
••
praetcreo, quae
de Perfeo, " Cadmo, Thebanis, Spartanifclue per inextricabiles alter-
nantium malomm
'3
rccurfus, Palaephato fcribente, referuntur. T a-
ceo flagitia Lemniadum) praetermitto Pandionis Athenienullm regís
." flebilem fugam, Atrei & Thyeftis odia, ftupra • 5 & parricidia, cocIo
quoque inviia, diilimulo. Omitto
16
OediplUll interfeCtorem
patri~)
matris maritum, filiorum fratrem, v itricum
fnum.
Sileri
malo
Etco-
1
.Q.uieverit,
J Lugd. Batt.
pro
& tert.
quío
t'Venllt.
2
Enumerando]
Sic)n
uno
ex
Lugd. Batt.
melius quam numemnda, lit pamm.
3
Ut
non
dicaml Flor. uterque &
Editi
qui-
daro l1e dicam,
ícd
fuperfcriptum in Flor.
pro
ut
ne
dicam.
4
Graecorum
p.
n.
f-
] Adjungunt Lugd,
Batt. pr.
tert,
bella.
5
Recenj'endaJ
Codex: Meus & FloreN:.
tert. fcribunt
recolenda.
6
Fabulas
tttrpiores,
] Conjunétionem
&,
quae praeeedit in vulgatis
,.
unanimi MSS.
confenflL delevi.
7 Tantalus
Te;;;.}
Quae
hoc
capite de Tim-
talo, Cadmo, aliifque rucuntur, de illis, cum
in vulgus
nota
fint
~
putiduiIl efr aliquid
fcribere. F
ABR.
8
Pbanocles
1 Lugd. Batt.
pro
&
terco
Pha-
!lodc.r
"ljlale.
Vixit
Phauodes,
poi:ta Elegí-
cIem
acus,
poll Demollhenem.
Mcmincrum
e-
jus Clcmens Alexandrinus in
Protreptico
p. 24· & lib.
VI.
Stromat. p. 627. Grotius
in Stobaei
Excerptis
p. 262. & Scaliger ad
Eufeb.
P.41.
Tantali
& Ganvmedis men-
tionem fecifTe videtur in
Poihnate,
quod
infcribebatur "Eg"Tt, five
iC",¡."I,
cujllS
mentía·
eIt apud Clementem in Protreptico_
9
Solita
.¡¡mt]
Periz.
flTent.
ID
Audiuntur.] MSS. quidam & Editi
ad~
jUllgU1ltw·.
1I
Praetereo,
J Perizon.
praeterea,
qudi
praeccdentibus adneéteretur oratio.
12
Cadmo,] Copulam & iidem pracfi.
gunt. .
13.
Recurfus, 1 Lugd.
Eatt~
tres
receffus;
•
l4
Flebilem]
Periz.
miferabil'em.
15
Et
parricidia, J Copula m
dderi
jubent
Lugd. Batt.
pI'.
& tert. -
l<í
Oedipum]
Editi
quidam
O'
Oedipum.
H
;}
!lZ
M¿.,
62
PAULIOROSIl
clem
atque
Polynicem inutuis laboraífe coricuriibus, ne
qlÚS
eorum
·par.;.
tícida non dfet. N
010
mcminiífe
17
Medeae amore
faevo
fauciae, &
pignoruru. parvulorum caede gaudentis, & quidqllid
illis
temporibus
perpetratllm conjici· datur: qualiter homines 18 fuftinuerint, quod
et·
iam aftra fugiífe dicuntur.
..
17
Medeae
amo.re
Jaevv
Jauciae,] Rerpicit
i1lum loeum
Ennii
ex
Medea,
.
. Nam
nunquam
bera
errans
mea
domo
eifer-
ret
pedem
:Afedea,
animo
aegra,
amo.re
Jae'1Jo
Jaucia
..
Qui
locus
extat
libro n.
Rhetoricorum
ad
IIerénnium,
atque de illis Euripidianis
ex-
prelIus
eft
;
o~
~
~.
:é,.7rt)
o
Jl
¡"~
M.~Ei~
...
Jel'y'iI~
'Y~,
'~d0V"
'INA",;.,
"'E,~11
",¡U~)I
~"WJ\"'YHa:
f
~t1Ir~,
..
Meminit
& Cieero in Coeliana.
FARR.
Flor.
tert. &
Meus
Jauciatae.
18
Suftinuerint,]
Flor.
terco
&:
Ed.
Aug.
jitftin¡¡erunt.
XIII.
Certamen
inter
Cretenfes
&
Atbenienfes,
Lapitbas
&
TbejJalos.
'j
Anno
ante urbem conditam
DLX.
• atrocillimum jntel' Cretenfes
_.
& Athenienfes certamen ftút: ubi populis utrimque infeliciter
profligatis cruentiorem viétoriam Cretenfes cxercuerunt: qui nobilium
Athcnienfium
filios
Minotauro, utrum 3 fero homini,
an
humanae
. beftiae aptius dicam nefcio, devorandos crudelitcr addicebant, atque
informe prodigium
effoiTls
Graeciae huninibus faginabant.
'1
Iifdem
diebus
Lapithae & rhcífali
famofis
nimium certavérc
conflic1ibus.
1
Anno
ante
&c.]
Ex:
MSS. Lugd. Batt.
llllUS
annorum ante U.
C.
numerum definit
ad
DCXL.
Duo
alii ad
DCLX.
-
!l
Atrociffimum
inter
·CretenJes.
J
Roe
bel-
lum
Minos
rex
Cretenfium
contra
Atheni-
enres movit
propter
Androgei
interitulU, de
quo,
&
Minotmiro.
Diod. lib.
IV.
Plutarchus
• in
Thereo,
Paufanias libro
1.
FApR:
~
Fero
bomini,
an
bumanae
b~fliae
]
Quum
prifcae Edd.
omnes,
prima videlieet, Aug.
Venc:tae
&:
Parir. ita hune
locum
expreífe·
rint,
Hitto!'p. reliquis exemplum dedit
re·
poneu<li>
i(i/tU11lanc¡e
beftü¡e
quod
&
Fabr.
Sed
&
Scottus
retinuerunt,
prorrus inlepide.
Suítulerunt enim oppofitionem quam Oro-
fius
fecit,
quafi nefcius
utrumMinotaurum
hominem,
red
ferum,
vocarct,
an bcítiam,
red humanam; quia neque
homo
erat,
qUUI1l
taurino eífet
eorpore,
neque beítia videre-
tUl'
poífe adpellari, quum hominis
haberet
faciem. Conrentientihus igitur eum.antiqui{J:
Edd.
MSS. Lugd. Batt.
pro
tert.
quarto,
Periz.
Meoque,
veterem
reílirui letlio-
nem.
4
liJdcm
diebus
Lapitbae.]
De
LapitbiJ
&:
Cmtauri¡
practer
Palaephatum,
quem
Oro-
fius
S
f<
r '
v
ti
F
J.
l(
Cé
ro
tr
Pl
tu
m
tin
}u
m2
re(
qu
&
nlll
M(
(;01
1 0 g}
r.
es
m
ae
Je
m
lS.
~d
:le.
ro-
.1m
l111,
um
re-
ret
1
in:
:0,
jo-
r&
Iro-
liLlS
HISTORIAR
UM
LIB.
r.
CAP.
XIII.
XIV.
'63
Sed Theffalos Palaephatlls, 5 in libro primo Incredibilillm 6 prodit
ip.
fas
a Lapithis creditos
diCtofque
fuiife 7 centauros, ea quod
difcUl'.
rentes
.in
bello
equites
veh;lti
lillum corpus equorum 8 & hominllm
viderentur.
flus
laudat,
eít
legendus
Diodor.
lib.
IV.
FAER.
•
5
In
libro
primol
Periz.
delet il/.
~
l'rodit] Lugd. Batt.
pro
tert.
prodidit.
7
Centauros,
] Lugd. Batt. quatuor
<Se
Ultr.
byJpocentauros.
8
Et
hominzull]
Periz.
bominmnque.
MelUl
&
homin¡¡m
&
eq¡¡iwm
'lJiderentur.
e A P U T
XIV.
refores rex Aegypti
&:J'tbas
bello
i17fejlans,
'Vincitur.
Scytbae
AJkmz
flbi
jubjiciunt~
A nuo ante Urbem conditam CCCCLXXX. ' Vefores, rex
Acgypti,
meridiem & feptentrionein, ,
divifas
pene toto
cocJo
ac
peJago
plagas, allt mifcere bello, aut regno jungere ftlldcns, Scythis bellum
prim~ls
indixit,
mil1is
prius legatis, qui hoftibus parendi leges dicerent.
•
Ad
quae Scythae Iegatis refpondemnt,
fl:olide
opulentiHimum regem
adveruls mopes
fumfiffe
bellwn, quod timcndum 3 ipfi magis verfa
vi.
ce
fuerit, propter incertos
belli
evcntus: nulla praemia,
'&
damna
manifefta. Porro
fibi
non expeCtandum,
"dum
ad
fe
veniatur, fed ul-
tro praedae obviam ituros. Nec mora: nam
diCta
t:.Ctis
infequuntur
..
Primum ipillill Veforem territUltt refllgere in rcgnum cogllnt: deftitu-
tum
vero.
exercitmn invadllnt, omnemque
belli
adparatum capeffunt,
lmiverfam qlloque Aegyptum populaifent, 5 nifi paludibus inpe.
. 1
Ve(ores
rex Aegypti. J
Libri
veteres par-
tIm Ve(ozes, pal'tim
VeJoges,
habent.
In
}uíl:ini libris impreilis
eíl:
Vexores, in
noi1:ro
manuferipto, Vixores,
llt
fortafi"c
Vezores
reél:um
fil.
Ouidam
putant
hunc
efi"e
C].llIl,
quem
Rerodot.
lib.'
11.
:E' ......
e"
nominat ,
& Scythas domuifi"e fcribit.
Tu
lege Juíti-
num lib.
Ir.
FATIR.
Rex
hic
Aegypti in
Meo
Codice MS.
Vae.fdres,
in
alüs,
quos
confului, pailim veJares, Vezozes, vel Ve.
Jogpt
vocatur. Pro.pinqulllll huic nomen
cíl:~.
diti,
quod Sefoíl:ri a
Manethone
dat1.ir
Seofis.-
Vide
Diodorum
Sieulum lib.
I.
cap.
5~.
2 Ad quae] Ed. Aug.
aique.
Mox
tdcL
qlJaedam,
1·~/pondent.
3
Ip/i
magis]
Ed. Aug. & tres MSS. Lugd.
Batt.
fibi
ipji
magis.
Mox
Meus,
vice
'lJe1ja
..
Ultr. inde jéd
damna
manifefla.
4
Dum
ad
Je
veniaturl
VIt!'.
& Lugd.
Bat
..
[ee.
tlt
ad
fe-
veniatur. Periz.
dmll
(j{1
Je
'te,
niant.
J Nifi
pa/udibus
] Periz. &
Meus,
ni a
pa/u,..-
PAULIOROSII
diti,
6 repellerentur. Inde continuo reveru, perdomitam infmitis
cae';
dibus Aiiam, veétigalem fecere: ubi per XV. annos iine pace inmora-
ti,
tandem uxorum flagitatione revocantur,. 7 denunciantium, ni
re":
deant, iobolem
fe
a fmitimis quaeuturas.
paludibus.
unus
ex
Lugd. Bat. ni
paluclibus.
"Pro
popula.Dent
major NISS. pars amat
po-
pulll!lJiflent.
6
Repellermtltr
] Sic in omnibus
cmat
MSS. & ita locutus videtux fui1le
Oroíius,
pro
eo quod
Latinim
en,
atque fubftituc-
runt
Editiones
omnes,
praetcr
A~lguítanam,
Fabricjanam,
&;
Mogune.
repulj'
fuiffent.
Verum habuimus eandem Orofii
Latinita·
tem
fupra cap.
VIII.
p. 48. infub'Venil'etpro
Jub'Venerit,
&
cOllgregaffet
pro
congregaverit.
& p.
60.
videretuT,
pro
vi/u11I
fuerit.
7 DenunciantiumJ Quidem
ex
MSS. ha-
bent
denunciantibus
vel
renunciantihus, fub-
audito fcilicet
¡1Ij¡.
e A P U T
xv.
Amazonum
origo,
mores
&
facinol'a.
M edia autem tempore, apud
S~yt11as
duo I regii jnvenes • Plynm
& Scolopythus, per faétionem optimatum domo pnlu, ingen-
tem juventutem
{ccum
tra.'Cere,
& 1
in
Cappadociae Pontique ora juxta
amnem Thermodoontem confederunt, campis Themifcyriis iibi
fubje-
Bis:
ubidin
proxima
.quaeque
populati, confpirl'ltione finitimorum per
iniidias trucidantur. Horum uxores exillio ac viduitate permotae, arma
úlmunt, &
ut
omnibus par ex ümili conditione animus fleret, 1 viro s qui
filperfuerant, interfteiunt; 5
a.tqu~
accenfae in hoftem fanguine fuorum,
..
ultio-
1 Regii
juvenesJ
Tres
Lugd. Batt. & Ultr.
reg
es
juvenes.
In
eorum nominibus varicta-
tem
eandem
invenimus,
quam Fabricius
exhibet.
Prior
in tribus MSS. Lugd. Batt.
Plemus
vocatur , in Periz.
Plynus.
Poíl:erior
jn
nonnullis
Scolopeus
quoque &
Scolopeius.
~
Plynos&
ScolopythllS.J
Poíl:erius nomen
varie
hic
& apud Jufiio. a quo hace defum"
ta
fU!lC,fcriptum invcoitur. Nam &
Scol-
l)y~hus,
&
Scolopitus,
&
Scolopejius,
&
Sco-
lopetius
in diverfis lcgitur.
FABR.
3 In
Cappadociae
Ponticae
ora.l
in
J uftini
libris efl:,
in
Cappadociae
ora.
De
Themi-
[eyra praeter alios
DiodO!".
lib.
Ir.
& Ste-
¡;¡Jw¡,¡p,
eiflrll'llef!
¡¡:I>u¡
1 ,
'''''','ÍOl
e.~t'~¡.,..
..o~:
~
oí
~lti,7ts
~
zZ~,
Qf!.Uf"JtJ
eA
,",.
FA
n R.
Ed.
Aug.
Ponti
&
Cappadociae.
MSS.
Lugd.
Batt. tresCappadociae
Pontique
ora.
atque
ita
repofui,
iuffragante quoque Bongarfio
ad Juíl:inum lib.
Il.
cap. 4. ubi MSS.
fuo~
ita quoquc exhibere tefiatur.
4
ViTos
q1!i
filperfuerant.
]
Supe¡:fu
e
rcl1/t,
non
fi¡pererant
,
cíE
in vetuíl:is.
Ephorus
lib.
IX.
ut
eíl:
in Scoliis Argonauticorum
Apollonii,
fcripíit Amazonas contumeliis
adfeétas
~
viris,
rum
iIli
ad
bcllum
qi1od-
dam extra fines profeéti
clfent,
eos
qui
domi rcmanrerant interfecilfc, caeterofque
redeuntcs
non
rccepilfe. F
AnR.
5
Atque
accenJa~
ü¡
bofte¡¡¡
&c.] In Editis
ver·
ti
P
n
n
n
JI.
If
ti
pl
re
p~
ve
gu
.ult
cid,
illa
ftir
ftel
ultt
run
aué
fiUI
MS
pro
mo.
dixi
dici
nelT
XUII
(5
pace
tuft:
7
Sic.
9»)."7
lrf"
T
¡l""I
:J»eJ,.
mI/m
,.is
a
"lit J
FAn¡¡
8'.
prim
e';
a-
e-o
ta-
Iro
'it,
os
n-
ta
le-
,er
na
[Ul
n,
.0-
:R.
~d.
'ue
:íio
lOS
f¡t,
rus
ll:ffi
liis
Jd-
:¡uí
lue
itis
'C.-
HJSTORJARUM
LID.
J.
CAP.
XV.
65
tuticmem eaefbhlm conjugum, fmitimorum excidio eonfequuntur. G
Tune
pace armis quaefita, externos eoneubitus
incunt,
editos mares mox
e-
neeant,
femmas ftudiofe
nutriunt,
7 inuftis infantium dexterioribus ma-
millis, 8 ne fagittarum jac1us' mpedirentur, lmde Amazones didae. Ha-
rum duae
fiIi~re
reginae, 9 Marpcfia &
Lampeto,
quae agmine
ruvifo
in
duas partes,
vici.t1im
emam
belli
& domus clIftodiam
10
forticbantlll'.
Igitur eum " Europae maximam partem domuiifent, Afiae vero aliquan-
tis
civitatibus captis, I Z ipfae
EphdiIm,
aliafque urbes condidiifent,
praccipuam exercitus
fi.ü
partcm
ol1l1ftam
opulenti11ima praeda,
domUlu
revocant:
'3
reliquae, ad tuendum Afiac imperium reliétae
C11m
Mar-
pefia
regina,
coneurfu hoftium trucidantul'.
't
Hujus loeum
eape11it
vc¡-ba
haee
ita,
nuflo bono fenf'u diftin-
guuntnr.
atque
accel~/ae
in
boflem
,j"ang!tine
jito
.
ultionem
caeJorum
conjugum, jinitimorum
ex-
cidio
cOfljéquuntur.
Cogitabam ejici debere
iIla{anguine jito, pl'ae[cl'tim quum apud Ju-
ftinum, unde haec dc[umta [Unt, non
ex-
ftent;
vd
poni debcre
poit
COlljugum,
ita,
ultionem
eaejo/'U11!
COlljugum
j"anguine
jito. Ve-
fum quum recepta leclio omnium MSS.
auétol'itate
confirmetur,
[ola deilinétione
mlltata, atque repoflto jímgu i
71e
jitol'um ex
MSS. Lugd. Batt. fec. & quart. arquc Vltr.
pro
Ja7lguine
fuo
,.
locllm
filOUI1l
elle exiíl:i-
mo. Acccnws in hoítem [anguinc
Ü10l'llm
dLiÍt
has mulieres Üroflus.
lit
quae jam
tli-
dicill'em, maritofLlm iuorum
necc,
filllgui-
nem
fundere,
viros tl'llcidare, quacque [e-
XUll1 fortiorem decerellt, facere &
patio
6
TZI1;c
.j;a.ce
a.
q.]
Lugd. Bat. quan.
TIme
pace17l
annis quaemnt. Pro enecantEd. Ve-
tuí'rae
necant.
7
171ujlis
infamium
dexterioribus
1Ilamillis]
Sic
Diodorlls lib.
n.
fcribit, Amazonas, 'i'
~).I.I'n'~~~
T
Ji~'Q'
~~~li
bn~¡tfr
í'fNi
.u.~
1(9'1r4
~;
M,-
iéH
T
tmf<iT&lvfr.;(Jé.u~'t!,
h'%A;j'.
"~.
_~ti,i"i'
C1Vt'~
~~'rq
.n
U.Cl!j:
7;'
AK~~{¿~6.'
mÚ'l11t;
7Jlxi1.,
Ti, tR&w,-
:veJ",.
Hoc
eit,
Pí'rginibus dextram
mam-
mam
i1,'ure1e,
ne
in praetiis
tumOl'e
fuo
corpo-
ris
agilitalem
impedat,
eaque
de
cuuja
jaCtum,
'lit
Arlla~unum
gens
boc
nomen
immU/:it.
FAnn.
?'
NeJagitta1'1l'llJ
jaCtus
il1i:edirmtur
:]
Ed.
pnm. & tres
1\15S.
LHgd . .tíatt.
jaEtu.
Unus
15
Si-
Cum
Vltr.
mus'.
v
Cl'um
híc .fagittarum ja-
Ctus
videtllr
eiTe
rcétills. quum [crvct idem
Juítinus lib.
JI.
cap. 4. Oror. lib.
VlJ.
cap.
3 6 • ultra mellfltram bumani
jaCtus.
Mox
Ed.
pro
unde
&'
Arn{¡'Zones
dié'tae.
9
JvIal'pefia
&' Lampeto.]
Ita
fine ulIa va-
rietate in noítris manu[criptis Iibris OrofH
& Jllíbni harum rcginarum nomina deferÍ-
pta
le¡~untur,
non lit in vulgatis, "tlartbe-
jiu &
Lampcdo.
FAnR.
10
SOl'tiebm¡tuT]
Lugd. Bat. quart. &ud-
bantur.
.
11
EUTopam
11lax~·lIImn.
partel~
domuWellt,]
S;c Colon. Latllle. Qmdam lllc
ma:x'ma
ex'
parte
legeW1JL
LAUT.
At
FlorentillllS uter-
que cum Perizon.
1Ililxima
parte, Ed. Aug.
EUl'opae
nzaximam
partl!ill
qllod ego preatllli.
12
¡prae
Eph~/um
alia/que
urbes.]
Ah
A-
mazoniblls, auétore Strab. lib. 1 r. t:ondi-
ras
& cognominatas fel'llllt,
Ep.hejúm,.
SI,'!)'r-
nam, ·liIyrrbinam &' Paptan. Mcminit Eu-
itaÉhius quoq.uc in Dionyfium. F AI;R.
li'ra~
aurem
Ephejim¡
Iegunt Lugd. Batt. omncs,
Mcu[qu~.
13
Reliquae
ad
tuendum] MSS. Lugd. Batt.
tres ita cxprimullt,
reliqua
ad
tuenduptl
Afilie'
inzperíum
relírta
wm
111.
1'.
c.
b.
trI/cirial
U!·.
Vulgatam defendit Juítinns. p,·o
imperíulIl
Periz. habet
refS!11tm.
14
Huius
locum
cap~(!it
Oritbya.l Sic Jll-
fl:inus
[cribit > in loeum Marpeflae
flliam
cjus
Orithyiam rcgno i'llccef!iflc. Hic tamen in
vetllilis libris
cit,
Hujus
IOC1llll
Sillqc,tiI;(¡
1
'6
..
•
66
PAULl.oROSIl
15
Sinope filia, quae
frngula.rem
virtutis gloriam perpetua virg initate
cumulavit. Hae fama 16 excitas gentes tanta admiratio & formido in-
vaferat,
'7
ut
Hereules quoque, eumjuffus fuiifet a domino [uo
13
exhibere
arma reginae, quafi ad inevitabile perieulum deftinatus, univerfam
Gr~e~
Clae
capelJit.
FA
n
R.
Lugd. Bat. terr. cujus
lq-
CUrI!.
15
Sinope
jiU!!,] Omnes libri
MSS
. .
OrC!-
f¡j,
ne uno
qUldem
excepto, non
OrztbyU/,
fed
SillQpe
legunt, quin & Ed. Aug. 3 uam -
vis fola inter editos, id comprobat. Neque
me
movet,
quod apud
Jul1:inum
Oritbyale-
gatur,
atque ex eo id nomen in Oralio re-
pofuerint
Editores,
nam &
in
J uitino quoque
olim
Sinope
.fcriptum fuiffe
Jeor,
unde in
MS. fuo
te!1:atur
Volfius fuperferibi, legen-
dum effe
Sillope.
Praeterea duabus de cau[-
fls
reponi hoc debere nomen judico, quia
fcilieet & ip[a Sinope magni nominis fuit
Amazon,
a-
qua Sinope, Ponti urbs, nome!l
& originem
trarir,
tlt patet ex adduébs
a Vo!lio tefl:ímoniis, & quia J uítinus &
0-
rofius eo
tempore,
quo Hercules expedi-
tionem in Amazonas [umfit, praefuiíle iii:
dem duas tradunt [orores, Antiopen videli-
cet
&
Orithyan,
lloc
vel'O
in
loco,
non
duas_
five forores live filias in regnum fuc-
ceffiffe Marpefiae matri fcribant, red unam
eamque Marpefiae filiam, quae Sinope
at!-
pellata nobis fuiffe videtur.
16 Excitas] Flor. merque & tres Lugd.
,~
..
t:f"'<'<fI
I"",~......
Id
e!1:,
Cum
Herculi
mandaturn
effet, ut
Hippolytae
Amaz.ollis
cill-
gulum adferret,
expeditionem
contra
Amaz.onas
fuJcePit.
ltaque Oralius per
arma
intelligit,
'¡
.....
''',;·m'
s.,.>il?f!'
""'''';')\'',
lit
ApoIlonius
lib_
11.
Argon. vocat. Lege etiam doCtilfimum
Commentarium lfaeii
Tzetzae
in Lyc:ophro-
-nis
CafEmdram. F ARR.
Batt. excitatas.
17
Ut
Hercules
quoque
WrI!
juffltS,
fi~·l
Herculis dominus fuit E-ltl'yftbeus,
qUl
Jlli
duodt:cím labores exantlandos praefcripfit.
Hurte aurem laborcm Diodorus lib. IV. ex-
J?
onens ait: 'Ht!9'""" J
~"Jl'"
..&""'YH9'
...
'
'¡,..",,-
).~'TfI1
t
'AMS'~¡'"
~,')'.~,
_{"1'If,l"1'
"rl
""t' 'AMS"J-
18
Exhiben arma reginae] Arma
Ama-
zonum funt pelta & bipennis. Bipcnnis,
quam reginae Amawnum eripuit Hercn-
les,
ut
quam Omphale
ab
eodem dono
at-
ceperit , quaeque ad Lydorum
po!1:ea
tranfierit reges, tandemque in Caria in 01'-
natum Jovis Labradcnfis cefferit, meminit
Plntarehus in Quaeíl:. Graecis p. 301. &
302.
Ubi regina illa Amazonum Hippolyte
voeatur & interfcéta
ab
Rercule fuiffe (pro
varietate fabulae) narratur.
Per
arma ve-
ro cingulum intelligere potuit Orofius ,
iJ-
lud ením ab EuryHheo adferre juílus erar
Rereules? neque [poliad cíngulo poterat
arm~ta
vIrago,
nifi
vel occi[a vel deviéta.
Exlubetur yero híc labor Herculis, in
duo-
bu_s
~ummis
antiquis Imperatoris Macrini,
prllm atque fecundi moduli, HeracJeae
in
Ponto cufis, in quibus Amazonem equitcm
pedes infeétatur Hercules, leonina teétus
&
<:lava
a,rmams.
In altero armata bipenni
r~gma
mmatur, niíi infequi dcfiftat,
de-
dltlOnem pofeenti Rerculi'
in
altero
pre-
hendens nudatam
amJis
H~'cules
,&
clal'a
minax • jam jam cuptam tem:t.
]
f
~
P
b
e
TI
Ir
1/
b
d
r,
t,
Ji
ZI
ft
te
n~
:re
.ae
;úii
:in-
nas
git,
lib.
lum
tro-
ma-
.1is,
¡'cu-
at-
ftea
or-
linit
.&
,Iyte
:pro
ve
..
,
il-
erat
tcrat
jéla.
duo-
rini,
e
in
item
~élus
lenni
de-
pre-
clava
HISTORIARUM
Lm.
t.
CAP.
XV.
. .
ciae
leétam
ae
nohilemjuventutem contraxerit, novem longas naves prae-
pararit:
19
nee tamen contentus examine virium-,
ex
improvifo adgre-
di, & imperatas circumvenire maluerit. Duac tune forores regno
praeerant, Antiope &
10
Orithya.
HerCllles
mari adveétus, incautas
inermefque & pacis incuria delides oppreHit. Inter
caefas
captafque com.
plurimas 11 duae forores Antiopae, lvfenalippe
ab
Hercllle, Hippolyte
a.
Thefeo n retentae funt. Sed Thefcus Hippolyten matrimonio adfcivit,
Hercules Menalippen forori reddidit, & arma reginae pretio redem-
ptionis accepit. 13
Poil:
Orithyam Penthefliea regno potita eft: cujus
Trojano heno clariilima ínter viras documenta virtutis accepimus.
J9"
Nee
tamen
J Edd. quaedam
me
tanto.
prima
nec
tantmn.
.20
Oritb;ya]
Varie in MSS. & Editis fcri-
bitur Ortbta, Oritbia, Oretbia, Ortbya,
Oiritia. Cum Graecis fcribendum eft
Otre-
Tia.
Vide Notas Salmafii in Jufiini noviffi-
ma Editione.
Mox
Edd. quaedam
quamplz¡-
,imas.
21
Dz¡ae
(orores
Antiopae.]
Diodorus feri-
bit,
Herculem e captivis Antioplim
Thefeo
donaífe,
Menalippam
accepro baltheo libe-
raíle. ApoIlonius Rhodius canit, Hippoly-
tam Herculi baltheum donaífe ,
ut
Mena-
lippam per iníidias captam liberaret.
Tzet-
zes mavult;
AntiojJam
fuiífe,
(ex
qua
Tbe-
feus Hippolytum rufceperit) quam Hippo-
lytam?
lit
LY,~ophron
~cripiit_:
..
~;,
~.~~.
Gb"Xo
crr(j"t,~'Jl'
~
nI
-;;m1l~U'S'
"liJ1.'O"~
1~~tU,
alt
Plutarchus in
Thefeo
de hoc 'ipfo agens:
quem lege.
FARR.
22
Retentae
fimt.l
Rcfecant poftremum
verbum quidam ex l\1SS.·
23
Pofo
.Oritbyam
Pentbefilea.]
Penthelilea
Arnazonum regina poíl: Heétoris. caedem
Trojanis auxilio
venit:
rnagnoque numero
Graecorum
occifo,
tandem ipía
[oreite,
pugnans ab Achille interfeéla
fuit,
Diodo-
rus lib. n. Diélys Cretenfis lib.
IV.
FARR.
Memoriam hujus Amazonis, caedifque
e-
jus,
ah Achille faél:ae, fervat hic
NumrnU$
Contorniatus
eX
Mufeo Farnefiano.
1 z C A-
PAULIOROSII
e A P U T
XV
l.
Epilogus
hifloriae
Amazonum:
in
quo
praeJentem
Romano.
rum
caecitatem
injertatur.
P roh
dolor,
pudeterroris humani. Mulieres patria profhgae Europam
atque Afiam, id efl:, I plurimas fortiilimafque mundi partes intrave-
nmt,
pervagatae fimt, delevenmt , eentum pene annis evertendo urbes plu-
rimas, 1 atque alias conítitucndo, tenuenmt: nee tamen 3 miferiae hOmllum
preífura temporum deputata
efl:.
'1
Modo autem s Getae
illi,
qui & nunc Co-
tl1i, 6 quos Alexander 7 evitandos pronuntiavit, 8 Pyrr1ms exhorruit,
CaeL'lf
etiam dec1inavit,reliétis
vacuef:'lCtifque
9 fedibus
fuis,lOac
totisviribus
torRo-
manas ingreili provincias, fimulque
ad
terrorem diu oftentati,
focietat~m
Ro~
1
Plurimar
fortiffimaJque
mundi
partesl
Ed.
Aug. plurima¡
mUlldipartes
fortiffimafque.
Mox
Edd. quacdam &
centum
p.
a.
2
Atque
aliaHOll]tituendo
1 Ed.
pI'.
& Lugd.
Bat. tcrt.
atque
alias
conftruendo
Parir. &
Venetae in
con]truendo.
Lugd.
:Bat.
quart.
aliaJque
exftruendo.
.3
Miferiae
bominum]
Ed. Aug.miferia
hp-
mmum.
. 4
Modo
autem]
Abeft vox poftema a Pe-
rlZ.
5
.Getae
illi,
qui
& nunc
Gotbi.]'
Sic
Rie.
rcinymus in Genefin.
Gotbos
aberuditis
an-
tiquis Getas nominatos
efre
teftatur:
Getas
autem trans Acmum apud Danubium fedes
habuifrc allétor eit
Dio
libro
LL
& in
Do-
mitiano Xiphilinus ex eodem.
ldem
Dio
librum
de
rebus Gothorum
r.n<"
infcripfe-
rat,
ut
ex Suida cognofcitur. Claudianus
etiam paffim
Getarum
nomine
Gotbos
intel.,
ligit. Sed Graeci rerum ecclefiafticarum
fcriptores illos
rJ
..
.!1.,
vocant
..
F
ABR.
Sic
B.
Hieronym,us in Genefin
Gothos
ab eruditis
antiquis
Getas
adpellatos fuifre teftatur.
Claudianus etiam paffim
Getarum
nomine
Gotbos
intelligit; &
Getas
trans Aemum,
a-
E,.ud
Danubium fedes habuiíle anétor eft
)JiI~-t.
lib. v, Sed Graeci
mulll
Eccleíiafti·
caru~
fcriptores illos
ró$~,
vocant.
LAtTT.
6
Q.uos
)1lexander
evitandos.]
Strabo
libro
VIL
fcribit Alexandrum in ea expeditio-
ne,
quam adverfus Thracas trans Aemum
incolentcs fufccpit.,
ad
Getas
pcnctl'afre,
eorumque civitatem in fuam potefratem re-
degifre. F ABR. Orar. lib.
VII.
cap.
34-
Ma-
ximas
iltas
Scythicas
gentes, fonnidatafque
cunEtis
majoribzlS,
Alexandro
q¡!oque
iUi
Ma-
gno, ficut
Pompejus
Corneliujq¡le
t;fió¡ti
jimt
>
evitatas.
7
E'Vitandos]
Lugd. Batt. omnes cum Ultr.
'Vitandos.
8 Pyrrbus] Lugd. Bat. Cyrus. Male. is
enim A1exandrum praccedere debuerat, &
loquitur Orafius de magnis
regibus,
qui
congrcdi cum Gothis verlti fuerint, quamvis
ad eorum terras penctrarint. Cyrus eo ut:
que non
pervenit,
is
Scythiae bellum infe-
rens,
turpiter viétus , occubuit.
9
Sedibus
JUÍ!",
J Non agnofcunt. pofrl'c,
mam voeem Edd.
pro
Parie & Venetae_
10
Ac
totis
viribus
tot
R.
i. p.] Feci
ex
toti'
Romanar.
LauT. Emcndationem Lamii
quam in Editione Moguntina recepitScot-
tus,
confirmant
ex
Codicibus MSS. Flor.
tert. & Ultr. eaque nihil ccrtius
eft,
quam-
vis
leaio
Ello. principum, primae &
Au-
gLl"
B
g
el
n
m
~r
LtI
ftf
na
fi'
\'il
éti
m,
M
ell
'/l01
fee
fen
pro
plü
de
tu,
1
hib
fuit
ben
thi!
culi
Lm
re-
lu-
1m
,,;
;0-
G'lf
~o-
~m
~o~
T.
ibr.
:io-
um
fe.
re-
I;[a-
~ue
fa-
llt.
1tr.
is
&
q~li
lV1S
ut:
¡fe-
tre-
e ..
utji
:or-
lor.
am-
Au-
gLl"
HISTORIARUM
LrlJ~
1.
CAP.
XVI. 69
Romani foederis precibus [perant: quam, armis vindicare potuiiTent; exi-
guae
habitationi~
fedem,. " non ex fua
eleélion~,
fed
ex noftro judi-
cio
rogant: qwbus
fub¡eél::a
& n patente uruverfa
terra,
praefume-
re,
t 3 quam
eiTet
libitum, liberum fuit: femetipfos ad tuitionem Ro-
mani regni offerunt, quos
14
falos
inviél::a
regna, timuerunt.
Et
ta-
men caeca gent!litas, cum haec Romana virtute
'5
gefta non vi-
deat,
fIde
Romanorum inpetrata non credit, nec adquiefcit,
clffi!.
intelligat, confiteri
be~eficio
Chrifuanae religionis
(,6
quae cognatam
per omnes
populos
lidem jungit)
eos
viras fine
prac1io
fibi
eiTe
filb-
jeél::os,
quorum feminae majoretn terrarum partem inmenfls
ca~dibus
deleverunt.
~uíl:anae,
ferri poffit,
ac
totis
'Viribus
tuti re, fedcfqlle figere poDent.
Duo
ex
MSS.
1I.omanas
&c. quae fignificant nemioe refi- Lugd. Batt.
peunda.
.
ilente irruptionem in provincias Roma-
13
Quam
efTet
libitum]
Urtr. MS.
qua
el-
nas fecilfe, adeoque fine dubio Romanorllm, jet
lib#um.
EéL
prima~!¡Od.
Pro
fuit
Flor.
fi
velint belli facere periculum, praevalere [ec. fuiffe. quafi velit,
¡liffet.
viribus.
Neque
[olum
fe~uuntur
hanc le- .
14
Solos]
Abeíl: ab d. Aug.
él:ionem Venetae & Pari,. verum confir-
15
Gifla
non
videat]
Rcjeel
~ffe,
quod
mant quoque MSS. Lugd. Batt.
pro
& qllart. intrufit
Fabricius,
Contra offinilllll MSS.
Meus [cribit
tatos.
Quod
vero
in reliq uis Editionumque fidem.
Ita
enim
edidit,
gefta
eil
toti
Romanas
&c. nihili efr. .
120n
~ffe
videat.
11
Non
ex
Jua
eleEtione]
Lugd_ Bat. quart.
16
Quae
cognatam
per
omnes
populos
fidem
'IIon
Joo
eleEtione,
[llpra
babitationis
jilae Flor.
jungitjSic
cdidit 'Fabricius, lccutus Vetu-
[eco
Owfius infra lib.
VII.
cap. 38.
Q!tarnob-
fiiores
Editiones,
quac omnes hane ¡cél:io-
rem
Alaricum,
cunCtamque
GotboTllm
gentem
, ncm
probant,
nifi q
1I0d
cognata
fide
lega-
pro.
pace
optima
f$'
quibllJcUllque
Jedibus
JuP-
~ur
in
,Aug.
At
MSS. omnino
omnes,
quo~
pliciter
ac
fimpliciter
orantem, &c. Lucanlls
m[p~x¡.,
vel quorum
habeo.
c,!IIationcm, ,
de piratis , Pompeji Magni adparatum me-
~~gmta1ll
praeferunt; quae leého
III
Hittorp.
tuentibus, lib. n. vf. 579· llfql!l7, quae poíl:ea prodierunt, Editionibus,
margmem occllpat.
In
MS. Lugd.
Bat.
Angllftaque
domuln
terrarum
in
jede
po-
quart. iI![uper legitur
fide
jungitur. Vulgata
pO/cit.
reél:e fefe
babet,
Chrifl:iana rc1igio, inqllit
Oroíius, jungit cognatam fidcm
pet
omnes
I2
Patente]
Reél:e. nam
paTente
qL10d
ex- populos, id
elt,
facit,
ut
omnes populí
hibent Edd.
Venetae,
Parif.
Hitt.
& Bol-
per
eandem fidem, non amplills alieni ab
[uing. contra
pro
& Aug: quae
patente
ha- invicel!l
atq~e
hofrcs
fint,
fed fratres &
bent,
locum tueri nequit. non patebat
Go-cognatl,
qUlql1e
a.d
unum ecc1efiae corpus
this
terra,
fed
patebat,
[ubjeéta
illoru111
o-
pe~·tinent,
memJ:¡raque fint unius corporis l
cutis,
ut
quoquovcr[um
vellent,
irrumpe- . CllJUS caput Chnfrus efr. .
I 3
CA.
PAULIOROSII
e A P U T
XVII
..
De
raptu
Helenae,
&
Trojae
e,widio,
CUIn
admoniti{)ne
nd
LeL7()relll.
A t vero ante Urbem conditam I CCCCXXX.
anno,
raptus He1enae,
conjurati:o Graecomm, & > concuruls
mille
navÍum, dehinc de-
cennis obfidio,
ac
poftremo [tmonup. Trojae excidium praedieatur. In
quo
bello
3 per deeem aunos
cÍuentilTIme
geilo,
quas
mtiones,
quan-
tofque populos idem turbo involverit, atque adtlixerit, Homerus
poeta,
in primis
c1arus,
luculentiilimo carmine 't palam fecit: nee per m'dinem
filme
1 CCCCXXX.
allno.]
Ita
fcriplimus ex
:métoritate librorum rnanufcriptorum, cum
vulgo legatur, CCCCXXX.
[7
amplius
alZno.
De
hoc numero ]Jlura dicernus libro fe-
quente,
cap.
IV.
FARR.
Edd. Hittorp. &
:Bolfuing.
ex~ibent,
CCCCXXX. &
ampU1!s
anlZo.
Sed
pnrna,
Aug. Venetae & ParIr.
\lt & MSS. Lugd. Batt. CCCXXx.
anlZO,
deletis reliquis. l\eliqui MSS. omnes Fa-
bricii emendationem adprobant.
Mox
rap-
lu
Helenae,
tres ex MSS. Lugd. Batt. &
decennalis
Ed.
pI'.
curo Parif. & Venetis.
'2
Concurrus
mille
lIavium, ] Rotundus nu·
merus
c1artis
GraecorulTI,
ut
apud
Virgo
n.
Aeneid. & apud Ovíd.
XIll.
Metamor.
mille
carinae.
Apud Euripidem in Orefte Cho-
rus
Mellelaum
fic
affatur.
u
~}.I"~""
"e9'"
.c¡<lm,
',;,
"1"
.
A.t,a.
»,~p',
ubi in Scholiis no-
tatur,
~7PJeTlrr~l,,,,
¡~(A!1i%'11I
;"e¡.3p.;, 7Imú'","I ,¡l
lmr
uf
,í;f~
'l~'
·E~.í,,,,,~
~}¡.",
~,
7'.;';
e'f.
Ergo
ille
voluit,
naves
fuiffe,
MCL
V. Vide
plura
in
Senecam Tragicum a Mart. Delrio.
e variis allata F
ABR.
3
Decem
annosJ
Ab
his verbis incipit no-
bihs ille Codex Florentinus, qui primus
nobis audit, veneranda\! ínter omnes MSS.
Codíces vetuftatis. Initiurn ejufdem, depi-
étis fumma cum cura
ad
Archetypi fidem
literis , huic loco inferere fpeétandurnquc
proponere vifum fuit.
Mox
pro
quas
Lugd.
Batt. quaruor cum Vltr. &
Ed.
Au~.
prae-
ferunt
quantas
nationes.
&
ad
-iIlud
m primis
Ed.
Aug. adjicít. 4i.
in.
pluribus
..
: Ó
ece
m
l\N
N(>S
CI>.U """''1""1 $ s', 0'"1 E 9 8 S
'LO
"I'
uas
!
i
-N
bo..,TIQN
es
9
ua.N'T09
9"
po
puLosl'heCD'TU
l\&G',
\ 1
Nuoll.H!.R..l'Ti'\..'Tq'''''-OfI1X-e
p.."lThoa,
eR...U&
po
'
4-
Palam
lecit: J
Sic
MSS.
omnes.,.
ut
&:
Scottus
param
Jadt : edidcl'int . .
Nunc,
q1'lod
Edd. V
c:tcrcs
:1CqlJ.~
[cio cur
FabnclUS
& ft:quitur aben a duobus
MSS.
LL1gd.
Barr
..
5
QJ!"
nt
VI'
,
',\
at
.~
1ft
'.f¡
,
íh
pI
111
tu
gt
au
Ll
m:
ra'
no
n~
re
It:
Te,
qll.
ut
ac
Er
iu
qu
el
el
fri
.ID
fr,
TU
lü
PI
&.
d(
fe
ce
P(
11
.pl
e,
le-
In
n-
a,
:m
nc
10-
i>
'go
ide
rio.
00-
ous
SS.
~pi
em
lue
gd.
ae-
1ni$
laS
1\.1)0
,e.".·:
10d
tt.
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
XVII.
71
nunc retexere noftrum eíl:, r quía & opcri longum &
(Jnmibuy
nr;t~;m
vidctur. V crumtamen
qul
diuturJÚtatcm
iUíus
o1Jf¡Jiúni, , (;',crfiufló
atrocitatem,
6 caedem, captivitatemque dídicerunt,
údcant,
11
r::;ú(;
uto,
qualifcunque
eft,
prae[enü$ tempórís fta.tu nff'enduntur; 7
fiUi:lS)
h(1-
fies, occulta mifericorrua
Dei,
8 cum per omnes tc:rras
íHftruCti~
UJ-
piis
bello
perfequi poffint, pacis gratia 9 praet.;;nti3
(J!lidiLm
[1,=r
fym-
nia maria
fecIllUntLlr:
& ne [orte hace
qui>::tis
amr)fG;
fac:;r:: credan-
tur,
10
feipfos
ac
perícula fua pro
R')manoru.fi'l
pace
ac]h:.:rCu:3
ali:~15
gentes offerunt.
'5
Q!tia
&
operi
longum]
Rl;!fu, neque
auliieuoa Ed. Aug. icnbens optre, ficutí in
Lugd. llat.
pro
a fecunda manu quoque io-
mutatum inveni. Lugd. BaL terL & de!et.
6
Caedem]
Dlcr.
caedemque.
7
S;¿Yos,
iJoftes
&c. ]
Hl.ljllf;
loei fenfus e-
rae
ooleuriar,
praecípue,
íi difií1JÜio mi·
nor ante haee
verbaponeretur
,&,
!.lt lIane·
nllS
faétum
fuie,
eommate fic díftíngl.lc-
rentur,
flatu offtllduntur,
qu,o$
b(1l~¡
&e.
Ita enim ilIa, quac pracceffenlTIt, 'Videaut,
ji
reEl:e
&c. videbantur conjungi debc:re hífc'e,
quosbofles &c. reliéta ambigu¡tate magna,
,/trum
vox
bofles
in primo
3n
in
'lICJlarto
c-"fu
accipi deberet. Unde
faCmm.
opmor,
ut
;n
Erimo &
tenia
Lugd. Batavis litera q
cum
luperfcripta o aliam
lefuoliem,
"ictcJice:::
qu~,
indigitaverit. Sed fenfus }:L':ll p::r fe
c1a~us
elt.
Videant,
inquit Om:ills ,
no·
cunone
Tertulliano &
aJiis
fcriptori:Cu.s
Oui-
ftianis,
ut
fapra p. 59.
ruXIIDUS,
~,'aM:::
{l-
. miliari,
lltrum
reaento
hujas noirri
weillpié),rís
ftacu, de quo
pauci,
&.
in
<m:::,'Ql1l:s,
"lplle-
nmtur,
ofiend"ntllr; quos ¡píos, mos
fuci-
licet,
qui de praefcntibus queruntur tem-
poribus. :hailes
Gorbj,
(quomm
poceíllid:l.
& rnultitudo, in fine capiris pr<.ecedcnti"
ddcripca fuie)
nequaquar;¡ihl].ll~li[er
tlrac!¿,,;t,
[ed pro
qnibus,
ydllti
Jll.cjis
.&
a::Dliu.:1s,
con.tlu
alias
b:ubros
{:1lgJ]:,:¡-e,
:ic'i.i1Jle
iQ-
perlUffi
RomanmIt
YioJicm::,
id::
]tK!!1::E0$
0-
tlendunt.
lo
q~o.
cerre
~to~.
~i¡:c~rrü,-'1l
t,,;,m-
.pOiUm, &
ChníLQEOS
P:¡¡CIlS
fiet,,:[¡;"J;o
LI·
bis turbLtGl'es,
fl;'d
Dei,
pmpte!'"
Ch.riit1inmlll
l1C:~]C!]
?la~c:;l!1tem
qUI~.Nj8!'d;
¡t)iie:
fñhi.-ra!.<::
jWj:1~,~~:>
lnlttit]ll)rinl]~1]]
,Patg1ll1JD
agiíH")~I["eT:::-
d~~iWé'Jr,~.m~L
({uac vero
[¡íe«
limp!l";,[,lie
f;.¡;d;lí~,
e'Jfll.ll!l",1<'llJI:e
pro
Rr:Hf.anf.i
11"e
ff~I.UL~~I!),!Gf.:'r:I:·}~tll
tne~-::~i
~;.ilu'(nl~
!¡,to;:rr::,.
~o~
&l¡t~
f$le~~~;,.
~l[¡!~¡;
rJ'~~:rJ1H;:':
ZkD'
¡Í)'rv··:ffuCl
dll~'"
tcnbújn~T!JT
lfJ
nTI3t'
),:,I'P"".;;r~.~',
tl~~\·=.
i[";,,:d:~L.
,.wJI
..
lb·
bri
:Ceptími.·
•
8:
C'~TIJ]'
,f{fli'r
1~',f.!i!Jf'U:f
1¿;"\~¡Z):
..¡~_~I~ul
prrimnl.~
~r"'jx.
a
L!llgd.:
l1,:¡t.
Jl7.
Pro
JS~i¡nJi¡I'1t,.r
lJkr
..
,/
:n,.¡,¡·
iiú.
lSd.
A!U~¡g.
i1lí!J:
Q
nJJ¡t'f.1t.,
p¡rtL)'
flatt.
pi!'
•
.&
!ten:.
&.
Fhr.
tt'c.
&:
Puíf.
J<>'!!fi1J.l.
V<E'IKIC:~'~
vero
t··It"r·
@}f/¿,JUl
l{f'rr¡'r~~'
~
1!.t::~~;I~\CTI
wmrt.
iI§f~
pro
..
"\"lra¿Qs
~
~l~J
~a
tIQ.l~~
""\
o~'!L¡:":J2
~::Irillt')~l
..
llillJ
jp't::rac1l"1l.
k~.~r!.llltlT',
IC\Gill.
['::z-1Ti"
lW
¡ru
!,t'¡Eml~]t
:01r((;I·j~iliI,~:.,
~GI;Pi..'IT;J'P:(¡I¡
:~~~Qi~
fu(]'~:é~"
lxcIDrt
~~
23CJ~ru.
~1:~id'Lt.:1Jjr·
~"c~:~~:i:1.\~~~r:!~!:::~"~~~=,~~~:i:¡:
CruÜ::"11
:rPE~)s
GOX.Tlli¡U1j;
tiÍ.iill,~uE:.
§lr:ilill
i.dhuci~,-
~'t.J
ot!~~ns
-
oDli1:áihw.
·eI.
ífiulE
.~tlD¡Ii.:.:!,
lltCtllJJI
1
,1:J.D.ii
Fi"~<;:~~1jjl'
c;,r
1'1/'ri!lj!j~J
t,¿
rj'Ml.·
.:L..&il~T~
l"¡;c1Jl
l!IJ:JtUliJJ
,CI}dG'cl.
~!G~~i~
:~:~~E~~~~~~~~:~~¡~:~~si~~~
'e~,i:"2':te
~It
'(~
¿¡1G:cJ:l~'llil:~
LillgJ.
T¡;.!li1l.[.¡,ili
.
.,.,
- !
..
P A U L 1
OROSII
e A P U T
XVIII.
Aeneae
in
ltaliam
adventus,
&
variae
dades
ejufilem
temporis.
'plucis
praeterea anrus intervenientibus, I Aeneae, •
Traja
profugi,
ad,.
ventus in Italiam quae arma commovcrit, gualia per triennium
beI,.
la 3 excitaverit, quantos populos inplicuerit, odio exclruogue adflixerit,
+ Iudi litterarii difciplina
nof1:rae
guogue memoriae r
inuf1:um
ef1:.
Rorum
praeterea temporum 6 medio interjacent exfllia naufragiague Graeco-
mm,
PeIoponenfium
cIades
7 Codro moriente, 8 fatorum ignari Thraces,
'nova in bella iilrgentes, & generalis
tlll1C
per totám Afiam Graeciam-
,que
commotio. .
1
Acneo.e
Troja
proJugi.]
Quod
Orofins
fuae memoriac ludí litteratii difciplina infl-
tum
de Acnea
fcribit,
id
hodie
qLlOque
ex
Virgilio in Scholis.pueri cognofcunt.
FABR.
In
Codo
Flor.
antiquiffimo
adrcnbitnr
l!l
:ivhrgine
In
Ito.limn
advent:ls
Aeneo.e.
eaque
manus ejurdem
temporis,
'luod
adnotandum
Juxi,
ut
adparcac, quam
vems
mos fue-
rit,
lemmata ad oras librorum adpin-
gcndi.
Pro
praeterea
Ed.
Aug.
habet
in-
terea.
2
Trajo.
prcfugi,
o.d~'entus
in Italiam,]
Hacc
éfl
fcriptura
trium
Codd.
Flor.
ut
&
Mei.
<i
Trajo.
proful.5J
amane
Lugd.
Batt.
pro
terc.
quart.
cum
Ed.
Aug.
ex
lhja" fed minus
concinne,
reliqui. Nefcio
aurem,
cur,
con-
tra
omnes,
qU:Je
praccelrerunt,
Ediciones.,
Scottus
in l\foguntina edere
potuerit,
Aeneae
ex
Truja
PTqfugí
adv8nttts, in Italia
'1uae
(Jr!}u~
w;;unove¡'it,
inepta diaüléiione.
3
Excita~'ei":'t,
1 Flor.
pro
excivcrit.
in
Marg.
excrmerit. lec.· in
textu
exercuerit.
red litera
( alia additur manll. terc.
exci'l:erit,
[uper-
iCripto,
excitaverit.
4 Ludí littemlis
difciplinaeJ
pro
ludi littera-
,'TU.
Dein
inujtllm
pro
infomn, omnes
vet(¡!-
res
libri
rctle
agnoicllnt.
LAUT.
5
i?1uflum
eje]
Vera
haee
&germamr(qllod
Latltius
etiam,
ClljllS
leéiionem
ludi
littera-
lis
diJciplinae,
qllae
contra
MSS.
eil:,
non
pnlbo,
yidic)
kélio
eH.
Confirmant illalll
Florentíni
pro
& íec.
Periz.
Mcu[que,
cUll1
Ed.
Aug. reliquae
Edd.
infitum
eJt.
MSS.
Lugd.
Batt.
pro
&
terco
injll1lCtum
efl.
Flor.
terc. inditmn eJl.
6.
Meáio
interjo.cent]
N0n
fuit hoc' mu-
tandum
a Fabricío ,
[equente
Seot~o
, in
in~
terjacente,
liect
media
interjacenti, tres
ex
Lugd.
Batt.
habeant,
&
medio
interjacent:i
11ells.
Probam
lcétionem [ervant
Florentr-
ni tres
cum
Edd.
Vett.
fed Allg. cum
MSS.,
Ultl". &
Pcriz.
kgit
media
interiacent.
7
Codro
moriente.)
Nota
hiíl:oria
eil:
ex
Eu[ebii
Chronico,
J uil:ini lib. n. Velleji 1'.
a quibus nonníhil difcrepat Valerius
MaJe.
lib.
v.
cap. 7. Elegantifiíme
rem
perfecu-
tus
eH:
Lycurgus
in
Lcoeratem.
Paufanias
lib.
1.
feribít,
Codrum
non
longe
ab lliITo a
Peloponnenfibus
interfeéium.
FABR.
8
Fatorum
igno#
Tbram
,]
Colon.
fro.Cl;(J-
rumo
Materni
lib.
faCtorum,
uterque
male,
ex
hiitoria. V
crum
iUud, ignoti,
pro
ign,¡-
ri,
quamvis multi fuo
loco
turbanmt,
La-
tine
tamen
a
no
bis eil: reil:itutum. Plautus
Pfeudolo:
Scio,
natis
praediC'as.
LAUT.
Per-
mutari a Veteribus fignificationem, fle
ut
pro
ii?rluti
ponant
ignari"
p.lu.rimac
Ovidii
loca
uoccnt. 18.
Metam.
lib.
I.
vf. 134.
FluCtibllS
ignotís
injh!tctvere
carino.e.
Ubi Heinihls
teilatur
Me,Ueeum
optimum
ha.-
.~
h¡
ce
x.
Id
Ibi
Ut
He
ign
pie
p.
1
lib.
Patt
íl:ini
fcrit
re l
poni
2
lef-
el-
it,
1m
:0-
es,
m-
llm
SS.
oro
QU-
in-
ex
'l/ti
¡ti-
SS.
ex
r.
1X.
:u-
¡as
ba
mI
1<\,'
HISTORIARUM
LIB.
I. CA·P.
XVIII.
XIX.
73.
habere ignaris,
quo
pro
uti
Tacitum
ignoto
confirmat; adducit quoque Virgilii locum
x.
Aeneid. 706.
filii
17lei
noverca
fed
matero
Ubi
in Notis
vide plura.
19noti
vera
pro
ignari
inveni
in
fex illis > quos ipfe contuli> MSS. & ill
Edit.
Aug;.
Habet
quoque
úc
Ultr.
Codo
fed
Florentim
a vulgatls
non
difcrcpare viden-
tur.
In
tribus illis, licut in Colon. ji'afto-
rum
(quod
in fcc. in jaftorum fuit muta-
tul1l)
legitur,
licut & in quatuol' Lugd. Batt.
Meo,
Perizon. & DIt. atque Aug. Edit.
Sed
cur
Thr~cas
fatol'um ignotos ve] ignaros
vo-'
cat Orolius ? Vellem id dOClliilent Intcrprc-
tes. An
oraculu111
aliquod illis
datu111
fuit.
quoc1,
quu111
111alc
intcllexcrint,
frt¡í1:ra,
lit
aliis
contigit,
bellul1l reyetierunc?
Non
mel1lini id legille.
Unde
fulpicor
10cul1l
jtun
olim fuiJle corruptum> atque lic l'efol'mari
polTe,
Codro
moriente,
jatomTII
gnaro.
Fi-
des hiil:orica emendationi huic accedit.
In
:fine
Capitis Lugd. Batt.
¡JI'.
& [ee.
emt
ad-
IgnaruTII
Laúrens
babet
ora
Mimanta.
Idcm Ovid. Metam.
VII.
404.
Jamque
aderat
TbeJeus,
proles
ignara
pa-
renti.
Ibidem
yr.
672
A4jpicit
Aeo!idem
ignota
ex
.arbore
jaftum
Ferre
manz¡
Jactil¡¡¡n.
Ubi
ignara
habent MSS. & inluil:l'at pluribus
Heinflus, quem vide. Similiter
ignotus
pro
ignaro
ponimr
ab Orolio> negue fine
ex
cm-
plo. Ante illum QuintIlian. Declamat.
VI.
p.
128.
Ne
qui$
tamen
erret
ignotus,
~/On
eR
dunt. .
CAP
U T XIX.
De
Sardanapalo
rege
A.f}jrioru711
,
de
Phraorte, Diode,
€ji
AJlJage
regibus
1I1edorum,
de
CJro
rege
Perfarum.
A nno ante Urbem conditam LXIIII. noviffimus apud Affyrios rcgnavit
. i Sardanapalus,
vil'
muliere corruptior: qui Ínter fcortorum greges
2 feminae habitu purpuram colo traétans
,3
a praefeéto
filo
Arbato , qui tune
1
SardanapalZ!sl
De
Sardanapalo
Juil:i
n .
lib.
I.
Diodor
..
¡¡b.
1
I.
copiofe & Vellejus
Paterculus lib.
I.
FABR. S¡cuti in MSS. Jn-
il:ini, lie quoque in Orofii Codd. pafilm
fcribitur
Sal'dan~pallus.
Sed
pro
anno an-
te
l!rbem
conditarn
LXIIII.
Lugd. Bat. fee.
pomt
LXV.
2
Feminae
babitu]
Sic
conítanter
[c;ribLll1t
Me~
MSS.
omnes,
Florentini
tres,
Ll1gd.
Batt.
9,.uatuor, Meus & Perizon. cum
Edit.
Aug.
I..!.ui
igitur habene
femineo
, id
ex
J uítini iml.
tatione fccuti
cITe
videntur, apud quem
111U-
liebri
babitu
lib
..
1.
cap. 3. un de
fua
haulit
Orollus.
3 A
prae{eCto
¡uo
Arbato.
] Vulgo hic
Ar.
bajto
& Arbaftl), ficut lib. feg. cap.
2.
Ar-
K
ba.-
PAULI
74
Medís
praecrat,
'1
ViUIS
atque exfecrationi habitus,
mox
etiam
~
excitis
Me-
dorum
populis
ad
bcllum
provoca
tus
,
-&
viétus,
(;
ardenti pyrae
fe
injecit.
7
Exln
baflus
&.
Arbaftus
legitUl",
fed
quod feripfi·
mus, id
efl:
in
libris manuferiptis utroque
loco. F
ABR.
Servant Fabricii leétionem
li-
bri MSS. quos confuluimus,
paffim
omnes.
Pro
tunc, quod fequitur,
in
Lugd. Bat.
tert.
efl:
ii
te
,
quafi
vellet,]
ea
tempore.
4
Vif¡lSl
Lugd. Bat. lec.
&.
DItr.
'Difm
ej/;.
Ed.
Aug.
invifus
atque
exfecmtioni
ha-
bitus.
5 ExcitisJ Flor. fec.
adJcitis.
Lugd. Batt.
pro
&.
tert. eum Dltr.
excitatis.
Tranfponit
Flor.
pro
fequentia
ad
bellum
Medorum
po-
pltlis. Pro
pro'Docatus,
Flor. fee.
pro'Doca-
tUfo
6 Ardenti
pyrae
fe
i1ljecit.
]
Hoc
Jalo,
in-
guit Juftinus,
imitatus
'Dirum.
Hujus
Sal'-
danapali infigne
mOl1luuentum
quondam
exftitit
in
urbe Ciliciae Anehialo , haud pro-
eul a
Tarfo,
quod defcriptum reliquit
Ar-
rianus
de
Exped. Alex. Magni
lib.
IJ.
cap. 5.
p. 66. Ferebatur
is
rex Anehialum condi-
dilfe, unde ut cOllditorem fuum ibidem
ce-
lebrarunt,
&.
admirabili hoe monumento
honorarunt.
Ka¡'
~
f"'''fI.9'
"{J
Zxed'l.,'¡'¡II"
¡¡{;~~,
T-
'T~XMY
~
·AJi-c~)..H,
t<ff,~-W'
i¡pu~Y.,i
E"R1>
"",,-ni
l:"'ed'l.,'¡=;>,o~,
UVI"r;,r;A~.(.í,
d,
x'¡¡e~
;')¡I:.'A"i~,
.v,
f""AI,u
¡,
xpÓn,
uvf"b.!.;;",,:.
Et
Sardanapali
'FilO-
numentum
ad
ipJa
Al1cbiali
momia
exflabat,
wi
inf¡Jtebat
SilTdanapalus
ma1lUS
collidms,
ut
in
plauJibus
fieri
¡aleto
. Addit dein inferi-
ptionem tali rcge dignam, qua jubemur e-
dere,
bibere, voluptuari, reliqua hujus
vitae ne tanti, digitorum feilicet erepitu,
vel manuum plaufu, digna
cITe.
Monumen-
tum quidem
illud,
eum tot reliquis ejus
genetlS, diu periit, jed Tarfenfcs tamcn
fem-
piternam
in
acre memoriam
ejus
exftare
voluerunt, quia
&.
ipfa
illa
mbs a Sardana-
palo ferebatur eondita, nummofque
figna-
runt
ad
rei hujus atque ipfius monumcnti,
eum quadam tamcn difcrepantia, memo-
riam,
eujus generis fex valde nobiles infe-
rere huie loco placuit.
'1
Exitl
A~
fee
~
bo
ter
efl:
Ve
!:
reli
e-
.t.
,
1Il
to
~,
'-ni
';',
'10-
t,
s,
:ri-
e-
jus
U,
~n
¡us
m-
rre
la-
la-
ti,
10-
fe-
~xjtl
HISTORIARUM
LIB.
1.
CAP.
XIX~
75
? Exin regnum Affyriorum in Medos conceffit. Deinde multis praeliis
lmdique 8 fcate[centibus,
quae
per ordinem differere nequaquam aptum
videtur, per varios proventus ad Scythas Chaldaeofque, & rurfus ad Me-
dos
parili via 9 redüt.
In
qua brevitate penfandum
e1l::
quantae ruinae,.
c1adefque
gentium fuere, quanta
bella
fluxenmt, ubi toties tot & talia
regna mutata
ü'mt.'.o
Po1l:
haee Medís Phraortes
~'
imperitavit, qui
7
ExinJ
Ed.
pro
lIt
& Flor. tert.
Exhinc.
Aug.
Exinde.
&
fic
quoque Flor. fec. fed a
fecunda manu , prius fuerat Exin.
8
Scate(centibusJ
Sic omnes
MSS.
ver-
bo apud bonos fcriptores non ufitato , prae-
ter Perizon. & Lugd. Bat. quart. in quibus
eft
Scatentibus,
quomodo
in
Edd. pr. Parif.
Venetis & Hittorp. legitur.
9 Rediit.l In Fabr. redit. contra
MSS.
&
reliquas Editt
.Ilam
& [upra
conceJJit
legitur.
cre~
10
Pofo
baec
Medís
Pbraortes]
Oroüus hic
feclltus nefcio
quem,
diiTehtit
ab
Herodo-
to
& Eu[ebio, qui'
Pbraortem
DejocJis,
fr.
ve Dejocis filium faciunt, eiqllc
in
regno
Medorllln
fucceffiiTe
tradunt. Apud Mega-
frhcnem & Diodorum funt
alia
nomina ho-
rUin
regum. F
ABR.
11.
Imperitavit]
Flor.
fec.
& tert. & tres
Lllgd. Batt.
imperavit.
Mox
tran[ponit Flor.
pro
,¡1ff'Jriorum
PerJar¡¡mq¡¡~
bei¡¡,.
K
~
II
foft
PAULIO,ROSII
crebcrrimis Perfarum Aifyriorumque
bellis
viginti & duos
reg~i
fui
annos
conlllrnfit.
JZ
Poft hune
Dioc1es
regnavit, vir armis
'3
experientiiTl-
mus, femperquc
bellis
inmoratus; qui
auCtum
'4
late imperium mo-
riens Aflyagi
dedito
'i
Aftyages, virili prole vacuus, Cyrum nepo-
tem apud· Perfas genitum
l1abüit.
Sed Cyrus, mox ut adolevit, con-
gregata
Perh1.rum
manu,
ayo
certamen indixit. ,G Porro Aftyages
oblitus
fceleris
fui, quod in
'7
Harpagum dudum admiferat, eum
fi-
lium
ejus
unicum & parvulum interfecit, epulandumque patri adpo-
1iút
,
ac
ne
qlúd
infclicillimae orbitati felix ignoran tia iübtraheret, in-
fames epulas,
o1tenfls
patri cum capite manibus, inproperavit. H.Jjus
ergo
fac1i
,8
inmemor, ipii Harpago nlmmam belli 19 committit, qui
acceptum exercitum ftatim Cyro
10
per proditionem tradit.
0110
com-
perto,
Aftyages , raptis
fecum
copüs, in PerIas ipfe proficifcitur, 2' acriuf-
que certamen inflaurat, propofito
fuis
metu,
ii
quis
2l
e praelio cedere
molirctnr, ferro
'l
exciperetur.
O1w,
ncceiIitate inftanter Medis pu-
gnantibus ,
24
pulfa iterum Perfarum acies, cum paulatim cederet,
matres & uxores eorum obviam occurrunt ,.
orant,
'5
in praelium
re-
12
Pofi
hUlle
Dioeles]
Dioeles
eíl:
ctiam in
omnes;
male.
manufcriptis, In Eufebii Chronico
Deiocles
18.
Inmemor]
Adjicitur gloifa
Ed,
Aug.
legitur.
ab
Herodoto
4.1'~"'
nominatur.F ABR, ¡cilicit Aflyages.
13
Experientiffimus]
MSS. &
Editi.qui-
19·
C01ilmittit,]
Edd.
pro
Venetae & Parir.
dam'experliffimus, contra MSS, vetLllbores
commifit,
adfentlente cod. Perizoll, Porro
plurcfque,
Hunc
re~em
non folum
fuiITe
Lugd, Batt.
quatuor,
una cum Vltr, & Ed.
bellicolbm fed & jUltum pacequc bonum
pro
in fequcntibus tmdidit legullt.
Mox
tc!lantur Exccrpta Diodori una cum Poly-
auEfunl
pro
aceeptum
Lugd. Bat. tert.
bianis &c, edita
ab
Henr,
Valefiop,
230.
20
Per
p,'oditionem
traditJ
Legitur &
tra-
v
On
A~¡J.~,
;
M;'~~.
p".,A&, ",1*.'"
';'''f'~f{f/.T''''
didit, lit
en
apud Jultinum, in cujus libris
:fI-,,¡JJ.J~,
"",1
Jl,&,,,~wJ,,:¡q.f
;'1*.«<
kl'm¡,
Deioccs
inpreffis mcndoie ,deditíonem,
legitur,
cum
lIIedorum
rex,
quum
plurima
Ice/era
admitte-
in antiquis
rcac
fit ,
proditionem.
F AllR,
rentut,
iJ!fe
juflítiam
ac
reliquM
virwtes
cole-
21
Acrizifque]
Copulam delet Flor, tert.
bar.
22.
E
prae/io
cedere]
Vltr,
(ecedeTe,
Ed.
14
Late]
Aben a Lugd. Bat, fec. & Ultr. & pr. {¡;
Parir.-
de
praelio
cedere.
MSS, Lugd.
mox
rnoriens
a
Meo.
Ed. Aug, ridicule La- Batt,
!w.
& terr,
praelio
moliretur
cedere,
dele-
cedaemolliorw/!,
to
e.
Forte
pmetío
excedere.
15
AJl;yages
ViTili
pTole
vacuus.]
Haee hi-
23
Exciperetur]
Meus exciperentur,
ut
&
fiaría fcribirur
ah
Herodoto lib. L &
Jufl:.
Flor. tert. in quo infllper palllo ante
moli-
jtcm
lib. L
FAllR,
. rmWr,
16
Porro
Aftyages]
Ec!.
Aug. Pofi Afiya-
24
Pulfa
iterum]
Poíl:erior
vox
a Lugd.
ges,
Bat. quarto
abefi,
pro
puIJa
Vltr. babee
17
Harpagmn
1 MSS, omnes, praeter Flor.
puIJata,
tert.
& Lugd, Bat, pr.
Harpalllm,
&
fic
quo-
25
In
praelium]
Edd,
VClteres
cum
MSS.
q'-l.e
~
praeter
Fabr.
~
Scotti,
Ediciones
Lllgd,
:Baet.
pI'
&;
terCo
ut
in
pm~tium,
fed
rt·
q\
Cl
C3
fu
er
&
re
ce
Al
in
qu
]
TI:
3·
Al
tu
ap
pu
te
PI
)!"
},,,
e,
·os
Tt-
LO-
>0-
m-
;es
fi-
)0-
m-
jus
1
Ul
m-
.
uf-
ere
?u-
et,
um
re-
tl1g.
arif.
)rro
Ed.
vfox
tra-
ibris
eum
tert.
Ed.
ugd.
lele-
le
&
moli-
ugd.
.abet
11SS.
,
red
re-
HISTORIARUM
LIB.
l.
CAP.
XIX.
77
revertantur: cunCtantibus, fublata vefte, obfcoena corpQris
oftendunt,
quaerentes, 1G
nnm
in
uteras matrum
ve!
uxorum vcllent refugere,
Qua
faCto
erubefcentes in praelillm
redeunt:
&
faCta
inp1'cfiione,
quo
s
fugiebant,
fugere compdlunt. Ibi tune Aftyages capitur ,
ClÚ
Cyrus nihil aliud quam regnum abfiulit , eumque
mmul1lae
H
y1'-
canorum genti praepo{iút.
In
Medos vero
']
reverti ipfe noluit.
1s
finis
imperü lvfedarum ftút.
Sed,
civitates, quae tributariae MedorlllU
erant,
a Cyro defecerunt; qllae res Cyro multomm bellorum
cau:G1-
& origo exflitit.
reclamaneibus reliquis omnibl1s , & eontradi-
cente Juftino. Ed. Aug.
viras
orant, ut &c.
At L¡lgd. Bat. quart. eum DItr. Iegit
orant,
in
praeliltln
revertí
.
26
Num i1.
¡¡teros]
Lugd. Batt.
pro
tert.
ql1art.
nlJ/Ilquid,
ut
& Ed. Aug. pro quo
an,
Lugd. Bat. [ce. Vulgata in reliquis
<Se
apud
J ultinum cxftat.
27
Revertí
ipfe
lloluit.] Sie & optimi &
pIures MSS: cum Jull:ino
~
alii,
ipje
revmi
llolult.
Dem
Dltr.
Hie
.linio
&c.
aliquanto
poft
defecerant
Edd.
pro
Yenctac & Parir.
CAP
U T xx.
De
Phalaridis tyrannide,
éJ
Arcmuli Latinol'um
regis
flagitiis.
E a tel11pefiate Phalaris Siculus Agrigentinos arrepta tyrannide I po-
pulabatnr.
Q!,u
crude1is
mente,
commentis crudelio1', 1 omnia
nefa":
ria
in,
Íllnocentes
agens,
invenit aliquando quem jnfte puniret injufms.
3
Nam
Perillus quidam aeris opifex adfeCtans
tyranni
amieitiam, aptum
nllillUS
crudelitati illius
ratus,
taurum aeneum fecit,
'1
cni fabricae
ja~
1
Populabaturl
Sic MSS. omnes cum Ed.
Aug.
&
fic
edidit Fabricius, eumque [eeu-
tus Scottus, reliqui
depopulabatur,
pro quo
apud Vincentium Bellovacen[em eft
depo-
pulatur.
. 2
Omnia
nefaria]
Sic
Lugd. Batt.
[eco
tert. & quart.
Alii
omnia
nefari~.
3 Nam
Perillus]
Ric
Perillus aeris opifex
Plutarcho in Parallelis
eft,
n'e<!:iI',
TF
,.l¡,;"
;.<",,~i'e'P"
quem Lucianus in Phalar.
1.
rr,d-
71~
..
nominar.
De
eOdelll
Plin.
lib.
XXXIV.
C.
8.
FABR.
nuam
4
Cuí
fabre
januam]
Ediciones, ad/abre;
red vetus illud vocabulum quoniam Colon_
codex
retinet,
etiam nos maluimus.
LAUT.
Fabre
quoql1C
cxUat
in
tribus Florentinis.
item Lugd. Batt. tribus, Ultr.
Meo
& Pe-
rizon.
ut
& Editionibus Rittorpiana vetu-
ftioribus, in. qua primum in adfabre, quod
reliquae [ecutae
[unt,
inmutatum fuit. Sed
vera
!caio
eft fabricae, quam praeter
MS.
Lugd. Bar.
pro
fervavit Vincentius
BeHova-
cenfis, qui intcgram partcm hujus capitis
priorem dc[eripfit, atquc
magno
volumini,
K 3 quod
PAULf
OROSII
nuam e latere compofiút, quae ad
5.
contrudendos damnatos
receptui
foret; ut cum
inclufilS
6 ibidem
fubjeé1:is
ignibus torreretur, 1 fonum
vocis
extortae capacitas concavi acris augeret, 8 pulfuque ferali
compe~
tens imagini murmur emitteret, nefarloque
fpeCtaculo
mugitus
pecu~
dis, non hominis gemitus videretur. Sed Phalaris, factum amplexus, fa-
crorem 9 exfecratus, & ultioni materiam praebuit
,&
crudelitati: nam
ipfilm opificem
10
fiJa
invcntione punivit. Fuerat etiam paulo fuperiore
tempore apud Latinos rex
11
Aremulus,
(!lÜ
per annos
oé1:odecim
fla~
gitlis impietatibufque cre1cens, ad poftremum divino iudicio fiumine
interceptus, matura filpplicia inmatura aetate diffolvit.
12
Eligant
nUlle
(fi
videtur) Latini & Siculi, utrum in diebus Aremuli & Phalaridis
effe
maluiffent, innocentum vitas poenis cxtorqucntium, an his tem-
poribus Chriftianis, cum imperatores Romani 13· ipfa
in
primis reli-
gibne compouti, poft comminutas Reipublicae bono tyrannides,
ne
ip[onUll quidem injurias exiglmt tyrannorum.
quod Speculum Hiíl:oriale vocavit, inferuit
lib.
IlI.
cap.
107.
Dein
januam
ex
latere
MS.
Ultr. ex
late
re
jalluam
Edit. Aug.
5
Ad
c071trudmdosJ
Vincellt. Bellov.
ad
intrudendos.
6
Ibidem]
Lugd. Batt. fec. & quart.
ibi
ex.
Periz.
ibi.
7
Som¡m
vocis]
Periz. &
Jamlm
'Docis.
8 Pulfuque ferali.] Pcriz.
pu!!u
ferali.
Mox
nefarios
pro mfarioque
Vinco
Bellov.
9 ExJecratus] Sic
MSS.
pIures & omnes
Editi
ante Fabricium, qui
exjecratur
edi-
<lit; minus venuftc.
Exjec-rans
eft in Lugd.
Bat. quarto & apud
Vinco
Bellov.
10
Sua
ill'Vemione]
Ed.
Aug.
JIJa
adinven·
tioneo
II
Aremulus J Fuit hic
XI
1.
rex Latino-
rom,
qui in
LlVii
lib. dicitur Romulw Sil-
'!Jius.
Dio
·A~.H)¡,
nominat, deque illius in-
pietace plura fcribit. F
ABR.
Rcmulus, Lugd.
Batt.
pro
tert.
&:
Pcriz. Flor. quoque
fec.
&
pro
hic & infra, in qua tamen inJ.margine
icribitur Aremulus. In Lugd. Bat. quarto
eft
Romul¡¡s,
ut
&
in
Edd. vetuftioribus.
12
Diffolvit.l Scottus edidic
exjr>lvit,
ad-
i1:ipulantibus E'dd. Vetuftiff.
pro
Aug. Ve-
neto
Parir. fed in Fabr. aliifque,
ut
& in
omnibus quos confului MSS. exftat
diffol-
'Vit, quod mutare nolui. Supplicia debita
diírolvit tyrannus, veluti debitum quoddam,
quod aere alieno contraxerat. Pari modo
poenam
diffolvere
dixit Cícero lib.
l.
Tufc.
Quaeft. cap. 42.
Ego
vero
illi
maximam
gm-
tiam
babeo;
qui
me
ea
poena
multaverit
,quall5
fit¡e
mutuatione, &
fine
verjitra,
poffem
di!-
jólvere.
Loquitur ibi Lacedacmonius, qui
ad
mortem damnatus, hilari vultu duceba-
tUl'.
,
13
IpjaJ
MSS.
Lugd. Batt.
pro
& tert.
ipfi.
e
A-
ql
fu
&
i1::J
J
net
I
fec
,
que
oell
ex(
"crl
Me
&
dltr.
cap
4
euf.
que
jtra,
&1
5.
une
1!
u t
lpfe
ros
jUY(
tui
un
)e~
:U~
fa-
,m
tre
la~
ne
nc
lis
n-
:li-
[le
&
ne
'to
Id-
T e _
in
01-
ita
m,
do
fe.
"a-
U/5
iJ-
tui
la-
rt.
\-
HISTORIARUM
LIB.
r.
CAP.
XXI.
79
,
~
XXI.
Bellu11l
inter
Peloponnenjes
&
AtbenicnfeJ:
de
Amazonu11t
&;
CiJllll1erio.
nwz
in
Afiam incurfu:
de
diutina
objidiollc
&;
expugnatione
A1effe.
nae.
Bellum
Atbenienfium
contra
Lacedaemonios:
PelOpOlZiZClJ.
fium
&
Boeotioru1lt
contra
Atbenienjes.
f
A'
nno ante Urbem conditam xxx. Peloponnenfium Athenienfium-
que
ma..x.inilim
bellum totis
viribllS
animifquc commiffum cft: in
quo
mutuis cacdibus 2
ad
110C
coam
iiJilt,
ut
velut viéti
fe
ab alterutro
fubtraherent, 3 bellumque defcrerent.
TlillC
etiam Amazonum gentis
& CilIlmeriorum in Afiam repentinus incuriüs 4 plurimam diu late va-
i1:ationem
ftragemque edidit.
Anno vicefimo ante Urbem conditam Laccdaemonii contra Melfenios
r propter fpretas virgines
fuas
6 in folcmni Meiferuorum facr1f1cio,
7 per
1 Anno &c.]
Pro
XXX.
Edd.
prima,
Ve-
netae & Parir. habent
XIII.
2
Ad
boc
coaEti
junt,] In MS. Lugd. Bat.
ree.
duae priores voces
abrumo
3
Bellumque
defererent.]
MS. Meus
bellum-
que
dinzitterent.
Ed. pI'. Parir. &
Venetae,
l!elloque
dijéederent.
Juíl:ino, eujus plurima
excerpta habet
Orolius,
familiar e eft
defe-
rere
bellum
pro
omittere.
l1t lib. n. cap. 8.
Megarmjes,
memores
inlati
Atbenienjibus
belli
& deftrti lib. V. cap.
2.
Elltenus Juftinell-
dum
bellum,
ne
inopia.
deJeratur.
& lib.
IX.
cap.
2.
ne
inopia
deJerere
bellum
cogatllr.
4
PluTima1n
diu
late
'D.!
edidit.l Ed.
pro
cum Venetis & Parir. d
iu
lateque.
&
fic
quo-
que MS. Lllgd. Bat. tert.
late
diu
Flor. pI'.
jtragemque
dedit.
MSS. Lllgd. Batt.
pI'.
tert.
& Perizon.
5
Proptel'
Ipretas] Apud
Jufl:.
1ibr.
IU.
unde haec delcripta fimt, !cgimr,
propter
ftupmtas virgines. Paal: lib. 1
V.
fcribit in
ipfo bello
Car:jatidas
virgines, Dianae cho-
:08
agitantes, a MeiTeniis raptas fuille, quas
Juventus quidem, vino calefaéta, ilupfal'e YO-
luit,
fed Ariftomenes dux integras
fuis
red-
didit. FA
Il
R.
Omnes Orofii Codices, in-
preili & MSS.
JPretas
habent,
quum tamen
omnino
JiuJ!ratas
fuiiTe
virgines ex Juftino
conitet,
Ubl
vide quae Viri Docti notarunt.
Videmr autem Orofius corrupto J uftini Ca-
dice in quo
JPretas
exíl:iterit, llfus fuiiTe, .
ve! ex compendio fcribendiflpratas ve!
JPra
tas, fuperferipta
(ut
mos erat) lineola, in
ipfis Orofii Codicibus antiquioribus, vul .
gamm iIIull jpretas natum
flliiTe.
.
6 In
Jolemni
M~[Jenioru11l
facrificlO,J
Id
q~o
in loco acrum
fuerit,
nos docet Strabo hb.
VIII.
p. 362. vel llt in poitrema Edit. p.
~5.6;
.n
dI.;
ei
AIfG,'i(¡(",'
,¡.
•
A~ri,"~h,
,í'fe0'i
A;""ci4r.,,'t
'VJ
t¡d
MiOl"PjUr.,
W'F~
'Tr.:'S'
?ntf,91Vll,
u¡3~(l'M.f
l'l.X,tUl1 ,
'JUS:
ie,qJ,'Y~~Y~
¡.,..¡
Jf
r:vfiu,
cW
fL,'70e1o,;
t;-,
.r
ACC:'(9'J.lt."
~JM
.j1
M;OJ'",í«;)
:-;¡rM
'(51r~'i
t1JIIu'1Í~fJ'
7nO~¡tJCA'"
"'6'f
']vd"",
~1'1/"71g~.
(i!,-1
J,
!
,j~,eA'
" J'lJ'im"
Jí~",
'f
M,,,,,~,,,".
/1V"''''1
1/'"'"
T
".,I.'.'U'.
Fanum
porro
Limnis
Dianae
cOlljécrlltlll/1
Limnaemn,
in
quo
lJIeffenii
putantur
violaffe
virgines,
qu{!e
ad
facrificium
eo
fe
contulerant, in
CG~l:1m!O
eft
Lacollicae
é1
Meffe'4iae.
&
uterquc
Ib¡
pop,u-
l/U
[Document text truncated for crawler view.]