Divi Isidori Hispal. episcopi opera

.. .  . tui . ••••• 1:112:::2121:2=1:2::::521 .  .. 222 . 22121 !!!! ! 2 !!!!!!!!!!! !! ti  it  1 III  Ruplutnii  Hm] 1111111 iliuriti figfil  111111fillilliffiniffililffiffillaWEIHMOMMIMIIMffiffillálfiffiliffillifill1111 USADO SPAL EP/SCOPI OPERA -  !! SOLA COPO 53.51.MARTYR POTEST -C NIN ECCL '  N D. rr E s E LILIANEC SVN — TAC.115 FLORES S C(VIIVTDCTIM CORONEN Cylf - 11 111 11 1 f -  1E11 II,  I it  1111f111,M1  A • al Santo tei bufcar en 1 piares maní de grande bres docos por ellos,y primera y vi uen en la cc)] dado a tulio con mucho fin perdida n Por la prefen pueda irnpri. que portiem pueda imprir de otra parte: ernprenta,co y la otra mita cholulio Iuni y venta de los do:que afsi es uiembrc, de Por mandado • Y O Miguel de en fu Confejo:, las obras de S.IGdoro da pliego del dicho li prima elle teítimoni dello cõfte,di la preft de los dichos fe flores. • •  E  do tenido nóticiá, -üe , ^^^ ^.^z  V ^ , ^ " del glorlofo S. a tuend Do  9 l as obre ^^^  borde las Hef arias a - . ° ^ dallan mal e fçritas y deprauádas en  p  ^ n res dallase ycõ muy gran  muchos luga y an riefgo de tocar en el cre dato de fu larla y gran doarina , de qtie la fanta Igleha ha hecho rémpre tanto recio do el r emedio dell o, por la mucha deui y on q u e al Santo t engo,y el f eruicio que en elfos Reync s fe le deue,mañdé bufcar en las librerías antiguas dej piares man ufcritos de las dichas obras en otras de otras partes, exé de grar,de q anti vedad ras: yaulendofehalladomuchas tres dOos g con y autoridad, las manda repartir entre ho - mucho cuydado y diligencia han corregido por ellos, y er>^ andado las dichas obras .  g dO palmera y Verdadera ef critura. Y   - 'procurando , réd y fe ir c las a ^^en en la correciõ  Porque permanezcan dado a tulio Iuntõ y Verdad,en que fe han procurado lde Modei}i,que las hagaim imprimir e famiCorte con mucho cuydado y d iligencia, Y,  o  fra m iCorte fin perdida ni daño del gafo,  porqueP1e da mejor hazer ^  ^ que en la imprefsion aura de hazerfe: Porta prefente le doYlicencia,paraue el ,o quien pueda imprimir las dichas o bras,como dicho  fu poder huuiere, es q ue por tiempo de diez arios nino^  es, yPrlttileglo,p^ra a un otro  perfona las pueda imprimir ellos mis Reynos, ni meterlas en ellos lmprell-as de otra otra partefo pena de perder los libros todos, "  los a emprenta,con mas as cien mil mis : la mitad de todo y  Parejos de la y la otra mitad por tercias partes, para el ' aez para mi camas, cho Julio Iuntl:gua,rdando en lo damas tocante den uncrador,y el di- y venta de los Ilbros,lo que e>^a portas leyes e a la lmprefsion, taifa, do:que afsi es mi volïatad.l"echa en el p dei ° s Reyn°s ordena- u.Ie^z'bre, de mil y quinientos y n ouenta ®circonte y ocho de No Por mandado del Rey nuefro Señor. Don Luys años. Yo el Rey. ys de Salazar. 7 0 Miguel de Ondarca cauala Efcrivano de Ganar a del en fu Confejo.doy fe,que auiendo viftoporlos ferïó es del d i cho Con ejo,vn libr que ti t jia d oo MI. l as obras de S.Ifi doro,impretl'o con licencia y privilegio de fu Mageftad:tafTaron a feis marauedis'Ca- da pliego del dicho libro en papel,y a cite precio y no mas ,mandaron fe venda el dicho libro, fe írn •  1  prima elle testimonio de taílá,al principio de cada vn libro,antes que fe venda ninguno. Y ara dello cõfte,di la prefente,de pedimiento de Antonio Bot o,guarda + de los dichos feñores. En Madrid a vatio de Diziébre de  joyas de fu Mageflad,y maná •  kg •  `l  a mil quinié tos y nouenta y nüetle Anos.  .  Mi rue/ de Onddr^a  "'  peala. OPERVivi D. ISIDORI PARS PRIOR, In qua Crammatica,& Hifforica. Etymolagiarum lib. XX.  a¢. 1 DI  -  -  '  P b ent^iai um libri. II:  t i De:riatura rerum liber I.  63 Ch ^ r^ii i^ ^á `^  - ^ f `^ ^^  ¡^^ ^:e:^^r ï ^^illuftribus,cum S.Ildefonfi libello.  118 8 vvanclalorum , e)c Sueuorum l^if^or^a cum Gotthorum Re um & Tole- .  g  ^  e ^anorc^^ n ^ntif^^tum catalogo.  ^_, _ ^g. ,  . - I 5D zrxi Ae;  ,í: Deor P tu;& obitu Patru m.  1? g ^ • ey ltantiat omnes t? ptorib ICidoru ornniui tépora grauioi gentia tam tr t quibus beamu ^  traninli ^ noftra; peric uli prer ea ,c ^ ^ ^ ^ t er • • • • • ORI IL.IPPO :a. CATIIOLICO REGI. pag. I t ^ 63 91 [o.  Ilg 139 ^ ^ rum ole- 1-54 !n5 I O,  RgAL. P I-I I- ) v *` ^ AN CT I Ifidori ,(cuius ipfe á fI-;rpe genus c?u- cis) opera ante an nos ig.ni piares, conquifitis v n die ] ; tota exHifpania, Italiaíl;manufcriptisexé- plaribus,Pater tuus Catholicor. R egum yrlaxi- mus,feledis quibufdam viris, quorum nõnullis nos, longé licet impares,fuccelsimus,emendan- da tradiderat Nam tametfi propter au^;^oris pr^- i}antiam manferant,ferebantttrc i ; vulgo,quinunc prodeunt, plerig; omneslibri; tarrjenpoflulandum nonfuit;in tot excellentibus fcr^- ptoribus,qui bus temporis longin quitas fraudi fuiffet,vnus vti efiet Ifidorus eximius. Ergo contra potius accidit . Cttm enim tererentur ornnium manibus ( neg; enim fuit vilius aut nomen in litter:s per ea tépora clarius,aut auaoriras i n rebus,vel Ecclefiailicis , vc I ciuilibus grauior) faaum efI &' defcribentium vitio,&lege3,tium finifl.radïli- gentia, vix vtvlli pro germanis, & finceris aliena, atque adulterina, tam multa paullatim inolefcerét. Ea ver?) temporafitnt confecuta,in quibus litterarum honos nullus,cultus-nullus. Vt non tam queri de- beamus,qubd hxc deformarint; quám,'qubd ad nos qualiacunque t ranfmiferint,magna p otitis habenda fit gratia . R.eflituta po i, hac, noflra xtate re litterariA;cii lux rehus reddita videretur, tarne mairts periculum adire c ^ perant Sandifsimi Patris egregij labores , r^t pro- ter ea,quxdiximus,tntertrtmenta; tumvero propter prxpoí^erarn P  ^ Z  quo- V quorundam hominum el egantiam. Nam maiorum difci lina fi-. ^ ciia , í ,.ueriorei^ ii e cur;^  P vel f t13  ^  ^ qux v el de religione ab eo fiifée tx fan rt and ^ s, ^ orn p o nendifque moribus verfantur; ea, ^el nomi ^ pr ne ipfo tan tiPalloris,lJodoris Legiflatoris,fatis tea munita' d ebantur. ux ver?)  tam vitam ipfam,quam vitx cult que viq gunt,& ornatú; ea, nif Rex potentifsimus gentilis fui fcrit 1 attin f iibolem, manu afferuiffet; verendum plané fuit • ne de f a t ' griafi da, vix vilo in loco,exiguo cert¿ cuni honore conhl}er^t. Fafl:ii dele- enim hxc & abnutabátdelic atihomines, uafi,inuétisfru^• diebát des ipfisobijcerentt^r.N^incver^nõillamodo uxdr n ^ibus, *lá - fe t iiebanttiripfa fatis,ill u ftrior  , g  g itaté(uá per  a,honorarioraque  redden- tur; fed qux critninationibus obnoxia, ca  p lusnnijf' ue obuia ar expof ta videri poterant; ea poY}hac c^ fiiis,R^ alior úviribus .ide que raque in;quort,m voces contemnere a ffiiefcent.Nam u leuiora e,8^ cenfebantur, ea robur pondufgi ' e audor g it tis ex at minurio- bus f criptorrbils bona ex parte recipient. Qua in re,cum no iquiori- r um,quïbushxc cura co m miffa Lucrar , infignis opera extiterit il lo ^ rum exemplo fperainus etiarn fore; vt alij non no(iri mo d ó fe' lo terni etia crian] eruditione pra'fl=antes viri, in id iam nobifcum ^ d ex- cõfpirent,vt la borioffsima Hifpani Dodoris excer tai^ certatiin uefligare porr porro?) pergant,fortunafq; noftras o ibusi fi udio fuo per- liant Qil od autenl l abor hl c, qui, te necdumpr^ato p fuis conftabi- ex  ^ ati itum tamen perduci,(cum id reli ioffsir  fufceptus ef}, ad petiiffet) ante regni tui initia minii-^r^c otizerit n oshoc modum ex< lio fa^}unipiltamus. Vt,cui dies natalisin S. FI  g e r m ini i ldá iuino cõ ja Regis, Martyris, If idorianiq; ex forore  e ne otis natal  'Hifpani^ tutus; ilfdern omni no,eademque ca?li de arte oblatis fuerat Psrxl}i_ periu ires,qliibus primordia vitx cõfec p ffes At  s aufpicij, rn tuendx e xempluin , ita ab auunculo tuendar rq^ v^a nepote CO^i gionis adiu menta acciperes,atque documenta; ^ g P u ^ an dxgi.ie reli- bus folúm,vel etiam á tali Parente tradi_a; fed á te  non ^ maiori- te  rm taima  pigeat,fatis tibi infgnité comm n d  ' cjpfo a nii^, ta.,. AD ..^ .,^ • o `t u a d hanc aionern imperf e neque í6 ni fi qui¿ advino, ^maXirnt cateriS e:Tet ab confliriA rum ern boc eft,r debito lïf rus fui a t e m ag a fCbssy IZe ^ nus, jrfb manurca fatis no^ contuler Etyr primis e l • ^ AD LECTOREM. I O.  G R I A L. V .173V S emendatio librorur .n K fpglita- ni ( f c enim curn Gregorio M agno, vt et analogia expo f 'it,appdllare malumus,quam 1-Ir^aler,fern)an- f te annos amplius viginri Maieftatis Catholic£ iu f u commilfafuerat; y ita remgeffere: z't quldam nihil prius ha6uerinr, quarn vt fe lotos siatirn huic la6ori addicerent ; 4 ab fuis j fiudi l s , e,t occupitlonll=u s ad hanc o , perarr^ traduci permolefte ferrent; nonnulli Etymologiarum corre- dionern(r^ ffum /ané opus) exfpedarltes.lra remdlftulerunt; vt partim re imper1 eila,partirn ne incepta quidem,é veta exce^erint: ita vt aly pro alV_= , neque id fernel, fuerint fu f faciendi. Donec R ege admonitoper^ .^l nullúj'ore, nifi aluidquld plures re fecíffent, atque id irTUper, quod f^rciendum refraret, acl v p aurn omne deferretur: ad id operis ego (cui ne abnuere quidé fas effet ) maxPmetdoneus vlfus fum ; non quidcm in;er' , doo r trtnc¢ue facultate pr£ cateris aliqua ( qui effem infra omnium cerlruraa ) fed cui forte fJe trntum e p t ab re mea oty mihi,aliena vt curarem ; flue adeo cene cum pluribus vt corífliffarer,ea lege,atque omine,vt 6eregep reilaus folidaadalios, noxa- runa o rnniurn ad me vnum fumma fummarurrr redireta  ne accidat, boc e Ane in merolurn culpa o.nnis deriuetur,ita mzhi cautaoerit: nequis debito laboribus fuis tejiimonio fraudttur,t%otior multo curafit. c 9 L ood faL7u- rus fui aliquantó vberius: nifi is,qui editionem hancá principio r v fque pietg- t e r-ragraa, f ollicitudine a fsidua fol u s prope curaras, loannes L op; us tjela- fcus,lZegius Secretarius,probifsimus vir,neq; a6 vilo IitterarurrE genere alie- nus, fr4b rpfurn huius la6oris finem nobis prireptus e ta . Cuius ob it u neq; de manurcrt pto p urn exerr plarium numero, neclue de quibus p fu f f nt, fatis nobis conft are potuit. Ergo in ernendandi labore,quid qui fque gz%arltúq; contu lerit (quod (ctero, potero ^ ) qu a m vera f f rryl F re feram. Etymolo ;iarum emendatio  luaro qon^lezao T oletano, j ira in primis erudito credita atradital l i pfi veterum codicum magna copia, quo - g z  ruin fciplinarum ceptx fluir, i, vel nomi- nitaé l ue vi- :ltum attin- ripta, duafi ffatu deie- Faflidiebát (Yibus )b la- :até fuá per ^o redden- uia, are l tic s fidere,& 1,minutio- nti9uiori- 1Onnullo- :erit, illo- ► , fed ex- certatirn ^ fuoper- :onftabi- is di, ad dual exe 'no cófi- [ifpanix prx f}i. :ijs , te cófli l.ie reli- naiori- ó, nif V  • ^ • 4 4411~^ ^ t 411% • ^ _ t t^f q l  y que e y ar t,^ta rritnZas auG^os,Yrirtu, f^ corruptos inueni rnus , on^  ^  ' `   , f  fue:^at t, ^, eq ui^ us h ‘ ec har,fta, ab eodem bona ex parte indicRto s,eos urrus ecu- ti. ^luarus ergo  .  /^ f ^iel an t,  a o L'/e duorum,quos dixiraus,e^f Pgi^ opera,Pít alioruYn in pri-  e.t' qu^it rI7 1 .^^• ;^1 /i110r1t^  ^ J l^'  ^o^^i"i"tzt lrt c £' no^rorum or,^rniurn, 1^lOt 7d7?t quotque - 9  f^ q q fuere  ^iertserit vndeccsyaque do^r1 firni;atr^ueele  • '  . . g^nt^lmi viri COri?fnLlnirPltone adiutus , bi^rau  g  ne us  que f atri l pietute erg 1 ^doruin extrni.^,e^- .,^ilaie iati ac lic .s^lasdto pl^ar t ;,>. m,^  .t  ^ ho^e f:ttrs , fgciendi  ^hro; u üreretur,an,^otationz;m in onartes^YXIibgos.n^^n.^^no_ °  nt^^i^le^ lis corpore relic^o,de^und e.s`^ ^od ci^m  ,^imi viri in ^ex^ ^^: á  a drusr t^ideyr d i li genti g anq;,^v t ^ uurn ^uit,valde robaru ^  n  ^^ "^a  t or^ erri, mam,nrr^durnq; incudi reddenda^en uere.ld ue^ i nt. toti^as re Z for-  gnitla:^e ,  .Í  q  fr^r rs t^.^n alias o^ eqi: f=  lo^ia•ru^ fas nec°ffxriur,^; turn vero,quód cum enumer^anda cri  a  `  r.^ruynq; v arietateanul t us v uee et tamen contextura ^ pturayi^m, coniee^u-  :01rilfe ,locvs  q ff sip fümï * ^ ya.  •  mborr tia labor orrsnis fu fceptr^s fvterat, inemendaturr^ relr uerat. ^iti culis * ^ (quo^^d genushOCtelturis ferret )p p  ^  C latfunti''0  ^1^  nu.rd.^tus.^uan t a ?neo curn l^cbore nch ^an^'o, con fereridoç^; ego fi^mcolo-  )^  Idea,  , t^ ata tnetdreere . Alar,' et flt g lilt,s  cadicib.l vrris (vr par urt . fati  • n  , 1'' .f ) f fidebaan, tar.aen,qu t veteres libros i  _ f ús euoluerer n,identider^q; in^ngulis propé cLfnt^rrer e c ere pfe qucg ' ruy  ^4,  que que an, .  ^ , ffi  non^o t ui ^t  `^,  ttore.s ^^ rnittarri rn t 9:^i^n conqu^^ t a yy leJ( vtait ille) d ` Ici ; re erta+la  4 ^/^l  f /^  r^/^/^,I 7 non  I  q p  , bor e. ^^,au^  •! ^ a' ^  pra^se^^t; ur. i pLruc Gr ,,td%%%Vdv v /^ ` 7L 11n iró^ ^  .  a  . l ,rnihi tarrten videri finé folen  1  • ' • •  I,i^ y f ma:d^yra c'Ogtta  ^  ^  t g bl ^^, n ¿.+^ g ilc t f  ^ ,quuYn multa adruc Ye , fi ent > qu,e noua alt ua cultura geant'Inrotis cora^liurn non fuit de uortsn ,  ., g  rndi_  ^e^t S ^ l nterrtiq u  n  9  d <.rn mintnle malorum l,o m r r1 ^  ^ ^ ^: '_  I ^er, ^ q ^ ^rorl^ s p ertexere ^  ^  , aut e veterisn 3 crt  ^  ' j^l^sr^rcori^ercre,c^^t Poruaaf ,,  Í ptts in eund^^rn f  . ^q^os nor^ra rt^xcatas ingenio c f,tnntt s pluFiyr^ os ttrl<t,^ rini,^  tlare .  e^ e rudi t i ox ae^  ^` \^^ •^: ^  n > ^ni r.  t o'I7° pr^ -  \ p  3 ^ ^ p usm odus f u t r^r u  •  ^ t e t. . fi S c°ITet  ^  ' r-.. +  ..._._ ^ -^ v•  gt^rttim , .  ^ , atar,e r  ,  ^  q  ,  di^er•er, , Sa^tnur.a harrerirn^llet) isrgrtur, quod multo' annos inarttigtiis au- ctortbus e y nendayldi:s verfatus,de hoc opere reflitisendo i n rirr,is co itarat• .  men o rG a'tcivi ^ pare,t,yUarturn apisartu lerit,vtrin^enio,indu tri p coni g  lo appa^ ^ .Í ,  ^ciencli arte  '  Polt quadain ^nzulari• Sed huic,quarn dico,con ^ ^ éndi f Ilerti^ nos r ^ arü mi-  p p  Vviceli:, n  e u Grt^r s e upn ^ aura f uerat, tribuirnus:libros veteres,eruos v t anti- ^ t ^  ^ . q  ^  t71 azi styni ui  ^ -,  ^  t  ,  t  Li .^  rrtrn bon a p g rs Clotthic.is, ( fe LS m^uis Lon obardicis char ^ deribus 073  ' fta ^'rtp. ^uo i b f e ^,  S  ^ J 1  , Jariet^4te not4itCi, ad z/i ntoniul,''l eAu o^u.^fir'uyn ^^arróaco -  Y  C unr^?i l f ner^^rn .^9rchre t c o urn e#  -'  ^^  ^ n ulisde rev' pf ^ ' Y p etru Chaconem ,Rom^ rane tunc comn2orante i n veó e; ^ ip us referret.^orum vtri ue id etiam a R e^e fuer^stiniuru`iú: ^vrx ^líc vt & ^ collatr.r  ^  ^  füis exem pl g ribus, quid f nf s fui e^et ad eundem Alua rú  p e rpr rc rern itterertt. Con f a t aute omnes tri inta  "  g ,aut eo pluriaus nlgnufirl ptis libris  nza vtii in ho; opere emendanda fuif e v fcs . Sed .a  ,Ant.i9uguf^iaip;ra fiinaifimirm  f orteloc tln ti^^itern,d F ^ fuis libris roto orbe noti sir • rrur n , curn ad KY I', . i"entume set h qt ^  ^  .^  1 ^1i6^^r^ró-^ per-  I^if^  %, oc eft, o p ere pr o pein rnedto,rnors occupats:t. ^r^etrus Chacon,  bus ras. (^c e:^i^n il^ fe f n o ^ro non y C.' ^,  1 ,  i^rconurn , ar^t Ciaconiu;rc f talot z^rn anore,^rr r`-  i^s con f beb.^t:vt qui ^Z^anv^.^l^^ ,Pit I'o!etanurn,idquod erat, uám .Romznuryi + •s • • ;deribus erat 'um `larróaco- comtnoranté .ratiniundú: dern Aluarú rfiriptis lióris T tid1 fSinYt-inZ : llb p un-^ per- rus Chacon, ^ rncre, fcrr_ R oman t o r,a, ntJqt^is au_ cogatarat; n ciendi arte rparü, mi_ s, vt anti- 7rnus, fan- arrus f cu- tm, in pr1- `que fuere adiutus , isfacierïdi aRn.,°rno- fent: s re1 f Gr- ob catr f 'oniedu- aius Ira- t rfundio vm colo- dtglllt;s l ; r u' f  - ^tui ^t ;^,auãa 9auci f a indi-   .1 .. Oini t'dli , 'nritra eprx- S '274  • • culi-  •  . • ^  \ 1 eunítarusn artium d1pplinarun7l bibliotheca,s omnes exh auriendi ? .Er o in veteribus,é quo defurnptt4m aliquid com perimus, ci urn ua re  g vix altquern nr^termi dmus. .fllios roer?) nõ ni f cu,^^ q ^  ddercros^s, ^  ^  nece e fuit,gc rara, ^ f^erparce cZtautmus; placuit^J.nõ hocfieri,itidl^m vt in C Orr.ce4, 011V7,es orjJ- forte nia vbi refeireunt: E recentioribus vix quen qua m rominauimus, medican;ni a ^ uis loca alicutus curationt medican; manum applicuerat.  f f q Differentiarum librum priorem `P.Pantinus RegiusCapellanus é duo- bus ms.ltbris correxit;quítcj efent é veteribus qrarr maticis accepta , vel cá^ di^ i l scon f^ ntiren t,indicauit.Vtfumverónobis ef Parifenfs editiontsaddere er'entim,partim quidem eafdem,nonnunquam etiam diuer fas, nullo ta- men ordine diges`las,vt qua conditione I f dori pi l ota f uerint,vel ex eo lzbel- lo appareat. P ofieriorem librdam,qui de Theologicis diferét ús 1Doc`tor Rolandus V vicelittis Regius quo * Capellanus é duohus ítem ms.libris emendauit: f Librum de natura rerum adSifebutú fchal0 bene longis abeo, cui uerat comrniffus,audurn o f fendirnus. ,Qu,c, quia emendationiparumfer- uiebant,placuit i^s, qui kec Regio iufu curabant, illis procul releí - Uf , lrbrum ex guattucr rras.codicib.inter quoserat ex Oueten EÇc1efea Longobardtcus fierEsetta, t us , per ríos re forYnara, nota fque,qua ex fu ef fent , a 1_ i: uo^e e t, neque^ • tAftra,Lu f ^d^ï. fT^ ^ ` 1' Chronicon V irClari fsirnus Garfias Loai f y ^,Sereni sirnipoftea `^Principys rnagifier,Toletana nunc Eccle f 4 drgnrf imus Anti,t es , prxter emenda- tiorermindicatorl fontes,ê-quibus confiuxit,ïmlíta in fuper hif oriarurya co- gnitione,variaque eruditione co 11ocuplf tauit.Cui propterea libro v. E yino- láSïa ► unz,vbiegdernornino tempora, refaueallquantobreuius defcrlbun • ttar,locus int?ze%',intadu,Íq; re^eruatLSse f^.11lu<^ rnFrari r. eYtao debebit , qua terr . borr4rn deriptio tnterdurn di fcrepet;i.11e enirn fuos códices, nos nollr orii co.rf ^.n^urn reprOntauZ'ry11.!s. Idea; ilEu flripirnusAntales Sententiarú libros tres é mgnu f f t'riptïs xrri. codicrb.(e q.tibtas d u o Logobardici) emendatos,& notis illufi ratos,T aurini- qzLe antea crtirn Chronico non fat;s probé excu , fos , longé nunc eYrendi- ttores dedit, totarnquehanc editionem fauore,induHria, beneflcioque fio proztexit. Librurn de viris illuffribus loannes Bapti/lZi erez,ius Epif copus po- fi ea Segobricen`s éms. t. emendauit, locofque illius quofddmitluflrauit. ld.em Gotthorum, Sueuorum:& Vvandalorurn hiftorram cerrexit. Fquot ms. libris, nonlicluet. In ea guodAra JDLxJV. annoim , Per il luft^is n^ant i.edldims,no3 (vt graur f tmis víris placere videmus ) 4znno l uf'int YII t.`. ^ectdti f dmt?s non tantlim huius f ^oria2, red etlarR labri v. Etymolo - giarurn vetera exe y nplarta : qutz magno confen fú Iu. - hm oca tantum • g. 3  annos • ^•.. .^l  • annos a f ignant: vtroztis autem modo vimalaricus (quo d eú- derrl annum incidir. Zcoditem verba de S•1Vlartyre ,^erminigildo Ara DC!'t . Her17]lnlblld.ulT1 deinde filium imperijsfuis tyrannizantem, ob(éffum exuperauit , a  L z:ofdam offendunt : nos quidem ^ ocis tyranni- , zantem infolentia nihll xncuemur : eadem narr/que vfus Boderíctss go- letanus lib.s..c. 1 4. Herminicrcldum deinde filium contra imperiunL t y r annizanté,obféíiumHifpali dolo cepit: & quia nefandis ritibus noluit confentire,tormentis varijs çruciauit. Demum fecuripercuf- fum parricida impius dienum Deo Martyrem confecrauit.Huiu nro- dialpid de mart yrio in /fidoro deeffe fufaicamur: Nam, quin ne fotiidem cum Leandra f i atre t eitimoniuril trlbuPri;, non fit vPrijimde . e trlue fo magis, guod yrdena propemodum r 3 er6ts in eaderr re eit vrus . ` ,l for, fus C:: rthagena n.icephalaofs c. Z 6. vt , vtrurnque illa ex 1 f doro deftrihifie, plane non du6ttemus. Idem Epi itolas col t egit,atque correxit. Librum de ortu & obitu Patrum. r Petrus Fontidonius Salrrlanticéfs CanonlCUS C vv. v/I1. exemplaribaaS errendatum reliquit. 0d ve; Ó is li- berg raur f imis qrtibufdam viris füfpeac aufroritatis 'vide: u r: rcbis, pi Átcr f tot exempl.trium noftrorurn , externorurni l cor f ênfum,Sandorum Ilde- onf e i t- Braulionis curn Sigeberto auc7oritas omnibus  argumenti.r potior efe deb ui t. Mylticorum expofirio n s facramen torurn millo certo titulo pu f ri- f ptas accepimus : ga:ród feptern rnanufil iptorurre li6rorújinguli fngulcs pror- usdl % ef fas,xror f i ^ f^ , in Fptas prAfcript:ones pre fc r e6a nt;ouarurr Hulla (km a Pnfi editlo. ae cortuenseaat.Nota rat s felegerat í per totum hoc opus v; r doarfslrrus lec`tionurra varietates quafdarn. Sed cuifucum fecerilnt tum codices quidarn non pis attente confderati; tum .Eucherij Lugdunenfis editio qiió fallax, é quo credidtt bonam partem def ^mptarn: cum contra potíi.s deprehenderimus, ex Ifdoro illa omnia ad .Eucheriurrt fte, ffe tregn.^ u ^t. 1EiuS, vertu s ^ fLterat , ces auc`tores, quibus hRC acce ta  ^ g  t' re feYt I rdcrus, Origerlé, Vi.jcrinurn, Hieronymii, A,-n6ro f ú, cAuguflinil ^,Ca fridr, ú, Cre- gorium euoluere: ni re s e f et laborts, udi  , quIe l hominem m1 134s cc- cupatum, quám ille plane fuer,at,po ftu,larent. In ea renos , quod quiuirr,us, r^ tttarnus .  ^ p e/^tqu^ intitulo reflituendo, opus ip furn prope iam abaltena- tum audori fuo reftituiffe videmu r. Quód eius magna pRrs,çene fis f ili - cet tota, et libri `Regum apud Eucheriurn leguntur: opus etiam vr, iuer ujn Yener^abtlis Bede I:bris Attextum lit. Sed Lucherio tam multa  f non f fdora modo ^d alior;^^ d infirta,vel ons  -afut.a potius fúnt: v t pudeattdori' i, ur ` om - ^  q -^ n^ editi  r^ ueraan .  ^  a p f  t Nam ^^ugu.Flinurn &Paulinum n;ttto,ir; uo_ rurrl f rir^ta an ^'ucherrbrr inciderit, al^ ziderir.t ) Gre^orissrn  q , e^t Cafsío- dono; dorum ports p ue Bet gu yn cc illta^s f luir. B Ibones r11^ ^Ii f curn al c.a p, Cu! ^ O'i uen) percuní dem pp bus. Al cefie fui retur . . trEluón rí frIdd quos 9 am r. lector n i qut6uj n avomet. Lowok Aile á reli q uit. , O.;Lern •j\+Te^fLáei do .;^if tr^ edítu ^^n,i rendi no n^a editio ^ '  ra auterra pr^f ererr ge'>erti te  t' *  m.^s) hoc • mi n9?m7  '  SA-.ip;.ric ^  ^ • ` V ,  rituropt ^.. • r ` • .;.... . • , de cõpu 6,  â r vlur,t)in eia- igildo Ara riizantem, ^s tyranni- deriçus go- nperiurn, (lis ritibus iripercuf--. Huiu%rr o- 'epoti idem cAtrlue eo eA for fus ^t fcrif^^P, , n g ntitl fi's ve; ó is li - 'bis,pl át(f r um Ilde- gummntis lo pne f ri- !zlaspror- rulliï (km opus vt r .ant tum ;dunenfis Va fJQtiu S rns f^° f^ . Viderus s r,ü,Gre- 'ir, us cc- !11•tl7`?ïus, r7altena- hs ¡ç'lll • 'uer fZ1rn a ^frdor$ korna- i rr quo- Ca - dorum v.. 1 dorum non potuiffe a6 Eucherio nominari, crsitrs f : t nP li entl' poru potius dicarn ) non ^r>idí^fe ? 11Zteg-er etiam de te;n l ► o ^ g l r r ^ ^ ( Rn • flu- st e Bedx , fue ^^lter,•us It6er, m t.ro  ,  • cl C^/. todórus ctaatur,ln hI r th114/1".e' .^ guyn com. ^ ertz t v ium.coniecius. es`l. Sed I félorum Eucherro ad . illiaas fis i ,i% videtur , -.^ui hr ftor: cum, m ^ ^^s^^ le/  ^mr^ l a e ^ luit. [3ed^ ^>Pro ( t r^^odo rs Beda e ^^  2 0 f  fl ) curra tdiuerís aLl^ori^jLZS fttones in vetus `re(%ry^ erltum concinnare propo f turra  gu`^ , fuertt , nepe id, rtif vf^ue ad ExOdt  perduxerit; tarnen per tGtam Cene,n ^, curn alicluid ex hoc opere- propon,t, vel lídvrum ut, ferténvmiria,^- ,;e  ^ c.apitarlationerr ful^terren hoc ^^n el ^,  l Re p ^is^ jt^^oriurn porro tit ulus in Tino Oliuer^¡ts ccenobij codice;llegttur, in quo fingrslis expolitioni bus .í H ‘ e funr percunautiones prapoíu . A`e 9 ue tamen httiius codici.t qux f lonFs eal dem puto cum ys, quaruyn Ildefor f iís rneminit in libro de viris illu^tri- bus. Non enim vila in re opus irn çrtutaturn f nifr a/t, n3n'a nelue 1d ne cep futt , vt ,(2 5 ^ ttonum II Y IE r H:er-ob y n<i, e t ,du , ,ulitrli exenz pla dice- Y • etur. Zuapropt er nec veritr fmus nos cluoc l ue ' Zi.e.ft;tN7um etiarn ti- fr ttsluén retiraere Apparet etiamé Braulto;le h:ls qux¡tlonesrn !iliros duos tf^^?d.^ flsna-as. .Sic enimillein punotatione: u.eítiontrm libros cli^os, quos 9ui legit , veterum tradator.um í`upc:ileailem recognokit, arnrefpextffe vide rurad verba tp i f iuslfc.or r ttnprxfatrone : in clurbrrs lector no=_i noitra lega , ^f^.d veterum reieget . f uerunt autem c_;dices, qati6us vÍi f ui?Ytts,OLloy.l?a'erttinus, V alertt?rus, Complutenfs, Cuadglup. C:xomer,fes duf'!, eit,c ultfs antea rnerni Y ;-IrnuJ, Oliuen f s: nullo ita 2etuflo, vt Lo 4T or`Jirdtcts lltl cris rifa notatus.  . Allc orias C ^ r ialrlt ^,S Suar^e^ ^ C f ^;  y,  ^.., e ,: o^,: tztte lefa^ Pmendat^;s ct4^n íL'r^G l^s reliquit..0 3 ot  adiutNs fac,ncn cons74. l,lern emenddh; t etiarn Irbel/urn de conilidu vitiorum & virtuturn-. Nepe it errl con^i4re potaft; quot nJeter es cod ( çes ac-ceper it. Sed non ac(uerttt dodllsirnus , Itunctrattzttasns curn operibus S. vím6rof j R ornx nuper editikeri,tn quo tam multa ã noTIrts dipepant, 2t nos ea Jtngtllattrn 9 efe- rendí non dts.; ertrnus Tantum h,ecraoftra qualtacunclue cum flugurtinia- na editio>ie prope;rtodum cojaz ruentia, flmul curra illrslpgi rraaluirrrur. l fdo- ri a aterra e;Se ( vt ipfe f riptum reliquit) et codices illius nomen preferentes, erentes, et ftylus ( haud multum fortzr f fe a fynor1 y yyiis abludens) et Si- geoerti teslrno.rliurn optimo viro perfua ferant ..i\Cof ( ne quid di fstmule- r>?ms) hoc fl.rif fe opus illud credimus, quod 1 f dorii pfir.rs Qtate l o:rn.Chr l fo ffo- rni nominef er • e t vatur. Sic enim elle de Chryrofi orno in lrbr o de viris Multa . b. Mperfonan y guog;cuiufdam nobi{i4sirnar matronxGregorix t epe- rituropus eius infigne de cõuerfationc vit.r',&inílitutione morü,tiue de cõpu Jnantia vircutú & vitiorum. Ergo f rípturarú varia ates tara ,,^ 4  multas multas in terpreti bus patiuf, l u¿^„ f lib innorar " s ad cribemus. De epilogo . veró . u' apudAm brofurnbreu ZO r , ^  ^ f  '^ r Ftris aliquantó produtiior;apud ^luguftin multó  uam efllongio r;none f l,quod laborem^ss,narncon^ate ecrlienrsm haudmi-  ^. nus,q  an^riptionéadSirn l ' ^  17  ' dtta  p 1csanis in,r4mbro^ana editione. Ne ' ex ad-  ^ mento conaec^t ^^ram de a u^ore facere Louanienfes I ^ heologi de6 serunt. Idem E xpofitionern in Canticurn Salomonis in vno tantú manu cr. libro repertam correxi t ex .Bed^ conarnentar ^ s, uos die ex hocfonticulo f berq^ autun^abat. Cau arn  lo ex u- ^  ^q ^, addidit^ cu r l ftddro rec^é ad fcripta fr't. R epe s rife enim fé in veteri quadarn .`13raulionis punotatione operum Ipori ver- ba hmc ► qux vulgo d. efderentur; Moralium libros B.Gregorij Pa ar ro a_ tu co^mpendiofé a bbreuiauit: Cantica Canticorurn facunda ex poli- tione elucrdauit : 9uartam editionem  fuper edidit; fu er libros Moyfi, •15¿ z Pfalterium , icluattuor Euangelia expoftioni non mi-  , nimo infudauit ['Lidio.I Canonico 9uodue, , ^ Ciuili jure erina-  • xrrna compofiiit inítrumcnta. Sed ne hJec quidem verba breui s p i;m^ex_ f  1 fitio paf tioni fátis conueniunt.  enim multó breuior ea tutti jlr ellitaniex o- ne, qu^ Ifidoro ipfi valde breuis vifa e.,`l. ^id t ex Beda ex ce- pta ? Has duos Mellas, uod de auc^ore non fatis l  r mus^ q  f sr^ueret , extremos fecia ne Contra Iudxos libros duos ex .t-tt. ms. codicib. emendauit, addidit I oar.  , annotatio - f q  nes 1V1"ariang é Societate le fu; ldern in Procemiorú li- bro ex totidern m s.Idernir,. Synollymis ex decern exem larib. re ituen & i1lu^^randis pr^ feitit.  Í'  ^  dis, fi(qu De Ecclefiaíiicis officijs libros nos ex vetu i srrno codice e/^lí^ail  ód concilia plura,alia nonnulla contineat)ab r ' '  den- . ^  )^b acgstam r,obtlitato, pro- e,vt fperarn tti s, re fecirnus . 3 `-\C.e.que tatuen optimus codexnon^ eiur^an- dus no firo labore fui,t, conqui^tis au^torurn loc^, é uibus fuera p concinnatum . Habuimus prxtereá exem lar aliud ' f erat id opus ten^.  p  e collegio Can?plu - P.egularn mon ach orum, in codice tanturn vno priusp re ertam adm _ dum deprauatam P. Chacon ex Smaragdo ,& libro / ententirum ^ o bona ex parte dtrexerat;cuius o erarn nos alterum J  Fatrum Longobardicum, ed  p^  codicem rlac^i, ^ quid' f ^ ipfuna tame mendas op idó deformem, proueximus.  ^  J  ^ pej rnulturn efltque h£cd e/'ngulis libr is. In vniuerfis vera idrx oculis h excerp ta effe pleraque. ld enim pra fe tulit anc`ti si nus  gbendum: áliquando , ne ad ctrl ^ fuar ti  f f  var; cauitetiam  -^-, íüficatio a;  P  titulum r eferrentur, de  ` •  dh^beretur auc^}orum .  ^  .  9ulbtlS te-  • ^ z o tam ^ e  ^  ^^ te^^catro , cum neque ab  '^ I'.Í  fp , quan7 r.unc e ffét nece se neque bita: aut ^id^^iberi eFiam  f' q e^ nobis fuerit , ereptis auí^ori bus no nnulíis ui r  d's  ^ g bus ille e t v us  -`^a  •  '  1/^  _..  ^ ^  • ^ ^ ► -. vilo Vio f ^ ^i¡. y t oi ra=.,de d^as.1 \l nullo, f fsnt in pfe1quei ex rpfa t a Pito' c`tor alit Braulio Cordube ei,3 r^r lib cond; ta Y, 041 ta; ne^n ño uo 9n x J nt m be.ndun l^ Scauro. L e2/1a Cap.vr.c art alüs in rl3nfin fi,, aliud re p{ De:r ^ gildi mar! `rypo,g, labore con alij fque d, nequarna monerere, • .1t logo veró,gui l iviugufbinid tsm,haud mi- . Nel ex ad- gi debuerunt. ttú manufcr. 2nticulo exu- ta f t. Repe- I M ori ver- 'apx roga- da expofi- .per libros i non mi- re perma- u f im£ ex- !itani expo- edat excer- 'emos feci- 1` Innotattio - °mior^ li- qttuendts, ilbailden- tato , pro- pe iuuan- t id opus Gontplu - . ^  qcun  ler  °llo ^^do^otti^rit: col^i^ p ^ it e ( s me audiet  ^ % ^  ^iet le^for^ ne dum dili er ^ f ` , 3pto^er.^ i^eglig¢•ntix.^llcata^s .^rgasit, audacia,terrr  tl s r eritg t í fq• g ñ mz^m r^t;^e quo ^ ab alU's, ^^^e 1^^ o forte  '^'mP rnca^ r- ^"ss. ?^1'an2 pm' etiarr^^qu^ ±^ ro o ¡ tsr e tan' non mallo p o%^Í r p t ^  ir t t 9 f tur n ,non  e co»^Prrer^- nr,!lo, f d .Mero r.  ^  ^  ett^31r1 d^ L ; I d sic . f Í ^ P ymr ^ a tqueatllorurn exerr^plo)f  ` r ' y; id ^is.^t in hi^^oria  lt e rr^ij f ^rrt^li^s. ( 1 41 asru ,qu. ^ de trl$arn c ap;tuloaurrx e fen/  ' l'niodi ^1^Ysez;v,in F do,in ¡u ffini^^no yn ^ t©r J oriV us in'^ he0doro ^^ o_ p ex ip^ Vi^fore n.ir • ^^atait. ^ u:^lia [arta é r^er'intgtuuPYrn Vr^fore `Tisnr^er^^i ^  ll j  ^ q^ r, ^ lrbr,; de in r  o3 u  'tu tu P^^trurn a grau1f rrrzis vlrts notata funr, vt 'Moro indi T^a.  '^ obl_ c`for alius gu^rertdus potius fvsit,quam llbe^rab^ c  ^  orr^rn ata- .Braull.s,^ r '  g r endus, C^atr SS. !Id e ori dador:.  O ibusarddas licet  '  f /'^t onl ^.- or  ,rrte lubente,qu a de J.f1 ^azujen ts exitu e ^ ^L  ^ i  s' 1 r rce llrno reten. ^ e ue id r,^irutn r G et,qurllbro v. ^'tymologiarr.ca .vlti-rr^o. ^^ `  , pagel v^ ri debeblt con ^^ = tant,ea7rd^-tn^ rn Itis *^o p annis a 6 tete r v. rr^^  d Carth^gtné t ^  i ^ n?a ^ ar ^ cr fr^scorlditesma , f ^^ i tam e ,rde r.^in ^.;•hronicoflbi caszi t . Subieciter.^iry,in ^n7o^ a  PJrat. nei^r iaoc t^rn pJt e quidarn MI-c alar -c alar conditarrr: al,' v ver?) ^'G a rrhagi Quo de ` er^e;•e fi , etia.3n alta quedan; ^ yr Y rlo^ s : non a p • ri ús. ^nlg^i rrto^rterzta:,i'erlrratP3•dr^rn etia^ y n^curn ip^^ ^^ nã ti a•vtauo 1g^u7dam bendumjïr,non e..xul at contraexult^at non ex ult^ ^^9t ^^r '^^ d e'` (141 fin- ^%attro - hoc é^'cl; o Lon^,o rump t .  f  9' z lud e `^erentto ^`,  ,  I^in vi.^eri po^l t: quod fans f^^é d.- bebit. ^/ ► .[ alitio f'é & irnnp; é adieda credirnu P, oua de ^rd fin;t forl ^ ^  e t  .xtreYr<,^ cli ' cap. v i. expo^tionu rn in  Í  ^- p r  ea ene arr ` aibe ^ e r'o^ f us a qutbu fdarn e.xé ^ Y tnai s importune naportuner- epetiadmorruimus, Atril' hw c quo ] ; non de uo Pd `a ibus, run f nfq relatat, ` oropof t a^ cr^rt! darrfa^rrnl ^ g l^  i f de alro- ..;  vrr o rnauts..^ed i, r a ttf^^n^ livtx ¿Id repertas: vt libros 0rrines Ino f feyfi pede p ° I si s decurr ere. .Z^:et rar`la etiarn qu,edam f u kíc g rrltir,vt quod ?aulló ante de S. liermini gildi rnartyrio diximus• `I' ypo J ral phorum culpas rmnes prte flare, vix eius tt,qui itatern in 4cvno labore contrluerit,  al prelo^i fixt^sperp; t u® h,eferit  r  . al;^^ ue cil f fictslt^atr6us trn^jediti o6nitit.^nrúnon ^ ^.°s h^ai^asrer rnexpertr, l potfítlrlÁttis. kuodjupereft, nequatmaioYisnegot ^ rellent,in quibuslabi,aut herere po fsls,qu1n ere Oad: 'nonerere.,fidu `ó curato . mus. enduyn: it etiam Sus te- 'que ab qdht- (t `uf^ sA vilo .w• ^ S. BRAVLIONIS CAESAR V ^ GVST. EPISCOPI ,^. Prxn atio libror. D. Ifidori. ^t ^ S I D O R V S vir egregius , Hifpalenfis Eccie- fix Epilcopus , Leandri Epifcopi fuccefror , & germanus , floruit á tempore Mauritij Impera- toris & ReccarediRegis:in quo quiddam fibi an- tiquitas vindicauit,immo noftrum tempus anti- quitatis in eo fcientiam imaginauit : vir in om- ni locutionis genere formatus,vtimperito,do- &óque fecundum qualitatem fermonis exifteret aptus, congrua y eti) opportunitate loci incomparabili eloquentia clarus . Iam ver?) quantus fapientia fuerit , ex eius diuerfis ftudijs, & elaboratis opufculisperfacilé prudenslet}or intelligere poterit. Deniq; de ijs, qua ' ad notitiam noflram venerunt,ifta commemoraui . Edidit libros Differentiarum duos,in quibus fubtili difcretione ea,quarconfufé vfu proferuntur,fenfu difcreuit.Prooemioruml librum vnum, in quo,quid quifque liber fãnda contineat feripturx, breui fubnotatione diflin- xit. D é ortu obituPatrum librumvnum: in quo eorum gefla, di- gnitatem quoque & mortem eorum, atque fepulturam fententiali breuitate fubnotauit. Ad germanum fuum Fulgentium, Epiicopum Afligitanum officiorum libros duos:in quibus originem officiorurn, cur vnunzquoelque in ecclefia Dei agatur, interprete fuo flylo non fine maiorum auaoritateelicuit , ,Synonymorum libros duos: quibus ad confolationem anima,& ad fpem percipiendavenia', interceden- te rationis exhortatione,erexit. De natura rerum ad Si(êbutumRe- gem librum vnum:in quo tam de Ecclefiaflicorum Dodorum, quá etiam de philofophorum indagine obfcura quxdam de elementis abfoluit.De numerislibrum vnum:in quoArithmeticam propter nu- n,eros Ecclefiaflicis fcripturis infertos ex parte tetigit difciplinam. De nominibus Legis, & Eúángeliorum librum vnum: in quo o(len- dit: quid memoratx perfonx myflerialiter fignificent. De hxrefibus 11brum vnum:in quo maiorum fequutus exempla,hreuitate qua po- 'tui>:,dif-Tufa collegit. Sententiarum libros tres, quos floribus ex libris Papa Vergorij moralibus decorauit.Chronicorum á principio mun- di vfque ad tempus fuum, librurn vnum nimia breuitate colleElum. Col libro Pro; Cui patri vine ria- li tras codi quer ego uenl: ruin uerfa aci mula fpani quon quafi phicu rapte pofsii trix,t dome tu oir ocia, diuin; refirn qua c ritate Chint ribus Contra JIS COPI Contraludwos,pof}ulante Florétina germana fua pro ofïto ' libros du,os:rn quibus oinnia, qux fides catholica credlt e vrrgine, I^eoplletaC'um te;rirnonijs appr ohauit.Deviris il luf}rib us ^ x Legis & Cus nos rifafubrirx t mus : Nio u dflicx re ulx librum vn l m rF^ru m vnú. patrix vfu , & inualidorum animis dece^^tifsin l é tern er ' q^rem pro gine Gctthorum,& reno Sueuorum,& etiam Vvardaloru ^ h _ orr- rranlrbrum vnum. ^xfliot^tim ltbros duos,quos ^li ltgit,veterd tra^catorum multam fupelledilem recognofcit . Etycnolog,arUñl codicem nimia magnitudine , ditlindum ab eo titulis , non hbris: quem quia rogatu meo fecit, gi1amuis rmperfe¿}utn ipfe religuerit, ego in viginti libros diuifi, lod opus ornnímodo philofophix con- ueniens quifquis crebra medttatione per legerir,non ignotus diuina- rum hurnanarumque rerunn fcientia rnerrto erit. lbi redu , ,dans di- uerfarutn artium elcgantia,vbi,gt_ra^cunclue ferefciridcbentur,reflri- ^a collegit. Sunr & alía eius viri rnr.rlta opufcula, & in ecclCtia Dei multo cum ornamento inícrrpta. ^irerrt Deus pofl tot def'edus Hi- fpanix nouiCsimïsternporibus f iiCcitans (credo ad reflarrranda anti- quoruni monumenta, ne vfquequague ruí}icitatz veterafc:.rernus) cluafi quandam appofuit deflinam. Cui non immeritó illud phtlofõ - phicum á nobis aptatur: Nos,inqurr,in noflra vrbe peregrinantes, er- rantefque,tanguam hofpites, rut libri,quafi domum, reduxerunt: vt pofsimus aliquando,qui, & vbieífenêus, agnofcere. Tu xtatem pa- tria.^,tu defcriptiones temporu m[,tu fa.croru m iura,tu facerdotu m, tu dorneílicam publicamque difciplrnam,tu fedium, regionum, locorú, tu omnium diuinarum humanarume l ue rerum nomina , genera, of- frcra,caulfas aperuifti. Quo yero flumine eloquentix,& quot iaculis diurnarum fcripturarum,feu Patrum reílimonijs Acephalitarum hx- refim confoderit;Syn odalia geila coram eo Hifpali ada declarant.In qua contra Gregorium prxfata: hxrefis antiflitem cam afferuit ve- ritatem. Obijt temporibus Hcraclij Imperatoris, & Chrif}ianifsirnï Chintilani Regis, fana dodrina prxl}antior cú^.is, & copiofior ope- ribus charitatis. enfis Eccle- tcceífor , & itij Impera- dam fibi an- =pus anti- vir in om- nperito,do- s , congrua larus . Iam elaboratis eniq; de ijs, ,didit libros confufé vfu in quo,quid ione diflin- m gefta, di- fententiali Epiicopum officiorum, flylo non uos: quibus .nterceden- butumRe- orum, quá ° elementis Dropter nu- ifciplinam. quo oflen- hxrefibus ate qua po- us ex libris :ipio mun- colle¿tum. • • EX ^• . • • • Contra • D e : Q.rt:u, efferunt Sifebutu verboru; Ecclefiai perfQnar; & lamen pfit:de-cE u atot`is li tiendo :pf com in er EX S. ILDEFONS 1 TOLETANI EPISCOPI Libro de virïs illuffribus. SI D O R VS poft Leandrum fratrem Hifpalen- fis fedis prouincix Bethicx cathedram tenuit : vir decore fimul &ingenio pollens:nam tantx iucú- ditatis affluentem copiam in eloquendo protne- ruic, vt vbertas admiranda diçendi ex eo in flupo- rem verteret audientes, ex quo audita bis qui au- diífet,non nifi repetita fa?pius commendaret.Scri- pfitopera, & eximia,& non parua, id eíl,librum de ortu & obitu Pa- trum: librum la.mentationis, quem ipfe fynonymorum vocauit : li- bellos duos ad Florentinam fororetn contra nequitiam Iuda:orum: librurn de natura rerum ad Sifebutum Principem : librum di freren- tiarum: Iibrum fententiarum.Collegit etiam de diuerfis audoribus quod tpfecognominat, Secretorum expofitiones facramentorum: quibus in vnum çongeflis, idem liber dicitur Quxílionum. Scripfit quoclue in vltirno ad petitionem Braulionis Cxfarauguflani Epiico- pi lïbrurn F.tymologiarum , quem cum tnultis annis con aretur perfi- cere,in eius opere diem extremum vifus efl conclufifie. Floruit tem- poribus Reccaredi,Liuuanis,Vvitterici, Gundemari, Sifebuti, Suin- thilanis,& Sifenandi Regum:annisfere quadraginta te nens Pontifi- catus honorem, infignemc l ue doarina: fandx gloriam pariter & decorem. .1 •.o 1t. 01 - ts ffi . O'i<.; • •' • E X . tt ' , r ► .  ^ -° e, i^^  S  -^+  .  . . •— t . . ^^^B  ? á ^ ^ ,  ^ I ^ ► ^  C^^M BL A C ;^` ^^^.' ^ Libro de viris illuki1 0 SIDO R V S iunior,Hifpalén fis Epifcopus, multa fcr^_ pfit. Scripfit ad Braulionem Epifcopum xx. libros Ety- mologiarú."_Scripfit librum Prooeminrurn de libris ve- teris,& noui Teflamentï,q uos in Canon¿: recepit Eccle fa Catholica. De ecclefiafficis officijs ad Fulg entium. ^- ^ _,^,^,,,.f ^--  ^^ • De cirx:u, vita,& obitu Sandorum Patrum e c l ui in Scriptura laudib-us eiferuntur. Ad Orofium librurn de fignificationibus nominum. Ad Sifebu.tum librum de natura rerum.Scripfit & librum de differentijs verborum;librum de proprietate rerum; librum ferrnonum; librum Ecclefiafticorum dogsnatu in.Scripfit Synonyma,vbi inducütur dux perfQna:;vna hominis plangentis,altera rationis admonentis. Scripfit & lamentum poeniteritis,diflindum alphabeto,addita oratione. Scri- pfitde confliduvirtutum&vitiorumlibr.umvnú. Dc°myflerijsSal- uatorislibrum vnum. Totumvetus Teflárn ► entuin fimpliciter expo- Dendo percurrit.Scripfit, & alia feculari litteratura; competentia,qux conmemorare nihil ad nos. OBI- Hifpalen- :enuit : vir :ntx iucú- lo prome- D in flupo- )is qui auo :iaret.Scri- : obitu Pa- ocauit: li- udheórum: i differen- tudoribus ie ntorurnr: n. Scripfit .ni Epif co- etur. perri- p ruít tem- puti,Suin- 7s Pontlfi- pariter & ^.^ ^,t,/ 251 i JIïf:.. 2D cril: ' e s 1 3 P I o u i i OBITVS B. ISIDORI 4 .`• ^tá^uifli n u rner, mta,& pecnite peFcc at^ riquus, tius qu peccar quinte mo vti gnus &fufcr tam. C egoho caturiz, profun tificrbï cTu:lurr corvo tionerr pt: De ecca i no confeq digno, odio, fi filio,fi c ti.Et,d cuique • tes iter omnes beatis, y ulo:n a vobis lupi ot Igitur peribu ftatim, Intere: miferit A REDEMPTO CLE R CO Recenfitus. I S V M eft mihi,vt tuxSanditatï breuiter expó= nerem, qualiter bonx recordationis Dominus meus I fidorus Hifpal. Ecclefix Metropolitanus fe pifcopus poenirentiam acceperit, fuamgue có- fsronern erga Deum, vel homines habuit: vel quornododehoc feculo ad cxlum migrarit, fide- Ii prxnotationis mex flylo, tux Dilec, `líoni no- tefcerem. ^ux res me prirnúm compulit pro hac follicitudine, quam ex amore in eum ofFertis,veflrx Charitatif gratias-lagere:deinde,quia vera fuprim ere nequeo, & quod de eo,pauca de multis,colligere po- tui, te oran te,dicerecogor.Dum fineni fufz, nefcio qua forte,iam pro - fpiceret, &fatigatum corpus xgritudine afsidua fubtiliter animx natura p r xuideret:tantam eleernofynam quotidianis diebus per fex pené menfes, feu amplius , plufquam erat folitus pauperibus ab eo efl erogata, vt oriente fole, vfque in vefperum mulris illis in acci- piendammaneretfubflantiam.Po  vulnerepercuífus eft, ita vt dum febris in corpore conualefceret, & cibum reijceret debilitatus flomachus.Ad poenitentiam conualuit, atque fuos Coepifcopos Ioá- nem fcilicet , & Aparcium beatifsimos mox adef%  p fecit r ^fentes. Et,dum á. cellula fua ad bafilicam fan di Vincentij Martyris adduce- retur,cunda a gminapauperurn clericorum, religioforum ornniurn cunElarumc^; huius ciuitatis plebium cum vocibus, &ma g no vlula^ tu eum fufceperut, vtfi ferreum pofsideret quifpiam pedus, f  e oluer - turmox in lacrymas,& lamentum totu`. Et, dum in prxdi^iMart - ris bafilicam iuxta altaris cancellum in medio oneretur choro  y lierum turbas longiús fiare prx C epi t : vt in acc p i iendo i  °' mu- tiam, v2rorum tantú m,nor^ . illarurx^, circa eum eern pfe p0eniten- Et,durn aprxdi c, `lisfacerdotibus ab vno cilicio,ab alter ur prxfentia. ti A exponere cinerem, expandens mmanir m ad cxlu • a ° ftlp exorer fe mit- cens. Tu Deus,qui noí}i corda homir^um , & u blicar  fi2s efl di-  • ^ ^^tl . duhi pe^zus percuteretfitum,dimitti peccata • publicano lüngepofito, rum d orrnientem de monumento p  drgnatus es; qui Laza_  -` ta dignatus es refu fcitare,& Abra] p °^ refol lrtionem carnis die gLlag_ ar Patriarchx finus eum recipere; voluif$i ^ 1 e 11 • SRI co vmluifli;fufcipe in hac hora confefsioñern meam,& peC cata . ,quai m- nurrierabi iter contraxi,ab oculis differ tuis : non reminifcarls mala me-itruentutis delida ne memineris ,. Tu,Domihe,non ^ p ofu i{}i ^nit • ^rïtiám iuflis,qui non peccauerunttibi:fed mihi peccatori, ui peccaui fuper numerum arenx maris. Nõ inueniat in me hoftis án- tiquus,quod puniat.Tu fcis,quiapoflquaminfelix ad onus i^ud,po_ tius quam adhonorem,inhancfandamEcclefiamindigné perueni, peçcare nunquam finiui; fed,vtinique agere X n, laboraui. Et, quia tu dlxiflT,in quacunque hora peccator á vijs fuis reuerterit, omnes ini- quitates fuas traderes obliuioni: huius prxcepti memor fum tui. Cla- mo vtique cum fpe,& fiducia ad te,cuius cailos afpicere non fum di- gnus prx multitudine peccatorú, quar conuerfantur in me. Adeílo, & fufcipe orationem ineam, & mihi peccatori dona veniam poftula tam. fi caili non funt mundi in confpec;lu tuo , quanto magis ego homo,qui bibi,quafi aquas,iniquitaté,& fumpfi, vt coloflra, pec- catum.His igitur confummatis, corpus & fanguïnem cum profundo = gemitu cordis,indignuriife i.ttd.icans,ab ipfis fufcepit Pon- tificibits.Deinde eorundem facerdótum, &:s quicüg,;d.e I lero erant, ciuium cundarur'rique plébium veniam precabatur,dicsrns : Depre- cor:vos,fanc, `lifsimi Domini mei facerdotes, fandanaque con grega- tionem clericorum,&populi:vt'pro me infelici & pleno vmni forde peccati ad Dominum veflra porrigatur orado : vt qui meo merito Dei nonfum dignus impetrare clementiam, interceifuvetlro mercar çonfequi meorum veniam delidorum . Dirnittite mihi,obfecro,in- digno,quodin vnumquernque commif veftrum : fi quem cõtempfi odio, fi guem reieci irnpié charitatis confortio, fi quem maculaui có- filio,fi quem larfi irafcendo:dimíttite nunc petenti,immo &poeniten ti.Et,dum vna voce omnes pro eo indulgétiam poflulaffent, & vni- cuique debiti fua vincula, vel chirographa condonaífent: circunfian tes iterum admonuit, dicens : Sandifsimi Domini mei Epifcopi, & omnes,qui adfunt,rogo,& obfecro:vt charitatem in uicé vobis exhi- beatis,non reddentes malum pro malo : nec velitis effe fufurro in poR y lulo:nó inueniat in vobis hoflis antiquus,quod puniat: non reperiat a vobis relic, `lum lupus rapax,quem auferat:fedpotius ereptam ab ore lupi ouem paflor fuishumeris congaudens reportetad hanc caulam. Igitur pofl hanc confefsionem, vel orationé,refiduam egenis & pau peribus mox dariiufsit pecuniam. Cui tamen fideli fit dubium, 7: no flatim, dimiffo o mni facinore, affociaretur focietatibus Angelorum? Interea fe ab omnihus ofculari fluduit dicens . Si ex roto corde miferitis ea,qua~ in vos aducrfa vel praua vfq; haecenus intulis dIrntt- tet úiterexpo- Doininus opolitanus arrugue có- iabuit: vel ;rarit, fide- c, `líoni no- quarn m de,quia tigere po- °,iarnpro- anima: as per fex bus ab eo a in acci- °fl, ita vt, °bilitatus >pos Ioá- 'arfentes. adduce- n1niurn, io vlula- foluere- Marty- ,mu- rniten- efentia.  e fe mit- seíldi-   'g. . ' pofito, Laza- e quar- iperet. oluif$i n • U .. o u • C^ iê tet vobis Cteátor oln nipotens oninia deliaa veífra; ita vt facri fo : tis vnela,quam hodie d euotus ef^ o ulus erce . turus,ft vobisin n m ifsionem peccatoruln  p p  . p  p  re ,& hoc ofculum ><nter me, & vos maneat in tel}irnonium futurorum. us  Com letis his omnibus, ad cellulam red - d eff,& poft diem  P  .  .  u . p  confefsionis,velpaena!tentia; quartum pat}ora- lem iuga!ter curaa<n & finem fuum confummauit inace, Amen. Su die pridie Kalend. A pril.Luna x 1 x.  .^cLxxry. P  Sub i '37 >^ ^-^........::•  _,^.^..^..^.  ^..sr...o,? -----^... EX CONCIL. TOLETAN,._yIlj, C A P. I I. nftri quoque , feculi Doc^or egre ius , L clefx Catholicx nouifsimum decus rx^ denti . ç __  ,  ,p  bus ^ra- te p o í^remus,do^rinx comparatione nó infimus, &(qú©d maius  feculorum fine do _ ftifsïmus at uc cual reuerentia no m i nandus,Ifidorus.'  ^ 9 'l^ ► .; fr_ .á;:. . sri ^ °_ ; -ser N . • ., r. w1^, ► • / • ^ t Canon Chriiti Cleros Coniu Con fa! Confita Coníti Conrui Cum e Domir Erit air Fac`Ix f Forrni.n Fueran Hzs igii Hcc Ideo pr in mali: Irrifor, I'sls aute Ius cir,^"! 1 l o gent Ius mil i 1LiS natu Tus publ Das ^i t Iuf:um c Iuaum Lex e a c Lex eft Liben di Mos eft. M c1y^`c: s. Non eft 1 Non eft Non ctt Non moe Non potl No n folia • • ita wt facri fo n; s,ft vobis l n re . vos manear i n cellulam redu - irtum paf - Jora-:e, Amen. Sub -Jis ^w Ái.a. >m 1 a ..^.. ^ › ^ { GC! I^^ t i bus wta_ ó infimus, ius, atque • .14 Series confanguinitatis. Si in plebibus. Si Presbyter. SCRI- • • d. 3 d.15 d. 16 d. 34 d./1. 2 .7. q • 35.94 d. 4 d. z d. I I aq o d .4. d.4 3o•q• 5 d.7 d .x3 33q.L d. 37 zz. a ' 3 d. d. d. I d. d. I d. I d. I z3.q.L d, 9 d. d. L 3Z•q•4 d. d. 7 zL.q.I z2..q.4 d. 6 31.q.5 3z•q•5 3 1.q.7 • 4 i • A non. Canones generalium. Canones,qut. Chriftiani. Cleros. Coniuges.. Confañguinitac. Conflat Baptifma, de confc. COnfl:itutio. Confuetudo. Cum excommunicato. Domino fan d o. Erit autem. Faí^ `Iar fum Forrninx. Fuerunt autem. His igitur. Hoc ipfurn. Ideo prohibetur. In malis. Irrifor, de pccnitentia. Ius autem. I!u ciuile. 1u5 gcntium. Ius militare. I us naturale. Tus publicum. lus ^^iritium. Iu[:um eft beilum. Iuftum eft,Principem. Lex eft conflitutio fcripta. Lex eft conftitutio populi. I:.iberi Mos eft. Moyfrs. Non e(l: contra. Non efl: obfc"ruandum. Non cft pcccatum. Non moechaberis, Non Poteílr. No n folum. Omne genus. Omnes leges. Omnis autem. Paruuli de confe, Pauper. Perleais. Plebifcita. Poft Parcha. Primo gradu. Principes feculi. Prïuilegia. QLiacunque arte. Q L .ixdam etiam. Qpidam a,uterra. fcelerate, de con fe. Qui in materno, de confr. Qpicunque. Qicunque. Quod conditio. Q , ujos Deus. Raptus cf}. Raptus quoque: Regula. Refponfa. Rhodia'. , C A NO NES EX D. I ^  SIDpRO Apud Cratlauum* :z,q 2. d. I d.3 d.4 I I.q.3 d. /5 d. z d. 76 3 5•q•5 2:3.q.3 d. 3 z:z.q.5 d. L :4. q. 3 d. z d.4 ao.q.I z7.q.z 2 .7.q.I 33.q.L 37.q.I d. 3 d. 2. d. z Romanus Pontifex, de cvr fe.  d.3 Sané confanguinitates Satyra vetó. 35.q.3 d. d. z> d. a 3 5•g•5 d. 4o 111 .3 d. 63 I,q. I d. so 2.z.q.4 a6.> q.y d.$I d: II • • quid qus^^ ti quM c's q u a re 10rOp .hi: cltGlr) lj /,l LtZñGt! rnul//c'i; i, 1deYï3 lis fu' 11.101S O 3 vto r eri ¡ i xi7ê1.1 ex lej f riore s. Anu lan, eas dod r ridendos tZt%3dL25J1`u3 tulli ano , u e i ^'i^u;n, ! Gitretasr?, tic ró cra l a. q3e er^tna , Y1"vrIllca SC R'PTORES A D.ISIDORO Velcitati,vel quibus maximé videatur vfus. o Milius Macer. ^franius. A íitt)Cuflus. Apuleius. Arati cométariaLatin. Arif}oteles. Atta. A. Gellius. Boethius. Braulio. C:ec^lius, Cxlius Aurelianuso Cams Iurifc. Cafsíanus. Cato. Catullus. acero. Cïn na. Clemens I. Columella. Cornelius Tacitas. Cyprianus. Cyriilus A lexandrinus. Cyrillus Híerofolymi : tanus. Dio nyf us Lintius. Dïofcorides. DonatusGralnmaticus. Donatus in Terentium. Dracontius. Ennius. Epiphanius. Euf,:bij Chronicon. Eutropius. Fehus Pompeius. Flauius. Ixrohtinus. Pronto. Fulgentius. Genr?adius. Grachus in Mxuium. Gregorius Magnus. Gregorius,Nazlalizen9. Hegefippus. Hleronymus. Halarius. H i ppolycus d^ Pafchali. Morarais Elaccus. Hygtnus de limrtibus agrorum. Hyglnus Aíironom. Innocentius 1. loánes Chryfofromus: lulius Africanus. lubus Auicus. Iulflinianiini^itutionesa lullínus. ` Iuuenalis. Laaantius. Leo Papa 1: Liuius. Lucanus. Lucilius. Lucretíus. Macrobius. 1Vlartialis. Monatius,vel Matius, Nxuius. Nazarius in Panegyr. Nigidius. Nonius Marcellus. Origenes. Ofsidius Geta. Ouidius. Pacuuius. Palladius. Papinius. Paululus. Paulus l uri fconfultus. Paulus Orof us. Perf<ius. Plautus. Plinius. Profper A quitanicus de Cyclo Pafchali. Prudentius. Publius. , t^intilianus. Rhcmius Palemon de ponderibus. Saluius. Sailufrius. Sedulius. Sergius. Seruius Grammaticus. Seruius Honoratus. Siculus Flaccus. Solinus. Statius. Suetonius Tranquillus. Terentianus. Terentius. Tertullianus. Theophilus Alexand de Cyclo Pafch. Turpilius. Valgius. Varro. Vidorinus de cyclo  • Pa fchali. Virgdius. Vitruuius. Vlpianus. AD cyclo • llemon de )1.15 nmaticus. oratus. us. -anquillus. Alexand Pafch. le cyclo  .' c ORO ' vfus. IA 1) E T Y M o L 0 CIA RV LIBROS, io. GRIAL. • confultus. fius.   R 1 GI - N E S ver6orurn qui tradunt,fluef infra ^ramrnaticorurn fines contane.^nt eue .  ^/' phz^of ph^-  di liudo latius eua er tósr, s ue vtrü ^  , 1- ,^  ^  f  q^^e (quod ^.- dorus fecit e )  uan. tt^r; Py icu, ó /^ trg -  J ^  l q  p  1  c`tz^nt^lerum aitanict^s de  ^ ^ ^^^ ;^ opassale^. fdquodnómodó Plato;^^ Varro St ifchali•  j ^^^ ^ ^ ►  'g  p  Í huius rei  ^  ^ ©1C1g^ :`  =- ^ ( uos huZus rei er ï 1:'dio us Í ui ^ ('  . - r L  ^ 3 „ ,^^  e e Cicerone nou ^ ►  ^^  ^ 7 ^ rnus)^dgr^auisim i qulqu e e no ftris nilni^na ex j./%^^erti J  " s.  funt.Ncq? tarrien ip forum cu l p,^; fed eoruvitio,qui, ^--   quid illiffieí^rint,n füntf tis^ ffc^crati. Guius ^ • ei caputillud e^ p  J ^  on  a ^r^crpuu; gr^od cura vniufcuiu , f l verbi (vt q 1t Varro ) ncturx i fiñt du£;á qua re,  ln^ qua re vocaG?Ylú fit irnpofitú: illu4 Matare g4'matici, hoc na  m  mr rs frt Phi- p .hr: prlore 111^^m ratior^e 1n^r • ef ^is,husc ^^ di fcipl rn^ ( uA E'vU ^^ ytX^ di- citar) in f'igenti6u,c,^^ 1 ^.I t ; ^{ fficiles e, & n,aorofos id entidé^xhi6ent• dum ad f yll.abas ^ j lateras or:..i., reuoc^antes., fi quidpaullulumdeerrari t ,id ^vtd1 si- h^; ^  T rnulc'm-,irnpergre f ib inonpOnt. Åt quia Iterum geY'us,(Cxuodlrepi 0 . 5 u.ci l va co 1d ern Varro norninay) Jibtproponunt; duna rcbus ipf s edacendis, atque y eti- lis 1 - 14' bciena'is intenti,occafionem tantipra in vocibus captant, neque tan; v. r bis,gisarra rebusl+r•cean inferre udent; 2eró,dunZ parurn Grararnaticos vtderi negligunt,in minus erud.rtoru rn opinionem incurrunt: cuya fnt tna_ xinaa ex parte illis i p ^s,c l iiiartern hanc vnam pra fit entu r s ea in ipP longc f 1- Iej f tiore s,rncdo anianurn ad eam rationem adhi6eant,quam ferio noffedi -- fi Y nulant.^ ^^;^ enim credat,qu£ res y ninlítl si y nis rarr: y ^7r,?tZCZs obui ^ e fin t, ^  ¡ t, easdoarinarum ^  omniuynparentes^acre^erto resvfque a déo fug^^•,^vt f de- ridendos  `  ^ uif slrn is homin ib us tarn fi / 9e pr • opmarint? An erit, qui,+C'iceronr t u y nailtuyn trmoreyn y nulturn,Sulpll`io te rnentum ïnentis tefiationé, Ter- tulliano muna liquorem oprnum fui e, per fïs^r fúna hg6eat ? Aut qui S i l- uei%riarn, NonjanaSynodi P dt res curia,nácruore diaamexifli.nafear- ^ Gitret ur? r a . m ex Plator, e,V ar, , one, Flieronyr•rro exera p la conc-erere fuper p .,urn. rura duo priores iarn olim ea de re vulgo rnAlé audiant: ^ieron yra: u, vcro culpan-) hftnc (fi modo culpa e^)itaagnofcat,vt /zbii ei  cat; no  ne- .,  ^^ ^ ./ que er^lrn aliter totles i^lam in abnitteret, Grais, & Latinis nmyaainibus I - Jebrjc& notationes (vt ipfa'us vtar ver6o)tayn 2,iolenter  nas. l~ - t^ i s e ^^ 3 , s ^.^.^^ ^^ z  irlquies, D r , .•'^  0 .^, K ^ 1. • , f inquies,gr-?uifsir, N os 'tiros? NI nego.11lud aio Q fê CU tos,vt,cum luft^e exi.s^fi - ' ynari uolmertnt,turbiter labi minus prudentibus hominibus vtc.eantur. Sed rurfisseos,flue !tifus , tueinepttasappellent;non carere fruc7u,&titatedi- co.,%^.m, quin res aut inuolutas explicent,aut obfcura s in apera; pr°oductit, aut qutenotx,mani fe^^^^ r j^nt,acriitis titfe.n/us 1rritent, fgciãt,,equus harú re, rumlertimator negabit nemo. ltílantum (quod indurnentum Hllantcurn dicit e^fe Su1do)lfïdorus,quod manos regartanturn,nomi natu m vult.,Qua notzctione pro fullorenos ea ves7e nunc vti o flendit , vt pote  mama non mamas f olúm, fid pedesquog 3 iam regar: Loricarn r1ouerat eSeruto fi -40 (neque enirn lrbrum alt s u tant ie;e«do trnserat)tegrrd efe de loro fadum.Loriscarentem dixiffe , vt a lorica,qt‘g iam olirrt e.xoleurf fet,ad elrculis con fértarrjf er- reis leüoris anammrrs,oculor k . conuerteret. Sexcentti funt hulufmodi.De defi- nitionibus qui^^ripfere,curn vnam,qu& rei naturam proxinré attingat,vtra definitionis nomine dignentur,nzmen reliquas ita non fyid7unt, vt earum plurtma generaf dulo corquirant(nam quindecim, aut ^ s etid plural/ - r i nus,¿j Boerhaus pr odidefe) riotAttonum,qua 2erborúzn enodationes,de flri- ptio,nr f i3 fitf. t, conceptiones 'va rias, curtmt opere auer, fentur,f quaras.caur fun quanta a f erant?Nififorte,zd fe indsgnari,luod aberraciones hui u fYno- dt in verborum, quarntn rerurnlufia magis appareant.  minori appa- r,nt curn periculo,norr minori interdr^m cum fru^`u. V t, ^qua in re, in hac p^ane verum ft, quod att Flaccus: ridtculu.rn acri , forttus meltus ma- gnas plerumí, fécar res. Sedad lfi,ioruin redeamus. _Zsi,cum omneferipto- rurngenusd,ilagenti fstme p erstolutaret: opttmurn r•ataif, fi parum eruditi fea cuh ho-nintbus breuem facilenal, viã ad d^ f 'iplinas orrrnesaperiret: vtf mul rerurn,^, ^'verborum notitiarn traderet, guaque liceret, in rpfis vociósst &rereo,mnra oflendcret; nihil apttus vrfitm, vocum enucleandis notionibus;vt proprius earum vrus oftenderetur ,& rertam y fdem /u6iecria- rum, audito fono, obuer fáretur ante oculos, et que veluti fpedrum quoddarn,gtque f rnula crLirN. Q uodcum faces • et, plurirrras quidem liue ori- gines, fiueexplic:stiones,eveteribus , f' criptoYibus defunlpfrt; fed neque veri- tus ef 1 ipfe tl orur,a exernplo (quod bonum f bi ept, atque comnaodu m ) noua,s quo que pro ferre,confimili ludo luciere. Eorum,ingtsana,exemr^lo,quort±m , £rnr,alari exoptauitnegligentiarn, non admodum curans leuium crtticoruiri ob^-uram dalrgentianl.9ui, 1, quid in eo carperent,attend ffent,rr;inu s fipe, mrnufqueaudader in tllum fauirent. Ridiculienim plane tp fi fisnt, cu.rn ea traultoliesrident,qux illorurrs,quosiyi venerantur, qu o(que hfCnoitftraudo- .4e.£ haburt bona exp.trtefur f fereperiurrtur. € 2 5 os [pero ¡O taln Rqutct'es,ciG maa/ta,rlu£, gt.ta t i1!i doriang,cac`hinno excipreliant,vetufl ior rbtrs at45 oribus r'ddita . 7.5idebunt. , GÍ u^d^ hoc opus , aut perfeclPt D.lfirtorus,qut non4- ' nis aux.t  letfores: non da , f fider • ernus forta¡le orr^rti ill,^m pro pe- ^  p rnodttin ^ R i 'mo :ls leclar, ro,cur quibr^ fttfq quid ^ gini ce cm(aY diana p ' " °p °1 Latir grph 6us,d cation mtrr.Z I dero,r, vt^lr:! fit. tAi natos, do1"la quiex certas 95,ati oN/rt re Coiar do, Zut Pampc mento, tror on; bus,qui inter =Y! atttnet do trah Puid? Varro a yt ltatt, fe feraz, Me ?s ^^fe di luit. O /) xit; v ;e uf fe exis`fi-' untur. Sed r w itltate dt- ú produc;t, aus harü re • ^t^ anicur.^ vu lt.Zua non manus aeque enirn is care^it'ern lirtam fer-- di..L)e def - ingat,verle cut earum ora ^ ido- Ines,debi- earas:caur r huiu fmo- nori appa- are, in hac lelas rtza- tnefiripto- eruditi l y e vtfimul is vocibme rucleandis fubied-a- fpedrum n faue ori- >que veri- m ) noïla,s 7, quortfin 'rttico7'utrl ','llus fpe, t, cu.rnea le r aiac`t'o- _, !uicr-es,cu K f 3 „^ or'tbus T rztrn"dil- ,m prope- Imduars 17)04140n culpa lí6erare. " V efkaturenim ex veteris leaionis re l e^^um : alroru^n g uté viti,^ pr^e^l :re nolle fe,di ferté i e y . o t f ord `^ tione co!_ '  P.% p f t u r. ,^ u nc ve- rQ,curn auc^orisf.arnrna ac,fuerit manus , in terpolaritc l ue h.ccy,& d t e quibuf • .^.rm videtur) B,^aulio;leffores, quod in hoc ^olumiy^e ^:tis ^f erri (tit Ztif ue lautctrn libroru-ra fupellefitlé per id trrnpusfibi e e du cerer  • g r^arra, f ^  1^  t quid ^ali^sndepoffe ^t,huc congereyent;lrbrarr^,cluidqutdilhtú chartgr^ ñ^^ grni cer^erent, pro [e qurfquecertatirnincontext^smirferrent;cuiusacida. che(an impretatis potius dicana?) tam multis aliorurrt delidisad l fidori 1nui_ d^arsa a6uti?:Sed, vtquidin eo re p r ehendant,videamus, accufationis capita ^ o ui e r^erit o5era pretium. Í l oci6us (inqutunt) Latinis Cucas, C^cis p ^f^f Latinas origines tribuir. Zuz priora funt ,epofleriori bus oririvult. Ortho- graphia rationern nullarnducit. veróorurn prod_ufFiones fcant,in flirpi_ buS,e4 4 radiCZbuS numeral-. Pro ce, t,rs orZgZril6us origines altas, qua figni fi- cationi6us fub fe ruiant,ar6itrio po fiapponit...4d han( opinar fU mntam cri- rrai ra omnia refer ri. Z id a nif comrnuraia tú/ cum optir.;is auftoribus o f en- dero,non cauflanadico,quin,q.uod meritus eft,ferat. Sed pluribus exernplis no vt ,tr:quód, indicatis locis, f:4crle fibi quifrlrseirtgétem fyluam cornpor t.oe po j, it.:!Artem,e2t oratorern Latinas e P voces arnbigit nerrro. t At artern `Do- n:atus xy fr TV, or.atorem ápv-, T,7 e_ 9 e voluit e f fe FP¡ius. ZuQm multa eodtm mo- do do Yarro ex etiarn,qux in vtroque agro (vt aut ille) non ferpunr. uta? qui ex noftr•is lefur.n ^ryT^^, Cephas xsq)xar,`v e f f dixerunt, quorum nomintrm certas origines, e i t interpretaciones ex Euangelio nouerant ? .4t gui viri? ^sattuor aflora guadrAta deduxit Ifidor t ss, curra 1 uadfilturn é qua tuor or;;rt re^` i um f wplexr l ue victeatur. Nonneius eodem modo á iuffitia tr ‘ :.x it Cpianus? Or°thographix rationern nullam ducit Q2id?quihcrtasrraab orié áo, aut hederam ab edendo,aut ab h^rendo d.^fl-arra docet ? .^t is e , ff Fe^us . Par^rmperus. Cui vero produ g iones pro flir pitus non fint, vt Súlpitio in te I a- m ento, pofiliminio; eortsm, qui in hoc ludo ^F exercuertrrat, arbi- tror omnino fu^ ffe neminem. Zuid tllis f,acias,clui'd'e oraáinLbnl fuppoftioni- bus,quo fignific ationes magis appareant, queruntur ? ntfi Grammaticorum inter tu6eas plorare cathedras? Nam çurnfini.rf rum, quantum ad auguria attenet, & Sen.itorem, quantum ad;igendi facultatem,vtrurr.•queQfinen- do trabttSeruius; norme altud veriloquium fcrens, prudenfgue dí f trrulat? „Quid? quod nonnumquam ita fi.eri res ip f „a cogit. Cerrrtanum negat f e Varro de eodemger mine, f d de eademgertetrice manarttem.9 2! id c urn di- gnitati, vel hone  firutunt, aut rnelius aliquid innuunt, quam voce fe ferant ? Ignorabat idem Farro, culr na rn , qu ‘ i m in pofiica clowns ^ ?^co  yv fu fe  poffic.aanimalis parte cl^c^iin,lendoignemdux i e mg O  e l^sit. ia curum Il,^oro uerat rne^icinamáme.  ^  ^ f  lr  , f  ^  rlend.o oriri. A modo dOe- xit; v,eius qua l is 'TOS eje deveret, o é,leret. Sed tnffarrt clamoribus,gtaue rr 3 ez, Qm.; v f tirgent; etyrnologias,veriloguiQl , qwe neque ttymologite, neque veriloquia ina, ap pellari nequaquarn de ^ bl:i^^• itAque neque etymologiarum nomine 1i= bro  pr^ f^'rabendos. ^y^ t n0 ^ ú ^ v N z rz uç„ti'^v l ^ o^oyía á Galeno diga ^.. ^ /'  ^  , ^t?S"`e^lañor^ffe plané vtdetur f^an^-t1^imus vir,vtopuslongevtilrfsimtsm, Fj'(vt il!a ferebant t ena p or a)immenfi laboris,exsgue dadrnodum ,a( vt ita dixerim) exiliter indicaret. Itaque rerumplurimarum dodrina referíos c© mentartos,qua f nomina [ola continerent, Etyrnolog g arurrt libros gppellari voll^it;aut certé, curn longi1zs progrefJüs efi, opus de quarundam rerum origi- ne ad .Braulionem mittere^ fcribit. ts q praf ' cn1pttone quid verecundius, , aut m ode[tius excogitan potuit ? Ergo id ille confe cutus e fi', vt pe fleri non quarundam , fêd ornnzurn (prope dixeriyn ) rerum,ac verborurn ab bis libris habere fe cognitionern adhac vfquetempora perpetuó agnouerint,& n'sa_ gna voce predicauerint. INDEX f De parí De nor De pro] ^  De vetH De adu De pan De c o n De prx D e ince De voc De ívilQ , De pedi De acce De flgut De ,p9tir D e nocis De nUtls D e tic°sti? De noti -s De nocls De notis De orthá De anaic De etyrn De glofsi De dtffet De barba De fol.rc De vitijs, De mera ^ •  De f^fien j De trop:is De prora. Demctri De fabul; De hii}ora D e primis De vtilica •,  Dc gener; • • Veriloquia nomine lt- lleno dida ` 'llt fStYl^&t^l^ a ( vt ita refertos c© appellari 7unz crigi- recunditss, , Po eri non li bis lzóris 1 11V %na- N D EX C A P ^ ^  I ^ ^ ^ i n lt^r i s ^tyrrs^l^ ^arum. ^ T, n::^ LIBER PRIMVS. De GYammatica, • E difciplina.  Cap. r. De fepreMlilíeralibus dia fciplinis.  Z De litteris communibus. 3 De litteris Latinis.  4 De grammatica.  3 S • Cap. r 2. rhetori- 4 S 6 7 8 9 IO II IL 13 14 I S 16 2.0 EX 2I 6 7 8 9 á 0 II 12, 13 14 1; 16 i7 18 19 20 2.1 22. 2 3 24 2s 2.6 2.7 28 29 3o 3r 23 L I B.  I I. D e Rhetorica, & DiaífEtica. De rhetorica &eius nomine. De inuentorib usrhetorica: artis. De no mineeraroris & partibus C X. De tribus generibus caufraruru. De gemino fl:attt cauffirum. De triperti ta controueríia. De quattuor partibus orationis. De quinque modiscaufíarum. De lyllogifmis. De lege. L e fenrentia. De catafceue & anafeeue. De profopopceia. De ethopaeia. De g eneribus quxf$ionum. De elOcutiOne. De tri,nodo beneredicendi.  1 7 De colo,corrlmate,& periodis.  18 De vitijs litterarum,& verborum,& fenté tiarum cauendis. De iun&ciris verborum. De figuris verborum & fententiar^i. De diale&ica.  22 De differentia diale&icar & rhetoricx ar- tis. De definirione Phiíofophix. De ifagogis Porphyrij. Decategori i s Arifl:otelis. De perihermenijs Ari{íotelis.  2.7 De fyllogif'mis diale &icis.  2g De diuifione diffinitionum exMarij Vi- ¿lorini libro abbreuiata. De topicis. De oppofitis. 24 2I 26 29 3° 31 L I B. I I I. o • I 32. 33 3+ 31 36 37 38 39 ' 4° 4i 42. 43 44 De parribus orati;onis. De nomine. De pronoMine. De verbo. De aduerbio. De participio. De coniundione. De prxpoiïtione. D^ ir.rerie&ione. De voce. De fyilaba.  .á. De pedibus. De accenribus. De figuris accentuum. .De.laofïtura. De i ī ocis fententiarum.- De noris vulgaribus. D.e notisxLtridlf.i3. De notis,n ī ilitaribus. De notislitterarum. De notis digitorL,m. De orthographia, De analogia. De etymologia. De glofsis. De difpercntijs._ De barbarifmo. De folercifmo. De vitijs. De metaplafmis, De f.heniatibus. De rropis.- De profi. Dc.inctris. De fabula. I? e hii}oria. De primis au&oribus hifloriarum. D e vtilitatc hifíorix. Dcgeneribushi(l:orix. De quattuor d fciprin:'s Mathematicis. De vocabulo arithmeticx difciplina°^ Cap.  a De auCtoribus eius. Qiidfirnumcrus. Quid prxfíent numeri. 4 z • 3 4 D e • e I ► r  ;•. • • • ® `^ ^L._ ^ ► ^ Devet, De fcri; libre De brb De intc De eo,c xit. ui al runt ^ Out mi D. gen De ceri De cha De perj De libn ^ • Deprima diuifione paritã, & impariü. De fecundadiuifioue torius tutmeti. De rertia diuifione totius nu ineri.  7 De differentia arithmeticx, geomctriae, & rnuficx.  8 ?uod numeri infini.ti exif}t t n t.  9 De geometrix inuentoribus , & vocabulo eíus.  10 De quadripertita diuifione geometrig. I 1 De figuriS geometrix.  I2 De principijs geometrix.  13 De nurneris iécundutn ge o tnetriam qug- rendis.  14 De mufica & eius nomine.  15 De inuentoribus eius.  16 pofsit mufica.  17 De tribus partibus ;nuficx.  18 De triformi muficx diuiíione.  19 De prima diuifione muficx , qux hamo- ruca dlCitlir.  2.0 De fecunda diuifione, qux organica dici- tur.  2. t De tertiadiuifione, quxrythmica ncãcu- patur. De muficis numeris. De aftronomia. De inuentoribus cius. De inftitutoribus aftronomia•. De differencia aftronomix , & _ gix. De aftronocr ► ix ratione. De mundo , & eius nomine. De forma mundi. De cxlo,& eius nomine. De fitufphxrç cxleftis. De motueiufdem. De curfu eiufdem fphxrx. De celeritate cxli. De axe cxli:. De c tleftibus polis. De cardinibus cxli. De conuexis cxli. De ianuis cxli. De gemina cxli facie. De quartuorpartibus cxli. De hemifphxrijs. De quinquc circulis cxli. De zodiaco circulo. Dexidido circulo. T.:"magnitudine folis. De magnirudinclunx. De natura folis. De curfu folis. De effe^, `tu folis. x De itinere folis.  52, De luniine lunx.  53 De totmis lunx.  j4 I2e inrerlun io lunx.  S De curfu luna:.  56 De vicinitate lunx ad terras.  57 De eclipti bolis.  58 De eclipbi lunx.  59 De differentia ltellarum fiderum & aflro- rum.  6 0 De lumine {tellarum.  61 De bitu t}ellarum.  61 De curfu ftellarum.  63 De vario curfu ftellarum.  64 De intcruallis ftellarum.  65 De numero circulari ftellarum.  66 De (tenis planetis.  67 De prxeedentia,& ar.tegradatione ftella- rum.  68 De remotiore, vel rctrogradatione f1 el- 6 9 De ftatu ftellarum.  70 De nominibus ttellarum,quibus ex cautis nomina acceperunr.  71 LIB. IV. DeMcdicina. De medicina.  Cap. 1 De nomine eius. De inuentoribu s medicinx.  3 De tribus fia ' refïbus medicorum.  4 De quattuor humoribus corporum.  s De acutís morbis.  6 De chronicis morbis.  7 De ta:orbis qui in fuperficie cutis viden- tur. Deremedijs,& medicaminibus. De libris medicinalibus. De inftrumentis medicorum, De odoribus & vnguentis. De initio medicinx. LIB. V. Del y:G:ssr re,^n^orlGxs. , De auaoribus legum.  Cap. s 7)e legibus diuinis & liurnanis. Quid dif%ranc ínter fe ius,legcs , & mo- res.  3 uid licitas naturale. 6 2.2. 2.3 2.4 zS 26 aftrolo. 27 28 2.9 3° 3I 31. 3; 34 3S 36 37 38 39 40 41 42, 43 44 4S 4 6 47 48 49 So TI I Ie1 D E Quid frc ius ciuile.  •  4 Q uid 'Qid i Q2_9id O ird ^uicí : Quid f Qt_tidf q uid c Quid r De leg De leg De leg D e pr í. Q u i d 1 Q2are Q u alis De can. De tefl De infl Dé i-e't De cri; De pci~ Dechr De mo De die De no¿ D e heC De me) De foil' ^^. D e ten D;, anr De oly De fec s De difc • • • 5z 53 54 5S 56 57 58 59 rum & allro- 6o 6L 62 63 64 6S r.  66 67 atione ftella- 68 datione fiel- 69 70 )us ex caufis 71 C A T V M. 4 i De librorum vocabulis. De librarijs,& corum inf}ru mentis. De canonibus euangeliorum. De canonibus conciliorurll De cyclo pafchali. 13 14 15 16 Dereliquis feftiuitatibus. 17 De officijs. 18 19 'Quid fït ius genrium (Ziid lit ius militare. O tid Gt irtspttblicum. Q liid fit ius ^iritium. @^id 1ex. uíd feíta plebium. llid fenatufconfultum. Quid conftitutio,& edidum.  ' 13 P I 6 7 9 Io II 12, LIB. VII. Cap. 1 3 4 S 6 7 :utis viden- 8 9 l J r IL 13. u m. orum. De lege fatyra. De legibus Rhodijs. 16 17 De Deo, An b elis, & fidelium ordinibus. De priuilegijs. 18 DeDeo.  Cap. Quid pofsit lex. 19 De Filio Dei. 2 Q 2 are lex faaa flt: Q ualis debeat fieri lex.. 20 2 I De Spiritu fan&o. De cadera Trinitate. 3 De caufsis. 22 De angelis. De teftibus. 2,3 De hominibus, quiquodam prxfagio no- De inftrumentis legalibus. 24 men acceperunt.  6 Dei-e'^us. 25 De patriarchis. 7 De criminibus ín lege conftitutis. 26 De prophetis. 8 De po°nis in legibus conflitutis. 27 De apoftolis. 9 Dechronicx vocabulo. z8 De reliquis in Euangelio nominibus. 1 0 De momentis & horis. 29 De martyribus. i De diebus. 30 De clericis. 12. De nade. 31 De monachis. 13 De hebdornada. 3Z De cxteris fidelibus. 14 De menfibus. 33 De tolftitijs,& xquinoacijs. 34 LIB.  VIII. De teriiporibus anni. 3 S D e annis. 36 De Eccle f ao f et%is diuerfis. De olympiadibus,& luflris,& iubilçis. 37 De feculis,& xraribus.  3= De difcretione temporum.  39 us. Cap. r 2 3 4 5 6 7 8 9 3 I I I De Ecclefia,& fynagoga. De religione,& fide. De hxrefi,& fchifmate. De herefibus Iudxoritm. De hxrefibus Chriftianorum. De philofophis gentium. De poetis. De fibyllis. De magis. De paganis. De dijs gentium. 4 I. IB. IX. ss. De linguis,& focietatibus. Dc linguis gentium. De gentium vocabulis. De regnis,& militix vocabulis. De ciuibus. De af6nitatibus,& gradibus. De agnatis & cognatis. De coniugijs. Cap. I Ca p . i C  '  2. ;esSL mo- 3 4 d ui 4 6 L I B. VI. De libris ; officys Ecclef afticis. De veteri & nouo Teftamento. Cap. i De fcriptoribus, & vocabulis fanaorum librorum:  2 De bibliothecis, De interpretibus. De eo,qui primum Romam libros adue- xit.  S inftitue- 6 s 9 I o II ui apud nos bibliothecas runt. ^ multa fcripferunr. J7^ generibus opufculorum. De ceris. De chartis. De pergamenis. De libris conficiendis. , . 12. 7 LIB. refponfa prudentum.  14 De legibus confularibus,& tribunitijs. i S • De homine,& portentis. De homine,& partibus cius. De a'tatibus hominis. De porrentis. De transformatis. Cap. y z 3 4 LIB. XII. • De ,edi ficls, 17 . dris. Cap. r i  Deciuitatibus. e • 7 8 9 I II IL 1 3 14 I 5- 16 3  De a'dificijs publicis; 4  De habitaculis. 5  De zdtficijs lacris. 6  De repofitorijs. 7  De operartjs, 8  Deadiribus. De parttbusxdificior ū m: De munitionibus. De tentorijs. De fepulcris. Dexdificijs rufticis, De agris. De finibus agrorum. De menfuris agrorum. De itineribus. Cap. r 2. 3 4 5 6 7 8 9 LIB. XVI. De lapi dibus ,& metallia. ;  • •• • I Ni LIB. X. ; t ocona certarum .41 phabetli,n, LIB. X I. E X LIB. XIII!. De terra, <94partibus, De terra. De orbe. De A fia & partibus sius. De Europa.  4 De Lib ya.  5 De iniïtlis. Depromontorijs.  7 De montibus caeterif4; terrx vocabulis. 8 De inferioribus terrx.  9 LIB. XV. Cap: 1' Z 3 6 • • De ign De aure De vitrc De met De aurc De arge De xre. De ferrc De plur De ftani De elea De pon( De men De figni •  De anim.rl: bus. De pecoribus,& iumentis. De befl.ijs. De minuris animantibus. De ferpentibus. De vermibus. De pifcibus. De auibus. De minutis volatilibus, L I B. XIII. De mundo,& partibus: De mundo. De atotnis. De ele mentis. De calo. De partibus cxli. De circults cxli. De aere,& nube. De tonitruo. De fµltninibus. De arcu & nubium effeáibus. De ventis. De aquis. De diuerfitate aquarurrl. De rnari. De oceano. De mediterraneo mari. De finubus maris. Dg4tibus & fretis. De lacis & fl:agnis. De abyfl•o. De fluminibus. De diluuijs. fi> lo De pulueribus,& glebis terrx. II  De glebis ex agua. 1 2 ,  De lapidibus vulgaribuç, 1 3  De lapidibus infignioribus. I. }  De tnarmortbus. I S De gemmis. 1 6 De viridioribus gemmis, 17 Derubrisgemmis. 1 8  De purpureis. 1 9  De candidis. 2.0  De nigris. 2 I  I)e varijs. az  De cryf}allis. Cap. 1 sr 3 4 5 6 7 8 9 I II I I. 1; De • De belli:5 De triun De figni De buc armis De gladi D bilis De fagitt De pilare D; fur:di De ariete De clype De lorici:<. De galeis, De foro. De fpec, `Ia, De aua De cultt De fruir De legu De vira De a rl.io De prol De arbo De her bus. De oleri De odor • 'bus,  De ^bnitis. De aureis.  i 4 De ludo gymnico. De vitro. 1 S  Degeneribus gymnicoru^,  Cap. 1  ^  De metallis.  16  lálru. i 1 7 De De curfi.  Z  De auto.  1 8  I^c ia^}u,  3  De argento.  2109  .úe  . 4  De a? re.  S  '  De ferro.  De lu^}atione virtute.  6  •  2. t  De palxítra. De plumbo:  2Z De agone.  7  De f}anno.  23  De generibus a^on  : vAcabulis. 8  De ele^tro.  ^ umã 2 }  De ludis circenfibus.  9  De ponderibus.  2,5, De circo. De menfutis.  2 ,6  De ornamentis. De .fignis.  2.7Demetis. De obelifco. L I B. X V I I^  De carceribus. is.   De aurigis. be quadrigis. o Cap.'  Derebus rufticis.  De curru.  z  De c quisqúibuscurrunt.  3  De auc^toribus rer.iim rufticarum. , Cap. i:  be feptem fpatijs.  4 .  De cultura agtórum.  ti  D e egúitibus.  S  De fri.^mentis.  3  De defialtoribus.  G  De leguminibus.  4 De peditibus.  7  De vitibus•  5  De coloribus equoruny  8  De a.  6 De theatro. De pro b p orib rijs u nó s minibus árborum. r  7 De fcena. lo  9  De arboribus aromaticis.  8  De orchefl:ra: De herbis aromaticis 9 fué commtini- De tragcedis. I2. 1  II  bus.  9  De comcedis. i;  De °leribus ' ro  De rliemelicis.  14  De odoratis oleribusa  f f  De hif}rionibus. I S  De mirnis.  16  L I B.  XVIIL  De faltatoribus. Quid quo patrono ágatura De bello, & ludise  De amphiteatro. ^,  De ludo equef•}ri. De bellis.  De retiarijs; i'  Cap. I  De fecucoribus. De triumphiso f  z De ^nis.  De laquearijs. Cap. I  De buccinis.  3  De velitibus. /.. De armis.  4  De ferali certamine. 3  " " r  De gladijs.  5  De execratione ludorurüa ^.  .. ► ;.,.  C A P I T V M. ignitis. 4  .  De bilis.  6 De alea. S  ; ' ° ^ •  De fagittis.  7  Depyrgïs. 6  `  De pharetris.  2  De calculis. D 9 7  De fundis.  e refleris. $  y,, • ^ ^ ^ „•  De ariete.  I°  De figuris alea'. 9  ^  •Ige  De clypeis.  I I  Devocabuli5 tefferarum.  •  1b  De ia^tibus tefl'erarum.  I °  t ' • L 1• •  De loricis. I I  r  , ^._ ^^ De galeis.  I 3  De calculc^rum motu.  I1  ^ '  De foro.  24  De intcrai^tione alea:. , • > •  ro.  11  De pila.  D^  ' .: '  p %'^  D e fpec`Iaculis.  16 : 17 18 19 2 0 2.1 22. 33 :4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 30 31 32, 33 34 35 36 37 38 39 40 q. I 42, 43 44 45 4 6 47 42 49 59 51 52 5 3 5 4 55 56 5 7 58 5 9 6o 6i 62. 63 ,^ 64 6 6 67 68 69 LIB. • i N D E X '  L 1 B. XI X.  habentur.  st De lanis. De nauibus ^odr e"s y r rbas.  De coloribus veflium.  28 , ^,^, ^. De inRrumentis veftium.  :9 De nauibus•  Cap. r  De ornamentis.  31 De parribus nauium,& armamentis.  S. De ornamentis capitis fcemiAarum. 3 z De velis.  3  De annulis.  3; Defunibus. . us retib De D  ,.  De cingulis.  34 De fabricis,fue fornacibus.  6  De calciamenti s .  3  Deinft rumentisfabrorum.^  L I B.  XX. De fabricis parietum.  Y De difpoiïtione.  9  pepeno , infiratnentis orificio , De conftrudione.  7  (9. doms1}scis. De vénuíla t e.  r r De laqucarijs.  rs,  De menfis.  Cap i De cruftis.  73  De efcis.  2. De lithoflrotis.  74  De potu.  3 De plaftis.  r s  De vafis efcarijs.  4 De pialara.  1 6  De vafis potorijs.  S Decoloribus.  r 7  De vafis vinatijs,&aguarijs.  d De ïnítrumentisxdificiorum.  r8  De vafisolearijs.  7 De lignarijs.  i9  De vafis coquinarijs.  S Dc inuentione lanificij•  :o  De vafis repofirorijs.  9 De veftc facerdotali i n Lege.  tr  De vafisluminariorume  so De nominibus veftium cxterarum. 2b  De leais,&fellis.  1 I De pr o prio quarundam gentium habi- De vehiculis.  1 z tu.  2.;  Dc reliquis,gex in vfit habontut.  r; De pallijs virorum.  7.4  De inflrumentisrufticis.  14 De palli l s foeminarum.  2.5  De inftrumentis hortorurn.  II' De í<ratu & reliquis veflibus, qux in vfu De inflrumeatis equorum.  r 6 • • po i dam loe ptum fly DE CA Ars vet gulifyue tra&um elt,á virt c lnter: teles difl r Arretn e fitnr:dir r ^ alircr euc .. . dslp uta%i -.^ F I NI S. .^ Pq UfEFÁTIO.  A DOM no mCO a & Dei ferU©, Braulioni Epifcopo, Ifidorus. N T I B I, ficut pollicitus fum,mi- fi opus de origine quarundam re- rum , ex veteris le&ionis recorda- tione colledurn , atq. ira in quibuf- dam locis adnotatum , ficut cxtat conícri- ptum ílylo rnaiorum. B inarum. tsltiá^. 16 3.7 2.11 =9 31 3L 33 34 30 ISIDORI HISPAL. EPISCC3P, i ET YMO L© G.IAR VM LIBER P R I M V S, DE GRAMMA TIC A. . • • .^ ^ DE DISCIPLIN A ET ARTE, CA T T R.1 111 Ifciplina a á difcendo nomen accepit: vnde &fcientia dici potefl.Namfc;ire di&urn ádi- fcere: quia nerno noflrú fcir, nifr qui difcir. Aliter di&a di- fciplina, b quia difcitur plena. .Ars ver() di&a eli, e qu()dartispreceptis re- gulifque coñfrflar. d Alij dicunr á Grecis hoc tra&um effe vocabulum «.,rá 1 - 71 s ú?;;Tsls , id efl,á virtutc,quamfcienriam vocaucrunt. e Inter artem & difcipliná. Plato & Arillo- teles di€Ferentiam eflé voluerunt, dicentes: ( Artem ef f e in ijs,qux fe & aliter habere p'f- ' fitn::dif. Tp' nã ver¿ etfe,qu  r'lsagit, qux 1-afitcr  oofl'unt.Narït guando veris 4 iïc l uid difl;eritur, difciplina erit:quando aliquid verifirnile atque opina- bile tra&atur,nomen artis habebir. a DiCciplina ádilé. Verha funt D. Afluí!. Solilcq. c. z. b Quia difcitur plen. Pleni vis in di, caplina nulla el, non plana produttio e ftfóla verbi. S ed,vt huiufinodi notatio- num luius,etymologiarum vera, ac yncera appellatione com- mendari fe mtnimé poftulant;ita,qut hac ftatim, quafi inepta, aut Manta prorf • us , fasiidiof e rc fpuat, nintium ipfe duras fir prater agrtuntg. & bonum. Quad artis prxce p t. Artis pro arEtis antiguos ('crtpfrf: f e conf at.Nam Valerius Frobusartuspro angufto, & artus pro mcm bus inflexione ¡ola diftinguit. F eftus; Artifïces quod apté opera interfeartent,quaexcaulfaeri.atn artes appellatar funt. d Alijdicuut: DonatusinArdr.& Sera. inartemfecun- dam Donati. Varro libr.4. NonnuIla ( inquit) nomina in vtraq. linguahabent radices:vtarbores, qux in confinio natar in vtroq. agro ferpunt. • Inter art.& difc.Eodémodo dif inguit ara á f iétia Aríff. .De . fiptem Iiberal:1us arti6us. Cap. II. Ifciplinx liberalium arrium feprem fãnt. Prima,Grammatica, id efl, loquédi peri- tia.Secunda, Rhetorica: qua: propter nitoré & copiam eloquentix firx, rnaximé in ciuili- C bus quxílionibus neceílaria exiflimatur. Tertia,Diale&ica,cognomento Logica:qux difputationibus fubtilifsimis vera lecernit á falfis. +uarta,Arithmetica: qux continet a nurnerorumcauffas & diuifrone  uinta, I" 3 lufica:que in carminibus cantibu con- fillit. Sexta,Geomctria: qux b rnenfitras di- menfionefque comple&itur.Septima,Afiro- nomia:qux continetlegem aflroium. a Numerorum cautras:lta Gotthici rtité,al. cafi ► s. b Menfuras. Soli duo Tarraconettíes babera menfuras terrx.A reliquis ea vox abest. pjodf rió tQttt etytnon,quána tem ipfant,qua ma gis eommttnis eft ,¡pea-es; non incon.modé A  illam Cap I ^ 3  • 4 7 ^ 9 lo II Ib :ut.  r; 1 4 Is 11 ik, r . D. ISID H I S PA L. u ^  tumnota • ^ ,  tu ex tal • D e ldteerts communi6a,s. C,ap.Il.l. }Rimordia Grammaticx artis,litter 4 corn- jk munes exinüt: quas librarij & calculato- res féquuntur:quortim difciplina velut qug- dam Grãmaticg artis infantia ef}.Vnde & eã \ T arro lirterationé vocat.Litterg autem funt indices rcrum, v figna verborum: i j uibus tá- ta vis cll:,vt nobis dida abfentium fine voce loquantur.- Verba c enim per oculos, nõ per aures,introducurit' Vfus litterarum repertus eft propter nicrnorialn rerum.Nam,ne obli- uione fugiant,litterisalligantur.lti tãta enim rerum varietate nec difci audiendo poterãt omnia,nec meriioriacor.tineri. d Lítterx auté di&x,quafi legiterx,guod iter legc;ntibusprxftent, vel quad in legendo iterentur. Litterx Latinx & Grxca: ab Hebrxis vi- dentur cxorta;, e Apud illos enim prius dic, `tü ef1: Aleph : deinde ex finiili enuntiatione apud Grxcos traetum efl; Alpha : idern apud Latinos A. Tráflator enim ex fimili fono al- tcrius lingtixlitteram cõdidit: t v t noffe pof- fimus,linguarnHebraicam omniuni lingua- rurn,& litterarum effe matrem. Sed Hebra?1 viginti duobus elernentis litterarü fecundtí veteris Teftamé€i libros vtütur:Grxci vera, trigintiguartuor:Latini inter vtramg. linguã progredientes viginti triaelenien t a habêt.b Hebrxorz:i litteras á lege ccrpiflé per Moy- fen : Syrorü auté & Chaldxorü per Abrahã. ^ Vnd¿ cum Hebra:is & numero & fono cõ• cordant,folis charac`teribus difcrepãt.}Egy- ptiorü heteras Ifis regina,' lnachifilia de Grg cia veniens in ffgyptü, reperit,&£gyptijs tradidit. l= Apud 1Egyptios autem alias ha- btiiflc; litteras facerdotes dicüt, alias vulgus. facerdotales ` ;tipd,s, vulgares w - av ^ f' N ov,. Grx: carum litterarum vfum primi Phcenices in- uenerunr,vnde &Lucanus: Plicxnicesprimi(famx fi creditur)aufi, Manfuram rudibus vocem ("Triare figuris. Hinc e a. quod & I'hoéniceo colore libro- rú caperibnntur: quia ab ipfis litterx ini- tiur^^ habuerunt, 1 Cadmus Agenoris filius Grxcas litter as é Phcrnice inGrxciamfeptc. decim primus attulit : A. P. 1,15.E, Z.I.K.A.M.N. °' His Palamedes Troiano bello tres adiecit. Fl.x•sa.,, Poft gUem Simotaides Melicus tres alias adiecit,e.if.E. °Ylitterat;n Pythagoras Samius adexem- pltirri vitw hutnanx primus for iuit : cuius illam reiycienms.Eft(inquit)lib. z•c.z S . Ceometria men- •fu ia inagnirudinis iminobilis, atc 1 . formarutn, cúm lib. 3.c. t o. verntt; nomás ratonen; reilarderit. A virgula ft:brcrior priman) xtatern fJLrificat: inc:ertam quippe,& qua' adhuc fe ;lec viri;s, nec virti.itibus deciit. Biuiurn auteIii,cluoCf. ftipered, ab adolefcentia incipit:cuius dcïz- tera pars ardua eft, fcd ad beata vitam tc;n- dens:finif$ra facilior, fed ad labern interittá- que dcdo.icetis.De qua fic Perfius ait. Et cibi,clux S.zrrtios deduxit littera rangos, Surgenté dextro monftrauit limite caIlé. Qt l inquc autem apud Gra°ccJs Irlj'flicas litreras:prima Y,qux humanan vitatn figni- ficar,de qua nunc diximus . Secunda e, qua; mortem lignificar. Nam iudices eandem lit- teram theta apponebanr ad eorum nomina B quos fupplicio afficiebant . Et dicitur theta, az - ó rõ v . g. are;¿rov, id eft,á morte.Vnde & ha- ber per mediuni relum, id eft, monis figntã. De qua quidam fic ait. O multúm ante alias infelix littera theta. Torda P T. figuram demonftrans Doininicav crucis.Vnde & Hebraicé fignum interpreta- tur de qua didutii di in Ezcchiele Angelo: Tranfi per mediatn Ierufalem , & figna chau q in frontes virorum gementiú & dolentiü. r Religtias vera duas, fizmmã& vltirr.am, fi- bi vendicat Chrif}tis. ipfe enim principium, C ipfc firiis,dicens:Ego ftim Alpha, & a Con- currétibus enim in fe inuicé Alpha ad avfq; deuoluitur : c g z rurfus rz ad Alpha  tti vr oftenderet in fe Dominus eiz inítij re d plica ecurr: - fiim ad finem, & finis decurfum ad initium. Omnes auté litterar apud G  & ver caponunt,& numeros faciunt rxc .Nã os Alpha li ba r- tera apud eos vocatur in numeris vnü: vbi auté fcribunt beta,vocanturduo:vbifcribüt gam m a, vocantur in numeris ipforum tria: v bi fcributit delta , vocantur guattuor,& fic omnes litterx apud cos numeros habent. Latini amen] f numeros ad litteras non computant,t fed fola verba componunt. D a (Zi,aslibrarij. ,9tto.lib. z.de ord.c.i z. cúdelitteriredi¡- fet,h;fubdit: Ergo vtilitas numerandi magna necefsi ta,eanimaduerfa eft.^uib.duab.repertis rataeft il- la librariorú,& calculan profefsio , velut ewirdam Grãrnatica: infantia, c l uã Varro litterationem votat. b Signa verb.Hieroa:.de notis ep. 34 E t linguç celerita- tem praccederent figna verborum. Et ep. 47 . figna ac furta.verborum. c Verba - i ntroducGt.A ► ,fr td fue ánuwufá.Gotth.libais. d Litterxautemduafïleóitere.Ne g .hoclegitttr invite Getthicor.Eff taran apttrl Prafcianus>k,6 Sergium. e Apud illos  F.1'iph.lrb.depoaader•'' ot feptenarys,, r-.;rat.4  s Gr,;. diripldxJ'. •  . h Vndi3 dan Heb. Ex Hir•. ' Inachi fili a,Secut ' r^l f Vt notlé • -  . .: -mt  .  •, g Hebrnr inn.cfer. &tterarr+ 'tb. 1 7: de' t;ot0 ^: G.;1eaf °. .;tr^iánú  'e c;• e e ti c.3. aliq k a'n?n tis e^ Vttic doti . qrrdA ¡.Y 1.4 9-9.71 1  ( r aJtii hac la fijo A quar t P -nroni,i ^. clm ret;ï: .7 I res re. d{1¡ Ti Sir;torJ Q YLi. P F. c%z fStíJJ ab hac Hebr ri tani. diné.] r;tanor c.z.Et riá.Nt non c1 -preffu ^ideliïi fioner lignifi mit. v6 C.antntA 9 in fi cis4' e r Re f nur non fuit qrrrttq,in • fed Yi f q, libr figura quinge 'pro qu in num Longoba leguntui in figtii monftr rá,quin ferit, quJ grua qu *ir eontroue • :^ -_  ra,f ea '  na;Jqaau,  ..  -^ : xl> • ee rfd. Gotth.libais. • lec !citar invito . r Qitim. * + reb.  • .a~ .  ,atl.C.,. ié^t<Tr irtterar 8 ib.  'liotlfft . furo.. nrt +  de cirrit.' q ^` • • ••  • O  t • ^ t  • ' 1 ^ r n .r" • 0 :;  ‘.; .  • • • •' • 441 ^ • ET y MO c.3. Auguj4inns Ouidiutn Metamor ph. t. quúd etian t Gre. orït diques fenft , fe sitid.ts án collecdaneisteflatur. rnon1 k Apud rE gypt,Nihil neceffe efl • GrAcarunt lit-t esar/cm l'ra,qu.e in Gotthicis corticib.yi flintur, húc profc • rri. sa- tis efe debebit,ex iJt Antonittns A-1 d . Petram Chaconem, & Viticanium eodem modo conieeiffe. Cúm pr.rfe • rtinn Iaero- doti verba qu.e frebferibam ex lib. 2. duhrtandi nrtllunl relin- h.tnt locunl.A^ v'^ tai Oi a ^'  y 7 ^ ^ o íaror ypáuaxa^ y Q ^ cdv 7 .tr ,,y ^x i u l v ávr:JV iQu, 7 a j ^ rtuuTiuá xax ti uJ,, Vid. Clem.Alex. P a,ci <s• 5 • r Cadmiis A genoris.Plinitis lib. 7 .c. f G. Sed mg. ctim P'átria , neque cum Georgio Cedreno faris conuenit Ifrdoro in bac litterarunr ,afsi sn.ttione. His Palarnedes- - adiecit tres n.x . cd.malim é Ser- vio fEn.z.Q.p.. Plinius qnoq. eafden2 tres buic afsignat, quartrm addens.l. ^ Poít quem Simonides Melicus. o n.,:ttuor ité á si ntonide Nelico adieítas vult Plinius,équofui í hac,1.n.4.a,,. ^..  ^  ^ P.C:ri^.con cu;tt di;J'enrire Ifidortirn a Plinio in numero vide- ret;& itt codtcrb.Gotthicis partint miles tres,partim (iniiliter tres rep,ri,tJ'et; itemq,a pud Suidam,&Euf athium simaniden; d te^ zó siAó ut><i3fÉgTnvappellatunet: exiflimabat legendntu Simonides ñielicertes. 4) YLittera é Ser . tEn.S . irrillud:latet arbore opa ca,e&e. P T Figuran demonftrans Dñicx Crucis Rcíté do- íti fsirni viri putar,t , prapterea apta Latinos ,v1iffx canana,: ab hac littera incipere. Huron.ad Er.ech. cap. p. Antiquis Hebrxorum litteris, quibus hodie vtuntur Sama- ritani, extrema chau littera Crucis habet fïmilitu- dine. H .ec Híeronynsus: , uocl non perinde apparct in Santa- ritattorit alpl7abeto,quoil circiif. rtarr.Ambrof. láb.de Abra!). e. 2.Et cïr trecentis decé & ono viris adeptus vino ri ã.Numerauit(inqrtit)trecétos decc: &oc`to,vt fcias non quãtitatem numen fed meritü elenionis ex- E refim : eos enim adfcifcit quos dignos numero c p deliü iudicauit , qui in Di - 1i noiiri lefliChrifti paf onem crederent. Trecétos enim T littera Grxca íio-nificat:decem & odio autem fummam in expri- mit. Vocem ipf.int thau, fignü int erpretai funt.LXX. Crucé Caxinius haud malus auttar in in flitutionib.lingue Syriaca. q in frontes virorum. Ita omnir.úlegendum exGotthi- cis4' ex LXX.qui É7. i Tá E tÉTW ^ra .Vtalgat- fu per frotites. Reliquas verá duas. Ex Tertull. lib.demonog.,tn. non f nunaeros ad litteras non computant. Dubitandii i uit de bac leftione Gotthicorutn omnium codicum, mi- q ttmq.in hx frf fc viras erudirif,•i,tros. • fed fola verba verba componunt. Foil haz- in ple- Tifq.libris faabduntur if a.Exceptis aliq. gux numeros figura demóftrãt vt,I,pro vno,C.pro centïr,D.pro quingentis,L.pro quinquaginta, M.pro mille, V. pro quinq.& X .rlittera qux & in figura Crucé, & in numero decé demonftrat.Ex quibus tarnen in Vet. Longobard. Garf.e Loaifa V•Cl.& tn Ron. Ced. tantttm frac leguntur.Excepto I.qu1 vnum,& X.littera qux & D in figura Crucé frRnificat,& in numero decem de- monftrat, Q2a omitid aliena e(fe conftat. Noftri enim li- f bri,quina^ .tc^t fintab aliquo,qui notarunn nullam pretermi- erit,qta.e litrere fpeciem praberet,hau.d dubium eft. rrimúm quia qua nunc videnttar , aut etiam littera iam fünt:ea fino eontrouerf.t linera olim non fuerunt : fed numerorum tan- tumttotR: f aft,eq. fina ex nuttteroruttt notis littera,nurrcon- tra ex lit teris nota. Deinde quia qua mille a fsignatur litte- ra,f ea e(} 1'. vr Gotthic: omites libriprgfcrunt,.eaLatini stunq;ta;ri funt v f ,Scd c i o filie ō õ Scio t:tnrenip frt:ht T Got- `• • em frLnificat: c nec viti;s, aute in, Clt;cd it:cuius dex- ,ã vitam tc:n- bem interitaá- us ait. ittera ramos, it limite callé. rcos Iiivflicas vitani figni- cunda e, qua: s eandem lit- rutn nomina licittir theta, .Vnde & ha- monis ftgnü. linera theta. s I7oininisx ninterpreta- iele Angelo: & figna chau & dolcntit^. vltimam, fi- principium, a, & 11 Con- )ha ad sa.vlg; a replica ter: inítij dccur- ad initium. :os & verba 15. Alpha lir- ris vnú: vbi o: vbifcribüt ,pforum tría: attuor,& fic s habent. litteras non pon un t. si de litterireg4 rnagna necefsi rtis nataeft velut c 30 xdatrt tionem votat. nguç celerita- ep. 47 . figna L. L I B, I. A orum. ex r Latina nota,  3 th con iunítis fl  ^ L il e,: ir?o fta,firábcntixm. ^tia uxife qtiúd hac ^ f ctb ,td l . If  f^q. rnt  nota lRomcnimille ftRni cuni paulló .rmé ^ fi m t ° nora e ;ton.  ' ,.iran t ll,  crucis r eriftnule. Pr.ctere.^ rit;nrurc \ f liidtr ibuerecu t n T isdemonfir.rre dixt tuit.Et T quidena figuran; ertieis euaq metn tni/f^t,non Opar- cuPtJ ^ i r. T árauelti facir. De X nthi^^ ^ etrdm Lucianus vult narr i proditü. Adde quod fraceadé de X dfci t`) ab vllo Lati- fis Goa/sati sfequenri capite repetuntttr,aba^ uz:n quibirfdaPit onmib.librisabfent.Pof reinó ne .^ s"`t`l ab impref- terastõpritare.tdquod vidá^eetiarn t i dtturt n nerosadlrt- locïrtaliacccfsione m ultauit.^\'an enim excepit fitter a s dia l . e quod ad eas numen e^putarentur , f d griód figura t;u n1eros dct notr f q uin rarent. Alioqui quorncda vnus ad I. aut centum ad C.aut qq.ad V.aut decena ad X. atit vlla omnitro ex lila ex ceptis ad numeras eomptrtabitur? B  De Iltteris Latinis. C g p.1V . Atinas litreras a Carmétis nyinpha pri= ma Italis tradidit. Carmentis auté di- ci:a,quia carminibus futura canebat.. Cacte- ri u n proprié vocata Nicoftrata. I.itterx autem,aut funt b communes,aue liberales. Communes di&x, quia multi cis vtct ntur in communi,vt in fcribcndo & le» gelndo.Liberales,quiacastantúm illi noue- runt , qui libros confcribunt ; re&éque lo- quendi,dictandiquerationcmnouerunt. Lirterarü duplex modus eft:diuidunttyr enim priincipaliter in dilas partes,in vocales & confonantes: c Vocales funt, qux dire&o hiaru fauciü fine vlla collifione varié emitttz tur.Et di&x vocales , quód per fe vocé im- pleant,&. per fe fyllabã faciant,nulla adli^- rente confonantc.Confonãtes fiint,qttx di- uerfo motu linguar vel imprefsione labiorú efficiuñtur.Et vocatx confónãtes, quia per fe non fonant,fediun&is vocalibus confo- nant.Hx in duabus partibus diuidunrur: in fémiuocalibus & in mutis. d Semiuocales di- &x eó quód quiddã fcmis de vocalibus ha beãt. e A b e quippe vocali in , cipiunt ; & defi- nunt in naturalc fonum. Mutx auté di&a', quia nifi fübie&is fibi vocalibus nequaqul erüpunt. f Si enim eis extremü vocalis de- traxeris fonü,inclufum littere murmur fóna, bit. g Vocales aut é & femiuocales,& mutx,á vetcribus fonx &fe mifbnx &infonx di&ç. h Inter vocales autetn apud Grammati- cos i,& v, i varias habér fignificationes. Nam modo vocales, modo fem"ales, modo mcdix fünt.Vocales ideó funt, gtiia folx pofitx fyllabas faciunt,&alijs confoná- tibus coniunguntur. k Confonantes habé- turideó,quiainterdumhabent poft f e vo - cales in eifdem fyllabis conftitutas,vt Iuno, A z  vates; II.ISPAL• 4  D. I SID. vatcs :& habentur pro c on fo n a r ttibus. Me- A fcribebant: vnde & duplex vocatur ,quia dix antera idcirco dicuntur,gttoniam na-  pro c& f ponitur. linde çZ ex eifdern íitte- turaliterfolx medium fonum habent,vt il-  ris cornpefrtum nomen habet. AGrxc%sduas litteras mutuauitLatinitas, lius,vnius. , CÕiunétx alijs pi n guius íónant, vt Ianus,vanus.Solx. enim aliter 1"onant,ali-  y& z.propter nomina ícilicet Grxca.Et ha ter i!tnclx. 1 vera proptereá interdum du-  apud Romanos víque ad Augufli tempus plex dicitur,quiaquotiefcunque inter duas  non fcribebantur:fed pro z duo Ir pone- vocales inuenitur pro duabús confonanti-  bant, vt hilariflãt: pro y verá u fcribc- bus habetur,vt Troia. Geminatur e nim ibi  bant. fonus cius.  z Vnicuiq. autem litterx tría accidunt:no- .1 V quoque littera proinde interdum eft  men,quomodo vocetur: figiira, quo chara- nihil: quia alicubi nec cõfonans eíl, vt quis.  acre fignetur : poteflas , qux vocalís, qux Vocalis enim non eíl, quia ï fequitur: con-  confonans habeatur.A quibufdam& ordo fonans non efl , quia q prxcedít. Ideóque B adijcitur,qux prxcedat,qux fequatur : vt a guando nec vocalis,nec confonans efl fine  prior íit,fequens b.A autem in omnibus gé- dubio nihil efl. m Eadem & di.gamma á Grx  tibus ideó prima efl litterarú, pro co qua cis vocatur. guando fibimet alijíque voca-  ipfa prior nafcentibus vocem aperiat. No- libus iungitur: qux ideó digamma dicitur,  mina autemlïtterarumgentes ex fono pro- quia duplex efl inflar Flitterx,qux duplex  príx lingux dederfrt a notatis oris fonis atq. gamma habet. ad cuius fimilitudinem cõ-  difcretis.Nam poflquam eas animaduerte- ¡.trndas vocales digamma appcllari Gram-  runt,& nomina illis & figuras impofuerút: matici voluerunt,vt votum,virgo.  figuras autem partim cx placito , partim ex  Inter femiuocales autem quxdá liquida  fono litterarú forrnaucrunt : vt puta i & o, dicuntur : quia interdú in vna fyllaba poll-  quarum vni ficut exilis fonus,ita tenuisvir- -pofïtx  s confonantibus t l deficiunt, ° &  gula: alterius pinguispfanus, ficut & plena á metro excluduntur. Ex quibus dux apud  figura.lYPoteflatem autem natura,voluntas Latinos liquefcuntl & r. vt fragor,& flatus.  ordinem dedit. P Reliqux m & n apud Grxcos liquefcãt: G Inter figuras litterarum & apicem vete- vt 112nefleus.  res di flinxerút:apic em diclum pro eo quod  Decem& feptem autem I.atinislitteris  longé frt ápedibus, & in cacumine littera- vetus fcriptura conítabat.Vnde & legiti mx rum apponitur. Efi eni m linea iacens fuper nominantur illa L ratione fcilicct; vel quod  litreram xqualater duéta.Figura autem,qua Ab e vocali incipiunt , & in mutum fonum  t otalittera fcribitur. definút,vt Cunt femiuocales:vel quod á fuo fono incipiunt,& in vocalem e definunt,vt -funt mutx. f H auté littera pro fola afpiratione adieaa e (} pofleá,.Vnde,& 1 plerifq. afpiratio puta- tur eflé non littera-:qux proinde afpiratio- nis nota dicitur,quia vor.é eleuat. Afpiratio eni m eíl fonus vberius elatus: cui çontrarïa ^ fumm.bon.c. i 3 .Meliores fiint(inquit) communes lit- efl profodia,fonus xqualiter flexus.  tera',tluia fimpliciores , & ad folam humilitatem K li tt eram5aluiusludimagiilerpritts La-  legentium pertinentes. Eodentetiam pertinere videtur tinis adiecit , vt itifono difcrimen faceret  quódinfra cap. 9 .verba eludan; Gratnmaticorum effedixer, alia Bhetorü.Sic hodie Hifpani loquimur,crtm litteratos dici s, non illos qua legendi firibendig. periti f tnt(quod anti- qui [tire ljtteras appellabatn) fed eos potaus qui majares dif ciplinas probé callent. ^ Vocales funt.Aug.lib.a.de ordin.c. i s..Animaduer- tit oris fonos ali os eíl'e,qui moderato varié hiatu, quafi e nodati, ac fimplices faucib. fine vlla colli- fione defluerent; alios diuerfo prefrtt oris, tenere t amen auem fonú;extremos autc qui,niG adiü- çlis Cbí prtmis,erCipere non valerent.itaq. has lrt- terashoc ordine quo poGta: fttnt vocales, iemiuo- çalcs,& mutas nominauit. a Semi- ..• • ,  ^ a Cap.II1I.Carmentisaute m. E Seru. iEn.g. b Communes auc liberales. Hoc ef; latera dicuntur tu - m nots,v' N figna vocum qua filibuntur,& leguntur: tum res ipf^e,&difcipline,qua fcriptura continentur.lta fequen- ti eapite.Grammaticam appellabit eriginem liberalium litte- rarum.Nam quód artjumeo loco quidarn habent codices,in- terpretatio plané fuit litterarum: in plerifg, n. vetuflio- ribus litterarum le.gitur .iten.g. lib. 14. cap.4. & libro. 3 . de duarïr litterartï c & q:qux ideó°fuperuacua dicitur,quia exceptis Kalcndis fuperflua per e enim vniuerfa exprimimus. x (^ lirratn mcc Grxci refonant,ncc He- br.ci4`élCceptis cnimLatinis,hancnulla alia ïirigua habet.Hxc prius non crat. Vnde & ipfafiiperuacuaeft vocata, quia per c cata veteres fcripferunt. Y X litteravíquc ad Auguiti tempus non- dura apud Latinos erat : fcd pro ea c & f d S, Serg.in bean t No bis cuntu quib. les ap femid parte3 dei,ve folian g ui ll: tx cluod. c Ai guit,qu calis pr rnjttoca f Sii incl.li delend. Si enita (yagua fonabit q<ti Ifc xc ne Í liit adá kat , er, tis quá fan; ml rliq iaiiG ia f.a aliquid g Sc tica. h In $at ch, k Cc c. vlt. Venn, 3oCUiT pra'eii V., In E tf fe volt marino Clima Claudii potuife culis an natutn Df Pa7a, ?Input. O Et trames quids t, idetn Tg Si .•• • • Itur , quia lem íitte= Latinitas; a ' ca.Et hx ii tempus ) fi' pone- u fCribe- idunt:no- l Llo chara- tcalis, qux tn & ordo .latur : vt a nnibus gír- o co quod eriat. N o- x fono pro- s fonis atq. maduerte- npofuerút: partím ex puta i &o, tenuis vir- a t & plena :a,voluntas icem vete= ro eo quód ine litrera- ;cens fuper autcm,c+ j ua kEn.g. trabe dicuntur leguntur: ruin 'rtr.1 ta fequen- beralium litte- cnt codices,in- n. & vetu flio- . & libro. 3 . de mmunes lit- iumilitatem rtinere videtur rnnt e f fa dixit, litteratos dice. nt(quod anti- si maiores dif k nimaduer- varié hiatu, e vlla colli- tenere adió- :ag. has lit- es, temiuo- o h E 'I' Y ^ O ^.. ^I B. I Serg .:n art. priman;  ^ imatn Dotzati.  od fernis quiddam ha- d Seniitiocales quoc1 tjniddam femis de v. h. A P Reli gtt^ M& N attd Cr.li d . Sk etiam plerig.afij, Contra sergius.Si liouida:(in4uirlfibi pra ponantur h.: uidarum iura deperdpunt l q Vnde & le^  a ' itim. Sic GottJtiei q  on, e h libri, Sed vul= gatatn lc^gioaaé vnde & Latin^ retin e ba t Chaco,, ex Do: x aivcrGis.Vnde fit,vt quid - . 1' putent L atinas litteras non plures eflé quam XVII. r lila ratione fcilic. quod ab e voc. R oate reddit I f dorus cut tanttz,n XVII. littera Lat i n o et{érafi fue tegiti. nzeftnt, otnifszfil. vocalib. de quib. controuerfia , ef]^e null d poterat. Na;n con fonantes (inquit) ara . ab e incipiun t , ^. f in f ait y tY fonurn definunt , (piales flirt o;tinino f raiu oc ale m s ix, f.l.m.n.r.s:aut contra a f to fono incipiút, in e de fm quales f s;zt nauta totidein G.c:d.g. p . t . Vid.Dona ^t.Ar t ē pr i m unáts f Vnde & á plerifq. afpirat p. e. n. 1. E x Hic ron.in beant vocis.ide„ a  elegantib.ver t ib. exprefsitTerentiar.rzs. ^ i^'oiiis verovalde prob:ttt:rtotain. re Prifiianus ;S r ocales di- tuntur(inguzé)quod per fe voces perficiune;vel fine qttib.vos litteralis proferri non poteft.Sen:iuoca- les appellatx quod plenam vocem non hal: ent, vt femideos, & fcmiuiros dicimus; nó qui dimidiatn F rtsm habent deorum,vel virorum,fed qui pleni dei,v el viri non f i.nt.Iblute ad comparationé bené- fonantt.m funt dictcr , velut informis dicitur non cl ui caret fort:ia, fed qui rtalé eft forínatus; fic mt:tx,non quod omnino carentvoce,dicuntur:fed cluod habent parte mvocisexiguamf c A h E quippe vocali incip. mutis ip f9s di j¢in- guit,quia (y: ait Prifcianus) littera plus fonant ciant e i s ivo- cAs praponitiir,quant eu g t po j}ponitur. pr.eponitur autert fe- :n: tt ocaltb.pojtponitttr mutis. in c l.litt.m. f. 1slalé quc fdan: hac habuere verba; ita . vt vel J c. Z.^ Serg.c. 6 ,  ^  nonairtb.Ileb.ex Deuter, t Klitteram Saluius ludimag. Al Sallaftius. Saluy $hetoris memtnit Plintus in epi^0lts, & SuetonusinVefj,a- gano. Sed ante hunc Kai f ^nes Fabi l f uerun t , cuius pranotni- nis nota K fuit, vt apparet ex faftis. Itera Kalare , & Ka- nt 13 f Si enim eis extreinum vocalis detraxerisfciiium delenda,velalió,idcftad f mietocales,transfer^^da eenfiserint. Si enim n.uta(inquiunt) dic"ta , quia nif fubiec^is vocalib.ne- quagttanseriïpunt;quotttodo illisdetrac^is:inclttjúmmurmur fonabit? , uibus itaref^onfitm ft: Vix potuiffe cJmeditas lo- q^ f ti I doram;l`Ton enzmeditum, ata prol<ttutn: fed inclufam: cae Pum; gtüd ,m, fed taturnaur dixit. uod amen; fon^t- liit addidit : aut voce de flitutus eft , qua rnelius; quod vote- bat, euunriarct; atit certé pertculunt non fuit , ne non ft- tis quod vellet o^enderet , cúm non nonproiatut;t fed incite f an; tt.urraur id, 0c/quid eft , appehit;ffet. Effe autem id aliquid negari non potcft , cunt patinó po f 1 , dicat , mutas it jiso fono incipere, ^ in vocale;ta definere ; e(t igitur . rsliquid a quo incipiant , antegnatn ad rocalem perueniant. g Sonx,femii'onx& 7rifonx. E?1ViC^oriniG:amma-  Augitftodongé faperioribtts,ac poft remo eXCicerone ; gin lit tica.  C oratoread Brut. uomodo (inquit) Vefter axilla ab h Inter vocales auteml.  i ^ V.  ex Donato. .  ala faCium eft,nifi fuga littera va? quam lit- š Varias habent fignificationes. Af s^nataoneslege-  -teram edrar' edrar' edrar'e maxillis,taxillis,vex illo ,pá xillo con - ; $at Chacon.  -  fuetudo e':egans Latini fermonis euellit. Eandent k Confonailtes hab e ntnr. Nigirliusapttd Agell.liG. t 9•  Lamen Nigidium repudi.:ffe, neq. vnquatta ea in liGris fuis s.vlt. Siquis putat prxire V. in his verbis Válerius,  f farn,feaantiquitatem fecutu fuiffe, refert Viftorinus in Vennonit:s,Voluf^is:aut I. in his lãpridem; iectir;  arte Granima t ica . nabos loco fequuntur.Et digne hoc iocum, iocundum,errabit;quod hxlittera ccirm letada in omuib.veterib.libris. v Ideó fuperuacua.ItaRieronym.Donatus,Prif iatzus, & Terentianus. Sergiustanaen:K. inquit& Cqux non- nttllis fuperfluxvidentt 7 .r,hanchabent ratroné, vt K. tunc prxponatur guando earri A fequitur. Q^ antiqui quotres V fequebaturprxponebant. Eadé f eré D ionaedes, nifi quod K non ni^ A breu: prRponi vult. X  i. Littera.n nec Gr:^ci. ex Rieron. in nominib, ex Ieftt Nau. Y X.Littera. Conflat ante Augufli temporaX.litteram in vf%s fui ffe,exantiquifitnis nummis, & columna Boftrata Duill^ ante i S o o. annos popa, ¿s . 'ex aneis legum tabulis locáuda confentiunt libri , f d alius alió ea reycit. tametro exc u .untur, am c u em nantes (vt ait Terentianus) diuidantvnunt du.a ; tatncr. li- quida muta ftbdita partem temporis non ntiniflrabit. Vt idetnTerentiantts eleganti f sinté docet. mediam vocalis habet, quam confona & vela nequeunt gemrnx vexare priorem, cataffam reddit. Nam u:ediam ni1 vda iuuat qua: fubdita currit. o E`  1  N  ` t p us confA- ternpore quo Xpi nomen innott.it; quod per eam prxeunt,i:e vocales quidem funt.  -qux Crucis lignum figurar fcriptitatur , la lita in uo 1 V.  g.littera.é Sergio.  ^Gotthicisquibufdamlegantur, quia in srrteliorib.codicibtts & Eadetn & digamm. Cuaus fgsiram quidam P rcí^ú  in editis nulia f ttat,d^rf dori erud^ione non f isnt f^rtis digna, efe ti • olunt (quz nomini cent,enit) alij inuerfutn 3 qualis inminimé recepimus. tnartnorib. eti.tttieernitttr. Sed hanc inuerfam fguram á  Y Vnicuiq.litterx tria.tx Donat.( 3 ,rSergio. Clattdioindttc%amopitaor. Cutn digammonipfir,t multó ante  a Notatis oris fonis. Verba Auguflint. a. de ardite. Clartdiuttt Varo vfurpo.tterit. Vicleturq. Claudius obtinere  capit. t 2. potui . ffe,vtatate f.taea figurainvfu effet,at pofteriorib. fe-  b Poteftatem natura dedit. Tot enimfguri; ad no-: culis antigua reflituta eft.^.ire apud Prijcianum,.^; N Do-  tandas fonos opus fuit. Seçi placebat Chaconi Toletantss ea- natttm perpetuó F reaum pro digatmno fcribitur.  dex in quo non funt hac verba. ttod tnihi quoq.valde pro- n De n enim efl liquefcere . Graci ú y^á y Q á^u- D batur.nant neq.in Gotth.Ouet.collegij fitnt,neg.vbi fnt eol- lua7a, & Terentianus :den;exprimens, vdas lateras no- nainat. w D e Çrlmmefttc4..'1 C'ap. V . C Rammatica,eft fcientia a rédé loquendi & origo & fundamentum b liberalium litterarum. Harc in difciplinis poft litteras .  A 3  commu- • ISID. HISI'A L• t A perit . Propria nomina di&a , quia fpecia- .  lia ftint.Vni!iS enim tanturn perfonã íignifi t  cãt.Species propriorum nominü quattuor: prxnomen, nomen, cognomen,agnomen. - Prçnornen di&um, cquód nomini prxpo c  natur, vt Lttcius,(Ziiintus. Nomen vocatu, ^ i quia notat genus , vt Cornelius : Cornelij enim omnes in eo genere.Cognomen,quia nornini coniungitur, vt Scipio : Agnomen veró,quaf accid°s nomcn,vt Metellus Cre- t icus,quia Crerafubegit. Extrinfecús enim venir agnomen ab aliqua ratione . Cogno- mentum autem vulgó di&um eó quód no- B mini cognitionis caufafuperadijciatur, fine quód cum nomine eft. Appellativa nomina inde vocãtur, quia cómuniafünt, & in multorü fignificatione conffitunt. b Hxc in viginti o&ofpecies di- iiiduntur,Cx quibus, Corporalia di&a: quia vel videntur,vel tangunrur,vt cslum,terra. Incorporalia:quia carét corpore:vnde nec videri,nec tangi pofiunt: vt vcritas,iiiílitia. G e neralia:quia miiltar um rerum fiint,vr animal.nam &horno,& equus, & auis, ani- mal funt. Specialia:quia partem deméítrant;vt ho= nio,fpecies enim animalium horno. Principalia : quia primam poftioné ha= C bent,nec aliunde nafcuntur, vt mons,fonso Deriú.ativa:eó quód ex alio nominededit cuntiir,vt á monte montanus. d Diminuriva : quia minuunt fenfum : Grxculus,fcholafliculus. 'e Sono diminutiva: quia fic fonant ficut diminutiva,fed int elle&uprincipalia funt, vt fabula,tabula. Tota Grxca: quia ex roto Grxcc declinan tur: vt Canino.. Sic enim & Grxcus &Lati< nus dicit. f Tota Latina:quia ex toro in Latïntï yerta tur,Grxcus dicit Odyffeus,Latinus Vlyíres. Media dida:quia ex parte Grçca funt, & ex parte Latina.Eadé & notha, quia' corrü- punt vltimas fyllãbas manétibus prioribus: vt apud Grxcos , Alexandros, Menandros: apud nos vera Alexander,Menander.Di&a autem nothaquemadmodum nothus dici- # tur quifquis de difpari genere nafcitur.  • Synonyma: hoc efi plurinomina,eó quód fitinpluribus nominibus fignificatio vna:vt terra,humus,tellus. Idemenimfuntomnia. Homonyma:lloc e fivninomina,eó Tic') d fit in vno nomine fimnificatio plurima:vt nllilus, nunc Inés brcuis,nunc tumcs telli: ^, ^•. •• c'ómuncs inuenta cft, iarn aui didiccrun litteras, per eam re&éloquedi rationéfciãt Grammaticaantem á litteris nomé accepi gci,u,t.taTa enim GrxCi litteras V ocant. Ars vera dic`ia eft quod artis l.tira•rceptis,re gulifque confinar . Alij dicu ilt z Grxcis ho tra&um eflé vocabulum á ^7rc 7 ,7 5 átiT ^;s eft,á virtute, quam fcientian Z vocauerunt. ` Orátio di&a quafi oris ratio: d nam orare ciI loqui & dicere . Efc auté ()ratio cótextus verborum cum fenfu. Có textus autem fine fenfu non eflr oratio , quia non en oris ratio. Oratio auté plena cíl,feníii,voce,&littera. Diuifiones autein Grãmaticx artis á qui- bufc?ã trigintadinumerãtur idefl partes ora tionis o&o:vox articulata,littera,fyllaba,pe- des,accentus,pofiturx, notx, orthographia, an a l ogia,etymologia,gloffx,difPerétix, bar- barifrni, folcecifmi, vitia, mctaplafmi , fche- mata,tropi,proíx,metra,fab ulx,liiflorix. a Cap.V.R e dé loq.In editionili.veterib.additur.icri- Gendiq.ratio. id non  in Gottliicis: cs% veró apud I'iflorinït. b Liberalium litterarum. Ira veteres cod. non artium, & fii pra litteras in communes & liberales dinifit. c Oratio q. oris ratio. Eod. modo lu f ranit ir: liac vote Rier.in ep. 139.ad eyprian. Vifforinus,& alij. Nam orare eít loqui. Verba seruif A En.Y. De partibus oratioms. Cap. VI. p Artes orationis primusArifi:oteles duas tradidit , nomen & verbum . Dein- de Donatus o&o definiuit . Sed omnes ad illa duo principalia reuertuntur , hoc eíl, ad nomen & verbum, qux fignificant perfonam & a&um . Reliqux appendices funt, & ex lis originem trahunt. Nam pro- nomen ex nomine náfcitur, cuius officio fitngi tur:v t Orator i11e . Aduerbium de no- mine nafcitur: vt do&us,do&é.Participium de nomine & verbo:vt lego,legens.Coniun dio vera, &prxpofitio, vel iiiteriedio a in complexum iflarum cadunt. Ideó & non- nulli quin que par t es definierunt, quiaifix D f iperflux funt. a Cap. VI. In complexum if}arum cadunt. Velen toniung entes,vel prapo f ta, vel interieele, ende & nomina ,ec- ccperunt. De nomine. Cap. \ I Ornen di&um a quafi not aqua en, qu nobis vocabulo fuo res notas cfficiat. Nifi enim nomen fcieri S , c o gnitio rerum e ": íig::. Rcl: tur perí lila al qualite cii&a fu hotefr,i Porr p ea ^ formof (Za vt er Iong Pa^rc i patrir des IEr, maioril Ctet Euandr Epiti polita a fui fign vt mag, xrtagnu nus cal A. dux, cu. Ge"tisá Patri: fis, The i Loc. Verl tur,vt 1 Parti+ pia:vt c k Verl vt cont tiui mo cafum I num al: Sea paratio ^lteriz p fltiuus,f i t.iuus di +tion i s g quód a do&ior perlatiu ratur, v doéiior Gen, mafculi _ nera: t e di,..T • / • • quia fpecia-- rfonã fignifi iü quattuor: agnomen. )mini prxpo nen vocatu, as : Cornelij lomen,quia : Agnomen etellus Cre- ifecús enim ie . Cogno- :õ auõdno- jciatur, fue icãtur, quia ;nificationc ) fpecies di- Ida: quia Ilum,terra. e:vnde nec Ltas,iuftitia. um fiint,vt. auis, ani- rant,vtho= .no. >fitioné haã nons,fons mine dedil :enfum : vt , nant ficut palia funt, declinan us & Lati- ETYMOL. LIB. T r.unc fepuicrum. Eft enim in vno nomine A voluit. Neutrum di&um  7 fignificatio diuerfa.  nec illud,ideft,nec m  ' quia nec hoc ef^, ^ :d^' ,  c a ia  i elativa icta eo uod a I 1 inreferan  af num nec R cul  ,  fo y mi- 'c ,,3 q  ninum. Commune di&um, quód duobus tur perfonam: vt magiíter, pater, dominus. generibus nomen vnú cõmunicat: vthic8c lllaautem^ qux dicuntur adaliquidali-  hxecanis.Cui contrariüeíl_Epicc^nÜ: qualiterfe l^abctia, á cõtrariafignificatione  vtrumq.fexum fub vno genere enun q ár di&.i funt, vt dexter. Dici enim dexter non  vt hic pifcis. Eft enim incerti fexus , quód i ioteft,nifi finifter fuerit.  nec natura nec oculis difcernitur m Porra qualitatis nomina ex eo diera: quia  ,  eni feclf q  fus tantum peritia.Omne genus di&ïi,quia per ea qualis quifq. fit oftenditur: vt fapiés,  cun&is gencribus feruirmafculino, & fce- tormofiis,diues:  minino,neutro & communi,& omni.  ' (Zantitatis, quia a menfura t rahuntur:  Numerus vocatus, quia per eum vel fin= vt longus,breuis.  gularia velpluralia nomina of '<enduntur. ' Patronymica dic ïi tur,eõ quód trahuntur  Figura,quia vel fimplicia vel cõpofita fïit: i patribus: vt Ty dides, Tydei filius. "Enea- B Cafus á cadédo di&i.per eos enim inflexa des t'E,nex filius.Quamuis & á matribus & á. -nomina variantur & cadunt.Nominatiuus maioribus ducantur.  cafus di&us:quia per eum aliquid nomina- Ctetica,ideftpofféfsiva, á.pofl'efsione,vt  mus,vt hic magifter.Genitiuus, quia per Euandrius enfis. .  eumgenus cuiufcunq. quxrinnis:vt huius Epithcta,qax Latiilé adie&iva vel fiiper-  inagiftri filius:vel quod ré fignificamus vt po:itaappellantur, cõ quõd ad implendain  huius magiftriliber.Datiuus, quia per eum fui fgnificationem nominibus adijciantur: alicui aliquid nos date demonftramus: vt, vtmagnus,do&us. Adijcis ea perfonis, vt -da huic magiftro . Accufatiuus, quia per magnus Philofophus, do&us homo,& pie- eum aliquem accufamus : vr, accufo hunc mis efifénfils.  magiftrum. Vocatiuus, quia per eum ali- b A &ualia ab a&u defcendunt : vt Rex, quem vocamus, vt, ó magifter. Ablatiuus, dux, curfor, nutrix,orator.  quia per eum nos auferre aliquid cuiquani Gétis á géte venifit, vt GrxcuS,ROmanus•  fignificainus, vt,auferam á magiftro. Patria :a patria defcendunt: vt Athenien C Hexaptota nomina di&a, quia per fex ca- fis, Thcbanus.  fus varietates habér, vt eft vnus. Pétaptota,. i Loci á loco,vt fuburbanus. g iiód tãtú in quinq.cafibus variãtur , vt do- &us.Tetraptota,quód tantiz in quattuor ca fibus dec.linI dur,vt,latus. Triptota,quõd tã - túm in tribus , vt templá. n Diptota, quõd tantü in duobus, vt, lupiter. ° Monoptota, giiúd vno tantúm cafii vtuntur, vt frugi. tïntï vertú 1s Vlyfres. :a funt, & .üa' corrü- Drioribus: Inandros: lcr.Dl&a :hus dici- itur. ,eó qua io vna:vt tomnia. ,eõ (lucid ma: vt S tal .ti • n a Cap. VII. Nomen qua.fi notam. Ita Boethius, & Pri fiianus E Graco •V ve i va trac'iï: put.lnt al y. Nos ex no f ^i- men nomen aócijlilm putansus. vt exnofcibilisnobilis. b Hxc iii XXVIII. XX['Ir. sergius. Ifidorus ipfe X xV Ir . percen f i't,vt dee^e videatrcraliquid. Principalia q. primam por Vtrog. n, nomine ro.; cantar & princtpalia,& prime po fanonas. Verbaliadicuntur,quia de verbo nafciz- tur,vt le&or. Participialia, qux fic fonant ficut partici- pia:vt clemens,prudens. k Verbis fimilia:á verbi fimilitudine di&a, vt contéplator.Nam & verbum eft impera tiui modi, futuri temporis: & nomen,quia cafum recipit . Hx omnes fpecies á nomi- num appellatione defcendunt. Secunda pars,nominiscõparatio.Com- paratio di&a, quia ex alterius cõparatione a.lteri.ï prxfert . Cuius gradus tres funt : po- • 1 141 911' rgb I t .0 fitiuus,comparatiuus,& fuperlatiuus.Pofi- D a Diminutiva fcholafticulus: Eod. exenaplovtuntu* tiuus di&us,quia primus ponina in cõpara  Donatus,& charifius. tionisradu vt do&us. Cõ aratiuus ab eo  e So p o dimin. esergio. g  ^  p  '  f Tota Latina. Ex Donato. eluõd comparatus pofitiuo,prxfertur illi:vt  g Q l_ ax dicuntur ad aliquid aliqualiter. Ita legen- do&ior. plus enim nouit quá.m do&us.Stt-  dum exsergio,coninngendaq.manufc-riptorum ,&impreffo- perlatiuus , eõ quõd comparatiuo fuperfe-  rum librori' : [ed'ho,in illis enim qua[iter :in liis aliRSr".eg•:tur. A^tualia.ii ac ne .a ud Donatum ne apud Sergau^» ratur, vt do&ifsimus : plús enim fcit guara h  g p  ^ do&ior.  leountur. ^ Gene ra dicta fiint eó quód generét:vt  `^ Loci áloco.Ne hRC quid ;fed reliquit numeri,&ordi- ^  ,  vis ^ecies,qua apud dios (imt,ita XX V II I. f pecses con ffabãt: mafculin ü, fcrmininu.Ç.rtera no fiint ge-  k Verbis fimilia . Aliquid boc loco e sergio defiderare _ nera: t édhoc hominum ratio & au&oritas  p ofsis.sien.ille Art.s.c.2.• Sunt etiá participijs limilia, . • •. r,..t .  f  _  .  A. 4Yr ¡'  ` w,. ! • n ^ 3  D .IS I D. H ISI'AI;. vt demens,  cIl demerrs q usfi legens; fed d'emens nomen e:t quia recil.^iC comparationé, id e f*. dernentiot • : legens verb p a rticipiCl quia non re- c^ pit,llniliter.:ompar::tione_n.5untetiam Verbo- f imiiia, vt c onten:plator,fed (aun caSrim accepe- rintno m r n.2fi:nt, vt contem piator huiusccntern- f piatorisf.l c i tCúmauteal temi^as hvb l^ erint verba vt Maro dixit:Co:iteml>lator Aguas dulces,Ergo ca - 1iYa ex Sergio pofaaiinets . Vbi ccm p . tr,ctionem hAbcb:arrt li- b;i (mines. ?i'.tm cor,tparationem rogi pere cle Partici^i.tltb. nonde Verbos,^irniltb • dixerat Sergies g, t Sec:+.ndaars nom. sane P  - ^ p rima;ndixerit, nrf ap- peil: r,'uoru.m, p ulla e " prare ffit eni:na !Le enmes1peciesá no- mint g mappellatione d e f'cstdunt. ° 1 Sed fenfi:s tantur:i peritia, ' Aut jenfuns pro in- te;Icc g css arbitrio p o fait , aat nF.slé libri onen2s en Uf t.t;t- tune G.titi.r, N.tfFa fi nog. natura , rreg , oculis difcerniturh o g e:e>a;, 7 ;fo ;no do Pifia s peritia di f c e r netur?Itaq fí f l ,eaa ha- bebat IJec verba Chitan. 111irune ni vfiss tanram peritia lft- dornr f ripft. 2ai Seruium legertt dehac fcriptura non arlrnodum dubitabit.Eius verba f,cnt inart.i.cap f . Inter epiccenum, & corn nune hoc ir/teten : quód in communi articulari fecernimus fexum , vt hic ca- nis : in epicoyno vero vnus articularis frrmitur, & vtrur:ac l . fexum intelligimus, vt ha;c aquila; e am autemfrlmemus articularem quena autl®ritas de - derit. Nam cima nat::raliter non poíftunus in epi- cimnis fexum deprehendere, debemus audoritate firmari . Sexus peritia quód in vno Rom. c. legitur abftar- áum omnino videtur. • Diptota vt Iuppiter. Duob.in cafib. rua g iter dici etiam Charifsus ait , & Sergius. Varietates duas habere y erno dixerit , nam ne accenti't quidem variat Iuppiter inC g vocatiuo &nominatiteo. Ergo variet.ate:n á caf s cum Sergio tliftinxi t De TrorQmine. Cap.F-111. Dererbo. Cap.IX. VErbum sa di&r1m eó quód verberató aére fónat:vel quod llxc pars frequen, rer in oratione verfetur. Sun t autem verba mentis figna, quibus llomilles cogitatio- ~e s f ilas inuicem loquendo demonílranr. Sicut autem nomen f ignifica t perfonam:ita verbum,fa&um di&umq. períonx.In per- fona verbi agentis & paticntis fignificatio eft.Nam fcribo agentis perfona: fa&um cí^' Item fcribor perfonx fac`}um indicat, fea eius á quo patinlur. Verborum genera duo funr:Grammati - coruin atqlle Rhetorum. Gramrnaticorum  in tria cadunt te n-Tora: prxteritü, prxfens  ) ^ futuruill.vr,fccif,facit,facict.Rhetorum auteni :• ' • ^  • • •" A tuurn. Relativa dicuntur : quia ad interro• ; garionem referuntur,vt quis efl'reíponde- tur,is eri. Demonftrativa : eó quód habent dcimnflrantis fignificarionem. "¡liquen' enirn prxfentem his demonftramus:v t hic, hxc,hoc, e qux tria & articuli nominantur. Articuli autem di&i : quod nonlinibus ar&ã.tur, idefl, colligãtur,vr cizm dicimus, hic oraror. Inter articulu111 autem & pro- nomen hoc interefl, quod arriculus tunc cíl quurn nomini lungltur , vt hic fapietzs. Cum vero non coniungi t ur, demonflra- tiuum pronomen.ef<:vr, hic & hxc & hoc.' emnia autem pronomina:aut primige- nia aut dcdu&iva funt. Primigenia dic<a funt,quia aliunde originem non trahunt. Hxc viginti vnum funt.Fini t a tria:ego, tu, ille. d Infinita fcptem,quis qualis,talis,quan- tus,tantus,quotus,to t us. Minus quám fini- ta fex:ifle ipfe,hic,is, idem, fiii. Pofrefsiva quinque: meus t tlus,fuus,nof}er vefl:er.Re- liqua autem dedu&ilia dicuntur : quia ex illis dedu&a' atque compofi t a exiílunt : vt quifpiam,aliquis, &c. PRonornen didum,-quia pro a vice nomi • nis ponitur , ne faflidium faciat nomen ipfuiri diuniteratur.Namcúm dicïrr ī us Vir- gilius fcripfit liucolica, addimrls prorioinen, ipfe fcripfit & Georgica.fic varictas`ftgnifi- tionis & faílidium tóllit, & ,.orná.>r , um in- ducit. b Pronomina autem aut finita fiin t : aut D infinita. Finita pronomina di&a : có quód 'efiniunt certam perfonam : vr ego. me enim flatim intelligis-. Infinita dic t rnrtir: quia non funt certx perforix. De abfenti- bus enim dicuntur & incertis:vr quis,qux, quo„a y i`clinus quám finita appellantur: quia c6 memorationem faciun t nota perfon:c, vt , ipfe , ifle.ccrtum cfl enim de quo dici- tur . Poflefsiva vocantur : eó quód nos ali- quid p o fsidere oflendtin t : nain dúm^^dico zneuS,t.1uS , deainio ai i 1uid m etan efie vel . r e o Monoptota. 11ee Sergiusaptota. appellari eysasault• e ts r ^ Cap -VIII.Pro vic e nomïnis. Sis infra. c.36. An- tonornafïa pro vice nominis po ni tur.Donatus, Ser- Beda. Pro nomine p on itrrr.Poffet legi,Pro no- mine,Idefl vice nominis vt eod. c. 36.Antonomafra. fl pro nomine ideí} vice nominispofita. Finita eó quód dif.c.p.Seruiusad art.Donat. CZu , a? tria & articuli n. Sergius. Frac nonnulli erigíos ranomina articularia vacant , eó quaid m ore Graeor. rail, ominib. declinantur. Infinita feptem. .^ux nomina ab algr dicuntur. Sed oyinu eurn If doro faciunt Char fus, Diomed. sera.  D. 114- s. d • ..^ntcmvn; lbnos uti ui , a . ver dbi r  ^ dunt tem borum fpf tiones, & € Formar Vbi vn has enim 1 3 leditatir ¿lurio, id me ditatic lcfco.Frec &ito,clarr modi dec clínatio?n • Modi c fuis fignii dicitur: q^ bet,vt leg i_nperant furn op ta9 rem. ^. ^ 131i i .id,vt y c iir. glxca i^^ c^t cearr ^?p ^er c l t i ád ten i t l ün. de^1 15 zungas,p^ 6,^t-qrï ^ ct r } ia in ^íï rus vtkgi ¡ido ;^ perforla t ^ter^ vel 1 Goniiá vnurn,íQr enim c pus , ne in 1 pro legar tunt futu in am,& , Gener: Nam a&i rilm pafsi autem a¿ bero,Et Ncutral ceo,fede, Latiné.0 acimut & hter dep pónenti; tr • ^^^ . ' do s 3 •}`'• .\'>10 4 •  • .. • • • .iia ad interno= ; efi'reíponde- quõd habent . Aliqucm .ramus:vt hic, nominantur. . >d nominibus :izm dicimus, utem & pro- irriculus tunc t hic fapieras. demonfira- ^ hxc & hoc. aut primige- iigenia dic<a .on trahunt. tria:ego, tu, is,talis,quan- ts quám fini- . Pofíéfsiva T vefier.Re_ ;ur : quia cx exiílunt : vr infra. c.36. 4n- ".Donatus, Ser- ét legi,Pro no- Antonomafia. )fita. rt.Dostat. nannudli Maní re Gracor. curta s dicuntur. Sed ru. & D. 411- r. verberato s frequen- tem verba cogitatio- noníirant. -fonam:ita ix. In per- gnificatio á&um e{i. dicaz, fed rammati-  aticorum  • N.  prxfens  ) .hctorun^ _ ^- -  • • auten i . • • • ^ e • • o • dl ea .1 C ETYM •autetn vniuerfa orad o.Vcrba dicuntur,ve- luti, verbis bonis nos cepit, verba bona ha- buit. Vbi non tantúm verba ( l ux in tria ca dunt tempora: fed vniuerfi oratio efi. Ver, borum fpecies fiint:f'ormx, modi, coniuga- tiones,& genera. Formx verborum inde di&x : eõ quód nos ad vnatnquamque rem informent: per has enim oflendimus quid agamus. Nam Meditativa dic`Ia á meditantis fenfu, vt b le- ¿lurio, id efi,-legere volo. Inchoativa pofi meditationem ab inchoantis indicio, vt ca- ' lefco.hregrientativa á fxpius agendo,vt le- &ito,clamitO.FOrmx enim fenfitm tenent: modi 'declinationé.Nam nefcis quid fit de- chriatio,nifi prius didiceris quid fit fenfus. ' di&i ab eo:quemadmodrim fint in íixis fignificationibtis. Indicatiuus modus dicitur: quia fignificationern in di canti s ha- bet,vt lego.Imperatiuus, c iuia fonum habct imperantis;vt lege. Optatiuus , quia per ip- fum optamus aliquid agere,vt vtinamlege- te.n. e Coniun&iui:s, quia ei conittngitur ^liqtxid ` vt locutio plena fit. Nam guando diçis q dan clamerri, pender fenfus : quód fi \ dxcatn,cuín clanienn,quare putas quod ta- ceatn?^^lenus efi fenfuS.InfmnituS dicitur, eõ qt l ád tempora def•in;:ens perfonam verbi yóndefinit:vr clamare, çlamaflé. Cuí fi ad. ga:s L petfonam:clarnare debe o,deb es, de- bet,fx•c quafi finiv i ī m.,Jmperfonalis dicitur, quia indiget perfona n.ominis ve1 pronomi- nás;vtlegitt^r,adc'cis -perf- i3 n am á me, á te , ab ,fen{itur. Sed infinitus modus perfona tant:iim vcrbi eget. Imperfonalis vetó vel p l onominis perfot i a,vel norninis. Coniugatio dicitur eõ quõd per eam ad vnum,fQnum multa coniungantur. Docet enim in quam fyllabatn exear futura tern- p us ,ne per imperitiam quis dicat legebo, pro legam. Hari.im prima & fecunda mit- tunt futurum t empus in bo,& in bor: tertia in am,& in ar. Genera verborü ideó di&a:qttia gignunt., Nama&iuo adijcis r,& gignit pafsiutá.Rur- rum pafsiuo adimis r, & parit a&iutn. Ipfa autem a&ivadicuntur,quiaagunt : vt ver- bero,Et pafsiva:quia patiuntur,vt verberor. Ncutral:a,quia nec agur nec patiátur, vt ia- ceo,fedeo.His fi rlitterZ adijcis, d nõ fonant Latiné.Communia autem dicuntur,quia& agunt & patï.untur,vt amplc&or.Hxc fimi- liter depoíita r littcra Latina non funt. De- ponen tia verá dicuntur, c quia deponunt OL. LIB.I ^ p Articipium di &ú quõd nominis & ver- bi capiat partes:quafi particapium.A no- mine enim vendicat fibi genera & cafiu , á verbo t empora & fignificationes: ab vtroq. ntiriierum & figurara. D e coniundïone.Cap.X 1 1. Oniundio di&a , qua fenfiu fenten• tiáfque coniungat . Ha:c enim per fe nihil 9 A futnri temporis participium á figniFicatione pafsiva,quod exit in dus,v t gloriandus. a Cap. IX. Verbum quo d ve rberat. E Seru.ad art. Don. frd:improbat v irtthl.lib.i.c,s. Qua de perfec`Ia forma legütur in impref^is,áGongobardtcisquibuids reíléaberant. b Le&urio.i.leger e volo. Sic L ongobard. & semi!, Vna meditativa forma eít, qux non agere nos ali- quid , fed adhucvelle agere oflendit,vt eftleCtu- rio:fignificat enim non lego,fed leqere quia in loquend o, cúm folus el vo ocution em ,  vol. c Coniun&iuus. Ser urus. Ideó dic^us e coninn- implere non pofsit,coniu^it tïbi indicatiuum. t^liuus d non fonant Latiné.Latina mff'non fi ui t L atina p.zulló post ex Donat, $ e uia deponunt futuri temporis participium i pafsiva fignificatione. Deponens (ait ehariftus) per antiphra(itn dicitur,id eft é contrario,quód verba rlittera fiiiitnm deponereeam non poteft.Idetrtro- tidé verGis Dio;nedes.Ergo code a n modo hac i ^ sdori verba funt acctpiene!a:vt cúm verbum deponens reliquas voces papua fgnificatiotte depofuerit,hoc eftdctecerit: futurunt in dus á pattendi f;nificattonedepellere nunqaaamqueat. Nana fe- quendur , vtendus,C'^ fá qua huiufrnodi reperiuntur,p4ivarn g f igni ficationem rettnent. Aut,deponunt abijciunt,neg.reci- ftunt futurum in duspropte-r pafivam figntficattonem,vt loriandus.natn gloriandus in vfis plané non ef #. Comminids- nus apud eund• Cha • rifium. Trahuntur participia 1 Cotnmuni(inquit) quattuor,prxfens,&prxteritum, & duo -futura vadans , vadaturus, vadatus, vadan- dus.A deponentitria;prxfens,prxteritum, & fiuum rum,vt ludans,luElatus,ludurus. D e eildiserbio. Cap. X. A Duerbium dic°cum eft eó quõd verbis accidat. vt puta bené legi. Bené aduer- biutn efi , legi verbum. Indc erg di&um aduerbium quód femper verbo iun&um adinipleatur. Verbum enim folum fenfum implet , vt fcribo : Aduerbium autem fine verbo non habet pienam fignificationem, vt,hodie, adi j cis illi verbum , hodie fcribo, & iun &o verbo irimplefii f•enfam. á Cap.X. Totum caput é Sergio. D e Par • ticipio. Cap• XI. Io  D. ISI D. nihil valet : fed in copulatione fermonum quafi q uodda mexhibetglutinú. .Aut enim nomina fociat, vr Augu[linns & Hicrony- mus:aut verba, vt fcribit & Iegir.Vna auté vis omnium,fiue copulen t, fiue difiunga.nt. Copulatiq autcm c oniun&iones di&x; ea .quód fenfiim vcl perfonas coniungan t : vt, ego & tu eamus ad forum, ipfiim & fenfi u n coniunxit. Difiun&itia; di&x, quia difiun- gunt res aut perfonas: vt , ego aur tu facia- mus. a Subiun&ittx d icuntur, quia íitbiun- guntur: vt, que: Dicimus enim b regique hominiquc Deoque: non dicimus , que re- gi, quehomini. e Expletiux di&x , quia ex- plent propofitam rem, vt puta , fi hoc non vis,falcem illudfac. Communes nominan- tur:quiavbiuis ponuntur & fübiunguntur: vt, Igitur hoc faciam: hoc igitur faciarn. d Caufláles dicunturacauílá,ea quód aliquid cogunt facere,v t puta, Occido illum,quia habet aurum: cauffa eft. Rationales dicun_ turáratio.ne, qua quifq. vtiturin facicndo: vt, quomodo cura occidam n veneno'an ferro? ciró  ^: Cap.XVl.  rx c•va1a^6.IjaSerg.Diomcd.Cli.tri ' Nam vnarn v ocalempro fyllaba abufiu^. I)c*a- De Iloce. Cap. XV. Oxea áér i&us fenfibilis auditu quanj ta in ipfo eff. Omnis vox aut eft articu- B lata aut confufa. Articulataeff hoininum: confufa animaliü. Articulataefl,quae fcribi poteff.Confufa,qua: fcribi non poteff. a Cap.X V.Omnía ? Donato. H ISPA L. , A moti animi eexprimirfcut cum dicitiir b 1-14 exultante vah : a dolente , heu:ab irafcen- t e,hem:atimente,hei.Qux voces quanim- cumque linguarum proprix fiint, ncc aliam linguam facilé transferuntur. a Cap.XIIII.Interieeciones. ornnia feré verba Artg. lib. r.de semi. Mi in rnarbt.c.g. b Ab exultante vah,Dimnedcs.Exultantem lignifi- car e uax.Item Donatus,& Bed. La: tan tis e: taY. Augu fi's- _ nus tamen.Cúm deleE}amur vah(iuquit)dicimus. D e syll aba. Cq.xV-l. ^Yllaba Grxcé, Latina conceptio fine c6-. p1exio dicitur. Nam fyllaba di&a eft cbro' 4'ov e-u a,cc6ci,YEiY Tá ypáu,uvrcG,id eff, á con: ceptionelitterarum,o- vAAd,,t4(lEiY enim di, dicitur concipere.Vnde veré illa efl fyllaba, qux ex pluribus nafcitur litteris. b Nata C vnam vocalem pro fyllaba abufiué , non proprié dicimus : qux non tam fyllaba di- cenda eff , quám ratio temporum. Syllaba' autem aut breues Curar aut longx,aut coni- munes.Breues vocatx, quia nun quam pro- ducipoffiint.Longx,qtiianunquam corripi pofíi>.nt. Cómunesauté quia pro fcribentis arbitrio cima necefsitas cogit & producun- tur,& corripiuntur:lege Donatu.Ideó auté° fyllabx longx breuéfque dicuntur,quia per varias vocum moras aut dupla aut fimpla fpatia téporis habere videntur. Diphthon- gx fyllabx Grxco nomine dic, `Ix : quad in eis binx vocalos iungantur. Ex his apud nos veras effe fcimus quattuor D a e.oe.au.eu.Ei vetó apud maiores tãtúm ce- lebrata fiiit.Syllaba autem apud metricos ideó femipes nominatur, qucidfit dimidius pes.Nam pes duabus conflat fyllabis. Cútn ergo fyllaba vna eff , quafi dimidius pes eff. c Dionyfius Lintius fyllabarum omniü fin- gulas formas aptifsimas fecit,,,^ ob id ftatua honoratus cff. e aguo car, a Cap.XII .Subiundiux.ita appellateasDonat:ts. b regiq. hominique Deo. HernifFichiumluuenci de Magás. Expletiux. Etiam Donatus, Diomedes. faltem in expletiuss numerant. d Cauffales eb qubd aliquid co^iuitfac. Real emendauit chaco); cúns libri: partir); cogitem, partir); cogi- tent h aberent.sergius.Inter cauíi'ales,& racionales hoc interefl: , qubd tunc vtimur cauífalib. guando de eauíl'a loquimur : tunc rationalib. guando de ra- tione,Cauffa efI qux nos cópellit (al. impingit) ad aliquid faciendum;ratio,qua vtimur in faciendo. De 1'mpofitionibus.Cap.X111. pRapofitio di&a : quód nominibus prx- ponatur & verbis. a Accufatiux autem &Ablatiux prxpofitiones a. cafibus quibus feruiunt,di&x. b Loquelares veró, quia lo- quelis, idea, verbis fémper cohxrent , nec aliquid valent folx pofitx:vt di, dif.Coniti- &x vera verbis figuran ' faciunt, vt diduco, diffraho. Cap.XIII.Accufatitixautem & Ablatiu:e : Ita appellanturá Seru.& Serg. Lo quelares.rta appellantur:z Probo,Seru.Donat.Dio- .ned.Cbarif Feffo in Am.& Bed.de arte metr. • .De 1nterredione. Cap.X1111. ^ Nterie&io ^ vocata quia f ermonibus in- te rie&a,id eff ,intcrpofita, affeaum com- trrr v q etsrr nota" re, prr Ene; mi? berilio lltterarlll temporum capa: breuem fyllaban e  onyfius ^y Su Di rdas ih.emineLi i'E doclut. De Pe p Edes a fuer ribas infiflu nuam recedui ipíós inetra an bus incediinm cliuntur. . Ped ginti q'.2attuoi syll2.bi o&o,re1 bi duo & ttigi fc y aginta. Vi bas pedes clic cantur. Ipfi a cauflãs nomin chius (1i&us ef tamine, velln tabatur. e Sp+ fonat. Nam fc tur,id eíf, font facriñcantium bant in fácris E bantur. Trochxus lerem conuer quafi rota vell enim Grxcé rc Iarnbus d,^ detrahere dixe mine omnes i implc.repoetx men ab eo,qu modo maledi¿ d Tribrachr di&us,quia fin Moloflús di^ quam exercue e Anapa:flus hiC pes dicatus Da&vlus a d n )do inchoans 89(fe pes iun^ c)Nltias hreues. 2 d 1 n'a  111*,&p An.phibrac cm habeal (^  ‘ 1: ssaa ,$„,^Fw,IgU, 1.t:ilFa DY • ` M.^ ... ^4.  ^ "5b ..• E,^ '^•^^ ^ le .'VI. ptio fiue có- di&a eft Lb-al id eft, á con- Etv enim di- a en fyllaba, b Narn lufiué, non 1 fyllaba di- 1m. Syllaba' x,aut conl_ 1 quam pro- iam corripi ) fcribentis producun- i.Ideó autl ur,quia per aut fimpla° Diphthon- ° . quód in s quattuor tãtiim cc- metricos 'dimidius :bis. Cúm us pes efl. mniã fin- )idítatua mcd.cb.trtr. fiilC. I?c.*.'a 3 tr.tt: rrdetssrnotaf¡e, vocotlettrlongam, ryllabam dici pro- pr:crolu_.t. Fiu. eni,tt verb a flan- . Syllaba eít compre- hentio litteraruin , ve1 vnius vocalis enunciatio i^ s  temporum capax. Nam abufiué etiam vocalem bteuem fyllabam vocamus., c DionyfiusLinti os. ti el Lir'dittspotitts,euiusStrabo, ^ Sttidas tF.emiffere. Is i.'otnpel xt,ete Gran:mattcam Roma doitttt. ETYMOL. LIB. I. II De Pedtbus. Cap. X V 11. pEdes a film qui certis fyliabarum ter-tipo- libas infiftunt : nec á•legitlmo ípatiO vn- c ? uam recedunt . Pedes di&i, ea quód per ipfós tnetra anzbulent. Nana ficutnos pedi- bus incediinus,ita nretra,c;uafr pedibus,gra- diuntur . Pedes auterr, Gmnes centum vi- guiri quattuor funt: diíívllabi quattuor , tri- iyllabi o&o,tetralyllabifedecím, pentafylla- bi duo & triginta, hexafyllabi quattuor & fexaginta . Vfque ad quattuor autem fylla- bas pedes dicuntur: reliqux o-uvyías yo - cantor. Ipfi autem pedes habent fpeciales cauftãs nomini.ini,quarcita vocentur. Pyrri- chius di&useft , quia hic afsidué vel in cer- tamine, vel in ludo puerili ía y pius t frequen- tabatur Spondeus dicitur, quia tra&im fünat. Nam inondeus tra&us quidam dici- tur,id eft, fonos, qui fundebaturcirca aures facriñcantium . Vnde & ij, quitibijs cane- bant in facris gentilium,fpondiales nomina- bantur. Trochxus vera ab co di&us efl,quód ce- lcrem conuerfionem faciat cantilena, & quafi rota velociter currat in metris. Fe; tios eninY Grxcc rota dic icor. Iarnbus dhf.tus ctt quod Grxci detraheredixerunt. Huiufmodi enim car- mine omnes inuc&iones,vel detrac`tiones innplerepoeta' ftintfoliti.Dictum autem no- men ab eo,c. l uód velut venenum quodam- modo maledi&i,aut liuoris infundat. a Tribrachys qui & Chorius appellatur, dic`tus,quia fir ex tribus breuibus. Molofliis di&tis á faltationc Molofforum, quam exercuerunt arrnati. e Anapxflus quia remifsionibus & ludis, hic pes dicatus eft. Da&vlus ádigiro di&us, quód á longiore n )do inclloans in duos deCanat breues. Sic ^sz l ifte pes iun&urarn vnam habet longam, breues. Vndc & manos oppanfa pal- lcitiir,&r pendentes digiti da&yli. An.phibrachiis, quod in vtraque parte 1,,n, hab -t,lfliigain medio interiaccte. 31v ; er.it;^ ► :.^. < dicicur. A  Ariiphimacrus dicitur, gt1Od inc dux hinc inde loilgx haber-iri n medio  lu(am bre- uem. ¡^ctx^á s enim Gra:cé longusd icitur. Bacchius appellatus eft, eó quó d ^o pede Bacchica,id ef}, Liben facra, celebrabar,tur g Antibacchius v el Palimbacchius dídus quia contrarius,vel iteratus á Bacchi0 e{{. , Proceleumaticus, eó quód tït ad il celeu- rna canentium aptus. Dilpondeus autem & ditrochxus, & dl_ jam bus di&us, quód geminis confteiit iam- bis,fpondeis,vcl trccba'is. Antifpaftus,qu®d fit ex contrarïjs fyllabis0 ex breui & lcinga,ex longa & breui. Choriambus veró,quia ex hoc pede com- B pofitum carmen choris aptifsirnuin fit. Ionici f a né propter numerorum inxqua- lem fonum di&i:habent enitu binas longas íyllabas,b:náfque correptas. Pxones di€ti ab inuentore. Conflant ipfi ex vna longa, & tribus breuibus : qux longa iuxtá nomina corma-1 variada-1 eft coníti- tuta. Epitriti vocati quód ferr>per tres lonjas habeant fyllabas,& vnambreuem. Syzygix autem funt pentafyllabi & he- xafyllabi pedes . Et di &a apud Grxcos o° v - quafi quxdam declinaciones. i Sed hi C non funt pedes, fed appellantur penrafylla-- bi & hexafyllabi : quia vltra quinque & fex fyllabas non procedunt : vnde non oportet ín carmine has fyllabas quodlibet excedere nomen, vr Car t haginienfiutn,I-iierofálymi ; tanorun , ,& Conflantinopolitanorcim. k Accidunt vnicuique pedi arfis & rhefis,' id eft, eleuatio & pofitio vocis. Neq. entra iter pedes dirigere poteruni: , nifi alterna vice leuentur & ponantur : vt arma, ar ele- uatio e4, ma pofitio. In bis duobus per diui- fionem pedes legitimi colliguntur. .11r.qua diuiGo eft, quoties arfis & thefis arquali tem- D porum diuifione cxduntur . Dupla, quoties ex bis vnus alterum duplo vincit. Sefcupla vera eft, quoties vnum alterum fefcuplo fu- perat. I n fimpla enim eius parte vnum plus inuenitur:in dupla vnü niinus habetur. 1 Se- ícum enim dimidium dicitur. Triplurp eft, guando maior pars ter continet totum mi- nus,id eft,tria & vnfi. Epicritiim eft,quando minus continetur á maiorc, & eius tenia pars . Caduntur vera pedum membra vel per xqualitatem , vel per duplurn , vel per fefcuplum,vel per triplum,vel epitritum. m Partimur ergo in xqua Los. Spondeutn z m dicitur b al; iraícen- roces quarum- fünt, nec in untur. ;tia feré verba Au^: iltantem figilifi_ i tis eoaY. Att^tt fli- 1Ntt^ aicimlis. 7 y • a.uditii quanj iut eft articu- íI hominum. ft,qua fcribi i poteft. I z  D.  SI,"D. "1-1 1 SPA L. Spondeum Pyrrhichiurn Da&ylcrm A napxftum Difpondeum Proceleumatic u m Diiambum Dirrochxum Antifpaftum Choriarnbum  f Item in dupla partimur hos pedes. Trochxurn 9 v t xftas fuga Maenalus Erato oratores auicula propinquitas cantilena Saloninus Armipotens A agnofcuntur. Vbi enim circuÍvpartem in_ ferioretn bis poficarn afpicis pyi rhichius eft, uu:vbi i geniinutn iacens,fpondeus. -- Nárn nota breuis interior fcmicirculus u. nora longa j iacens et}. -. Metrd pedibus accidunt, vt á trochxo t rochaicum, á da&ylo da&ylicum , á bulbo iambicum, de quibus paulló poft dicen- durn cít. meta a Cap. XVII. Pedes funt,qui certis Elegantirsimé Terentianus : Vna longa non valebit edere ex fe fe pedem . IElib. quia fit duob. non gemello tempore. .Sergius quoq. Neceílé eft pedem vnumquemq. i n fe habere certum cum temporibus numerum tylla- barum. b Frequentabatur. Pollea in Romano cod. hacleguntur. Sitie Pyrrhichius diciturc¿rroToü r.v'pdsid eít,igne,ee- leri y enim,ricut ignis,pes títe decurrit, l - >inc eft illud Virgilianum.Ardentes Tyrij,id e li, f e ftinantes.Eadé fin: in recentiorib. edlttonlh. Real talnen.pliar ctymQ ®gt.z: Terentianus. vl vFÉlxtos idem vocatur, quippe & ap tus Pyrrhicha:. • Spondeus didus, quia tradim. Efi enim o'z+ovd t :t Y ▪ lenté ntoueri,vnde (poxadeos ffab':les dixit Horatius . Et Cice- ra, Etfi enimhebetioreft, & tardior, haber tamen ilabilem quendam, & non expertem dignitatis gra- dum.Vel patius áná T %ts varev^rts,  ,iibatione,vnde êTC- cs etiamditáus, gtródeolacerdoses ad aras prcg reciten- tes vterentur,vt eius ped is grauitas ami no f s vocibus o f ficeret, C tr.e ad illorltn: at:res peruet:irenr.T erentianus. Ur, qubd in templis canorus á fono vocis mala; Auribus libantis obfrat,& fauet, Q návd' F e eft. Et qui tibgs longis in facris canebsnt , fOend:ales diceban- tur,quorun: ntent:xát Plutarchus. d Tribrachys, qui & chorius . Et trochaus dieitur; t , ^uintálian.tib.9. c. 4 . Tres breues choreum, quem triia-rachyn dici voltït. Terentianus,citm de iantbo egtffet. Necminuscurrit trocha ' us lege vería téporum, Syllaba longus priore parcior nouifsima xó pros idem nuncupatur á magiftris plurimis. I den:. Nam folet longam trocha:us foluere breues, Vnde & appellant trocha'um, quem vocamus Tpif3gaxvv. e Anapxflus. Longobardicos fecuti fumus, qui in hanc • pn»t.Sed q. fin; quiffi r ¿hin»;non percutiatur t iunttlr,& f lunc, `tu ; Antih tu s. Rott:ant bacchiutn, t. t+  ad cel, con ex Ieret ronym.1 f 1 rniator ce dum alq edi i Sed hi quod pltu guibufdã nationes k Accid ttantlt::. 1 Se fcur Oï.:toïe:Zr eilz alteri rnaiorern'; bus, fefqu 1ib.9.c. 4. :M Partir Fcf'enrninus • Eprtïl nat,alU f tp c rctrtianus. o fynale ittrsd. Ge r. qucm frc i daety ltun. nantes fiant rnum,idq.c i:iter duRs y P Ex vn autem b.7 Nam n Drenes Quia fc Diuifa . q A4etra cuiq.pedi pus,refolr If dorus:Scr cum,ex tr nuncupat Chacon,ita 1 in duas lambum mácula Diomedes Antibacchius  natura vt De Grxi Latirle a preffum mina. N dux breues ponuntur : aut pro duabus lon- gis quattuor breues , vt, 'fe&aue intexunt abiete 'cóftas . Abiete nunc refolutio eft fpondci in proceleumaticum : in qua refolu- tione femper ° fynalcnpham fequitur Virgi- bus.? Ex vna autem longa dux breues fiunt: ex duabus autern breuibus longa nunquam fit.Findi enim folida poífunt, folidari ícítTa non pofli.int. Figura ea, cuius nota fyllab.; folutio eft pedum , guando pro vna longa  F" cuffits ( Grsci enim circurá¿g repercufsionem irculPi k artem in_ s pyrrhicl:ius efc, por;deus. •- ain icirculus u. nota nt, vt trocha-o :ylicum , á lambo aulló pofi dicen - li certis Eleganti`sir'^é alebit edere ex Ce fe angemellotempore. vnutnquemg. le 3ils numerum fylla- mano cod. hac leguntur. ï arv`JÓ s id e it,igne,ce- reurrit, Hinc eft illud len, Fe Itinantes.E.adé tan]en.p rtfir Ftyrno ogZ.Z: tur, quippe & aptus im. Eft enim r a+ovd':: sxit Horatius . Et Cáce- ardior, haber carnea .ã l rtem.dig nitatis gra- ' 4 É¡t;ltllattOr7^,pnde íT.l- xes ad aras prcgredten- máno f s vocibus o f ficeret, ›ntáanus. as á Cono vocis malx návd'F er e ft. tnt , fiwndtafes diceban- • • Et troch.eus dieitur; es choreum, quein us,citm de tambo egr f fet. iege vería téporum, nouifsima Lgiftris plurimis. is foluere in duas a m, quem vocamus uti ^umus, qui in hanc Ilógia, qua in alijs libris naplflusdicitur re- 9 - a repercuCsionem ufTirs, eó quad re- illi contrarius) e40- rd etiam iubiungitur in e ► eft,in hisduob. p lualitatem nomin : in contrairetat ' . 133., E1 Irxcurrit: illc  ",'1, e eo Cumit vocabu- *ba i. Nora pror f s ab fi ar dé r' rdi,;n. 7erentiauus v i .- i- e r• ;  ;es feniprIt~' pena."fti  ('  . t • L I B. I.  :AAnce i ficut aducrbiü quia iu xtá verbum eft tus accentus di^`hts gL2pd acuat & igac fyl?abam.Gratifs qu óddeprimat &depnat. eflr enim cõtrariu s acoto , ircü exuquz acuto & graui conftat; inci ab acuto in graué definit:atcl.itadum a feen dit & defcendit circiãflexuseffici  u- tus autem & circüflexus fimiles funt '11 . am vterq.lcua t fyllabã: Grauis contrarios vde- tur ambobus , nã fcmper deprimit fyllabas, ciim illi leuent:vt,Vnde venitTitan,& nox vbi fidera condit:vnde hic grauis eft,rninus . enim fonat (luan). acutus & circumflexus. Monofyllaba autem pars orationis fi natuy ruliter bree.isefl,vt vir,aut pofitione longa, vt ars,acutum accentum habebit. Si vera naturaliter longa,vt res , circüflexum. Dif fyllaba pars orationis,fi priorem naturaliter longam habet,&vltimam breuerri, circïi- $editur,vt Mufa ,'aliter acuitur. Trifyllaba pars orationis fi mediatn breul habet,vt ti- vera bia,tunc primam acuimus.Si vera naturali- ter longam haber fecundanY,& vltimã bre- ucm, vt c Romanus,tunc mediam circïifle- étiintis. Tetrafyllaba autem & pentafyllaba ratione trifyllaborurn retinentur. t ' Grauis accentus cum vno accentu poni potefi in didione vna:cuin vtrifq.nunquam, vt Ca- tullus.ln cõpofita di&ione vnus accentus ert,vt armipotens,omnipotens. Accenrus autein reperti funt vel propter diflir,^íoné: vt, viridique in littore confpicitur fus , ne dicas vrfus. ver propter pronuntiationé ne: dicas meta breuiter,& non produ&a meta. ve1 difcernédx ambiguitatis caufa, vt ergo. Nam n' irYi producitur gó, cauffam fignifi- cat,cúm corripitur,coniun&io e4. a Cap .XVIII. Vt R am antts• Ita legendum ex xar• raconeafrb.libris,vel C e thégus ex Dona vt congruat exé- plttrrr. n o n Metellus , rt 41 in re!iquis libris. Nana difiinxit pattlló ante n.ltur,rliterlongam,ápofiticnelonga. Grauis accentus c.v.a.p.p.i. d. v. cum vtrifque nunquam. Nunqu.ïenim plus vnáacuta in ead. vece,vt ait rcnétilian.ts : fed grauis poni in vna diEtione non falum cursi acuto,fed etiam cum circumf íexo poteitt. c Accentus autem reperti funt. atqui Donatus Sergiusvnde ;Lec fuzlpta funt;conturbari, & drf sip ari fap ^ accentunllegendi,vel diftinguendi, vel pronttntiandi ra- tiorre, vel dt fcerncnda a;nbiguitatit neeefsitate dicunt : vtrumq.verum effe,nemo negarit, .p• -L`e Fig .  accenturom. Cap.X1X. De .flccentibus. Ca l p. XV111. ETYMO L A B C D • pen.;t.Sed quis non vidct, hac etywologia re cepta,v t anapa_ 1lusquafá repercu(1ts d i catur,nlhticrrlinus )xrn.c, quam da- ¿birria nomen f trnere de qualitate fyllabarun:?r.on quod re. p • ercteriatttr •i Dacldlo, f d quod du,z f llabx brer.es repercu- tiunttlr,& obtundttruttr a fequerrti tonga. f le n 1^. `Iuram vnam.Articttlttul iuncttrr.tm dixit. ; Antihacchius vel Palimbacchius quia itera.. t us. Roa/tanuscodex cuaal Donato? quia contrarius hi ami- bacchiunl, ncf ri palimbacchium interpretati fsnt. zti ad celeuma canentium. Calcantivan volebat cha. CON ex Iererrl.ti j . Celeuma quafi caleantium. Et Nie- ronym. ¡f. i 6.Nec;uaquam in vindemia latus vinde- t r:i.itor celeuma cantabit. Et Iererrl. 48. & S r.cv.nen- dum btly edidere,baud r;lalé. i Sed hi non funt pedes. Cicere in oratore. Iã pa°an, quod piltres habeat fyllabas,giiam tres;nurnerus á quibufdã non pes habetur, secl quod vvSvyías dech- n ationes dixit:coniugationes fort e legendum. k Accidunt viiicuig. pedi arfis. éSergio.vide Terrn- ttanunl. 1 Sefcum enim dir id. S:c Longebard. liéri, Cicero in ©r..tore :V t r.eceflé fit partem pedis, aut xqualem eflé alteri parti,aut altero tanto, aut fefqui eflé rzaiorem;ita fit, vt a'qualis daEtylus , duplex iam- 13us,Cefquiplex pcean.b'id Sera.art. t.c.s. & o r¡in.c*il. lib.g.c.4. ir ! Partimur ergo in xqua• Onlnia ex Donato v^ ^. ad Fe f^ennirn s, a Epitrita partitioi: e. r:ugullinrts f fgttiter tiatn nonli- nat,alu f'r:prrt.rtiam: cpitr ttarn D:ornecles , Don.:.tus, & Te- r entianus. o fynalephain Cequitur Virgil. 3eruius .REn. S . ad illtrd. Genua labant . Proceleumaticus (inc l uir) ea., quena fic Cemper ponit Virgilius, vt cogi pofsit in dadylutn. Quod alrúi etianl repetit.Idfet fi t,& u. eonfo- nantes frant : fed in reiice eapellas eclog. 3 . etiam duo iy in rnum,i:lq. con fonans cotltrahenda cum tanlen i. tai nledlo,nlfi itáterduRS vocales confonansrff non pofiit, v Ex vna autern longa dux breues f. ex duab. autem b. Terentianus. Natn non ita cft vt longa difl'olubilis, Drenes V1cifSim contraÍ2i i11 long am valent. Colida fitidi magnitudo non vetat: Diuifa iungi rurfiim in vnum non queunt. 9 Metra pedib.accidunt•Donattts. Acciduntvni- cuiq.pedi,arGs,& thefis,numerus fyllabarü, tem- pus,refolutio,figura, metrum•Dr quib.onlntb.iamegit If'edorus:Sergitrs Metrü, quod ex fpondeo fpondai- cum,ex trocheo trochaicum, ex iambo iambicum nuncupatur. Ac nun.cupatur addendumputabat ifidoro Chrcon,ita fore integra omnia. s: A Cccntus:qui Grxcé profodia dicitur,ex Grxco nomen accepit. I`s'ã Grxcé vreG's Latine ad, tan' Grxcé, Latiné cantus efi• Hoc enim nomen de verbo adverbum ex- preí p itm cíi.Latini enim habent & alfa no- mina. Nam accentus & tonos , & tenores dicunt,quia ibi fonus crefcit & definit: Ac- centus autern di&us, quodiuxtácantü fit, Igurx a accentuü decé fiint , qux á Grá= maticis pro verború difiin&ionibus appo ^^ IlUntUr oy Y etec id eft acutus accentus, linea $  á finiftr4 • c+ z 4  D. ISI D. 1-I I 5 PA L. finiftra parte in dexteram partem furfum duda fitita. l;z , 1 e7d,id elt grauislinea,áf il mmo finif}rx in dexteram depoíita,fit ita. ne, «IrW U ti9 "/ id el}: circlrnl#lexus acuto &graui fac. `ta exprimi t ur ka n . .  de , DTaxç, : ideítlongavirgula , iacens ePc ita -W Bec-ÑÚs, id eft breuis , pars eft circuli infc- rior,iacens ita u. ideft coniundio, quia duo verba conne&it , fiibic&a virgula vcrfili circum- flexa fit ita „ . Diaftóle, id eft diftin&io,gllxécontra- riofeparat, dextera pars circuli fiippofita verf iii,fit ita, Apoftrophos,pars item circuli dextera,& ad fummarn litteram a p pofira, fit ira', qua nota dee% o@enditur in ft;rmone vitima vocalis, vt tribunal', pro tribunale. quod interpretatur afpiratio, id cft,vbiHlittera poni deber, talifigura no- tatur,F ^0A,1, quod interpretatur ficcitas fiue puruin, id eft vbi hlittera effe non deber, tali nota oftenditllr 4. b Q i iorum duorum accentuum figuram Latini exipfa littera afpirationis fecerunt. Vn de fi coniungas has• facis eandem afpira- tionis notan-1 H , Rurfurn fi medium eius apicemfcindis,a'u.reiav F &. 4nM) -ifacis. C A Cap .XIX. Figurx accentuum. Omnia ex Donato. b  uorum duorum accentuum figuram Latini ipfarn litteram H rta quidem Donatus, & Ser;ius.sed A. Arlguflinus etiam Gratos prius littera Épp H pro a fpira- tione vfis dtcit. Habere enim f Gratos nummos in quib. fcriptum fit H H R A K A. Idg.ettam Atbaneum lib. 9 .e. t 9. ^ Prifcaanum in lib.deponderib. tefl'ari. A quibus ne pella quidem verba prorfa abhorrent. H afpirationis no- tam Grxcidiuiferunt.zod f voce,n Latini,tollas qua Romano codice abef$ non minus corssmoda erit fcriptura. Liorum duorum accentuum figuram ex ipfa lit- tera afpirationis fecerluit.Guci feslicet. D e TQfrtura. Cap. X 1I'. ^ (^fitura figura addiftingllendos fen- fü.s per cola & commata,&criodos: P qua- dum ordine filo apponitur,fenfiim no- D bis le&ionisoftendit.Di&x autempofiturx vel quia pun&is pofitis ano otantur:vcl quia ibi vox pr;o.interuallo di[linc`tionis deponi- tur. Has Grxci  vocant, Latini pofitu- ras.Prima pofitura fubdaindio dicitur.ea- dem & s t ó ,u2x.Media diftin&ioféquens eít. ipfa & scWJlav. Vltima diftindio qux totam fcntentiam claudit ipfa ef} zníaos:cuius vr A diximus,partes funt x j i\ov & Ko l /uua: guata diucrfïtas pun&is diuerfo loco pofitis de- moníiratur. Vbi enimin initio pronuntia- tionis necduin plena pars fenfiis eit,& a ta- men refpirare oportct;fit comma,id ePc par- ticula fenfus,puri&íifg lle adimain litterain poni t ur,&vocaturfubdifti n&io , ab eo qudd pun&Llm fiibtus, id eft,ad imam litter3in accipit.Vbi autemin fequentibus iain fen- tentia fenfltm pra:i<at,fédadhuc aligtiidfu- perca de fentcntia: plenitudine : fit colon, mcdiámque litteram pun&o notamus, & mediana diftin&ionem vocamus,quia p11n- B &um ad mediain litteram ponimus . Vbï' veráiam per graduspronuntiando plenam fenrentia: claufiilam facimus, fit periodus: pun&umque ad caput littera; poniinus, vocatur diítin&io,id efl; difiun&io:quiain- tegram feparauit fententiam.Hoc quidein apud oratores.Cxterum apudpoetas vbi in veríil poft duos pedes fyllabaremnet,com- maeft , quia ibi pon: fcanfionem prxcifio verbi fa. -`.ta e ft.Vbiverá poft duospedes de parte orationis nihil fiipereft,colon eft.To- tus autem verfus periodus eft. a Cap XX.Et tamen refpirare oportet. rrant ro- flriratio.né Danatus, & Sergiusmedia dif,  tribunnt. De lvor 1sfintentiQrum.Cap. XXI. pRa;tereá quxdã fcripturarum notx apud cclebcrrimos au&ores fuerunt, quáfque antiqui ad diftin&ionem fcripturarum car_. minibus & hiftorijs appofuerunt. Nota, eft figura propria in litterx modum pofita, ad demonftrandü vnamquamque verbi fen- tentiarúmque ac verfuum rationem. Notx autem verfibus apponuntur numero vi • gintifex , qux funt nominibus infrafcri- ptis. a Afterifcus apponitur in ijs qux omiíia funt,vt illucefcan t per eam notam qux de- eife videntur . Stella enim áÇ^ ^ Grxco fer- mone dicitur, á quo Afterifcus eft deri- uatlls. b Obelus, ideft virgula iacens apponitur in verbis vel féntentijs filperflué iteratis ^ ' e Lii ^^` • puna:, • o facrx :.d d ü ^ d An1 f in trar 4 1...- 3 . e Af Pcarclzi fu lo c ^ Par ^ rebus admoc ,  / nes a it m.ijs,de ^ pa=.it P raofi ideo: fi notat:i Cry &o por obfcur. ^ g An órdo pe ^, `curi bu ^ h Ant, cis vbi`i & dubii Dipi in libris randa -5, rum fcr > k Dip Svracllí feparati ^ j I3ip1 - pun4is qu2eZe rat,41t< &'noÍ'ct Dipls raudas ^ u Alleï inf ^  .,A crtur ç^er; ' --^ ali gl'ndi Y Nos tic Conam 111` D:l^lc tioncs lo ^ 0 5 ,que mut .< 4 1 Diplc nitur flr. iïFllilcm fiue in ijs locis vbiledio aliqua falfitate no' tata eft; vt quafi fágitta iugulet fuperuacua, atquc faifa confodiat . Sagitta enim Grxcé ¿I ;€1\0‘; dicitur. Obelus fllperné adpun&us ponitur in jis de quibus dubitat vz ú tolli debçút necnç. • N E TY M O L. L I B. xc 1. A  ^-eraunium pnnirur quoties multi ver- fiis iinpro bantur, nec per ex fin g ulos tare obelan_ tur, ceraunus enim tul  di dicitur. Chrefimon h fola volun  vniuf- cui ufque ad aliquidnotandum & Q. id ef} ^^or^¡ç hxc vbip°nitiir. fcuritatisefi,obfollicitudinein aliqiiid ob- Anchara fiiperior ponitur:vb^ ^iur. magna omnino efi.  qua res Anchorainferiorvbialiquidvilifsimevel ó inconucnientius denuntiatum efi, f Coronis nota tantán ' in fine libri ape o _ .^ 'nitur. r Alogus nota ad mendas adhibetur. Fiunt & alix librará notulx pro agnof= cendis ijs qux per extremitates paginará exponuntur.vt vbi le&or in liminari huiuf- modi fignaim inueneri t , ad textual recur- rens eiufdem fermnis vel verficuli fciat elle ex pofitioncm, cuius . fimilem fiiperia- centein notan ' inuenerit. a Cap. XXZ.AfIe>zifcus De Aflerifco abeto Auguf?. 1 6 8 . dj civa.cap.g.a.& flieronym.in prafat.Paralipom.& tn lob. & epi ^ ^i. 1 35 . ad Suniam , & Fretel. Reperiuntúrqu6 adhuc in libris & afhrif^i,& obeli diuei f,aGquantulum fi- gura After: f i. * ^^ - ^ ^^ obeli b Obelus fiiperné appunc4us . Placet A. Augufliñe fic pingi vt el in Pandettts Floreta. --=^ I,imnifcus.De vocis notione vid.Veget.de re veterinar. Minan vera Erypolirnnifcurtt abIfidor0 pratermifsum (nam prwtermi j f:,m non dubito, cuan orines xxvj. notas quasFro- po f tit,eáplicarit) cúsn co;iflet quattuor omnino notis in hexa- plis,aut odaplis vjitr.t fa* orge,tent, afferif o,obelo,lint- nifco;& hyQolimnifco. ^:fl veró liypolimnifcus ex Epiphanio virgula iatens punc`liam fibras habens, quo indicatur ab al- teró tantuni Ixx.pari , feir futir eif em verbis redditum : fi- gii ra fatit:  . a Ant i l ;raphus. Drtplici figura pingitur. in Gottliicis h,kc taitlntrn. / • e ^ Afterifcus cum obelo. Huno A. Auguff ira pingi vult. { P ofltiira. Cum  Gr relinua omnia ata fnt; fu fj;e^fum ^ pofitur_e nomen videri pofsir, g Antifigma. Vid. bien. in Platone. h Antifigma cum pundo.In Laertio A.Auguffini hac era figura. ^. i Dip le. Cícero lib. Vlll.Ep. ad Att.ep.z. Vibulij res f ;eftxfi u itadhuc maximx, id ex Nompeij litterís co^nofces ;in quib.animaduertitó illum locum vbi erit d47rxñ. De figura confintiunt omnia , prater codicent Laertij A.Aff?tt ff.in quo ha cernuntur jj^l , men- do f é,vt ip^e etiam pntabat. k Diple ,negi ç1,Yo11 > Lcogora metttinis ,Stiidas, f d nihil de eo pratcr nomen. . 1 Di}-1e zreQiçty t uavn >• Sic Anton.Augu. ex Cafirr- aug.C. jj Gotthic.CC. ,n  ua Zenodo tus. Prima hic (vt ait Suidas)llomerí corredor fttit,Bábliothecis Alexandrinisprafeflus , 6 fihorá c5.4 ; u.a : cluarú o pofitis de- o pronuntia- -us efi,& a ta- na,id e%par- lan) litteram: D,ab eo qua! iam litterarn bus iam fen- lc aliquid fu- le : fit colon, [lOtamtiS, & as, quia pun- limUS . Vbi ldo plenam it periodus: )onimus, & `tio:quia in- lo c quidein ,oetas vbi in riancr,conr- m pr<rcifio os pedes de d on eft.To- )rtet. Hanc re- dioni tribuna. ^. ,XXI. notx apud t, quáfquc rarum car- :. Nota, eft ^ pofita, ad verbi fen- 1em. Notx imero vi. infrafcri- ttx omda .01 n qux de- 3rxco fer- ; eft deri- apponitur [é iteratis, lfitate no- peruacua, m Grxcé iitur in ijs i:Ccr.e. • 9 41, o ^ e `Limnifcus id efi virgu.la inter geininos ~AS* piin&os iacens , apponitur in ijs locis qux facrx fcripturx i nterpretes eodemfenfii, fed aiucrfis f:,rmonibus tranflulerunt. ^;•,^ d Antigraphus cum pun&o apponitur,vbi ^ in tranilationibus diuerfiis fenfus habetur. 9 , %_..^+ e Afierilcus cum obelo: hac proprié Ari- ftarclzus vtebatur in ijs vérfibus qui non fuo loco pofiti erant. Paragraphus ponitur ad feparandas res á. ^ rebus qux in connexu concurrunt:quem- admodumin catalogo loca á locis,& regio- nes áregi011ibus : in agone prxmia á prx- ^ rnijs,certamina a diuerfis certaniinibus fe- paran tur. Pofitura cfi figura paragrapho contraria. B ideo fic formata, quia fi cut ille principia notat:ita fila fines á principij s feparat. kj f Cryphia:circuli pars inferior cum pun- &o nonitur in jis locis: vbi quxfio dura & obfcura aperiri vcl folui non patea. A ^ Antifigmaponit ?}r ad eOsverfUsgUorll ardo pern-iutan dus eft,fic ^^ in antiquis ai:.- Ctt?riblls po f itum inuenitur. . Antifigma curn pun&o ponitur in ijs lo- •^ cis vbi eodemfeníü duplices verfus funt, & dubitatur qui potius cligendus fit. Diplc : hanc fcriptores nofiri apponunt in libris ecclefiafiicoruin viroru:n ; ad fépa- randavel demonaranda tefiimoniafanc`%a- c ruin icrinturariirn.. k Diplc ^-^i ^ nzJv,haric primus L.eogoras Syracufanus appof iit 1-lomericis verfib. ad feparationem Of vmpi cxlo. •.^ .^, • ^  Diple ^-eetsty^tiv}a id -efti i curo.geminis ^: i aun&is: ha.lc antiqui inijs apponebanr; m qux Zenoclotiis F.pllefius non re&é adiece- rat,autdetraxerat  permutauerat : in ijs & . nofcxiea vfifult. Diplc cCeAio- 1 ,t.tirsp interponitur ad fepa-- randasincoinerdijs vei tragerdi j s periodos. < t1 Auerfa. o quotiesíirophe & antïfirophus infcrtur. ,^---^ m ^ v Ai.terfa curn obelo ad ea ponitur qux ad aliquiárefpiciunt,vt:  D Y Nos ne tibi fiuxas Pllrygiz res vertere fúdo - Conamur:nos?an mifcros qui Troas Achi- uis Obiecit? - Diple fuperné obcl ata ponitur ad condi- tiones loco>:um ac temporum perfonarúin- T S ^e  " ^ que nlutatas. ^:.` °, ^°^< Diplc re&a & auerfa fuperne obelata po- • y ^ , nitur finita loco filo nlonade figilificante i tnilemfequente.,l,juoquee íl ^ e.  (j ér i talemcel ma{iiJ{.  v  B z  A Dipla I t,  D. ISID. FI:IS PA .I... A lliple auerf'a: -Placa cRf.rrii 5 . librifignr.a > itenm.A¡tevf i curn obvio {- -^ ^y Y (tleïn; obel.ita. bo, • (ZnotiesStrophe. Dt Strophis ^,^^.anti;lrophis F'i.:e ^ riy,+ . l . ,ara interpretern,ad O'yrnp. (; N Hcpb.ejlionis et,chrridion r?rtunati:trút de nfetris H_aratianis. O ui ita ait.In can- t ionib.lyricis le ^ itimé fcriptis; hoc efl monoítro- -phis h«c tria inueniri necelle eh ; ttrophen , anti- ftrophen,Rpodon. Nam circuire aran-1 d extra ítro - pli^n vocabant, redire lini{tra antiftrophen. p ost r eztm in contpett:t dei confiitentes cantici reliqu_, Sh'rnebant, epodon. p :'Íí Gte tibi flu::.ts Phrygix res. Q Ao loco Sonia; Lé...; fi:it:is(inmit)relatiuus ch. .  -t^t ^ ua^i. 2uo lvia' t eff, _^ 1-^- ?. Ct%ii3 ita veãerib. libris frontis lc3eretnt, non al1 f IClIiS f‘lSt coriieiitiïc$, , i ,ov7 . 1s legendum, qi<s vox curan: ftgrrificat,& ^olicitridinerír. Coronis. Varié i:: libris pingititr. g quib.diuerf'a efi lleph.e j g ionisxota. Sed plácet cirio alud Ariflopharrem. a  ,  ^  /  y^^acc/;;i zí e t; t hea^t a xttcrM°  n„ ^ x «TUrxtSGx. L Alogus. Vari é pingitur Ī 7 . V . i . • . ^ T nota nunr quarnui quod V f eralt ditijr. vir. c Cum ar tisrn. Ergo Ar, iinperitort Al^non n.,fi RC¢tl conuerri ãltud obf nrrit intelligiant. 1)e n0 B ^e^Otas ^^ ^^. faciel fcriptura rent.Tcfl a&tlrus et fibi veller flus ad fil: ixlcidunt oportct,c ternos ni tis kribci fcr.ibatnu b,c.& dei z autetn,. aa. (,^ bant. f.; ^ Cap.30 hita, in Ana sufti tersapoi vidirnus c.;.. numero , opus cil'ccit in gttinque millia. Nota° autem di&x, eó que verba vel fylla- -bas prxfixis chara&eribus notcr.t,& ad no- titiamlegen t ium reuocent , quas qui didi- cerunt proprié iatn notarij appellantur. D e no,ds vuk4ri?tss. Cap.XXll , VVlgares a notas Ennius primas mille ^  • ce::tutn inuenit.^otarum.vfuserat, vt quicquid pro concione, aut in iudici j s di- .céretttr, librarij fcriberent complures fimul Iiafla.ttes,diuifis interfc partibus,quot quifq. verba, & quo ordine exciperet. b Romx .primtas Tullius Tiro Ciceronis libertus commentatus e?I notas, fed tantum prx- pofitionum. c P ofl eum Vipfanius Phi- largius , a & Aquila iibertus idlxccnatis c alius alias addiderunt . Deinde Seneca, e contra&u omnium , digeílóque & au&o * Cap .XX ti. Vulgares notas Ennius primus. Po- f `ieriorerri intelligo , qui de litteris , & fyllabis duos libros f rip;it;vtait Satetoit.in proem lib.deillufiriv. G rainm. b Roma ' primus Tull. Tiro. verbi Ilieroryrrsi irs C y rosiic.Euf b. Sed quon.tm ;nodo prir,rus, fi Erininsquoque primus? Is'ondum !me concir.narat rf dorus. Poft eum V i pfanius.Confirmaurt conieFturam A.Au- ! g:a; g ir,ico.dex Ouetenfis colle g y, in quo Viprinius diferté D riptcam,esi. , Zod verá Agripp.e, qui ex t'ip fanragente fuit, tibertum h:tnc fui f f'e iden: f i. f ^t^ieab.atur: non a^j'entior. Neq. enim arbieror lrberto patronum id nornen dedrffe quod ipfé 7. fpueret.t'id.Senec.in declamat, a Et A d uila libertus Mxcen. Notar á Mecenate ¡pro excogita.*as, fed editas ab ,fguila narrar 1>ron.lib. S f. ^ Contraftu omnjj Surtan de Valer. Prob Multaq. exem;alaria contrada einendare, ac diftinsuere,3,: adno tare curauit. A De notis  Cii1p:• 17_171.r. (  ^ )^ 7 xdam ante' íitterz in libris tlIrts ver. borum fuorum notx filnt , quo fcri- pti:; ccleris breuiorq.fiat.Scribebãtur enim .verbi gratia per B.& F.bonum fa&u na , per - S & C fenatus confultuni. per R & P.refptl- blica.per P & R. popt'ltas Romanus. per D. & T. dumtaxat per fu•pinã ni littcrá rnulier. per P.fecundum naturam pupillt.ts: b per P V -vedo capite,pupilla.per vnuni K Kap ut.peF duo KK iünúa Kalumnix Kaufa.per I & E, iudex eílo.per D & M. dol í - 1 malum. Cuius gcnerís plurimx confimiles notx in libris atlttqttts l nueniunrur.I-ias iuris notas cn o - uitij Imperatores á codicibus legum abo- lendas fanXet'unt : quia mitos per has cal- lidi ingenio ignorantes decipiebant , atq. ita iuflerútfcribendas in legibus litteras, vt nullos crrores,nullas ambages af}erant, féd fcquenda& vitanda aperté demonílrent. x Cap.XXIII. Per fupinam iit litteram. Cunr ple< riq.orrines libri m. litteram lr.:berent , prebi fli,né coniecit A. Angii ftinus in . f riven.funa, quo tenia hetera fgr.if cAtur. .Aar.i per C conrctrfarri in hunc modurn D Caiarn fignifacam ba,7t , eoq prztarrrine midieres on:nes vtebantur. PluearcFt. i 1 7 problem . &13oeth.in Top. , ilod autem per fripinarn n dicitifidorus; Romanza Codex hanc notan: babe* qu,e l fl etiarsi in Gatth.Ou. b Per PV verfo capite pupilla.ItaValerius flrob. e nouitij Irnperatores. ruflitiianus in pr^efat. gst^ Pandeciis, & Codici prafix.r efI. Obierat autem Irifiinianass anuo a c'hriflo nato 1oLxF. D e notistarit:^us. C^p. ^Y.X1111, 1 N a breuiculis quoque quibus militum nomina continebantur,propria nota erat apud veteres, qua inípiceretur, quanti ex militibus fupereilén t,quantique in bello ce cidifíént. b T nota in capite verficuli pofita fitperflítem defignabat.® vera ad vniufcu- ittfo.' s ue defun&i nomen apponebatur. Vn- de & haber per medium telum.Id eflmor- tis fignum.de qua Perfius ait. Et potis efl nigrü vitio prxfigere theta: ^ Citm auté impuritiã fignificare vellent lambda linera vfi fttnt: ficut mortem f gni- ficabant cúm ponebant theta ad caput In flipendiorü quoq.largitione proprix erant nota. D e nc ÇVnt qu o c ulor diflantes taris,vt q voce nor voce not tant. b En in choro mune m i manus ci alij dat a inuocat, daglto lit terit ped ' Cap.XXIIII. In breuiculis Ruffinus inueci.z. Si- quis accepto breuiculo , in quo militum nomina continentur, nitatur infpicere , quanti ex militib. f itperfinr, quanti in bello ceciderint ; &requirenc c ;uiinfpicere  eít propriam notam,&c. 2 Cap. ' hard.libro v non perinde Enniu ", . '  i  ♦ 114411k,..; .'  es • lurls ver- , quo fcri- atur cnim iaum, per i'.refptr- tus. per D. :rá mulier. s: b per PV liaprát.per- per I & E, tm. Cuius e in librís .otas n o- ;um abo- has cal- ,ant , atg, itteras, ve z . rant, fed rnflrent, n. Cun: pie. ^é coniecit R. fgnificatt{r. am fzgnifaca- ar. PlutartFt> r fripinam rri notam babeo ri ts Prob. pr,efat. gata 1ItIintdnus ® ',xlllh militum nota eras uanti ex bello ce pofita vniufcu- tur. Vn- efimor- a theta. vellent m f gni- aput. In a erant tet$.s. S i- 1 nomina milirib. eqtlirenc ^ c. B ^ e notis digrtortrm. Gap. XXV I. S Vnt quxdam & dïgitótr'tm notx : fiint c^ oculorum,quibus fecúm taciti procúlgïie diflantes colloquuntur : ficut mos efi mili- taris,vt quoties conferitïat exercitus , quia voce non potefl, manu promittat. alij quia voce non poffunt , gladioruirn a nl:itti falu- D tant. b Ennius de quadam impudica, (bafi in choro pila ludens datatim dat fefé,& cõ- mune facit. Alium tenet , alij adnutat,alibi manus efe occupata, alij peruellit pedem, alij dat anulum fpedandum á labris, alium inuocat, cum alio cantar, attamcnalijs dat digito litteras.Et Salomon : Annuit oculo, terit pede,digito loquitur. 2 Cap. XXVI. nutu gladiorum. Sit in Lortde- bard.libro viri clariff:C Loaifa,cutn in • relir r uis otnnib.^uottt non perinde eleganterlegatur. b Ennius de quad.impud. KtuittFn pro Ennio tela-: ETYMO , b T notai.c.v.filperf?item fignif.rtaapud P.Diaeo- taunr quarnuis Y'. nota viu:(naTolere f;nificari fc iamus.N.n;r qua dy^. feralc rocas Au f onius,alia ratio efE,vt adnotauit eru c Cum autem impuritiam. Al. pueritiam.al. intperi- tisst'z. Ergo Anp rn,aax5 rv,aut etianz tallare qua preeroruna, ^ únperitorun: fi(nt , per x fgnificari quidam fr(fpicantur. non x, fed y litteram Pyrlragor,s fubftituunt puerorurn , atati conuenientern. rti impuritiar,: tnalrrnt xea ;,a/£;v aut ifiud obft-ccnur: verburn ex Ariflopbanc inConcionatricibus ántelligunt. Denotis litterarLon. Gap.XXV- N C?tas etiam litterarum inter fe veteres faciebant:vt quidquid occult é inuicem fcriptura fignificare vellent, mutuo fcribe- rent:Tefl:is eft Brutus, qui ijs litteris ea qua aatirus erat,notabat,ignorantibus alijs quid vellent ex Iitterx.Cxfar quoque Augu- ítus ad fiiium:Cúm,inquit , innumerabilia incidunt afsidué qux fcribi ad alterutrum oportct,&effé fecreta : habeamus ergo in- ter nos notas fi vis tales,vt dan aliquid no- tis fc:ribendzl.rn erit, pro vnaquaque littera 4eribarrlus fequcnté,hoc modo,pro a, b.pro b,c.& deinceps eademratione cxteras.apro z autem,littera redeundum erit ad duplex aa.. Quidam etiam verfis verbis fcribe- bant. j7 A nendum admonuit vir eradituSex Pella : S ttnt aute^ti ver fus el ex 'lar entina Nuuij quos Gab. Faernus Trotli.ricos quing. dicebat, red duos rnendofé ( cri ptos,illa verba in choro tollenda e,fê vel potius ante fcriber.da, quafi ditta eff nt poeta in cho . CZu afipila ludens datatim dat fe & c õrmuné facit, Alium tenet, alij nutat. - - - -, Alij Alibi manus e4 occupa ta, alij peruellit pedem, dat anttlïr fpe&andum á labris,aliú iuocat, Cum alio cantat,attamen alijs dat(de)digito lit_ teras. f Licuit eidem fecundos: verfum ex Fallo in Adnittatira upplere.Alij adnutat,alij adni&at,alium amat,alurtrt tenet . Sed opera pretium erit eofdem fenarias fatãos alt alio audire. Quafi in foro pila. Ludens datatim dat fe,& communem facit, Alium tenet,alij adni&at,alibi manus Ef} occupata,afl alij percellit pedem, Alij dat anulurn fpe&andurn de labris, Alium inuocat,cumq.alio cantat,attamet3. Alijts dat digito litteras. yid.conier`tanea in Varronem. 'Dé Qrthographia. GapaXXVII. R t hographia Grxcé , Latiné reda fcri • p t urainterpretatur: c' Q ?›; enim Gra:á rec, `^a:y14i1 fcriptura dicitur: hxc difcipli - ^ C na docet quemadmodum fcribere debea- rnus . Nam ficut ars traecat de partium d V eclinZtionc,ita orthographia de fcribendi peritia : vt puta ad, cúm eft prxpofitio, d litteram , cúm efi coniunecio t litteram accipit. I q aud : guiando aduerbium eft'inegandi, d littera t erminatur, & afpiratur in capite. guando autem coniundio ef$,per t littert ram fine afpiratione fcribitur. Apud prxpofitio per d fcribitur; flan ad patrem. quoniatn veteres fxpé ad pro apud vfi funt , duabus ex jis medijs litteris fiib- tra&is. Interdum autem alix littera in locum aliarurrr ricé ponuntur. B & P litteris gulxj cíam cognado efe . Nam pro Birro dicimus Pirrum.C,&G quandam cognationem ha- bent. Nam cirrn dicimus centum & tre-, ceritos,poftea dicimus quadringétos,g po- nctcs pro c. C. & (^firniliter cognatio cíe. nam huiufce per c.cuiufque per c l {cribi- mus. a Cúm autem prxpofrtió per c fcri- benda eft,fi autem aduerbium fu.erit,per q. Dicimus enim quum lego. Deus per e fó- lam : dxmon per diphthongum e{i no- tandus. B 3 .  E pul $ Cap. XXV.Pro z auteml.red.ad dup1. aa. Stteto^ rizrzs in Auguft.Pro x.autemad duplex aa: opinar, quia gufli tempore-extrcma latera fuit x.rfsdorivero z,. vt f(spra viditnus C. 3  4. L. LIB. I. HI SPAL. 1 8  D. ISI D. Equus quod efl animal,per e fcribendus 1Eqtuu quod eft iuflus,per x diphthongon efl fcribendus. b Exul addita f deber fcrïb' quia exful dicitur, qui extra folü eít . ^ Exul ta,, melius fine fl itterafcribit t ir. Nam cum ipfa x ex c & f conítat, quornodo cum in e fit f;rurfus ei additur alia^ lEquor per diphthongon fcribendum quia non ab aqua,fed ab x qualita t e nomen eft fa&um. Forfitan per n in fine fcr ibendú,quia in- tegrumelus eft,fi forte tandem. Fedus quod eft deformis , per e folam fcribendum: fcedus quodeíi paáum, cum ce diphthongb fcribendum. d Formofus fine n fcribitur : quia á formo a .calido:calor.ri:fanguinis efficit pulchritu- dïnem. Gnatus quod eít fi , per g fcribendú: quia facit generatus. H, qux afpirationis nota eft , in Latino tantum vocalibus iungitur:dt honor,homo humus. f Afpiratur auté & confonantibus, fed in Grxcis & Hebrxis nominibus. Heus auté & heu interie&iones per h fcribend x. Ilitteram inter duas vocales conftitutam bis fcribi quidam exiftimabant, b vt Troiia, Ivlaiia, fed hoc ratio non permittit. Nun- cluamenim tres vocales in vna fyllaba fcri- buntur.Sed I litterainter duas vocales con- Piituta,pro duplici habetur. Id,pronomen neutri generis per d fcribi- tur,ab eo qúód eft is,ea, id : quia facit idem. Quód fi verbi . ]:eft tertix perfonx per t no tzbït,ab eo quód eft eo,is,it: quia facit itur. K litteram antiqui prxponebant h quo- des a fequebatur, vt Kaput, Kanna, Kala- mus.Nunc autem Kartago & Kalendx per eandem tantum fcribuntur. Omnia amen-1, Grxca nomina qualicunque fequente vo< cali per K funt fcribenda. Lxtus per x diphthongú fcribitur: quia Ixtitia álatitudine vocata eft,cui contraria eft triftitia, qux anguftiam facit.L, autem littera interdum pro d,littera vtimur:vt la- tü pro datil, & calamitaté pro cadamitate: a cadendocnimnomen fiimpfit calamitas/ ' Maxumus:an maximus , & fi qua fimilia funt, qt^aliter fcribi debeant quxftum eft. Varro tradidit Cxfarem per i huiufmodi verba enuntiare , & fcribere foliturn elle: inde propter au&oritatem tanti viri con- f u etudinemfa&am, vt maximus ,optimus, pefsimus fcribatur. ‘4, • • puta põi minum tur.Sic bantur,t fer'a, afe littcras,f nota ad litteram a Cap.X'J Uetio de ortÍ h. Exul.a tiusn debet,, c Exulta nent enins fi defumpt.7. N lllf cle 7eb.1t4^ diú fuit.Ead antiquif simi dixferint,fa, vi funtur: a Formo( cant gin fc neceíl:iriar longisimpnr formofus,thc ;tus antiquio cuns,extare tem incifam, t henra,men f longss non teffe. N.1711 Feelix pro FE (Ziód autc titlib. x.^ c Gn atul paultó pofl:S f ACpirat ego ipfe cu nifi in vOCz vt pulcros, • ^  b Vt  ; Vclius. 011,o num (-cribe h K. u Troic Diomed.ad c. i Maxum biguitatem  •: ••^ ►  Jici an per  w $ ®  aotandum � ïtifhe,^, vt ber u talia 1 ^rãmatici, fiari,vt enit no,in pul¿ ais nomina iaperlation tn libido. 1 elec`tare cc nnguitudir :iaremus. E fcribere, q • . A Malo per vnum 1 fcribendum : quia en magis volo: Malle per duo 11,quia  m:tgis t:  lle:nolo quoq.per vnum 1, nolle per duo. ve k Noló enim,ne volo eft:nolle,ne velle. 1 Os fi vultum ata oíliun íignificat per o' a folamfcribend um cíl: m ti perfonam,h prx- ponendae[t. Ora finium per o : hora diei, per h fcri- bendum. Onus fi de onere venir per o folam fcri- bendum:fi de honore,cum h afpiratione. Prxpofitio:& prxterea, per diphthongú fcribendum. $ " Pené vera quode(t coniun&io,per e. Porna:quod eft fupplicium,per ce. Qlittera tunc re&é ponitur : citm illam-. i}atïm u littera féquitur, & alia cluxlibet vna plurêfue vocales iunguntur, ita vt vna fyllaba fiat.Cxtera per c fcribuntur. Qux, pronomen cum a fcribendum: que,coniunaio, fine a. Quid, per d litteram fcribiturcúm pro- nomen eft:per t,cúm verbum,cuius pofitia prima eft,queo,quís,quit: & in compoft - : tione nequeo,nequis,nequit. Quod , guando pronomen eft, per d fcri- bendum:quando numerus, per t:quia toti- C dem per t fcribitur. � Quotidie per q fcribendum: nonpere, vt fit quot dicbus: R littera, comrnunioné habet cum f tera.Ytaque apud antiguos honos,labos, at— bos dicebatur:nunchonor,labor,arbor. Sat per t fcribi oportet,quiairitegrü eius facit fatis. Sed per d oportet fcribi.Apud antiguos enim fedum dicebatur : nos finales duaslit- teras abfcidimus. P Tamtus ficut & quamtns in medio in habebunt. De quamenim & tam veniunt, vnde & quamtitas,quamtus & tamtus. D q Vx interie&io cum a fcribenda,Ve con- iun&io,fine a. Xriftus quia Grxcum en per Xfcriben- dum. r ita& Xrifma. Y & Z litteris fola Grxca nomináfcri bun. tur. Nam cúm iultitia z littcrx fonum ex- primat: tamen ,quiaLatinumeft,per tfcri- bendumefl. Sic militia , malitia, nequitia & cxtera fimilia. In dubijs quoque verbis confuetudo ve- terum crat, vt cum eadem littera alium in- telle&um correpta, alium produ&a habé=' ret, longx fyllabx apicem apponeb.uit. vt -o"  • puta •f • ^ é dt t,.  , • 1 . ‘1 1° im : quia e f} uia eftmagis Dile per duo. ,ne velle. nificat per o )nam,h pra:- , per h fcri- o folam fcri- fpiratione. diphthongú lio,per e. )er cn. : cúm illant lia quxlibet. r, ita vt vna ntur. cribendurn: ur ciim pro-1 uius pofttia i compoftt- , per d fcri- t:quia toti- nonperc; tcum í• "iït^ os,labos, ar- r,arbor. a tegrú eius d antiguos les duaslit- t medio nt ri veriíunt, mtus. 1a,Ve con- Xfcriben- tafcribun. ,onum ex- , per t fcri- , nequitia ctudo ve- alium in- aa habc- ebant. vt • puta .1 E 1 T M  13 ^L. Í. I . I. f9 • puta pópulus arborem fignificaret, an ho minum multitudinem : apice diftingueba tur.Sic & vbi litterx confonantes gemina bantur, t Sicilicum fuperponebant, vt íél'a, fer'a, aferes.Veteres enim non duplicaban litteras,ícd fupra ficilicos apponebant. Qtt nota admonebatur leaor geminand^,eil Iittcram. - A Nec Lamen fc enuntient,quomodo fcribant. Vid. _  f ^ umFi a l .lib, t.c. 3.& Gn,Cornutsj bbran i dr Ortbog.apud -  c f iodor.ynde hac tralatafint, ¿ Fe^tt k Nolo n.nec voio. N e pro non dixiffe a ntiguos pi obat s.tdq. frequensapud Plautum. Terentius quoq.nili Lu C  ne vis,dixit. a• 1 Os fi vultum aut offum fgnificat. ira conflanter VV. CC. nec mirum offism dixife lioc loco r , • tate pRne coa^um.Cum c ffo Rgellium multo nte ^ ecefs i- dar Chari f us. De loco y ero Terenti^ in Eunucho v ^m tra- c r edo eg o Faerno, illud addens, fi o f film apud Terentium leáere t ur;,^e q. Varronem,neq.Chartfium,qui id non probant, fuige difstmu- laturos. ,^ Si p erfonam.Vt fit accuf`atiuuP pronomïnisarticula- üs,hos. n Pene quod eft coniunét.per e. in Pandeftisli4 B rentinis per a perpetuo rc ribiaiel+at A. Augu flinus. o  uotidie per g.Sed iam euanuife dtcit o^trintlilia^ nus.Velius. Per q.quotidie mapis dicunt,quam p er c. cotidie, cum & dicatur melius,& fcribatur : non enim eft quotidieá quoto di&um,fed á continenti die cotidie traElutTt• p Tamtus,& quamt. Yid.ápudCaf iod.deorthograph: Gn.Cornutum/yCefellium. q Va ' interiedtio. Eode p n modo Agellius lib. f . c. t 2.S ed mirum(inquit)quod in compofi done a deperditur, quoniamve fy llaba in illis breuisefl; vt in vetus, vecors. r I ta & Xrifma.Ita VV. CC fi /Atine ' placuit tunc Xri-: ffum,Xrifma fcribi obid opinor,vt retineretur Crucis figura, qua de re frrpra.c.3•M.4. Sicilicum fuperponeb. Sic Vit`torinus in libro tfe° orthug.qui extare id fignum arate fua multis i r. libris tefla- C tur.Fuit autern nota hutufmodi SER' A. SEL'A. Sicilicum didum (ait Fe flus) quod Cemunciam fecet. Id nune nullumapparere in antiquismarmorib. aut librismirantur, cum in Duillij titulo CLASES, NVl ► MEI. in nummis PILI- PVS• fine vlla ficilici nota vifrntur. ^ •' • 41' .^ c a Cap.XXVII. Cum autern prap. Ex Veli9 Long li- bello de ortho%raph. i ' r Exul.addito C ^ia fa  effedifiionib. ftumini- tiutn debet,ait Terentius Scaurus. c Ex €tltat. E margine hacartfita putaGat Chacon,cortti- nent f^ntentiã pracedenti contrariam e Placidiglof3is defumpt^t. Nos Ifsd oro id nihilobee putamus:illius.n.non tam bis de reb.iudicare,quám plurib.é locis diuerfa corrogare flu diït fitit.Ead fan Velij Long.opinio in lib.de orthog. Porró in antiquifsintis legïs tabulis in asincifis,naax fumus;proxfumus, dix ferint, fax fit,deduxft, ex fgatur huiufmodiq.alia Multa vi funtur. a Formófits fine n Scaurus . Non mediocriter pec- cant q formofo n.litteram adlümunt,non magis necefláriam quámgloriofo, tcidam ex apicib.vocaltb. longisimpoftis u contraxifcplrtrtmasvoces cuntendunt, vt formofus,thefaurum,mefam, quofies,vicefimum,A. Augufli- rtus antiquiorem cenfebathanc f ripturant quam vfumapi- cum,extare enim Genuaarea , m tabulam ante Ciceronisata- tem incifam,in qua fit VICENSVMVM.Idemg.deth ē f trro, then fa,menfz,^° reliquisexi flimabat. Apices addere vocalib. longis non ita antia,uum fui fe , licét fit vetus rcinitiliano tefte. Nam antiquiores longas vocales dupliearerlitos , wt Feeltx pro Felix, Vaala, pro Vala,quain nummis leguntur. C^üod antena fortnofirs á formo ducit: idem repe- tit.Se.itb.xix.c.^.&.xx.c. 13. e Gnatus quia facit generatus. Êod. Modo loquitur mulló pofl':Sat.per t. quia integruni facit fatis, f Afpiratur & confonantib.Cïcer.in Orator. C^itin ego ipfe cum fciré mitotes ita locutos vt nufquam nifi in vocalib.afpiratione vterentur; loquebar ita vt pulcros,cetegos,Cartaginetri dicerem. g Vt Troüa, Mana. Ira Ciceronem folitü fcribere tradit Vclius. (22,orefpexiffevidetur Terentianus. Atq.i. ge mi- num fcribere nos iubent magiftri. h K. Qoties a fequebatur. a breue vt dixitmus ex: Diomed.ad cap. 4. Maxumus anmaximus.VeL Longus.Vt iam in am- biguitatem cadat, vtrum per i qua:dam debeant ici an per u,vt eft optumus,maxumus.In quib.ad lotandum antiquum fermonem plenioris fõnus itiffe, &, vt ait Cicero, rufticanG .illis placuiffe aer u talia fcribere,& enuntiare. Errauere autem ^srãmatici,qui putauerunt Ciiperlativa per u enun- :iari,vt enim concedamus illis in optimo in maxi- tno,in pulcherrimo, in iufliCsimo. Qüd facient in pis nominib.in quib. xqué manet eadem qua'flio iuperlatione fublata manubia?, an manibix,lubido ui libido. Nos veró poftquam exilitas fermonis ieledare caepit,vCque i, littera cafligauimus diana >>nguitudinem:non tamen vt plené i litterá entm- :iaremus. Et contendí quofdam alia nomina per u fcribere, qui antiquorum voluntates fequuntur. De Analogia. Cap. XXVIII ^ A Nalogia h Grxcé, Latiné fimilium com.; 1 ^ paratio , fine proportio nominatur. Cuius hxc vis efl-, vt quod dubium efe, ad aliquod fimile quod non eft dubium refe- ratur,vtincerta certis probentur. O &o au- tem modis comparatio analogix colligitur, id . en qualitate, comparatione, genere, nu- D mero, figura,cafi.t, extremitati bus fimilium fyllabarum , & fimilitudine temporum. Si quilde ijs vn um defuerit, iam non en ana- logia,id eíl: fimilitudo : fed efl; anomalia, id efl extra regulara, vt lupus &lepus, totum. conuenit: d fed difí'entiunt caín : f+tt€irenim lupi,leporis. Nam regulariter eft dum qux- ris vtrum trames mafculinum fit an foemi- ninum: fimilis in omni declinatione limes:& erit mafculinum. í t em funis fi in- certigeneris effe credis,fimilis eftilli panis B 4  i n • ,1) '••••low 20  D. I S 7 D. H1 S g P A,L:', in de clinatione, & erit rruículinuM. e Iteln A. vtliomo quia fir eX humzvaitt ex contrat-ijs, dktuando  luturn non fit mun- De glof is. Cap.XXX. Loffa Crxca interpretatione lingu^ fiortitur nomen. a Hanc Philofophi Ad- vey bttm dicunt : quia vocem illam de qua requiritur, vno & fingulari verbo defignat. tiid enim illud fit in vno verbo pofitun3 declarat, vt conticefcere efe tacere. iteln, < iatus haurit apertum:haurit,percutit.Item' C cúm terminuin dicimus finem: aut popula-; tás interpretamur'e(fe vaí}atas, & omnin4. ciim vnius verbi rem vno verbo mande- ., ílamtis. D t e • et compara tione pofititiorttm: vt fi d',cas, do:, `Ius, ma g nus . pofitiuifunt & fui fiiniles.k rit & per diminutionem . , v t puta funem• mafculinum cilé funiculus oí}endii: íicut i narrnor neutrigeneris effe, marmufculuria indicat.Nam quod genus iii principalitate eil,id elfe foletin diminutione.Sed loe non féinper,vt priainum piftrilla.Sed quia fcire debennts E cx pofitione dcclinationem, & _ex diininutionc genus colligere. a Cap .XXX.HancPhilofophi Adverbum.Al.dd=. uerbium Graci a ? á s s aos . Vnde natuzrt n'Av nO s tin Glo f fas initio ditas ip f.s verba vel obfcura cura vel peregrina ex Arzftotele,Galeno, Politice, Suida,& Quinítiltano nouiszuts: pofteriores interpretattones ipfis verbis additas eod ē »mine vocarttnt. Nintis tamen angu fté loqui videtur IfPdorus, tuno vnius verbi rem vno tantum verbo explanari praci pit , vt fi plurib. verbis explicetur$toffain fore neget . Quod etianr repetit lib.x.c.3o. De D ^ f f erenti¡'s. C a p. XXXI. Ifferentia a ef fpecies dcñnitionis, quam fcriptores artium de eodem & de altero nominant . Hxc enim duo qua- dam inter fe cómunione confufa, conie&a diffrentia,feccrnun t ur, per quam quid lit vtrumquc cognofcitur : vt cúm quaritur, quid inter regé interfit & tyrannfi, adiefta diffcrentia quid vtcrq. fit definitur,vrRex modef}us & tcmperans, ryrannus veró cru- deis. Intcr  cuán duo tilÍfcrcnrl-1 ri‘trn* • •^ ▪ •  • • pof • ,ra fueril tur:fic & ca a Cap XX) !iá• t. d,1 dzffinit D e .5, B Arbariíi  vel fonc dttrrt.:fiord ^ fncdiaf O la tenebr.t.A baris genti 'tate nefcir Romanort & verboru ^ Inter ba: Iroc intere Latino fit, barbara vi barbarole: . Vitit.trn fit quando ir barifmus tione.•Sc verbo litt eranfmute ante m fit bus &reli quip pc fit breuis po: nos,fi acc Per afpira non debe Per hiatü ditur ver quoties v Aonides. mos,Iota Metac lis fég!iitt cum.Sed litterx,ai Iotaci plicaturf littcrarw vnurniol c Labc nunticnt quium p 1 exilius,( tra eft: d i ferre del • • rrfpondeant. 13• . Anal ogia .- LatinP CzmiliLtm comparado . Ferri • pGtda ; nifi apud O uín5tilianuntfmilit:m conzpar.ztio alio f tn fri acciperetur.E ft.n: alud llluzn Analogt.e pars, hsc genus ipfun z.Sergius ztielirzs fimiliurn rationens dixit. e Cuius hwc vis  cjiiod." club. &c. Verba fttnt ^inc`til. .[. Diífentiunt: cafu facit'n.' lit l ii, leporis. Non Caja t.lr f iel genere dtiferre voluit Sergius: quia non vt lup.us lujïaí" itst lepus lepa Jaceret.  :::otsr: e Item ex comparatione politiuor.nor.atetslO'arïV f ecundan lis regtilis analogia vel ex collationo• fitiuor. nominum , vel ex `ttitTiinutiorie -cognof-' citur. ex pofitione declinar_ionem,& exdim.b.¿on-' fentiunt VV.CC.in banc fcrtpturans. De .Et-ymologig.Cap.X ^IX: 'I'ymologiaeff: origo vocabulori~t , cúm vis verbi vel nominis per interpreta- tionem colligitur. Hanc Ariíloteles o' tila, CoAcv,Cicero notationem nominauit : quia nomina & verba rerum nota facit, vt puta flumen, quia fluendo creuit , a fluendo di&um. Cuius cognitio fxpc vf im ne- ceflárium habet in interpretatione fua. Nam cúm videris vnde ortum cíl nomen, citius vim eius intelligis. Omnis enim rei , infpe&io,etymologia cognita, planíor ef. Non autern omnia nomina á veteri- bus fecundumnaturamimpofita funt, fcd quxdam & fecundú placitum : ficut & nos iéruis & poficfsionibus interdum fecundú quod placer noftrx voluntad nomina da- inus. Hinceít qu¿d omnium nominü ety- mologia; ñon reperiuntur : quia quxdam non fecundum qualitatem qua genita funt, fed iuxta arbitrium humanar voluntatis vo • cabulaacceperun t . Sunt auté etymologix nominum,aut ex caufa datx, a vt o re^es áre- gendo id eft á re&é agendo:au t ex ori^inc, ailtn ; & lucus , quia umbra opacus, parum luccat. uxdain etiam fac, `ta funt ex noini- num,derittatione, vt á prudentia prudens. uxdarn ctiam ex vocibus,vt á garrulitate gráculirs. ^ttxdarn e-3> Grxca ctymologia orta & declinara funt in Latinu m, vt fylua: domus. Alia quoque ex nominibus locortl, vrbium,ílumi nú t raxerunt vocabula.Multa eriatn ex diuerfarum gentiuin fermone vo- cantur. Vnde & origo eorum vix cernitur. a Cap.XXViII. onznia extZiztnciil.lib. t •cap. s. &  Su-"-t enimpleraque barbara nomina &in•, Se 'rP arte fecunda c.de cap,. TM ira cozicivtnata,vt neg. zn=  cognita Latinis & Grxeis. terdum cohereant, neque auttorib. _B quib. f zznzpta funt fatis - B a Cap.XXIX. Vt reges á refté agendo. Al. si re- • gédo• Vtru3nq.ex codicib.& ex alijs rfidori lucir ccnftrtnari pateft.Vid.ti6.3.de fznanrn.bon. c. 4 8. & T3tircbard.ltb. ;.c. 38. & duvn.part. i ó.c. !  infr.lib. 'x contratijs,' ion fi t mun- lacus, parum int ex rioini- [tia prudens. á garrulitate etymologia um, vt fylua: nibuslocoru, Jabula.Multa' fermone yo- vix cernitur. .omina &in• ]E T Y M O L. = L I B. I.  "2.'1 • pofi:a fuerit, quid fit vtrumque cognofci- A o Coilifio eft quoties nouiisima' fyllabx tur:fic ^ cxtera.  finis in alterius principio e!} , vt matertera. Iendo. Al. á re- rri locis ccnfirrnari 'urchard.lib. t f .L. c .3. 4 C  an. ap. ^ XXII.Vnac l ttxc l .n ensF., i d_án f .Gb 9.c. t. b Inter barbarifin!im, & bar ar olexin . B.:rbaro- lexiiz quoq.nonzátat CL-aráfzus, Bsrbaralexin D onarus, ^ Diontedes. m  ti f  :l.^íarri ^ L .tbdac im.ViCapell. d Navn m 1.largius,duo exilias . C oatrav¡r(eG,e. ^ Arbaritmtts cft verbuiri corruptalittera,  rnr,vnum exilias , duo largius proferend a . Sed vet snt It bry vl omnes.Crát i^aur(vt opirlor}hu iafrreodi Ifdorá f nrenrEa; vel fono enuntiatum:littera, vt floriet.  quemadmoduriz vocales du,e cum in diphtbongïconueninn , ciui^i florcbit dicere o^ ortcat: foi^ío,fi ro 1?  P  non plene fin^;rsLe pr^oferuntur; fed ita coeun r , vt ronfufó rnediaf(^llabaprimapr oducatur , vt , latebrx,  joro aliquidvnicuiq.depereat;neut r .rq. illarum p l enécxau_ t enebrx. Appellatus auté barbarifmus a bar-  diatur;ira duplex II in media diclione exilias profertur,quam b  g n^ibus dii Latinx orationis integri- B f nrplex. Neq. id (fi argurari liar) roer rationemaccidit,' Romanorum,cumfi^is opibus vítia quoque • XX. a°zcccrcens ^  ^ ,  ci im fequenti infligir, non CM '• bari e ^  ,  N artz riasl obtunditur cum in jequens iitiditur: quarn [a- tate nefcirei.t : a vnaquxg. enirn gens faca  ap  alterar e vc ^ f q  p ea eoalefcens aufert ills quod , femiuocaliseratjrroprium, vt á & vcrbortim & morum Romam tranfinifit.  vocali inciperir. Ira vtrumg. langueffit ,prius pofteriore fui b Inter barbarifmum a.uté & barbarolexiin  parte, pricre po fterius. Labdacifnos quoq nofiri qui mogius ,inoc intcreft , c;uod barbarifmus in verbo  loqucs`tudent fapéadmittunt, Neg. Helrrai has delicias non Latino fit,duin corrúpitur : guando autem  donouere , veluti cura in 'hit:"  daghes decorare appin unt :ione lingux hilofophi Ad- i11am de qua ;rbo dcfignat. erbo pofitum : taccre. Itera percutit:Item n: aut popula-_ zs , & omniz^tï3 erbo man,ifc- Collifio e:l.Cclli,r  fyrpra non nzcminerat , at mx^ rt init Dor^.es ;s. barbara verba Latinis eloquijs inferuntur, barbarolexis diCIL`ur. Item guando b proa vitii.im fit iermonis , barbarifin.;s voeatur, izuando in irietro,mctaplafi nus dicitur.Bar- b 'f  autem fit fcripto & pronuntia• a ri mus .7^ e so l^ ci f ñ: o. Ca j^. ^^^XXI ^I. tione.- Scripto quattuor modis,ti quis in verbo litteramvel fyllabam adijciat,mutet,  SOleecifmus eá plurimoruní verborumt tranfmutet , vel minuat. Pronunciatione c inter fe inconueniens compofitio , ficut áittem €it in temporibus , tonis,afpirationi-  barbarifnzus vnius verbi corruptio. a Verba bus & reliquis qux fequuntur. Per tempora enim non reaaleae coniunCla folcrcifmus quippc fit barbarifmus, fi pro longa fyllaba eflr:vt fi quis dicat,inter nobis pro inter nos: aut date veniain fceleratoru m , pro federa- ' breuis ponatur,aut pro breui Tonga. Per to- nos,fi acçent^u in aliá fylla'Já comiitetur. Peraí^,ir`átióñem, fiadijciatur h littcravbi non de'oet,aut detral^aturvbi erre oportet. Per hiatii , quoties in pronuntiationc fcin- - ditur verfus antcgtlain compleatur : fiue quoties vocalis vocalem fequitur: vt,Mufae Aonides. Fit Barbarifmits & per Metacif- 1 nos,Iotacifmos,& Labdacifmos. ,.dverbum.ALad-: $ ' ^tv 7;01 tiT(C^ zra vel peregrina ex sinclilcano nouisnus_: additas eod ē nomine datar Ifidorus, clon tuari pracipit, vt ji eget . Quod Maro -  e tis.Diaus autern folc.^cifmus a b Cilicibus: qui ex vrbc Solcr,qux nunc Pompeiopolis appellatur, profeéti, cúm apud alios com. morantes , fuam & illorum linguam vid of`e inconfequentérq.confunderét, folcecifmo nomen dederunt.Vnde & fimiliter loqué- tes,foloecifmos facere dicuntur.Solcrcifmus autem apud Poétas fchema dicitur, quoties in verfu necefsitate metri fat&uS inuenitur: • ,. XXXI. ; dcfinitionis, 1 de eodcm 8; ;nim duo qua- -dura, conieda quam quid fit cúm qua ritur, ranni-i, adictta :.finitur,vtRex nnus verci cru- LÍfcrei7ria r¡z», • •, • \. • Metacifmus eft quoties m litteram voca- lis féquitur : vt,bonum auruin,  ami- D cum autem non inuenitur necefsitas , per- cum.Sed & lioc  aut fitfpenlione m  manet foloecifmi culpa.Soloecif mus fit duo- litterx,aut detrattione vitamus.  bus modis,aut per per partes oratioifis,gin • Iotacifmus eit quoties in iota littera du- plicaturfonus,vt, Troiia, Maiia : vbi earuin litterarum adeó exilis erit pronuntiatio vt vnum iota non duo fonare vidcatur. c Labdacifmus eft, fi pro vno 1 duo pro- nuntientur, vt Afri faciunt : ficut Collo- quium pro conloquium: vel quoties vnum 1 exilius,duolargius proferimus.Quo d con- tra eft: d nam vnü largius, duo exilius pro- ierre debe mus. a Cap ^;XXI.Dif%rentia efl. Ex Vic^orin.^Boeth. liá. t. d^ def;i^zst.c. z s.repetuntur ead.lib.s .e.3o. .^ e .13.^r17ari^rno.Cap. XXXII. per accidentia.Per partes orationis t , i a - teram partem pro altera ponamus,vt puta fi prxpofitiones aduerbijs applicemus. Per acciditia fit, id efi per ea qua= accidut parti- bus,vt puta per qualitates , genera , nume- ros,figuras & cafus. Per rifaigitur (Irania fifit folcecifmi,ficut Donatus expofuit. Fiút prx- terca & plurimis modis. Nam Lucilius ccn- tum gene] a folcccifmorum dixit, quos om- nes vitare potiuis quam fequi deb e ct qui • ^ Cap. XXXIII. Verba non re &é coniunaa , Ex Aug. z.de deí trin.Cltrrff.c. 13. b é Cilicib. Ex Dionlede. c Si p rx poitiones aduerbijs applicemus. Ita VV CC. re:ié,vi fi dicas de longé:Non.Omnes artem fecuti negant aduerbijs prxpofitionem addi oportere, fed au£toritas vetelum prxponi deber . De tubi- to , &c. 2z  D. ISID. regulam re&é lo quenditenere ftudet. H I S P A L. A tes in gurgite vaflo. Gurgitem pofuit pro • mari. Cacofyntheton vítiofa compofitio, yr, vcrfáque iuuencú Terga fatigamus hafla. .. d Amphibolia,ar,nbigua dicho : qua; fir aut per cafttm accufatiuum,vt illud reípon- fum Apollinis ad Pyrrhum : Aio te JE acida Romanos vincere poflé.In quo non efi cer- tum , quem in ipfo verftimonf}rauerit effe vi&orem. Fit & perincertam difiin&ioné: vt,Bellum ingens geret Italia . Incerta di- ílin&io , vtrum bellum ingens, an ingens trr  Italia. Fit..z per commune verbum,depre- nt  catur Caro, calumniatur Cicero, prxfiola- o-  tul Br utus,dedignatur Antonius:nec oflen B ditur in hac ambiguitare vtrú ipfi alios, an vt  alij ipfos deprecati funt,aut calumnia t i. Fit f- &per homonymiam, guando vno nomine multa fignificantur : vt acies & non addas aut ferri,aut oculorum,au t militum. a Capit. XX XIIII. Gramineo in campo. Qod aduertst Sera . f.AEn. b Cacephatõ. O uod Ifidorus incosnpofité fonans,Seruius Cacephaton in fernione, Donatus cacephaton in complica dicZ'ione vacar. ^ Mala n.compolitio. Verba Serttyad--Dsrica caftrs AEneid. 2. d TautoIogia idemloguium. lta paulló ante macro- logia longiloquiunt, & c. 36. allegoriamalieniloquiuns in- terpret attcr. C e A mphibolia.tta VV. " CC.6-ita á Cbarifto no3nin,t- tur, rec r tius quáni á Diotnedt,& Donato anlphibologia. De e7tletaplcfi?is. C a p. X XXV, Etaplafmus Grxca lingua , Latinc transformatio dicitur, qui fit in vno verbo propter metri n ecefsitatem,& licen- tiam Põétarum,cuius fpccies iftxfunt. Prothefis : appofitio in principio -verbi, vt gnato pro nato,& tetulit pro tulit.Epen- thefis appofitio in medio , vt relliquias pro reliquias,indupera t or pro imperator. D a Paragoge:appofi t io in fine, vt magispro mage,& poteftur pro potcil. Aphxrcfis: abfcifsio de principio,v t tem- no pro contemno. Syncope : abfcifsio de medio , vt forfan, pro foríitan. A p o cope:abfcifsio de fine,vt fat pro fatis. E&afis:produ&io cõtra naturam, vt, Ita- liam fato,cum Italiã correpté dici debeat. Sy f tole:correptio contra naturam . aquo- fus Orion: cúm Orion produ&é dici debut. pofite fonanS.Cibfccrna, vt His aniinum ar- re&i di&is.Incompofita,v t Iuuat ire &Do- rica caflra. h Mala enim compofitio fit ab ea fyllaba incipere, qua fuperior finierat. • Plconafrnos adie&io vnius verbi fiiper- uá.cua, vt Ha&enus aruorum cultus & fy- dera cxli . Ncq. enim alibi nifi in calo fiint federa. Periffologia adiec,^Cio plurimorum verbo- mm fiiperuacua:v t , vivat Ruben & non l;noriatur : dum non fit aliud viuere, quzm non mori. M acrologia, longiloquium, res non ne- ceííiirias co mprchcndens : vt, Legati non impetrara pace retro vnde veneran t doma reuerfi funt. Tautología, idemloquium, vt,fi fata vi- rum feruant,fi vefcitur aura xtherea,neaue, a.dhuc crudelibus occuba t vmbris. Totum errim quod repetitur vna res efl,fed crebro fermone adnuntiata. Eclip^is é^i dcfe&us di aionis : in quo ne- c eflaria,verba defunt, vt, Cui pharetra ex auro:deefi eniin,erat. Tapinofis cfi liumilitas flaturn inagnx rei di&is infi rmans:vt, Apparen t rari flan '  Dixrefi vt,albái,l+ Epifyn vnam, vt; Nerêi, xi Synalcr ruin vocz dum part • Ecthlil calibus:vt Antith littera: vt Merad dre pro E Inter b. nain & pc mus cíi,q tiofus.Ite: perfe&an idefl figu: raticane mata mec imperitia Capit. Ijrdean exeml plum efl ;flag h F.diun¿ dicere.Sed fi g. fcri ptura vi fa ¿laye/atina' e Metapll clisé Serts.A1 guem Darc re?^iulit ex vi D e Sc ÇChema ' figurx i vel fentei mas propl fint, b apt . Prolep. qui deber ingenti m cere:Intet adijcere q cinde di^ ;ornament buêre regl fibus,& pc flris.Inde qux fcqui Zeugm vno verbc dis.Nam a De r t itijs. Cap. XXXIII!. N jLtia apud Grammaticos illa dicunt qua:in eloquiocattere debemus. Su autem ha;c:barbarifmus,fólaecifmus,acvr logia,cacephaton,&reliqua. Barbarifmus cfi corruptio verbi vnius: fi tertiam fyllabam quis producat in Igno cere. Solcncifmtts compofitio vitiofa verborü: vt fi aliquis dicat,inter hominib. pro inter. homines. Acyrologia non propria di&io, vt, Li- ceat fperare timenti: proprium efi autem timenti formidare , non fperare:& grat i n- neo in campo: proprium cfi graminofúm dicere campü,non gramineum. g Cacephaton di&io obfccrna vel incom- D4xrefis OIL i E TYMOL. LIB. 1. in mecho id verburn  i 3 por ütur, uod fenten- tias iungit.ln primo,vt,c Ver t^cur ce nopho_ risfundusféntentianobis.ln me dio, vt, Grx cia Sulpitio forti data, Califa flr emo,vt,namque hoc tein Co tt x , I n poJ amicos,veritas odium parit,Po Obfequiu Hvpozeuxis ea figura füper re iori con tra- ria,vbi in fingulis fenfibus propria vni cuig, claufüla efl: vt, Regem adit, & regi memo- rat noménque genúfque. plura d Syllepfis caín difsimilibus c laufulis, aut lis di&io fingulari verbo finita, vt , fo- cijs & rege recepto: aut fingularis di&io plu- rali verbo expleta, vt, Sunt nobis mitia po- ma,Caflanex molles, & prefsi copia la&is. Supra enim,Sun t , dixit:hic debuit dicere, Efl prefsi copia la&is, Fit autem Syllepfis non folúm per partes orationis , fed & per accidentia partibus . Nam vbi & pro multis vnus, & pro vno multi ponuntur ,fyllepfis efl:pro multis vnus,vt efl illud : vterúmque armato milite complent: cum non vno, fed multis militibus. Item pro vno multi , vt in Euãgelio, Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei:vbi pro vno vterq. in- ducitur blafphemafie. Anadiplofis efl,quando ab eodem verbo quo prior verfus finiuit,féquens venus inci- pit,v t efl illud, Certent & cygnis vlulx, fir Tityrus (3rpheus , Orpheus in fyluis , inter delphinas Arion. Anaphora eft repetido eiufdetri.verbi per principia verfuum plurimorum, vt,Nos te Dardania incenfa tuáque arma fecuti, Nos tumidum fub te permenfi clafsibus xquor. - Epanaphora efi in vno verfu per princi- pia fe nfuum eiufdem verbi repetitio,vt,Te nemus Angitix,viti-ea te Fucinus vnda, Te liquidi f3euêre latos. Epizeufis in vno fenfu congeminatio: verbi,vt,Sic fic iuuat ire fitb vmbras. Epanalepfis efl fermonis in principio ver; füs põfiti eiufdem in fine replicado, vt eft illud: Crefcit amor nummi quantum ipfa pecunia crefcit. I f aronómafia efl in fignificatione diuerfa di&io pxné ipfa,vt illud: Abire an o birc te conuenit,i.exulem fieri,an mori? Schefis onomaton:multitudo'rioinum coniun&orum e quodã ambitu copulata,vt N ubila,nix,grando,procellx,fulmina,venti. Paromocon efl multitudo verborum ex vnalinerainchoantium,quale eft apudEn- nimia , O Tite tute Tatitibi tanta tyranne tuliili, tem pofuit pro • :ompofitio, vr, tigamus hafla. febo : qux fir vt illudrefpon- Aio te JEacida f uo non efi cer- Dnf}rauerit efTe n diflin&ion é: 1. Incerta di- ^ns, an ingens rerbum,depre- :ero, prxflola- nius:nec oflen ï ipfi alios, an alumniati. Fir D vno nomine & non addas litum. in campo. ,Quod of téf nans,Seruius Mton in compfua ad--D3rica caJlrs mulló ante nsacro- t alieniloquium in- charifro no3nin,t- nlphiGologia. ;ua , Latin`c i fit : in vno, em,& Iicen- EIx funt. icipio verbi, ) tulir.Epen- elliquiaspro rator. vt magispro :pio,vt tem- vt forfan, fat pro faris. am, vr, Ita- ci debcat. •am . aquo- debeat- Dia:refis ., • Dixréfis difcifsio vnius fyllabx in duas,. A vr,albái,longái,pro albx,longx. Ep if y nal cephe,conglutinatio duarum in vnam, vt, Phatton pro Pháéton , Nerei pro Nerêi, xripedé pro áéripedem. Synalcrphe, collifio vacalium b adiun&a- rum vocalibus: vt, Atq. ea diuerfa penitus dum parte geruntur. Ecthlipfis, collifio çonfonantiú cum vo- calibus:vt,Multumille & terris. Antithcfis,contrapofitio litterx pro alia lirtera: vt olli pro illi. Metathefis,tranfpofitio litterx,vt,Euan. dre pro Euander,Timbre pro Timber. Inter barbariftnum & lexin hoc efl Lati- nam & perfe&am elocutionem metaplaf- B mus eft,qui in vilo fermone ratione fit vi- t iofus.Item inter folcrcifmum. & phrafin, i. perfe&am connexioné fcrmonatn, íchema idefl figura efl,qux fit contextufermonurn rati@ne vitiofa . Ergo metaplafmi & fche- mata media funt: & difcernuntur peritia & imperitia. Fiunt autein ad ornatum. Capit. XXXV. Paragoge vt magis pro mage. Ij(detn exemplis vtitur p onatus;at Chari f o Apocopes excita- plum efi` mage pro magis. h Adiundarum. vocalib. Sateratcollifionemvocalium- -dicere.Sed fi quid . addendum fuit, toleraGilior Romani codicis fcripfura vi f.e e ff in quo,adiunda,r.quana no ffrorú vlii iun- da,veladiun&a leaitur.  C Metaplafmus e{l, qui in vno fermone. Totus lo- cas é Seru. 4E n.s. adiad. Vrbis opus, triplici pubes quem Dardana vería. Vtroúig. tamen mendofus, quem re ! ?ituit ex veten editione Chacon. rio De Schenaatibus. Gap.XXXVI . ÇChetnata,ex Grxco in. Latinú eloquiutn `` figurx interpretantur,qux fiunt in verbis vel fententijs a per varias diflin&ionü for- mas propter eloquij ornatü.Hxc dü multa fint, b apud Grãmaticos ifla inueniuntur. -Prolepfis efl prxfumptio : vbi ea,qux fe- qui debent,anteponútur:vt, Intereareges ingenti mole:Latinus . Debuit enim fic di- cere:Interea reges ingenti mole : & flatim adijcere quod fequitur. Procedunt caflris: D deinde dicere:Latinus,&c.fed fa&a efl pro ornamento prxfumptio rei,& qui fequi de- buêre reges interpofiti fitnt in fcptem ver- fibus,& poftea additum efl , Procedunt ca- flris.Inde prxfiimptio,quia antepofitafiint qux fequi debuére. Zeugma efi claufula: dina plures fenfus vno verbo clauduntur ,qux fit tribus mo- dis.Nam açitinprímo,aiitiii poftreino, aut • nn 6 I I I S P 1^ L. A e quodan t ambitu copula*.a.A4endoP aptulDcr.atE:m, E od habita copulandi. lega . ttr. { Marcus llaina.e Perf S.etyr. t'• g Antithetó. Hac Wad finan capit i s neg. Donati frrrat :aeq.Cb.rri§j,& in Rorn. codic. piares alralr;ura leguntur,yt ba quoq.aliena vidni pofsint. De Troeis. Cap. XXXVII. T Ropos Graco nomine Grãmatici vo- canr, qui Latiné modi locutionum t:.rpretanti.ir.Fiunt autemá propria fgnifi- catione a ad non propri^tm fimilitudinem. (b l orum omniü nomina difficillimum cft annotare , fed ex omnibus Donatus b tre- dccim víiii tradenda confcripfit. Metaphora efr verbi alicuius vfurpara tranilatio,ficutcúm dicimtis,flu&uare fege tes,gemm.are vites:dum in ijsrcbus fludus & gem mas non ínuenimus, in quibus hace verba a'iunde transferuntur : fed hx arque alix tropicx locutiones ad ea qux intelli- genda fun t propterca, figuratis amic, `iibus obteguntur, vt fenfum legentis exerceant, & nc nuda atq.in promp t u pofita vilefcant. Fiunt autcm metaphorx b modis quattuor, ab animali ad animale,vt,Aligeros confcen- dit equos : metaphoricé loquens mifcuit quadrupedi alas auis • & quo curfu deferta periuerit , mifcuit volatili curfum quadni- C pedis.Ab inanimali adinanimale , vt Pon- tum pinus arar : fülcum premit alta carína. Mifcuit vfum terrx aquis,duin arare & ful- ctnprei:-iere ad terram pertineat,non ad n1^rç. Ab inanimali ad animale,vt florida iuuentus: mifcuit flores inanimales, iuuen- tuti gtix anima habet.Ab animali ad inani- male,vt, e TuNeptunepa t er cuitépora cana, crepanti Cináa falo refonant, magnus cui perpete mento Proflui t Oceanus , & flumi- nacrinibus errant.Men t um enim & tcm- pora & crines non ad Oceanum pertinenr, fêd ad homincs.Sic &aliarerum nominado alio genere in aliudgenus decentifsimé de- D coris gratia transfcruntur, vt orado peror- netur. Metaphora autem aut partís vnius eft,vt fluduare fegetes,non potes dicere fe getarc fludus:aut antiftropha eft, id eft re ciproca, vt remigium alarum. Nam & al nauium & alarum remigia dicuntur. Catachrefis, eft alicnx rei nomen appofï- tum : hxc co á. metaphora differt,quód illa, vocabulum habenti largitur: hxc quia non habet proprium,alieno vtitur:vt , faciémg. fimillima lauro: &, :,;zc y na anb14T ituilfq. • D. I S I D. tulifti.Sed hoc be no tcperat Virgilius dttm non toto verfuvtitur hac figura,v t Ennius: fed nunc in principio verfiis tantúm , vt efb illudtSxtiafédens fiii:erarma: nunc in me dio > vt,Quxquc lacus laté liquidos, quxquc afpera dumis: nuncautemin fine , vt, Sola mihi tales cafus Cafhandracar.ebar. Homceoptoton eft:cúm plurima noirii na per vnum cafiim dcnuntiantur, vt cft illud,Sed neque currentem fe,nec cogno- fcit cuntem , Tollentémq. manus,faxumq. irrimanc moiientem. Homotcicuton eft:cum vno modo ver- ^ba piurimafiniun t ur,vt abijt, abfcefsit, cua- flt,ertïpir. Polvptoton eftcúm diuerfis cafibus fen- tentia variatur.v t , Ex nihilo nihilurn,ad ni- hilú nil poílé reuerti. f Marcus Daina,papa:, Marco fpondenre recufas,Credcre tu num- mosMarco fub iudice palles : Marcus dixit ita eft,afsigna Maree tabellas. Hirrr.os cft fcnten t ia continuara ora- tionis tenorcm fuum vfque ad vltimá fer- Lians, vt , Efe in feceiiii longo locus, inf ila portum,& reliqua. Hinc enim in longum vaditfenfiis vfquc adillud:horrentig.atrum nemas imminet vmbra. Polyfynthc t on eft  multis corea- tenata coniundionibus,v t , tedíir_zque,la- ^ xemque,Armlqt^c; Am y cicumque cancni. Dialyton vel afyntheton figura eft,qux contrario fine coniundionibus foluté ac fimpliciter efrertur, vt,Venimus, vidimus, placuit.  . á Antitheton eft,vbi contraria contrarijs opponuntur, & fcntentix pulchritudinem reddunt,vt illud,Frigidapugnabant calidis, humentiaficcis:Mollia cum duris:fine pon- dere,habentia pondus. Hypallage quotiefcunq.per contrarium verba intelliguntur : vt, Dare clafsibus au- ^ftros:cúm ventis naues demus,non nauibus ventos. Cap.XXXVI.Per varias difllndionnm formas 1 ta plcriq.ex LongoG.malé isa alijs didientan.Nam di f Ic nttio- runa & ad nomen filaematis, ^ ad rem ip faradc qua agitair multo ' eftaptitts. b Apvlpjammaticos i if ainneniuntur. Neceffaria ex Donato,& Charlo addebat Gb.aco:t. e Vertitur c>rnophorís und. citan a llonio inf 'e n- t:ntia ex Lucil.l,•G.3.Satyr. d Sy llepfis efl in difsim.cl.Donatus.Item SyllepGs eain diCsimilib.claufi!lis,quando didio fing uiaris verbo plurali adiun;itur. charif. Syllepfis etl dan íïnaul:irisdidio plurali verbo concluditur. B • ^ feruntur 1 falca carin, animaliur fi poeta n( cidem par Metal cans quoc nodofãqu verba, pe; fun t. Meto: fignificati lata. Fit at id quod c dit , vt th dum illic 1 giant : aui id quod c Vcalegon deret.Itci tu nl efl,y;l co fac+illa.n. ; itluentric, ru:,i irme] libidine:r per 'Amen vinum pr aptul Grx quod effic g ros hom quód palli per id quc equos ara feris. Spui ipfa faciar ipuinis co Antona minis pofi qui tropu magnanir ipfe arduu at quc imp Epitl_a enim prol fccenique Inter ant( hoc differt minis pon] fine nomii vituperan: laudamus. Synede totum,vcl • l't' ; aval Dcratott, r.ecl. D onati firrc gurd lcguntur,Yt ãinatici va= .itionum in- Dpria fignifi- Zilitudinem. illimum cft rnatus b tre- t. ius vfurpata .i¿hure fege ebus fluétus quibus hace :dhx atque qux intclli- s amic`iibus i exerceant', ta vilefcant. is quattuor, 'os confcen- ens mifcuit urfu deferta im quadni- !e , vt Pon- alta carilla. arare & fuI- eat,non ad e,vt florida iles, iuuen- iíi ad inani:- tépora cana nagntts cui is,&flumi- im & tem- pertinenr, nomina da itifsimé de- ratio peror- ,artis vnius dicere fc- :t , id eft re-^ am& al^ ? tur. len appofi- t,qiiód illa, c quia non , facicmq. ^x iii:lr:^ify. ©' ^ 1 1 9 • ETYM feruntur Frontibus , & longa fulcant vada (alfa canina. Dum facies , & frons tantúm animalium & hominum fint. (Züod nomen f poeta non appofuiffe t naui , quid propriú cidem parti diceret,non haberet. Metale p fis tropus á prxcedente indi- cans quod fequitur : d Inque manus chartx nodofáquc vente arundo. Nam per manum verba, per arundinem litterx fignificatx futir.  • Metonymia cft tranfnominatio ab alia fignificatione ad aliam proximitatc tranf lata. Fit autem multis modis: aiuenimper id quod continet,id quodcontineturof}é- B dit , vt theatra plaudunt , prata inugiunt: dum m hoinines plaudant,hic boues mu- d iant : aut contra per id quod continetur id quod continet, vt, Iam proximus ardet Vcalegon,dum non iile,fed domus eius ar- deret.Itcili per inuPntorcin id quod intten- cun ^efr; .^^,Sine Cerere &Libero friget Ve- nus.^:, commixtã Vulcanus(mittit)adaflra faciilla:n.ó r uit eniin per Cererem frumenti inuentricem intclligcre panem per Libe- ru * ^r iruentorem vitis,vini: per Venerem, libidineir :perVulcai:um,ignem.At contra per inucntum inucntor em demonft.rat: e vc vinum precamur pro Libero qui vinum apuci.Çrxcos ir.uer.it.Ite per c''ficicntem,id r quod erficitur, íicut pigrum frigus,quód pi- gros homines faciat:& timor pallidus , e^ c^ucd pallidos homines rcddat. At contrá per id quod efficitur efficiens : vt, Iungit .,  ,. equos auro genitor,fpui'.zãtiaq.adait Frena feris. Spumantia frxna. dixit,clim vtiq.non ipfa faciant fpumas , fed equus qui ea gerit fpumis confpergar infufis. t Antonomafia cfl pro nomine,i.vicc no- minis pofita,vt Maia genitus pro Mercurio: qui tropus fit tribus modis:ab animo , vt niagttanimúfquc Anchifiades:á corpore, vt ipfe arduus: extrinféci.is, vt, Infelix puer atquc impar congreffiis Ach illi. Epithcton Copra nomen : prxponitiir enim proprio nomini , vt Alma Ccr es, Ob- , fccxnique canes, ir^^iportunx.que vcluzres. Inter antonomafam autcm & cpitheton hoc dir^Fert,quód antonomafia,pro vice no- minis pomtur: Epitheton autem nunquam fine nomine efl:. g O^iibiis duobus tropis vel vituperamus aliquem, vel oflendimus, vel laudamus. Syncdoche etl conceptio : c úá parte to,um,vcl átoto pars inte l ligitur. Eo cninA '  ^ & perfpeciem genus, & per genus fpecieS demoni'ttur:ícd fpecies pars efl,genus au- tem totttin ra . A toto en irxi pars intlligitur:vt, uám multx glomerantur anee s d  g us annus Traiifpontum fu at. ' Non frigi- totus annus efl frigidus,fed arson eniin hyems.At contra á parte totum, vt, i ' ideo: p  flã cura regia puppis E xtulerat.Vbi non folú mas m puppis,fed nauis:& nonnauis,fed qui in ea, & non omnes,fed vnus flan-unas extulit. Onomatoporia , nomen fic, `Ium ad imi= tan dum fonum vocis confufx,v t ftridor va- luarum,hinnitus equorum,mugi t us boum, balatus ouium. Periphrafis el]: circuml.oquium, dum res vnapiurimis verbis fignificatur, vt auras vi- tales carpit. Significauit enim per copula- tioné verborü vná rem,hoc efl , viuit. Hic autem tropus geminus eii:nam aut verita- tem fplendide producir: aut fceditatem cir- cuitu euitat.Veritatcm fplen didé producir, ficut:Et iam prima nouo fpargebat lumine terras, Tithoni croceü linquens aurora cu- bilA. Vult enim dicere, iam luccfcebat,aut diles ortos erat. Fmditatern circuitu deui- tat,ficut: placidámque petiuit Coniugis in- fofos gremio per membra foporem. Hoc enim circuitu cuitar ebfccenitatem & de- centcr oftendit concubitum. l:iyperbaton cfitsanfcenfio, cúm ver--' buin aut fententia ordine commutatur. I-iuius fpecies quinque funt, Anaflrophe; H V iieron proter.on,parenthefïs,tmefïs,fyn- chefis. Anaflrophe verborum ordo prxpofte= rus,vt,littora circum,pro círcum littora. Hyfteron proteron : fententia ordine coinnliitata : vt, Pofrquám altos tetigit.flu- ¿tus, & ad xgiiora venit. Ante enim ad. xquora venit,& fic tetigit fludus. Parenthefis:vbi h inrerponimus fenten= tiam, qua ex medio remota,integcrfermo perdurat, vt ,1Eneas ( llegue enim patrius confiftere mentem Paffus amor ) rapidum ad naues prxmittit Achaté. Eft enim ordo lEneas rapidum prxmittit Achatem :nana illud in medio parenthefis eft. Tmcfis cft féc, `tio vnius nominis per in- tcrpofitionem verborum:vt,multo nebulx circum Dea fudit amic, `tu , pro circumfu- dit. Synchefi s cft, vbi ex omni parte con- fufa funt verba,vt illud,-- Iuuenes , fortifsi- mafruftra Peaora, fi vobis audentem ex- trema A C D OL. LIB . I' / o • • ® Parabola rebus,vt,gll leo COnii.nu f:brem com] genere fim Paradigr alicuiUs;aUl re,conueni f Tam Lord pio, guau' t ribus moci pari:Ac vel coorta efi liter expref Minore ad coniugis C fidibufquc breui,id ef1 • 26-  D. I SI D. trema cupido efi Certa fequi,glix fi t rebus fortuna videtis. Exceffere omnes, adytis arífque reli&is, Dij quibus imperiul li hoc fieterat, fuccurritis vrbi Incenfx ? moria- mur,& in media arma ruamus. i Ordo talis efi, Iuuenes fortifsima.pe&orafrllfira fuc- curritis vrbi incenfx , quia exceflére Dij quibus hoc llriperiurn fteterat. Vnde fi vo- bis cupido cerca efi me fequi audentem extrema: rt.Bamus in media arma & mori.a- Hl S P A L. A quodintelligivult, ficur ciim dícimusho- nlini agenti maté : Bonum efi quod facis. Anthiphrafis veró non vocc pronuntiantis fignificat contrariutn,fedfüis tantiim ver- bis,gRorum origo contraria.'eff. /Enigma efi gilxfiio obfcura, qux díffi- cilé intelligitur, nifi aperiatur : vt ef$ illud: De comedente exiuit cibus : & de forti; egreffaeft dulcedo : fignificans ex ore leo- nis fauum extradum:Inter allegoriam au- tem & xnigma hoc intereft : quód allego- rix vis gemina cfi : & fub re alia aliud figu- raliterindicat. /Enigma vera tantum fén- fiis obfcurus eft , & per quafdam imagines adumbratus. B a Charientifmos efi tropus, quo dura di&u gratius proferuntur. vti cúm interro- gantibus, numquid nos quxficrit aligilis;. refpon detur,bona fortuna. Vnde intellig^- tur,neminem nos quxfiffe. P Par ce mia cft rebus & t empdribus ac=f có modatum proucrbium.Rcbus,vt,Contra ftimulum calces: dum fignificaturaduerfs refiftendum. Temporibus, vt , Lupus eft in fabula. q Aiunt eni:m ruftici vocem homi- nem perdere , fi eum prior lupus viderit. Vnde & fu bita tacenti dicitur iftudprouer- bium,Ll.ip us in fabula.  • r Sarcafmos eft hoftilis irrifio, cum amarí; t udine,vt Refcresergo hxc & nuntius ibis Pclidx genitori, illi meatriftia fa&a, De- generémque Neoptolemum narrare me- mento.Huic contrarius'eft Aftyfmus,id eft, vrbanitas fine iracundia, vt illud, tli Ba- uium non odie, amet tua carmina Mxui, Atque idem iungat vulpes & mulgeat hir- cos.ideft,qui Bauium non odit,pro poma ei contingat vt dtligat Mxuium. Fuerunt au- tem Mxu:us &Bauius pote pefsimi,&ini- mici Virgilij.(& hos ergo diligit,faciatqux contrá naruram funt,id eft,iungat vulpes 8L mulgeat hircos. Homcrofis eft, qux Latiné interpretatur fimilitudo,per quam minus notx rei per fi- militudinem eius qux magis nota eft pan- dit ur demonftratio.Huiusfpecies funt tres, icon, parabola, paradigma ,id eft imago,có• mur. k Hyperbole cfi excelftas fidem exce- dens vltrá quám credendum eft:vt, fydera verberat vn da , &, Terram inter fiu&us aperit.Hoc eniln modo vltra fidem aliquid augetur,nec tamen á tramite fignificandx veritatis erratur, quamuis verba quibus in- dicatur excedant, vt voluntas loquentís non fallentis appareat : quo tropo non fo- lian augeturaliquid,fed & minuitur: auge- tur, vt, velocior aura: niinuitur,vr, mollior pluma,durior faxo. 1 Allegoria efialieniloquium,aliud eniin fonat,aliudintelligitur: vt ,-tres liti:ore cer- uos Confpicit errantes. Vbi tres duces belli Punici, vel tria bella Punicafignifcãtur. Er in Bucolicis , Aurea mala decem: mifi, id el ad Auguftum decem eclogas pafiorum. Huius tropi piares funt fpecies, ex quibus minent feptem:Ironia,Antiphrafis,lEnig- ma, Charientifmos Paremia , Sarcafmos, Aftyfmos. m Ironia, eft fententía per pronunciatio- nem contrarium habens intelle&um. Hoc enim tropo callidé aut per accufationem, aut per infultationem aliquid dicitur. vt eft illud: Vefiras Eure domos, illa fe ia&et in aula /Eolus , & claufo ventorum carcere regnet.Et quomodo aula , fi carcer eft?SoP- uitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio efi:ia&et in aula, Ironia efi:& totum per contrariam pronuntiationem enuntiatur per Ironix fpeciem , qux lau- dando deridet. n  Antiphrafis efi ferino é contrarío in- D telligendus: vt lucus,quia caret luce per ni- miam nemorum vmbram: & manes, id efi mites`BerYiodefii, cúmfint terribiles & im- mancs:& Parcx & Eumenicles,Furix quod nulli parcant vel benéfaciant.Hoc tropo & nani Atlantes , & cxci videntes, & vulgo /Ethiopes argentei appellantur. Inter Iro- niam artera & Antiphrafim hoc dtfiat, qu3d Ironia pronuntiationc fola indicat t • paratto,exemplum. .Sr Icon eft imago, cúm figuram rei ex fimili genere conamur exprimerc,vt,OrnniaMer curio fimilis , vocémquc colorémque , Et crines flauos, & membra decora iuilenrx. Congrua enim efl fimilitudo de fpecie, cuius perfona  ucitur • Parah; 3 2 • a ad non' vulgata fivip:u Iroptet • fnlilirr Oar ftu s metc propria Tgn uis modo legas milit ► zdinet; b XIII. vfi c Tu Nepi 1;b. .4 avft`•c 11ftgtloY,'fSS. d . Inq.mar 1 , •I 4 1 3 -í'per m 9 tso^ Y tt^ v^frs;ra ,.^^ ellarïanl, ^ ^ VillÜ prE rió's fl: e:v. c. fr umento d isam hic det f Antonoi c.tio . vice n g  tiil^.di vi. ^^'a^ï^ . a di¿ dei}r tlendi,; h Interp o. fgrmatio di ^ . Ordo tal k' vt vol ur: f3tis eil,inet • filete velit 1 Allerori din aliudg Alud dicitt Ironia. tionis graui verborum. n Antiphi tibi belius quafi non ceat,c.C: parc r.idesfuris < i , yes vocznti • * ^ y • 11% A o C harientrfin. Ex Donat.^r CI,ari f F P ar o y mia.ExDona t . eh.trifius . P u  aroemiaeft vul. c garis rei viilrpatio c cura aliqua d ī u erfrtate, vt coEt4 nusnerabimus exta,cm fignifice t , ex euentu fcre- mus.Et,contraftimulum calces, id eít rei ontra- ria ' refiitere. ó s£ fit fententia liuius pro tterbl in Aais ApofE.&apud Terentiur,: nemo nefi^it. 9 Aitult enim rufici. Non milicos , fed phy fi cor i{,ri confirmare (i-ribit Scruius ad eclog. g.Vid. Donar. i n .sdelp. Sarcafmos.éSeruio y En.a.ad verba Pyr rhi, Re feres ergo h.1: c. Et eclog. 3 .ac( illud. ui Bauium non odit. f Tam fortiter perijt apud Hipp.Scip .9 MeteUit scipionem , opinar , tntclligit. O ut cum antea P. Cornelius scipio diceretur, poffea arleptio,se ó hlet:lli Pi^, dictus eff O Gteilirts Matellus Scipio.Ilie,vt refert Appianus, cum i» claf('em Cxfarisincidfl%t, neque effitgere Foffêt,gladio per- fofas in triare fepracipitauit. De PraP. G^11.^.'XLa V111e Rofaeflprodu&a orado, & alego xnetri foluta. a Profum enim antiqui produ&at dicebant & re&um. Vnde ait Varro, apud Plautü profis le&is fignificare re&is. vnde' etiam qux non eff perfiexa numero : fed re&a,profa oratio dicitur, in re&um produ = ce ndo. A lij profam aiunt di&am ab eo,quod fit profufa , vel ab eo quód fpatiofius pro- nta . : & excurrat, nullo fibi t ermino prxfi • nito. Prxterea tam apud Grxcos , quánn apud Latinos longe antiquiorem curara fuilfc carminum, quám profx.Omnia enimi prius verfibus condebantur, profx autem fludiumferóviguit. Pritnus apud Grxcos b Pherecvdes Syrius foluta oratione fcripfir. apud Romanos auté Appius Cxcus aduer- fus Pyrrhú fiJluram orationem primus exer- cuit.Iam ex hinc & cxteri prof x eloquentia, G ontenderun t. B a Cap.XXXVIII.Profttm n. antiqui produaum d. e. r. Gloffar. Prora, pexatunica,rre1ó 1 ., ^¡uázzop,Vid. Fc ff. Prof tm auté,an prorfum ditas, nihil referre (uifz qu a , D illud antiquius) rec`lé aduertit vir eruditi f f: b Pherecydes S y rius. Apuleius lib. z. xlorid.Pherecy- des Syro infula Oriundus , qui primus verfuü'nexra repudiato, confcribere aufus eít pafsisverbis, fo- luto loquutu,lrbera oratione. Meminit huius Plinius lib. S.c. f. 9.& lib. r.c. S 6.Strab.lib. t o.& Euffatb. od'voo-- o. ad illud : Nrd e•7íS OvPtn xexÁíO'xe7at-e1 tSs ( trtgtllt ) goeQext3nt. Otrod veró feqt;iittrapud eund . 13agrhóviem corrnptum eff ex l3xd's `yós Vid.Laert. De eilletrirs. Cap.XXXIX. M Etra vocata'quia certis pedum menfu- ns atq. fpatijs tcrminantur, neq. vltra dimcnfioné temporum conflitutã proce- dunt.MenfuracnitnGraxé l .ce'reoy dieitur. C z  Veras Ci dlcimttsllo- :f quod facis. pronuntiantis s tantán ver- :f. qux díffi- r : vt efl illud: s : & de forti ns ex ore leo- .11egoriam au- : quód allego- tlia aliud figu- tantúm fen- damimagines us, quo dura i cúm interro- rfierit aliquis;. r nde intelligi- :mporibus ac- bus,vt,Contra icatur aduerfis t , Lupus eft in vocem homi- lupus viderit. ir iftud prouer- fl, cum arnar ii^ ^ nuntius ibis tia fa&a , De- i narrare me- :fiyfmus,id eft, illud, ui Ba= armina Mxui, z mulgeat hlr- [it,pro poma ei i. Fuerunt au- pefsimi,&ini- igit,faciat qux ngat vulpes 8t interpretatur Zotx rei per fi- ; nota eít pan- ecies funt tres, 1. eft imago,cci• tmrei e:sfimili vt,OrnniaMer lorémque , Et :cora iuuentx. do de fpecie, •Parahc,11. e p.%ra'uola efl comparatio ex difsimilibus rebus,vt,qualis in aráis 1Efliferx Libyx vi ó leo con l , inus holle Subfedit: vbi leoni Cx- farern co_nparauit,non exf to,fedex alieno genere fimilitudinemiaciens. . Paradigma eíL exemplum di&i vel fatli alicuitu,aut ex firilili,aut ex difsirnili gene- re,conueniés ei,quãrn proponimus rei. ira, fTaznfortiter perij t apudHipponemSci- pio, quam Vticx. Cato. Sitnilitudo autem ..  .  ^ t ribus modis fit;^. pari,a maiore,a minóre. A. p ari:Ac.veluti magno in populo cizutf.cpé coorta eíl Se ditio.A maiore ad minus: ua liter exprefrttm vcutis per nubila fulmen. 3. minore ad maius:Si pótuit manes arcef%re corliugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibuíque canoris . quafi dicat, re parua st breui,id e ít,fi illc cithara fretus,ego pictate. a gd non propriam fimilituclinem. xerrt poteft vulgata fcrirra l t militudine,.vtftt quod Cbari i ius dixit , ropter ftntilitrtdiné. Nant ex eo videntur lr,ec.Sed cunt idem Toar fu r nteton y miari defini,a. DiE? - ionem trkilatam á propria Cgnificatione ad a':iam proximitaté : vtro= gis modo legas lacebit. Et Donattes. Ad irnpropriam fi– militudinern. b XIII. vfrli trad. Ita Beda Xil.Donarus,ar Char. f. , c Tu Neptune pat. Citxtur ex Cl^tu:lian. a D. Aug. í;b.; .de . doa.Chr.Varroni gtti lanr,Albtnottano iribucb.rt A. g1tou^in'ts. d ^Inq. manus ehart.Per f:Satyr.3. O ttod veró ls quitar: 1d 4 1 . 1 -i per ' llanura verba, &c. Autaítena funt,vt aligs quogso v?f itrn eff,.tu: forte legendurz, nam per manutn, ¿hartan), Sc, arundinem lrtter2 fignificatx funt. • ^ vi"iiü precamur.Scru. fl3n. ;. ad - - Crateras rnag- nos fl:e`v.c. Tropos c(i Synedoche,vt Cereré pro' frumento dicimns. SicPlautus:vinum pr;.camur, 11am hic deus prxfens adeft. f ; Antflno mafia. Donátus, Antonor.tafiaeítfignih- e,: i ti® , vi ce nominis polita,&c.vfl.adAchilli. gi1lb.dtlob. trop. Ex on D.:t. Cli^zr;fiusquoq. eï diéiio voca.buló ádiec q a, aut ornandi, aut deitruendi,aut indicandi caufl.:. h . Tnterponimus féiltentiarri. Donatus. Interpofita fortnatio diuerfxfententix. l Ordo talis,&c.Serul ad eum  locum. ^ vt vol untas lçzq.nonfall. ouir,c`lil.lib.8.M otlere f,^rtis eiE,snentiri líyperbolen, ñeq.ita vt mendacio fallere'velit. I, Allegoria. Ambref lsb.de Abraham. Allegoria el}, cirrn aliu d geritur,& aliud figuratur. Cic.3. de Orat. Aliud dicitur,& aliucl intelligendum eh. Ironia. Charif us. ironia eft oratio pronuntia- tionisgrauitate in contrarntm deducens fenfum ver;,•,orum. Antiphrafrs. Hieronyr. =rus Bonof C. 1 oo. An ideo tibi bellus videris quia faufto vocaris nomine, q,taft non & lucus ideo dicatur, quod minime lu- ceat,& parca quod nequaquam parcant,& Eume - nidesfuriç qu9d nÓ fint benignç i & vulgo fEthio- yes vocentli s . ;,entei^  t ETYMO A L. LIB. I.  2.7 C 1 • 18  D • ISID. HISPAL. Verfits di&i ab eo,quód pe4 it•us in ordine A capax . Quibus virtutibus g nomen foli^m feo difpofitis, cerro fine moder mtur per ar- obtinuit,vt hcroicum vocaretur ad memo-. ticulos , qui carfa& membra ttorninantur. randas fcilicet heroum res. Nam & prx uí ne longius p rouol ueren t ur quám iu- cxteris fimplicifsimum habetur , conffát- dicium poíl'et fuftinere, mod tiin ' ftatuitra-ue duobus pedibus , dac`tylo & fpondeo. Cid vnde reuerterétur, & ab eo ipfó verfiun qu fxpé pené vel ex hoc, vel ex i:llo, nifï vocatum dicunt quod reue ttatttr.  quod t emperantius fit vtriufque mixtura, Huic adhxretrhvthmus,qui non eft cerro quám fi inftruatur á fingulis . Omnibus fine moderatus : ted tatuen rationabiliter quoque metris prius eft. Hoc primú Moy- .ordinatis pedibus curri t : qu i ī .atiné nihil fesin cantico Deuteronomij , h longé ante aliud quám numerus dicitur. De quo eft Pherecydem & Homerum ceciniffc pro- rllud: numeros memini, fi verba t enerem. bat. Vnde & apparet antiquius fuiffe apud b Carmen vocatur quicquid pedibus có- Hebrxos ftudium carminum, quám apud tinetur: cui datum nomen exiftimant feu g Gentiles. Siquidem & Iob Moyfi tempo- quod carptim pronuntiare t ur (vnde ho- ribus adxquatus hexametro verfu daétylo die lanamquarrt purgantes difcerpunr,car- fpondeóque decurrir . Hoc apud Grxcos minare dicirnus)feu quód qui illa canerent, i Hecatxus Milefius fertur primus compo® carere mente exiftimabantur.  fuifl'e : vel vt alij putant Pherecydes Syrius. Metra vela pedibus nuncupata, vel á re- quod metrum ante Homerum Pythium bus qux fcribuntur, vel ab inuentoribus, dic&m eft : poft Homerum heroicum no- vel á frequentatoribus, vel á numero fylla- minatum. Pythium autem vocatum vo- barum.  lunt , eó quód hoc genere metri oracula A pedibus metra vocata, v t daaylíca, Apollinis fint edita. Namcúmin Parnaffo iambica, trochaica . A trocheo enim tro- monte Pythonem ferpentem in vindiaam chaicum metrum nafcitur, á daaylo da&y- matris fagittis infequeretur , accolx Del- licum: fr c & alia áfüis pedibus. A numero  phici hoc illum metro hortati fünt , vt ait'* veró. hexametrum,pentametrun i , trime-  Terentianus.isi II/cav,Q IIceiav, ^^ IIáca,v. trum. Nam fenarios verfus nos ex numero Elegiacum autem diaum , eó quód mo- pedum vocamus : hos Gra:.ci d quia gemi- dulatio eiufdem carminis conueniat mife- nosferiunt,trimetrosdicunt.Hexame t ros C ris. Terentianus Hos ciegos dixere: folet autem Latinos primitm feciffe Ennius tra- quod claufüla talis Triftibus , vt tradunr, aptior effe modis. Hoc autem vix omnino confiar á quo fit inuentum, nift quia apud nos Ennius eo prior vfus eft. Nam apud Grxcos fic adhuc lis Grammaticorum pen- det: vtfub iudice k res reliaafit. Nam qui- dam eorum Colophonium quendam, qui- dam Archilochttm auaorem atque iriuen- torem volunt. ditur, d eófque longos vocat. Ab inuentoribus metra appellata dicun- tur,vt,Anacreonticum,Sapphicum, Archi- lochium . Nam Anacreontica metra Ana- creon compofuit. Sapphica Sappho mulier edidit.Archilochia Archilochus quidá fcri- pfit.Colophonia Colophonius quia exer- cuit.Sotadeorü quoq.repertor eft f Sotades genere Cretenfis. Simonidia quoq. metra  Bucolicum:id paflorale carmen ple- Simonides poétalyricus compofüit.  rique Syracufis primum compofitum á pa- Afrequentatoribus:vt Afclepiadea.Non ftoribus opinantur,nonnulliLacedxmone. enimea Afclepius inuenit, fed proinde ita Námque 1 tranfeunte in Grxciam Xerxe vocata funt, quod eis idem frequentifsime rege Perfarum, cúm Spartanx virgines, fu b & elegantifsimé vfus fit.  ho[tilimetunequeegredivrbemauderent, A rebus quar fcribuntur : vt heroicum, D neque pompam m chorumque agrefteni elegiacum, bucolicum. Heroica enim car- Dianç de more exercerent:turba paftorum, rnen di&um, quód eo virorum fortium res ne religio prxteriret, eundem inconditis &faeta ríarrentur. Nam heroes appellan- cantibus celebrarunt . Appellatur autem tur viri quafi aérei & codo digni propter fa- Bucolicum á bubus de maiore parte, quam- pientiam & fortitudinem : quod metrum uis opilionum caprariorunique fermones , auaoritate cxtera metra p r a;cedit , vnum  in ijs &canticainférantur. ex o mnibus, tara maximis o peribus a tum ^ quámparuis, fitauitatis & du lcedinis xc^ué laudé D i cõ^ r fuiife, a D ceçinll^ p t anif in .,....,,.,^-,,, . ^ L a 1 r • • ^ • • G t • • " ' • • ,f"' ^i A, % f}um eft ltilnemiz pyIufas , poft Dat tinurñ la Epith ° qux de fponfi 2 edidit in Gentile & iftius genus p^ brabatu: catur au lamis de Thre mus, pri per vrbf populu5 apud C Adhibc mentis; Epita Eít enir tione e buntur Poéf torum 1 corum ftichon Epig fuperfc y^a çsFt; Epo Dic`tun fpecié alter b gulis q nores autem fus int Beatu5 quitur & dcit eft:& : llores. n Cc lent, gilij ac multi5 corpu r Prob de Fal cxpre ETY1Vi OL. LIB. I.  29 nomen folian etur ad memo- Nam & prx letur , conílát- lo & fpondeo. rel ex illo, nifi legue mixtura, is . Omnibus )c primü Moy- j, h longé ante L ceciniíle pro- rius fuiffe apud n, quám apud Moyfi tempo- ► verfu dadylo apud Grxcos ,rimus compo ® :ecydes Syrius. rum Pythium heroicum no- vocatum vo- metri oracula im in Parnaffo n in vindiEtam , accolx Del- ti funt , vt , ii l IIáca,v. , eó quód mo- Inueniat mifc- s dixere: foler s , vt tradttnt, n vix omnino riifi quia apud }. Nam apud ticorum pen- fit. Nam qui- uendam, qui- , atque íñuen- & verfibus fecundum materiam concinna- tis. Sic quoq. & f quidam Põponius ex eo- dem poéta inter cxtera flili fui otiaTity- rum in Chriíli honorem compofüit:fimili- ter & de JEneide. a Cap.XXXIX. ui ne longius prouolu. &c.Vfg. ad.numerus dicitur. Auguftini funtverba,a .de ordin: c. 14 .Vzdend.idem . 3 . d e 3luf c. t. b Carmen vocatur.é Seru..k11.3• c Vnde hodie-- carminare.Vtitur eo verbo non femet Plinius vt lib.9.c.38. d  uia geminos feriunt. Terentian. Sed ter feritur hinc trimetros dicitur. e Eofglongos. Cicero. 2 . de legib. Heroicisverfi- bus,quos longos appellat Enr.lus. Sotades genere. Creten. De quo Suid. Athenaus B • flum cíl . Deinde apud Gentiles ° prima A Mnemia Timothoe fecit in Apollinem & pyIufas,qu x fuit temporibus Ennij longe poft Dauid.Hymni autem ex Grxco in La- tinutn laudes interpretantur. • Epithalamia funt carmina.nubentium, D qux decantantur á fcholaflicis in honoré fponfi & fponfx. Hxc primum Salomon edidit in laude in Ecclefix & Chriíli. Ex quo Gentiles fibi Epithalamium vendicarunt, & iflius generis carmen afliimptü eíl. uod genus primum á Gentilibus in fcenis cele- brabatur pollea tantúm in nuptij s hefit.Vo- catur autem epithalainium:eó quódin tha- lamis decantetur. Tlirenos,quo d Latiné lamentum voca- mus, primus Ieremias verfu compofuit fu- per vrbem Hierufalé guando fubuerfa eft,& populus Ifrael captiuus duc, `lus efl.Pofl hüc apud Grxcos Simonides poeta Lyricus. Adhibebantur autem funeribus atque la- mentis:fimiliter & nunc. Epitaphium Grx&,l_.atiné fupri tumula. Eft enim titulus rnortuortim,qux ln dormi- tione eorü fit qui iam defunai funt. Scri- buntur enim ibi vita,mores & xtas cortina. Poi Gs dicitur Grxco nomine opus mul- g Nomen • folum obtin. kitamuis Lyricis heroum quoqu efalta canerentur . g Siquidem Iob. Hieron. inpraf ad Iob. h Longe ante Pherecydem. Duo fuere Plierecyd,e. Atbenienfiantiquiorem fuiffe Syriunz(de quo cap.;7.)vult Strabo.Contra Suidas,nafi mendunz in hoc haret. HecateusMileüus. Strab.líG.t .vcgrxiTrça rápñ vram- T71X;1 zaó ;tax  7I E Ua F tlA aa Cev t;fS Tá r UÉóov sy WaxtfNtrQev tiiTa tixeívnv hüFtbiruevar?ovQavzeS Tó i r.etTFcv,T'ItiAA a d' e cpy— T.álavTes zánorslaruá vvv‘ypa^Pev o`r 7: e .1( Kad)(.tav, pexvd'rlv.r i  &G• k Res reli&a fit. ita V• C. Rom.relegata,velrel i g ata no« ftri: nos ditas voces,res reliaa, alienas putamus. Horatius in ar  tamen exiguos ciegos emiferit autlory ° carmen pie - pofitum á pa- ,acedxmone. eciam Xerxe virgines, fub :,mauderent, ue agrefle% ba paílorum, n inconditis llatur autem )arte, quam- ie ferrnones g. . Chorumq. agref'tem Dïana'.f.Agrefti,vel vt eft itx ROM. C. Agresta.Diana Agre j `tis meminit Pattfan. leb.7. n Prima Mnemia Timothoe. Ita plerig.CC.a1.Blem- na • za,Ermnia, aut Inemia cyanothoe. Oua de re amplius gu.erendum.Nam TZmotboQS nullum. 1sInemia vera anpars nominisfa t , an E t vflyeïz id e fi monumenta relique- rit, id quoque in medio relinquimus. o Qqx cantanturá Scholafticis.Aug.in pf: 4 4. So- lent dici á Scholaílicis cantina.qua:dam vxorem deducentib.qua: vocantur epithalamia, quidquid ibi cantatur,in honorem cantatur fponf, & fponfg. óuod autena ad Scholaffúi nomen attileet. Hierortym. in catalo; deSarapione. Sarapion quiob elegantiam in- 4, .: • 6 • s, • •^ • 1 ,  • ': 1P _4' .. propheta in iíl^ maní e^ • torum libr orum:poemá vnius.Idylion pau-  Grammatici certant,& adhuc fub rudice Its eí1. corum verfiium: diílichon duorum: mono- C 1 Tranfeunte in Gra:ciam Xerxe . é seru. ad flichonvnius.  t Epigrammacfttitulus,quod in Latínum fuperfcriptio interpretatur. ¿:7- enim fuper, y^au l u.n littera vel fcriptio dicitur. Epodon in poémat^; claufula breuis efl. Dic`lum autem epodon quód accinatur ad fpeciéelegiaci, vbi prxrriifló vno longiori, alter breuior co.mponitur, atque itain fin. gulis quibufque maioribus fequentes mi- nores quafi claufulx recinunt. r Claufulas autem Lyrici appellant, quafi prxcifos ver- fus integris fiibiec`^os,vt efl apud Horaria:  Beatus ille qui proctil negotijs, deinde fe-  genij nomen Scholaíhcimeruit. quitur prxc ifus:Vt prifca gens mortaliït.Sic  p Claufulas autem Lyrici appellant. Sic Terentian. & dein ceps alterni.quib ► .0 aliqua pars de-  patinó ante pentamettumciaufitlamheroicidixtt. efl: & ipfi prxcedentibtts fimiles , fed mi- D q Centones.Tertullianus lib.de prafcriptionib.Cum de llores.  fecitlarib. quoq. fcripturis exemplum pr:rílo fit eiufmodi facilitatis , - 1 (quouis hodie ex Virgilio fa- n Centone s apud Grámaticos vocari fo-  bula.intotum aliamcomponi, materia fecundum lent, qui d e carminibus Homeri vel Vir-  verfits,verfb.fecundü materiãconcinnatis.Dcnig.  gilij ad propria opera more centonario, ex  Ofsidius Geta Medeam tragordiStrt e/ Virgilia multis hin cinde cõpoftis in vna farciunt  plenifsimé exprefsit.Meus quidam propinquus eY ..corpus,ad facultaté cuiufq.materix.Deniq.  eod. poeta inter cxtera íhli fui ooda.ptnacem Cebe- r P e ro Fa b b a rica vxor mundi,& ,& hi Ecentonem uangelijs ex plenif Virsim ilioé  tis explicuit. Homericentonas etiam vocare fo- d p  g  kilt, qui de carminib. Homeri propria opera more lo  centonario ex multis hinc inde cõpofitis in Ec cxprefsit, materia cõpofita fécundü verfus,  vil= farciunt corpus. • C 3  r Proba i ° •• • 4 'A • • o "^pj'jrnfS, ^^ ^^ Ifloriatn {es dein' Gentiles p ie ciS & ^I -r in folijs p ali ferunt. a P,, Herodottis Pof} gtiem I bus quibus I a Cap. XLII Rornan . c.quam mendum hift or mus in hiftori IDe titslst 1....élfloriae ^. 'gentes cnim fa pit ad inflittit derunt.Si retro tem colnprehc fucce:fi im A C3p t X! 8 & c .Yid • Au^ ^ G Lr.lis nam apud no tini Diar Ka1en fingulos Anm Qilxcú militixé • 30 D. I S l 1), H I SPAL A r: r. t;:r,&.- difcederet , finxit ille fabulá , qua c?iliuudcrct dicens:lupos aliquando paílori-. bus,qlloruin diligentiá deciperc voluiílént, fuafiflc,vt in a i nicitiam conuenirent,ea ta- rncn conditione , fi canes in quibus crac caufia iurgiorum,iure iliistraderentur: an- r.uifl^ pa€tores, in ípe= r íecuritatis dedif- fe canes, quos ouium fuarum vigilantifsi- r.los cuflodeshabebant. Tunc lupi, adépta omni formidine, anule quod in gregibus illis erat,non pro fatictate tantum, verum- etiain pro libidine lacerauerunt.Philippum quoque principes populi poblare, quo fa- cilitis poffet opprimere fpoliatam cuflodi - 3 bus vrbcm. ; ' robav^tor dcl i l i, p 7uoa F -+ico.nt:r,cuitts & 11:e • nas rrte:nainit,& cena) quidam circutnfertrsr. quidam Pomponius.Al.^^.'onsprnus. _De Fabula. Clp. X L. ^í^blil^S poetx fardo non;inaE'crtl.lt: quia non funt res fac`lx, fed talitú.n lo- guendo fi&x . Cgua: ideó fiint indu&x : vt fïao nliltorÚ:Í1 animaiium inter fe collo- c l uio imago quxdam vitx hominti m nofce- ret;.lr.HaS primlls inueniffc traditur a Alc- mxon Crotonienfis: appellanturq. /Efopi- -cx, quiais apud Phrygas in hac re polluit. Sunt autf'S fa.bulx aut 1Efópicx,aut Lybi- Ilica:it fepicx funt,cúm animaba mu:a in- ter fe fermocinan >ánguntur, vel qux ani- mara non habent:vt vrbes, arbores, mon- tes,petrx, fiumina. Lybiflicx autein dura hdininuin cunl beftijs, aut be ít iarum ctlin ho.minibus fingitur vocis e lle coinmer- ci =1. Fabalaspojrx quafdam dele&andi callfl?a finxerurit:quafdam ad naturá rerum , non- millas ad mores hominü interpretad funt: Dele&andi caufa fi&x, vt ex, crías vulgo dicunt , vel quales Plautus & Terentius coinpofuerunt. Ad naturam rerum fabulas fingunt,vt e Vulcanus claudus,quia per na- C turamntlnquam re&us eft ignis, vtilla tri- formisbcflia, d Prima leo, poftrema draco, media ipfa chimera,ide i caprca,xtates ho- minum per eam volentcs diftir.guere,qua- , rum ferox & horrens prima adolefcentia, vtleo:dinliditun vitxtetnpus lucidifsimü, vt caprca,có quód acutifsime videat : tum fit feneç, `'tus e cafibus i:lflexis , draco. Sic & t-lippoccntauri fabtilam effe confi&am, id- efl hominem cquo mixtum ad exprimen- dain hunlanx vitx vclocitaté, quia cquum conflat cite velocifsimü.Ad mores:vt apud l-loratium mus loquitur muri,muflclla vu1- peculx,vt per narrationé fi&am ad id quod agitur ver ax fignificatio referatur. Vnde & ififopi tales fabulx funt ad morum finem relatx,vel ficut in libro Iudicum ligna fibi regcm requirunt,& loquuntur ad oleam & ad ficuni,& ad vitem & ad rubum. l:od totum vyi i I^ ad mores fingitur , vtad re qux intenditur, ficla quidcm narratione, fed veraci fignificatione veniatur. f Sic & Demotlhcncs orator fabula vfus cll ad- uerfus Philippum, qui cima ab Atlienienfi- bus poflularet , vt libi dccem Or»tores da- a Capit. XL, Alcra:ron Crotoniens. Pythagor^e difcipula^s. . b Aut ^E fop.aut Lybiftic:e. Arifl.Thetor. 2. de exeJ– <  i plo.r b ;TCav 5  urv naQaCcAr^ v v ^ ^ ^ Aoyci, óioro^ Alo-f^d?lí/Ot, .- s:r Aveaxo l ^-flefychtu s: Avórxoi Ao( yot ^a,tta^Aicv vía', Rti6vv P ^y f tvptivs zs s AóyasTs '7 xs . Vid. Theon. ro mrtarn. C Vulcan.claud.é Scr::..rEn. S. d Primaieo,poftr.drac.Lucreti} verfirs tib. ;. C Cafib.infiexis . 22) Longobardreoscharaeleres noria, rel crurib.vel curfab.adñr.'ttar.t , propter f militudir'cm, a ^ u, • r,^ ícsia,i prafertím cu fsibrs s frt in libro Satinan. in Ro^ mano yero; cafib. f ^ubiaeen y i;a flexis. f Sic & De:uofth.Ln olynthiacis. a Cap.XLI. Hiftoria mrcTOÚ iç T EZ,. é Seru.Aa h i.xcdifciplina ad Grammaticam pertinet. Aug. lib.z. d e ordin.c. 12.. uia Grammatica ipfo nomine profiteri fe hueras clamat , vnde etiam Latiné lit- teratura dicitur ; fa&um eff , vt quidquid dignum memoria litteris mandarctur, ad eam necefíário pertineret. ^ ^e I^i f^oria. C a p. XL1. ' L1 Iftoria eft narratio rei geflx , per quam ea qux in prxterito fa&a ftint,dignofcü tur. Di&a autem Grxcé hiftoria, a ab; ó rov <<osti ^^ ideft á videre, vel cognofcere. Apud veteres enim nemo confcribebat hitlo . riam,nifi is qui interfuifTet & ea qux con- fcribenda eflent vidiflet.Ñlelitls enim ()cu- lis qux fiunt deprellendimus, quám qux auditione colligimus.Qux enim videntur, fine mendacio proferuntur. b Hxc difci- plinaadGrammaticam pertinct:quia quid- quid dignum memoria eft , litteris manda- tur. Hif:lorix autem ideó monumenta di- D cuntur , quód memoriam tribuunt rertlin gefiarum.Seriesautem di&aper tranflatio- nem áfcrtis florum inuicem comprehen- forum. / 1  1.  • De 1 . ,  +'• ^ ^ • ^ir t^^ • • E Y M O L. Li n. I. 3t fabulá , qua Ido paftori- voluiflént, iirent,ea ta- quibus crac Tentur: an- ltatis dedif- vigilantifsi- lupi, adepta in gregibus verum- t.Philippum [are, quo fa- am cuftodi- , ens. P ythagor4 hetor. 2. de exi:- õróí Al v dnfler, .^ .Atav gmvl htí6t ► D umnafm. s tib. ;. laraiteï es norint, nilitudincm, a & Satr,tant. in Ro— ^ i ^ Q ri,^runs• A tilentarijs a^afiint,ab a:^nitlerfarijs geflis ' r tt • - ry p = Y gS4,lfl+ tbd2s ^ ^ -^ Ifloriam autem primus apud nos MoY- fes de initio mundi confcripfit. Apud Gentiles vera primus Dares Phrygius de Grxcis & Troi r irz rl aU eo  quarn in fo l ijs palma ferunt. a Poft Darctem autem in Gracia Herodotus primus hiftoricus habitus eft. poft quem Pherecy des claruit ijs tempori- bus quibus Efdras legem fcripfit. ' ,. XLI I . Primus hiftoricus. Primas in hi>`tor' ta C ^ r  A nna H i ft le oria s nomin,atferu mmunt. m • <^^°. ^I• anteltoru ãnnorum vel temporum eft:cuius dili bentiaannui com- mmntarij in Iibris delatifurit.d Ihter • Hiflo- rian^ autem & Annales hoc in tereft: quád hittoria eaeorum ti porum quae vidiinus. A n nales vera funt eorum annorú quosartas noftra n6 nouit. Vnde Sallultius c exhifto- ^tiã:Liiiitis E^ifcbius,& Hieronymus ex an- r.alibus & hiftoria conftant. f Inter Hifto- riam,& argumentum & fabulam intereft. '^1am Hiftorix funt res verx,qux fa^tx funt. Argumenta fitnt,qux etfi fa&anon funt, fieri tainen po rnt. Fabulá vera funt, qux a ( al Bom an . C . quam fcriptur an i con f irmarevtdeturSilien.Gottb. B necfac^afunt,nec fieri poflunt,gttiacontra, 7tj v t ,durn hiftoriam: f ic diartial.Crifpus Roirnatia pri-  naturam funt. mas in hi(toria• ^ ^ e titilitat e m ^í pT ^.:.artg. C ap. ^ XLIII. ^Iftori^e a gentiurn non impediunt le- gentes in ijs qux vtilia dixcrunt. Multi eni d in in ftit fapiente Llone s prxterita honninuri, gefta ad  hiftori;s in di derunt.Si quïdem & per hiítoriam fii.mma retro temporum annorurnque fiipputatio comprehendit ur:3 ^ , per conftilum regumg. fucceffum multa necefiária perfcrutantur. (L1. r, per quam nt,dignofcü a, a án Tov fcere. Apud )ebat hiao- qux con- s enim ocu- , quám qux n videntur, Hxc difci- t:quia quid- cris manda- tumenta di- uunt remira r tranflatio- omprehen- ^ ^, e Seru. Att. i. pertinet. Aug. ipfo nomine m Latii:é lit- quid dtgnum neceflário a Cap.LXIIII.Genus hiítorix tripl. Vtd..9gell, lib: f • c. i S. b Nam quod Latini Diarium Grxci Ephemerid: Agell. Id eorú e ft clni Diarium fcrïbïit,cjuam Grxel Ephemerida vocant. e In commentarijs aaa funt. Confuiebantur ex aïti9 Frimiun cointrientarl , deindeex comntentarigs annales vei ht5""oria texeb.itur. Ifidorus e x attis comentarios, ex com- anentaYi1s a,inales,ex anralib,h: ^ 4oriana confici vutt, eiu Ti lue dici hi ftora cFii.ts opera ex annaltbus hi ftoriafit compofita, aut certr annales ptur es in volumen vnurn redac`ti. a Inter hiftoriam autem,& annal,S eruitis t<rn. t .ad perba.Et vacet annales , Hiftoria eft eorum tempo- ruin tlua'vel vidimus, vel videre potuimus. dida /aré z s i; cgtiiv• i• videre. Anuales vero fiint eorurrt C an_norucn temporum , ( l ux xtas noftra non no.: uit,vnde Liuius ex annalib.& hiftoria canftat. e Sailufiius ex hiftoriarLiuiLls,Eufeb. Ira Gotth: (ittet.collig.pï obi f'sitné:cúnt in reliquísontnib. hifforiatib. le- gatur. Videntur apud Seruiir voces Salluttitts ex hiftoria, deeffe. Et Ovil in saIluft. ataran inciderunt non modo reli- qua hiftorta, quas 3,4•)Entilio Lepido, & QLutaaio Ca- ndi) CofJ : or f ^us eft ;fed etiam lugurthtnum bellum ,quod P., Scipionir Na f ea confulatu islatu cmpit. Iíti:us ata em rei fit penes auEtorem, hoc efi Seruium , fides:non n. probatio doEtiftimí9 viris hac differentia . Vid. BerQaldi de Serul commentar{¡s cenfu ram. E Inter hifloriam , argum. & fab. é Seru.An. t .ad verba:reuocato á fanguine Teucri. u i lotus emena dari & fuppleri ex hoc pote' t,pe f f ume enim af f edus e f t. C 4  DIVI • A Cap r XIII.I-Iiftori:e gentiü non iinped.legent. 8&c.Vtd • Aug.z . d e doc^.Chri f t.c. z S. Te generibus í^i^i opi^. C ap. xL11 II. (^`Er.^as a Hif{orix triplex eft. Ephemeris V namq.appellatur vnius dici geftio.Hoc apud nos Diaria vocatur. b N am quod La- tini Diarium,Grxci Ephemerida'dici^nr. Kalendaria appellantur, qux in menfes fingulos digeruntur. Annales,funt res fingulorum annorüm. Qüxcúmque enim digna memorix domi militixque,mari ac terraper annos in c co- D e • ,, e • DE 7 ., HETO RI CA eZUf L^ue nomine. Cap. I. Hetorica a eft bene'dicé- di fcientia in ciuiiibus quaeflionibus eloquen- tia: copia ad perfuaden- dttm iufta,& bona. b Di- &a auté Rhetorica Grx- ca appellatione ó i s v hrcptZti6v id efl, á copialocutionisP>áccsenim apud Grxcos locutio dicitur pjirwp orator. Coniun&a eít autem Grãmaticx arti Rhe- torica. In Grammatica enitn fcientiã re&é logtte.ndí , difcimiu. In Rhetorica veró per- cipimus quálitér ea qua didicimus profera- mus. Rhetorica eft hene dicendi fcientia.Hac tantutn verba bajas loci propria effe duco. ue praterea leguntur in p(crifqlibr'as.In ciu'riib.qua;íiionib.necefariaadper f iadendum iuff a & bona,elogitentide copia in rer. perfonarumq. negocio. Ne que eadena funt inomnib.d° priora quidé importata /lúe funt é capite.a.libri. t .po flrenza c vero.Inrer perfonarumq.negotio. á Gottbicisonrnab. cc. abPtnt. adfcriprnus ergo tantuna qua in meliorib. libris leguntur. h p ida autem aaó  Pr,TO Q ílatv.rta vV.CC.nequc id abnuit interpretatio. .e< D e inuentoribs  etorice artis. Cap.11. iEc autem difciplina á Grxcis inuenta. I efL á a Gorgia, Ariftotcle Herina^*ora: ^  ^ a Cap.II.A Gorgia,Ariflot. i-íermag. Quoniam hi pracipuéartem hanc excoluerunt, quanruisalij prima fun- damenta iecerint,vt Empedocles,Tifas,& Corax. b uin^iliano. Et Titiano addunt quidam libri,non tamal ineltoris notx.Rec`leq. irrep f f fe putaFiat Chacon ex vl- timis fyllabis , Quinailiani librarior. vitio repetitis. De Ti- uno Haeronyrn.anchronic. Ti tianus vir eloquensprx_ feduram pra ' torij apud Gallias adminiftrat . Et Seru.t p neid. r O. Titianus Caluus qui themata de Virgilio elicuerunt , & d e f ormaueruntad dicendi vfiim. e Nam membranis retentis q. adh. Xefpexi jfe vide- turad Ciceronis verba Tuf-. i. Sed nefcio quomodo dum lego afrentior : cum pofiii librum, afl'enlio omnis elabitur. cft aliquid dicendi in elrina,vfu. t ia : vfus a non folún mine a art Cap.IIl peu4ntur. D e tr G Enerl dem( tiuúm ge litatibus beat fieri laudabili tur.Iudic aut pcen, autem iu & fentet P rar m10 ,.,,:; t1^.r1, libe ãé^iis y z. iri"é^ dé fn'if ` i o & fugïefïd Suaf'áaá o^ Iïo^i^ílv9 á de.iil fon'^.:'dé In füa t © fpes,& r vnamgi ruperan haber fl Laudis tur,ante ^ ipfum,v n ipfun ta labor, uij currc bunt, c Sempei nianebi Pari ione h, ominc cus cor peratio eo in a canta DIV ISIDORI H IS PAL. EPISCOP. B A & tranflata in Latinum á Tullio videlicer & 6 uin&iliano, fed ita copiofe,itavarié: v t eamle&ori admirari in promptu fit, có- prehendere impofsibile. c Nam membranis retentis, quafi adharefcit memoria feries dic, `Iionis ; ac mox repofitis recordatio om- nis elabitur. Huius difciplinx perfe&a co- gnitio oratorem facit. De nomine Oratoris , & partil us _`l\hetoriu. Cap. It'L O Rator efl igitur vir bonus dicendi peri- tus.Vir bonus confiftit natura,moribus, artibus. Dicendi peritus confiflitartiticioíá eloquentia,qux confiar partibus quinque: inuentione,Difpofitionc, Elocutione, Me • mo ria,Pronunciatione,& Fine officij, quod •  eft ETY112OLOGIARVM LIBER SECVNDVS. D IJialeaica. e ^ C. I i • ! Y • e ft aliquid perfuadere. Ipfa autem peritia A dicen di in tribus rebus confiflit,natura,do • &rina,vfu. Natura,ingenio:do&ri na , fcien- tia : vfizs afsiduitate . Hxc funt enim qux non folúm in oratore, fed in vnoquoq. ho- mirie a artifice fpe&antur,vt aliquid efficiat. a Cap.11l. artifice fpe&antur.Al.expeaantur.f ex- petttntttr, De tribus generibus cauff ami). Cgp. r^zr. GEne ra caufrarú tria fitnt:delib erati uum, 13 d . emonflratiuurn , iudiciale. Delibera- t iuúmgenus eft,in quo de quibuflibet vti- litatibus vitx , quid aut debeat aut non de- beat fieri.tra&atur. Demonflratiuü; in quo laudabilis perfona aut reprehéfibilis oflêdi- t ur.Iudiciale,i n quo de ipfiusperfonç fa&o, aut pcenx aut prxmij fentêtia datur. Di&ú autemiudiciale,eo quodiudicet hominem, & fententia fua oftendat , vtrumlaudabilis p rxinio dignus fit, aut certé reus a condé- Iiari;liberaríqiie fitpplício. Delïberatiuum Qé^ius vocatur, eó quód de vnaquaque re Degemino  cauf f 'arum. Cap Ī %. ^Tatus cauffarum apud Rhetores dicitur ea r.es,in qua cauffa confiflit,id eíl, con- flitutio . a Grarci autem flatum á conten- tione sdra-.0 dicunt. Latini autem non fo- lúm á pugna per quam expugnent propofi- tionein aduerfarij, fed quód in eo pars vtra- que confiltat. Fit autern ex intentione & depulfione,Status autem cauífarú duo fiint, rationalis &legalis.De rationali oriuntur c6 ie&ura,finis, qualitas,tráflatio . De fine iuri- dicialis 8t negotialis.De iuridiciali abfoluta iri"ê^xieliberati^r. Huiusgenus duplex eft,  &afiiYmptiva.De afíúmptiva,concefsio,re- fti'a^ió'8L dïfl  de úafio, id efl,  expetendo & C motio criminís j relatio criminis, e ' compara- fu.gï éiido, de faciendo & non faciendo. tio.De concefsione,purgatio&deprecario. Suafaia auteni in tribus locis .diuiditur, : Conie&uralis ftatus eft,cúm fa&um quod Iioneí^Q,vtiií;^pofsibili.I^^c difp ē rtaliquíd  alij obijcitur,ab alio perne ^t b.' .Dr non å déli^iétatïúa` ,,çluia fiiafó`ria eget altera per- foná delibératiü.a interdum & apud fe agit. In fuafória aiité dux fitnt;qux plus valent: fpes & metns:Demonfl ratïiiïïm.di&ú quód `vnaníquámqúé rem aut laudando aut vi- iliiperand.ó demonflrat : quod genus duas ET YMO L.^LIB.I.  33 cientis perfonam adhibetur. Communis vera locus generaliter in faffi crimine prx- ponitur : vnde & communis locus dicitur, quia abfente perfona non tam in hominem. quam in,ipfitm crimen ex ponitur. Omne enim vitium non in vno tantúm,fed etiam commune in plurimis inuenitur. a Cap. IIII. liberariq. Reifciebat b^cCbacon.Sed frequens apud Ifidorum coniuntlionum, dif:untlionumgne wicifsitud9. llio videliceé )iofe,ita varié: )mptu fit, có- m membranis emorix feries cordatio om- e perfe&a co- nag. Quoniam hrï uis prima fun- r Corax. t quidam libri,non .bat daten ex vl- repetitis. De Ti- eloquensprx_ dmimftrat . Et áui themata de :untad dicendi 1. Refpexi jfe vide- i o quomodo brum, afl'enfio u. ficendi peri- ra,moribus, :itartificiofa .is quinclue: itione, ll-1e- quod • e!t v • ...,, • ..• 10 . • 1 b fp  l dem & vituperationem i et ccies , au Laudis ordo tribus temporibus diflingui- is agere videtur quem oportet,aut no apud t ur,ante ipfum,in ipfum, pofl ipfum. Ante quos,quo tempore, qua lege,quo crimine, ipfum,vt, - qux te t am lxta tulerüt Secula—. qua pcena oporteat.Translativa conftitutio ^In ipfurn,vt, O fola infandos Troix mifera- D dicitur,quód a&iotranflationis &commu-  t alabores.Pofl ipfum,vt, In fretadum flu-  tationisindigere videtur.Iuridicialis eft, in uij current, dum montibus • vmbrx uflra• qua xqui & re&i natura, & prxmil aut pae-  bunt , conuexa polus ^ durn fydera pafcet:  nx ratioquxritur.Negotialis eft,in qua quid 1 d f iuris ex ciuili more & xquitate fit confide- ratur. d Aífitmptiva eft, que ipfa ex fe nrhr l dat firmi ad recufationem,fori s autem ali- quid defenfionis afíiimit. Coñ^cfsio eft, cúm reus non id quod fa&um eft defendir, fed vt ignofcatur poftulat: e quod nos ad panitétes probauimus pertinere. Remotio criminis eft, cúm id crimen quod infertur, ab fe & ab fua culpa,vi & poteftate in aliurrb reus Semper honos nomenque tuum au e q. niánebunt. • Pari ordine é contrario &in vitupera- tione hominis hxc forma feruanda efl,anté hominem,in horñinem,pofl hominem.Lo- cus communis ad demonflratiuum vitu- perationis genus pertinet : quod tamen ab co in aliquo differt.Nam vituperatio q^ix contraria efl laudi,fpecialiter in certam fa- tiuus ftatus eft, cum id quo o lJcl hoc effe contendit ur , fed quid illud fit ad. hibitis definirionibus approbatur. c Quali- tas eft dum qualis fi t res quxritur:& quia de vi .& genere negotij controuerfia agitur; onftitutio generalis appellatur. Translatio eft dan cauífaex eopendet, quód aut non e • 4 34 _  D. 15 I i). 1. iISPAI.. reus di:noucrc_:eoi.atur. Rclatio criminis A. ef}:cúrn ideo aire faaum'ctieitt t r, que d alius ante ifiiuriaiücefsierit . •Cdparatio ea, cúin aliudaligtiodalteriusfa&tim honef iurï; out Vti!e conrenditctr,guod vtficret;iïlud. quod • M ar^aitür dicitur.eí^^.c.corv.m.nu::^:^ Pui^ti o ef^ , cúrr, fa&um quidem ConcedixEur ^ fc 4^ culpa remouetur. I-Iwc partes habe t tres, i mprtdentiain, cáfurn., nccefsitateny prc *ioeil;cárn &pecc:il`ie fi 3 ;&toilfultci peccafïe reus confitetur, & tatuen nofcaturpoffulat : quod genus perraro po- teif acideré : ltê exlegalï flattt Ii^e ^riun- t ir,id efi , fcriptum & volkintas,leges eon- trarix,ambiguitas , colle&io fine ra.tiocina- tio & definido légalis. Scriptum:&cluii- xas eft, quaiido verba ipfa videntur cura 4éntentiafcriptoris difsiderc. Legis contra- rix flatus efl:quOsIú g irzter fe dux leges aut plures difcrcpare-nofcuntur. Ambiguitas Cft,ciim id quodfcriptum eil, duas aut pltt- res res lignificare videtur. Colle&io vel ra- tiocinatio efi:quando ex eo quod fcriptum e l, aliud quoque quod non fcriptum eft, inucn!.tur , Definido legáis cfl cúm vis verbi quafi?in definitiva conftitutione in quo pofita fit quwritur.Statusergo tamra- tionales quáin legales a quibufdam cenáis décem & oeco connumerad fiznt,cxterúiii fecundum t Rhetoricos ` p ullij vndeuiginti C reperiuntur, propterea quia trantlationem in ter rationales principaliter affixi t flatus. Inde fe ipfe etiam Cicero reprehendens, tranflationem legalibus ftatibus applica:^.ïr: a Cap.V. Gra;ci autem ílatum á content,lta Fiero- rodia. & Hertnagoras. Pra c erre videtur If dorus no firant rocen': Graca çáre W s• b Relatio criminis comparado. Compenfatio in ple- rifjuejibris,quade re Capella. Cop arad o (inquir) quam cornpenfationem noui á pofíeriorib.perhiberi. sed cornpararioeftupad Ciczronenr,vndehxc ftinr.Et injracri- p.aratiorlefinlrur,co^afentienrib. osnr,ib.libris. Qualitas eft. t'identur abundare h.e voces ex Cic. i. de inuent.legendumque. Dum qualis fit res qurritur, d quia de vi,& de genere negotij, &c.  D f Atfumptiva. Poff lfítQnt p rittamvidetur defiderari ab- oluta,t?txerat entnl e.: lluradlelala a(fulïtprill.4m, &abfolu- tam oriri. , ^llant Cieero de f init. Qua' ipfa in fe iuris, & Anitir l oe contlnet guxftlonem. e (bledo,'" ad po ° nit. vid. d f o.c.incapite,& fgg, f SecundumRhetoricos Tullij. Libros deinu. D e Trrpart`mconlrouerfa C4p,V T Ripartita controucrfia iuvtá. Ciceron c aut fimplex cíl,au t cor.iunc`Ia.E t fi con- iun&acrit conGderandum cl},vrrum fit ex pluribus qua ítioriibr.s iun&a, an ex aliqua co.rripa.ratione . Controuerfia fiinplex e n , qua abfolutam contincr vnam quxílioncm Iroc modo:.Corirlthijs :bellum indicamus, wn noí3Coniur•.&a eú.éx plurihus quxflzo- nibus, in qua plura quxruntur hoc pa&o: Vtriim Cárthago dií'tita'tur, an Carthaginié- fibus reddatur:an eo colonia dediicatur? Ex comparationc,in qua per contentione,m vtrum potius , a!1* gaid potifsimurn quxri- tur, ad hunc Enodi 2 m : Vtrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui focijs fit áúxilio;an teneaturin Italia, vt c l u.ám t rr.a,ximx contra Hannibalcm copix fint. Cap.VI,O:7mia ex eod. lib. i.de inuent. í^C qua:'t'1:'o?"po4rtft>us Oi"dtiontJ. cap. V ^1. > Artes orationis in Rherorica arte quat- tuor funt, Exordiuin, Narratio , Argu- r n entatio.CoricI€ifio.Haruinprima audiro-: ris animum prouocat, fecunda res geflas explicar , terna fidem afTertionibiïs ,facit, guaita finem totius orationis compleetitur. Inchoandum efl • itaque taliter,vt a beniuo- lum, docilem vel attentum auditorem fa-; ciainus: beniuolum precando, docilem in- I}ruendo,attentum excitando.Narrandum ek ita, vt breuiter atque apene Ioquamur. Argumentan dum ita,v t primúm noflra fir- memus:dchinc aduerfa cófringamus. Con- eluden dum ita,vt concitemus animum au. dientis implerc qux dicimus. Cap. V I 1. Beniuolum. Ita fcribi pracipit Ifidorrta ip j lib. t o.non bombín,. quinquemodis c oi arupn. Cap. ZJ111. s Pecies cauifarü funt quinque, honeftctm, admirabil c,humilc,anceps,obfcurü. Ho- neftum cauflx genus eft,cuiftatim fine ora- tione noftrafauct animus auditoris. Admi- rabile a quo cfi alienatus animus corum qui auditurifunt.Humile efi, quod negligitur ab auditore. Anceps eft, in quo aut iudicl- tio dubia eft;au t cauffa honeftitatis & turpi- tudinis particeps,vt & I. a eniuolcnta pariat ^ g¿ ol£enfio n auditores fu cendum nc; • • o a Cap.VII1 D^ ^yllogifnn appellatu efl;quafi arl tum proba igitur eft pr firmationií ambigenti ^ bantis.Cr fitione,atpu tione , vt p vfilm habe affumit ills Concludit S vllogifmi máxime D lus fxpé px concludat Di ale dica moruna al duo fiánt,i nis meinlr euiida illa tia conclu dubijs ca p . eft:fiue in tores,fiue i"rrdu&ior dendx rei rium. Illa ptio dicit & cilius c, troducit.1 concef5io ex ea con oratio,qu, batur. Enthyi nientis cc gifinú fole ín duabul confifiit,c faciendal terita,vt nonefi propofiti magis R; ^ • • •  &: 11• • ;i; ' ^ • 4 itruM fi t ex m ex aliqua implex eft, luxflioncm indicamus, us quxftio- hoc pa&o: arthaginié- ded.icatur? itentione,m aum cluxri- zxercitusin n mittatur, in Italia, vt alcm copix ^ tucnt. arte guat- tio. , Argu- ma audito- res geftas iibus facit, rnple,tçtitur. t a beniuo- iitorem fa-' Iocilem f arranduin loquamur. nofira fir- nus. Con- timuin au. uenire iudicatumeft. Ratiocinationis duo futir modi.Primus enthymema, qui eít im- perfe&us fyllogifmus atque Rhetoricus.Se- cundus epicherema, qui eft in Rhetoricis l b atior rafiint fyll q o uin gii que, mus p . rimum bEnthyconuincibil mematis mem e,fe - - cunduin oftentabile , tertium fententiale, quartiun exemplabile:quintum colleftiuü. Conuincibile eft, quod euidenti ratione conuincit,ficut fecit Cicero pro'Mil. Eius igitur monisfedetisvltores, cuius vitamfi putaretis per vos reftitui poffe nolletis. Oftentabile eff,quod certa reidemonfira- tione conftringit : ficut Cicero in Cada- m na:Hic tamen viuit?viuit? immo etiamin fenatum venit. Sententiale eft , quodfen- ten tia generalis addicit vt apudTerentium,. Obfequium amicos, veritas odium parir. Exemplabile eft,quod alicui:us exépli com- p aratione eu p ntuin. fimilem comminatur: ficut h Cicero in Philippic. Te miror An- t oni,quorum exempla ïmitaris, eorum exi- tus non pertimefcere. Concílialaeft,cúm in vnl,qux targuméraita funt,colliguntur, ficut ait Cicer. pro Milone : Quem igitur cum gratia noluit,hunc voluit cum aliquo- rum quereia.Qiem iure,quem Ioco, quem tempore non eft aufi.is:hunc iniuria , alieno tempore,cttin periculo capitis non dubita- nrinurn • q g¿ ogenfioncm.Obfcurum,in quoauttardi A auditores funt,aut difficilioribus ad cognof- cenduin negotij s caufa cernitur implicata. a Cap.VI1I.Exeod.Ciceronis loco. .D e Sylloóifinis. Cap.l ^. S yllogifmus Crxcé, Latiné argumentada appellatur. Argumentatio autem di&a eft,quafi argutxmentis oratio , qua inuen- tum probabile exe q uimur . a Svllogifinus igitur eftpropofitioni s & afliimptionis,cõ- firmationifq ue extrema concluíio : aut ex ambigentis ince.rto,aut exfiducia compro- bantis.Conítatenimtribuspartibus,propo- B fitione,alfiir.iptione, conclufione. Propofi- tione , vt puta , quod bonum ;eft , turpem vfiim habere non poteft. Cófentit audiens, aflumit ille: Pecunia turpem vfiim habet: Concluditur,Ergo pecunia bonuin non eft. Syllogifmis autem nonfoliimrhetore s , fed. i l taximé Dialc&ici vtuntur , b licet Apofto- 1_us fxpé proponat,affitmat, confirmet, atq. concludat:qux, vt diximus , proprix artis Dialc&icx atque Rhetoricx funt. Syliogif- morum apud rhetores principalia genera duo funt,indu&io & ratiocinatio.Indu&io- nis mernbratriafünt,primapropofitio : fe- cunda illati"o;liix & aflL U nptio dicitur: ter- C uit occidere?Prxtereafecundu Viu` ^ enthymematis eít altera definiti o ex fola propofitione,ficu t iam di&um ere : q non eh confta t , Si tempeftas vitanda eft , nauigatio requirenda. k Ex fola affiimptio- ne,vt efI illud;fun t autem qui mundum di- cút fine diuina adminiftration e difcurrere. Exfolacõclufione,vt eft illud;vera elt igitur dïuina fentétia: ex propofcione & affiimp- t ione,vteft illu d: Si inimicus eft,occidit,ini- auté micus aut eft.Et quia illi deeft cõclufio,en- thymema vocatur. 1 Scquitur epicherema, defcendés de ratiocinatione m latior & exe- cutior rhetoricus fyllogifmus,Iatitudine di- fians & produdione fermonis a diale&icis Lonefrttm, curü. Ho- .i fine ora-- 'is. Admi- lorum qui tegligitur it iudica- s & turpi- tia pariat • &: tia conçlufi,4ndu&ío eft , qua rebus non dubijs captat affenfionem eius cui initituta eft:fiue inter Philofophos , fiue inter Rhe- tores,fiue e inter fermocinantes.Propofitio i'ridu&ionis eft, qux fritilitudines conce- dendr rei neceffario vnius inducir aut plu- rium. Illa.tio indu&ionis eft:qux & affum- ptio dicitur,qux rem de. qua contenditur. & cuius caufa timilitudines habitx finar, in- troducit.Conclufioindu&ionis eft,qux aut conccfsionemillationis confirmat:aut quid ex ea conficiatur declarat. d Rationatio eft oratio,quaid, de quo eh quxftio, compro- batur. Enthyinema igitur Latinéinterpretatu r D fyllogifmis propter quod rhetoribus da:+ ,nentis conceptio, quemimperfe&üfyllo-  tur . Hicautem conftat modis tribus,pri- gifmüfolent e Artigraphi nuncupare. Nam mus modus tripertitus eft : fecundus qua- in duabus partibus eius argumcnti forma dripertitus : tertius quinquepe rtitus . Tri- confiftit,quando eo quod ad fidem pertinet pertitus epicherematicus fyllogYftits eft, faciendamvtitur fyllogifinorum lege prx- qui conftat membris tribus,id efi , propo- terita,vt efi illud:Si tempeftas vitanda eft, fitione , aflümptione , conclufione. Qua- non eft igitur nauigandum. Ex fola eniin dripertitus ea , qui conftat ex membris propofitione confiar effe perfe&um : vnde quattuor : prima propofitione , fecunda af magis Rhetoribus guara Diale&icis con- fiimptione,& vna propofitionis fine affum- ptionis • • ,ia • o ► • ar' s! fi /. ETYMOL. LIB. II. 35 3 6 D.I S ID. ptionis coniïi&a:tertia probatione & guar- ra conclufione. Q_uinquepertitus eft , qui conftat ex membris quin que, id efr, prima p ro p of i tio ne:fecundaeiusprobatione : ter- tia aflumptione : quarta eius probatione: quinta conclufione. Huno Cicero ita facit in arte Rhetorica, Si deliberatio & deinon- ftratio genera funt cauffarum, non pofíi.int re&é partes alicuius generis caufTx putari: eadem enim res alij genus, alij pars efíé po- teft: cidem genus & pars non poteft, & cx- tcra : quoufquc f yllogifmi huius menzbra claudantur. • HI S P AI.,. A quodd.i moribus inftitutú , quod pro lege fiifcipit'cúm deficit lex,necdiffert fcriptura, an racione con fiftat: guando & legé d ratio commendat.Por ró firationelex conftat,lex cric omne iam quod ratione conftiterit, dumtaxat quod religioni congruat , quod difciplinx conueniat, quod faluti proficiat. Vocata miren' confiletudo, quia in comunl eft vf i. Omnis autein lex aut permittit ali- quid,vt,Vir fortis petat prxmium:aut vetar, vt,Sacrarum virginum nupcias nulli petere liceat:aut punit, vt , Qtyi cxdem fecerit, ca- pite ple&atur. e Fa&x funt autem leges , vr earum meta humana coérceatur audacia, t utáque fit intcr improbos innocentia:& in ipfis iinprobis formidato fupplicio refrx- netur nocendifacultas.Legis enim prxmio aut poena } vita modcratur humana . Erit auté lex honcfta,iufta, pcfsibilis, fecundúm naturam ,fecundin confiietudiné patria, loco temporíque conueniens , neceflá.ria, vtilis,manifefta quoq. ne aliquid per obfcu- ritatcm g in captioné contineat, nullo pri- nato commodo, fed pro communi ciuiurn vtilitatc confcripta. De l B n. Cap. 1X.Confirmationis extrema con cl. Canf r- na.ationem fyllogifino addidat Ciceronem fecutus, exemplo ta,nrnnon na j a  fsTnp. ► icisertvJrss. h Licet Apoflolus.T-' erba fant Flicrony,mi ad Paul Vr- bia ep. i f s.nsutaffe If¢dorú rocé Apóffel.in Pf;ilofiphü cre- debat Cbacon , redijJJeg. rurfus vel ex fcribentiusn errore, vtraq.roce per coanpe.ndium fcripta;vel aticcaius , qui Cana ex Uieronymo accerfauit, f, peruacua diligentia. c fiue inter fermocinantes. iric%orinus,ínquacíg. contentione verbor. d Ratiocinatio. E o d .y asodoCafsiodorus.Ereuius Fortstna- tianus:Ratiocinatio eí'r,qua aliquid approbamus. f Artigraphi. Eadem voce vtuntur Donatus, & Seruius, at$ artem Donati.Cons`latq.ex D.Auguff ep. 59 . huiufaaodi Grecolatinas voces illa at ate vfaarpatas e(fe, g=aa;nuis ïtiliano in;ai fa.s.rjdea,aab Aaagullino & Fortunatiano techni- c's dicuastur. g Enthymematum membra.. Fuf us hxc Ifidorus 1111 ,1 Fortunatianus. h . Cic.Philipp.z.quor.exempla imitere eorü exitus non perhorrefcere? 1  ux argumentara. Ex Ouet. Colleg. Gotth. re/iglú (lux argumenta. k Exfola afliimptione. Suppleuimu.s liic gttwdam ex Tarraconenfab: labris & Cafsiodoro auElore Ant. A ugaa ffino. 1 Sequiturepicherem.Ex lib. .de inuent. latior, & executior Rhetoricus Syllogifinus. Sic paulló ante epicherema latiorefaa f Ilagifmic dixit,latior executio rolebat A.Auguffinus ex Fortunatiano. n & quanta concluf. Vox quarta ex Gotthicis repo- ft.seft. a Cap.X.Lex efl.Lib,S .c. Y o.&d.s.c z. Repetuntur eadem lib. j.c. 3 . io. ig. & feqq. Vid. Grat.d.i. C b Inftittitio a:qult. Onmeautem ius legib. & moriy.' con{tat.lib.s.c. 3 .& d:f. 1.c.2. e de morib. traEta tantumdem. Sico.f.taritÜffiodo Grat. d Ratio cõmendat.Tertul. lib. de corona ntilit. Con- fitetudo etiam in ciuilib. reb. pro lege fufcipitur, cúm deficit lex.Nec differt fcriptura an ratione confiflat,quando & legem ratio comrnendet. e FaCtx autem funt leges.Ex Aug.ep 56. f vita moderatur humana.Moderaturpafsisaé vt.l. 1 S. D. de negot.geff. Pro qualitate perfonar.& aftio formatur, & condemnatio moderatur. g in captionem contineat. Paul.lib. S . fentent.c. 33. Ne quis in captionemverbor. in cauendo incidas. D e Lede.C;ap.X. T Ex a eft cóftitutio populi,quatn maiores natu cum plcbibus fanxertit.Nam quod rex aut imperator edicit,conftirutio vcl edi- , c, `tum vocatur. b Inftitutio xquitatis duplex eft,nu; cin egibus, nunc in moribus. Inter legem autem & mores hoc intereft, quód lex fcrip t a eft: mos veró eft ver uftate pro- bata confuetudo , fue lex non fcripta:nam lex á legendo vocata, quia fcripta eft. Mos autem longa confuetudo eft de moribus C era&a tantunldé. Confiletudo aurc cfr. ius f Atafc Anaf reuincit natum,a' nitur:vt 1 fuiírc coi terca , qi difputati incertx coarétati in bis rel pro veris tur.Anaf niens & cies funt mutile. di&is, au cora & r dicatur: illum C tiam& 1 c t uis abh mine fu( adulteri autenl t. fa&um 1 de Sicul videre. Miloni i Contra: dit.Oc< fiributi( fceux p fi c ordir -rutn aul bendan in Anaf gnificar Scyllam minam eem ali( aextitifpe a Cap.' ntendosé G! b Cata( Gottbicis honefun neam; ve verifimili fatis cttm J Gris,recip:ei ^ • D e f ntentia. Cap.X1. ^Ententia eft dic^um imperfonale,vt, Ob^ fequium amicos veritas odíú parit. Huic D fi perfiina aterir adie&a,chria erit;itá.,ofpen- dit Achilles Agamemnonem vera dicendo: Metrophanes promcrui t gratiam 1Vlithri- datis obfequcndo. Nam inter chriã & fr._ tentiam hoc intereft, quód fententia fine perfona profertur, chria fine perfona nun. quam dicitur. Vnde fi fcntentix perfona adijciatur, fit chria: fi detrahatur,fit len« tcntia. ^ ^ t • Cap. ^• 1I ETYM OL. LIS .I I.  3 7 uod pro lege• lert fcriptura, & legé d ratio conftat,lex e conftiterit, lgruat , quod .luti proficiat. iiain c6muni permittit a1i- um:aut vetar, ts nulli petere m fecerit, ca- temieges ,vt :atur audacia, locentia:& in yplicio refrx- :,nim prxmio umana . Erit Lis, fecundúm udiné patria, s , necefíá.ria, lid per obfcu- :at, nullo pri- muni ciuiurn .c s. g. & fe gg. Vid. : us legib.  morib.' co.l.tantütnod0 ;rana milit. Con- lege fufcipitur, ura an ratione mmendet. ep f 6. ratur pa f"sitte vt.t. tfonar.& adio tur. S . fentent.c. 3;. iuendo incidas. .h'l. niale,vt, Ob-- ú parit. Huic rit;itá.,oífcn- r era dicen do: ;iam 1Vlithri- chriã & fr.. :ntentia fine ñ ncrfona nun. tix perfona atur,fit fen- • * Cap. De Cata . rceue cAnafieue. Cap. X11. C Atafceue eft confirmatio propofitx rei, l^ Anafceue auté contraria fuperiori eft: rcuincit enim non fuiffe aut non eile quod natum,aut fa&um, aut di&um eife propo- nitur:vt tiquis Chimerain neget fuiile , aut fuiífe confirmet.Inte r has &Thefin hoc in- terca , quód Thefis quamuis & ipfa habcat difputationem in vtramque partem,tamen incertx rei 'quafi quxdam deliberatio vel coar&atio eft: Catafceue auté & Anafceue in bis rebus,qux verifirniles non fünt, fed pro veris proponuntur, plerumqu e verfan- t ur.Anafceu x prima diuifio eft,in inconue- niens & mendacium. In conuenienti s fpe- cies funt , quod inhoneftum eft , & quod inutile. Item inhoneftum tra&atur , aut in di&is, aut in fa&is.In di&is , vt fi quis inde- cora& nonrefpondentiaau&oritati dixiífe dicatur : velut fi aliquis infamet Catonem illum Cenforium , iuuentutém ad nequi- tiam& luxuriam cohortatum.In fa&i s,vt fi riuis abhorrens aliquid á fan &imonia & no- mine fuo feciffe dicatur , vt eft fabula de adulterio Martis & Veneris. Mendacium autem tres habetfpecies:incredi bile , quod fa&um non eífe credatur: vt adolefcent Siculo littore a egrediétes Africa claffes videre. Impofsibile eft,vt Clodius infidias Miloni fecerit,& idem occifus fit á Milone. Contrarium eft,Nam fi in fidi as fecit, occi- dit. Occiíus eft;non fecit infidias . Hxc di- ilribiitio in contrariuin reformara b Cata- fceux proderit. Op orte bit tamen principia fi c ordinare, vt aut credendum ciíe vete- -rum au&oritati,aut fabulis fidem non ha- bendam effe dicamus. Et ad id pofzremum in Anal-cene recurramus , ne quid aliud fi- gni ficare voluerint , qui ifra finxerunt:vt fi Scyllam non marinam, fed mari tima m fo`- minam : nec fiiccin&am canibus , fed rapa- eem aliquam & inhofpitalem venicntibus extitiífe. a Cap.XII. egredientes Afric. n ' endosé libri onmesingredientes. b Catafceue proderit . Poft !Lec verba adduntnr in Gottbicis aliquot. Vt gradus omnes conftituamus, honeftum,vtile, veri(imile, pofsibile', coeifenta- neum; vel ex diuerCo inhoneftum, mutile, parum verifimilie,impofsibile,contrarium. 95a,quia neque f'atis cum fttperior:b• coh.crent, neg. fino in vetufl • iorib. &- Gris,recipienda non monino , Licet quibufd. probaron«. • De.Ethopceia. Cap.^.'llll. Thopeeiam vera illam vocamus, in qua hominis perfonam fingimus, pro expri- mendis affe&ibus xtatis, íludij,fortunx, lx- titix,fexus,meeroris,audacix. N am cúm pi- ratx perfonafiifcipitur, audax , abrupta,te- meraria crit oratio : cúm feeminx fermo f - mulatur,fexui conuenire debet oratio : iam veró adolefcentis,& fenis, & militis, & im- peratoris,& parafiti,& ruflici, & philofophi, r z diuerfa ratio ducenda eft . Aliter enim lo- quitur gaudio aífe&us,aliter vulneratus.In quo genere di&ionis illa funt maximé co- gitandá:quis loquatur,& apud quem,& de C quo, & vbi, & quo t empore : quid egerit, quid a&urus fit,aut quid pati pofsit, fi hxc confulta ncglexerit. a Cap.XIIII.diuerfa ratio ducenda.Ex Gottb. Ott. A l. orãtio dicenda. I^e g eneribus quxfliongzm. Cap. XI%. (-`Encra quxflionum duo funt : quorum vnum eíl fi nitum,alterum infinitum.Fi- nitum hypothefisGrxcé,Latiné cauffa dici- tur,vbi cum certaperfona controuerfia cfr. Infinitum quod Grxcé thefis, Latini' pra- D pofitum nominatur,Hocperfonam non ha- ber cçrtã, nec a inef}eialiquacerta circun- flantia,id eíl,nec locus, nec tépus. In caufha vera certa omnia funt, b vnduuafi pars cauílx eí} propofitum. a Cap.XV.neq. inell ei aliqua cerca cireunft.,ll. Neq. in thefi aliqua circunft. cod. fin fii. b Viide qua(' pars cautl'x,e.p.Cic. in Top. Itagrte propolitum parscaulia cft. Ex Plin. G Solin. A  De Proropopcpla, Ca p,,iIll. pRofopopoeia a efI cúm inanimalium & perfona & ferino fingitur: Cicero in Ca- tilinam:Etenim fi mecum patria mea, qux mihi vita mea multo eft c harior, loquere- tur,dicens, &c. Sic & montes )3¿ flumina vel arbores loquentes inducimus , perfo- nam imponentes rei , quar non h abe t na- t uramloquendi,quod & in tragcedijs vfita_ tum eff, & in orationibus frequcntifsimé inuenitur. a Cap. XIII.Pro fop op .Hac Etliopoeia maiores vir4 fiint,quám vt cum figuris reliquis connumeranda efJ'ent,pro- B ptereã eas in progymna fmatis pofuit. ^  De •., e gro e ^ vlt^t^m • iac. `tationc duobus v pofitis in: flexa aml periífolol tium cft 1 verba fur litteris & maticorú fententij: Eclipfis,^ cija Pico S oratione: Emphafi intelligif nis afeen per fune n  fitg 1 ver etnbis fiint. a Cap.) fui ares, imaginario; De fig A Vge ved dire&a faftid i ú fle&enc vt& di iudicen L`Iat.E 9 fchema funt. Vnd^ _ qux in ter fiun Anadi Vt,hic t natum Cli quo fei cipit : a •ordo fe centia nor,ex tas. f 38  D. ISID. HISPAL. 1 Am vera in elocutionibus illa vti opor- tebit,vt res,locus,tempus,perfona audien- tis efflagitat,nc profana religiofis , ne inué • recunda cafris, ne leuia grauibus, ne lafciva ferijs,ne ridicula triftibus mifceantur. La- tine autem & perfpicué loquendum.I.atiné autem loquitur , qui verba rerum vera & naturalia perfequitur, necá fermone atque cultu prxfentis temporis difcrepat. Huic non lit fá.tis videre quid dicat: a nifi id quoq. aperté & fuauiter dicere, ne id quide l n tan- túm:nifi id quod dicat,& faceté dicat. a Cap. XVI. Nifi id quod dicat, & faceta dicat. Din. C. Nifi id quod dicat & fecerit. F. nifi id quod deceat fecerit. Al. Nifi id quod dicat &facere dicat. guau: fcripturam vna mutata littera recepimus. De trimodo dacendi genere. Cap.Xy'11. Icenda fitnt quoque fitmmiffa Ieuiter, incitata grauiter , inflexa moderaté. I-Ioc eft enim illud trimodum genus di- cendi,humile,inediü,grandiloquum. Cúm enim magna dici mus , grãdí.ter profcrenda funt, cumparuafubtiliter, cúm mediocria téperaté. Naminparuis caufsis nihil aran- de , nihil fublime dicendum eft,fed leni ad C pedeftri more loquendü. In caufsis autem maioribus, vbi de Deo vel hominutn falute referimus', plus magnificentix & fulgoris eft exhibendum.In temperatis vera caufsis vbi nihil a agitur vt agat, fed tantúmmodo vt dele&etur auditor,inter vtrumg.eft mo- deraté dicen dum : fed & quamuis de ma- gnis rebus quifq. dicat, non tamen femper granditer dicere debet, fe fitmmifl'éciim docet:temperaté dan aliquidlauda t vel vi- tuperat: granditer cúm ad,.conuerfionem auerfos animos prouocat. Vtenda tameñ verba in fummiflo genere fufficientia , in téperato fplendétia, in grandi vehementia. a Cap.XVII. nihil agitur, vtagat. Sic o.l.ac tales f cnt cau f^'ar. pleraq.in demon f tratiuo genere.  D D e colo,cornmate a periodo. • _.• Cgp.XV111. fOmponitur autem a i nftruitúrque om- nis oratio commate , colo & periodo. Comma parricida efe fententix.Colon,mé- brum. Pcriodus aiubitus vel cir cuitos. Fit De E'ocutione. Cap. X V l.  A ante 21 ex coniun&ioneverbo rum comma, ex cvmate colon, ex colis periodos. Cõma eft iun&urx finitio,vt putá,E,t fi vereor, iu- dices,ecce vnum comma : fequitur & aliud co rneta, ne turp - e fit pro fortifsimo viro di- cere incipientem timere : & fa&um eft co- lon,id efc,membrum,gitodintelle&üfenfui pr=fiat , fed adhuc pendet oratío : ficque deinde ex pluribus membris fit periodus:id eft,extremafententix claufula,itá,veterem iudiciorum moré b requirunt. Periodus au- term longior effe non deber , quám vt vno fpiritu proferatur. a C a p.XVIII. inftruitur. Protliefsin Gotthica fcri- B ptura frequens in,`truirur pro flruitur, nec minas frequent ,q,kerefas Spania pro Hif ania.spalenfis pro Hifpal. froria pro hisrfsria. b Inaorem requirunt. Ead.verbaapud Fab.Nun c prá re q1iru nt in Miloniana,minimé vident,vulgo legamus. c l on alij quoque requirunt in mf. libb. legíf fe fe affirment. . • Ue rvitgs litterarurn , tieribor ion , et f éntentiarum cauendis. Cap. XIX. Raetereá purum & honeftum orat4ris cloquium carere .debet omnibus vitijs, aria in.litteris quám in verbis, quám etiam in írententijs. Inlitteris, vt iun aura apta & couu.eniens fit:& fic obferuandumy ne prx- cedentis verbi extrema vocalis in eandem vo,calem primam incidat verbi fequentis, vt foeminx 1Fgyptix : a qux_ftru&ura mc- lior f2x, fi confonantes vocalibus appiican- t u;r.: triúmque confonantium , gttx in fe in- cidentes ftridere & quafi rixari videntur, viranda ittn&ura eft,id efe, r, f, x, vt ars ftu- di;c)rum,rexXerxes,error Romuli.Fugienda cft & confonans m, illifa vocalibus, vt ve. rietn enim. ^ Ca .XIX. qux ftru^`tura. A l. ïn^ru^tcra exvftata prflrhef^ ^é iunduris verbortan.Cap. ^ N verbis quoq. caucnda funt vitia,vt non -impro p ria verba ponantur, quam Grxci acyrologiá. vocãt. Amada eft erg proprie- tas,fic tamen vt aliquando propter humili- t atemfordidi aut fpurci vocabuli tranflatis n ominibus fit vtendum: non tamen longé accitis ,fed vt vcris proxima & cognata vi- deantur .Fugienda etiam _Hyperbatalón- gi-.ora,qux fieri fine aliorum fenfnum con- filil fi une non pofliin t . Ambiguitas quoque & vitium E TYMOL. LIB. II. 39 pellant, proptereaquód aliud in alio quafi neditur nomine,atque itá res plures in ge- minatione verborum tr ahuntrir.Fit autem hoc fchema non folúm in fiiigillis vcrbis, fed etiam in contextione v erbor,v t apud Gracchum, Pueritia tua ado lefcen t ix tux in honeftamentum fuit , adol etcentia fen e - &uti dedecoramentü, fene&us reipElblicx flagitium.Sic & apud Scipionern : a Vi am. ingratijs coadus cum illo fponfione fea fa&a fponfione ad iudicem adduxi , ad,- du&um primo cmtu damnaui, damnatutn, ex voluntate dimifi. Antitheta, qux Latiné contrapofitaap«; pellantur ,qux dum ex aduerfo ponuntur fententix pulchritudinem faciunt,& in or- namento locutionis decentifsima exiftunt, vt Cicero:Ex hac parte pudor pugnat,illinc petulantia : hinc pudicitia , illinc ftuprum: hinc fides,illinc fraudatio:hinc pietas,illinc fcelus:hinc conftantia,iïlinc furor: hinc lio- neflas, illinc turpit•ado : hinc continentia, illinc libido:hinc denique xquitas, tempe- rantia,fortitudo,prudentia,virtutes omnes certant : cum iniquitate luxuria : ignauia cum temeritare, cum omnibus : po. firmó copia cum eg°ftate:bonaratio cunz perdita:mens fána cum amentia: bona de- nique fpes cum omnium rerum defperaó C tione confligit. Huiufmodi locutionis or- namento liber Ecclefiafticus vfus cft, di- A Vgctur & ornatur oratio etiam figuris cens: Contra malum bonü, &contra mor- verborum ac fententiarum. Nam quia tem , vita : fic contra pium peccator , & fie dire&a & perpetua oratio fatigationé atq. intuere in omnia opera Altifsimi, b bina 84 faílidiü tatn dicendi quámaudiendicreat: bina,vnum ccntrávnum. fle&enda eft & in alias verfá.nda formas, Synonymia efi quoties in connexa ora= vt & dicentem reficiat, & ornatior fiat, & tione pluribus verbis vnam rem fignifica- iudicem diuerfo vultu auditúque defle- mus,vt ait Cicero : Nihil agis, nihil moliris, aat.E quibus plurimx fuperius áUonato in nihil cogitas.Item , Non feram,non patiar, fcheinatibus artis Grammaticx annotatx non finam. funt.  Epanodos,quamregrefsionem noftri yo. Vnde tantúm illa hic interponi oportuit,  cant, Principú dignitas erat pené par , non qux in pomate , aut nunquã,aut difficul- par fortaffe eorum quifequebantur. ter fiunt:in oratione autem liberé.  D  Antapodofis , quoties media primis & Anadiplofis efi congeminatio verborum, vltimis conueniunt,vt:Veflrum hic factum Vt,hic tamen viuit?viuit>immó etiam in fe- reprehenditur , Patres confcripti,non meiz; ac piticherrimum quidem factum : verúm, vt dixi,non mcum,fed veftrum. Paradiafiole eft,quoties id quod dicimus interpretatione difcernimus ,Iiiiipt • te pro afiuto fapientem appellas, c pro inconfrde- ratofortem,pro inliberalidiligentem. d Antanaclafis eft qux eodé verbo con- trarium exprimit fenfum. e Querebatur qui- IJ Z  data • • • ti m comma, dus. Cõma vereor, iu- tttr & aliud mo viro di- tum eft co- lec`lü fe nfui tio : ficque periodus:id tá,veterem 'criodus au- uám vr vno n Gotthica fcri- minusfrequent o Hifpal. }#oria: Fab.Nunc pro ,vulgo legtmus. ê fe af ferment. 7erbOruYiZ, wdis. tm orat Oth .nibus vitijs, quam etiam Iuraapta & um^ ne prx- s in eandem ^i fequentis, ruFxura me- us applican- qux in fein- ri videntur, x, vt ars-ftu- uli.Fugienda libus, vt ve- Mara ex vfttat,t Cap. Xx". t vitia,vt norn quam Grxci ;rgó propric- opt.cr humili- buli tranflatis tamen longé cognata vi- yperbatalon- [enfuum con- ; : Taitas quoque & vitium • . • • • at vitiurti illud c ā uendum  quidam A ia&atione eloquentix du&i, quod vno aut duobus verbis fignificare poterant , inter- pofitis inanibus vocibus longa & circum- flexa ambage concludunt , quod vitium Periifologia vocatur. Cui contrarium vi- tium eft breuitatis ftudio etiam neceífaria verba furari.Fugienda funt quoque ficut in litreris & vcrbis, qux inter prima Gram- maticorü ftudia cognofcuntur, b ita & in fententijs vitia. . Sunt autem Cacophaton , Tautologia, Eclipfis,Acvrologia, Macrologia, Periflólo- bia, Pleonafinos ,& his fimilia. At contra B orationemextollit & exornat Energia,tum Emphafis,qux plus quiddam quám dixerit, intelligi facit:vt fi dicas,Ad gloriam Scipio- nis afcendet : & Virgilius, Demiífüm lapü per funem.Cúin enim dicit lapfi, a altitudi- nem fuggerit. Huic contraria virtus eft, verbis mintiere qux natura fua magna funt. natum venit. Climax eft gradatio cúm ab eo verbo quo fenfus fuperior terminatur,inferior in- cipit: ac dehinc quafi per gradus dicendi -ordo feruatur,vt eft illud Africani:Ex inno- centia nafcitur dignitas, ex dignitate ho- nor,ex honore imperium,ex imperio liber- tas . Hanc figurara nonnulli catenam ap- * Cap.XX.Altitudiné fi i 7gerit. sic C. Romanus:no- fiti o m nes altitudine y n Mugirás f igg. red finz fiut inta4inationi patito legas;nobis probari neutrum patutt. D e figrsris verborusn fintentia- rum. Cap. XXI. • • • 4 z  D. T 5 I D. dam de filio cur mortem fuam expcé}arct: refpondente,Non expc&o: immópcto,in. quit,vt expeaes. Antimetabole efi conuerfio verborum, quat ordine mutato contrarium efficit íén_ fum:Non vt edam viuo, fed vt vivam edn. Et illud:Si coniiil Antonius,Brutus hoflis:Si cóferuator reipub.Brutus,hoílis Antonius. f Exoche, * Quis eos appellauit?Appius: quis produxit?Appius. N unc figuras firntentiarum,quas operar - pretium efi cognofccre perfequamur. g Sententia efi di&um imperfonale , vt, Obfequium arnicos , ventas odium parir. Huic fiperfonafuerit adie&a,chria erit,ita: offendit Achilles Agamemnonem vera di- cendo. Metrophanes promeruit gratiam IVlithridatis,obfequendo. Nam inter chriá &fentcntiam hoc interefl: quod fententia fine perfona profertur, chria fine perfona nunquá dicitur. Vnde fi fententia perfona adijciatur,fit ohria:fi detrahatur,fitfentétia. Sententiarum fpecics multa iiint : alix enim indicatiux , aliae pronuntiatiux , vt, Nufquam tuta fides: alix imperatiux : vr, Vade, age nate voca zephyros, & labere pennis. Alix admiratiux:vt, tantxne ani- mis cxlefiibus irx?  C eorum qui affunt forte miratur.Sunt & apor Alix cóparatiux,vt:Si vinco & pereo quid rix,dubitatio fimulantis nefcire fe qux fcit, ibi me vincere prarfia t ? Alix fiiperlatiux,  autquomodo dicatur. qux cum aliquo motu animi & indigna- q Ceenohs armé dicitur cómunicatio cori- tione promuntur, -= bid non mortalia pe-  filij cum iudi=cibus aut aduerfarijs,vt fi dicas: dora cogïs Auri facra fames?  Vos cõfulo iudices, aut vos aduerfarij:quid Alix interrogativa::vt,-iuuenes qux caufia  me facere conuenit, aut quid vos fa&uri fubegit Ignotas tentare vias?-- Q i zi genus,  fuiffetis. vnde domo? pacémne huc fcrtis an arma?  Paradoxon eft cútn dicimus inopinatum Alix refponftux,vt illinc,iflinc. Alix de-  aliquid aecidiífe,vtpro Flacco Cicer.Cutus precatiux : vt, Eripe me his inuic, `ie malis.  laudis prxdicator efTé debuerit , eius peri- Alix ptomifsiux:vt,Parce metu Cytherca,  culi deprecatorem efTé fa&um. manent immota tuorum Fatatibi. Alix cõ-  Epitrope, id efi, permifsio , dim aliqua cefsiux , qux cum impulfione prohibeant: D ipfis iudicibus aut aduerfarijs permittimus vt,I,fequereItaliamventis pece regnaper  xfiimanda: r vt Caluus in Vatinium , Per- vndas.qux tamen ne non intelle&afitper- frica frontern,& dic te digniorem qui prx- fuafio, permixta fiint aliqua qux vetant la- tor fieres quám Catonem. tenter,vt.-ventis per vndas. Alix demon-  Parrhefia efl oratio libertatis & fiduciat íiratiux:vt,En,ecce. Alix optatiux : vt, 6  plena, f Occidi,occidi non Spurium Meliá, mihi prxteritos referat fi Iuppiter anrios.  &c. Qua figura cauté vtendum eft,vt Ci- Alia h derogatiux,vt ncquaquam.  cero:prxmifit enim rationem. Alix qux cum exclamatione proferun-  Ethopoeia eft , cúm fermonem ex aliena tttr:vt' i (^dis furor ó ciues pacé conuertit in  perfona inducimus, vt pro Cxlio, Tullius arma?Et Cicero,0 dij immortales,vbinatn facit Appiü excum cum llodialoquenté. gentiumfitmus>  Encrgia eft redígefiarü aun quafi geflarum Alix exhortatiux.cúm ad fententiã pro-  fub oculis indu&io,de qualocuti iã fiitntts curn. uocamus:vt, Aude hofpes conténere opes.  ` Metathefis eft, qux tnittit animosiudi- A Alix dehortativa', cúm á contrario vicio peccatóq. reducimus . Sunt & affirmatiux, vt,quidni,quippe. Praviceptiux : vt,Nudus ara,fere k nudus, habebis frigore meffes. Vetariux,vt,Néu e inter vites corylü fere, Pelle Ha.gellaSummapete. Negatiux,vt nó,minimé.Sunt & miratiug vt, l Pagé,viuere rió licet, &fornicarilibet? Dolentis, vt, Hei mihi quód nullis amor eíi m fanabilis herbis.  Flentis. *  Similitúdinis fic : n vt quondam Creta ^ fertur labyrinthus in alta. Admonentis. - ------- Irridenris. -- - -- - -- Gementis. -  Exhortatiux.  Confolatiux. --  - Commijerantis.  -- - Quorum quot funt figurx, tot & in pro- iluntiando v oces. ° Sunt & Arnphidoxar, quartt pars honefla efi, pars inhoncíla: vt, non efi tua tuta vo- luntas:Magna petisPhzéton. Sunt & alix, p procatalepfes:dim id quod uobis obi j ci poterat, ante prxfumimus ad diluendum:vt,Si quis vefirt?m,Iudices; aut C^lnl in res Reuocate gnata; mii^ incendia, toro cor rronarum; autcm an a, due,rfariu u^i ttit ani; ^ a tttm ,^.<. ^lodius z ^lpófió debamttr, fed mótó: t ;Epan a dicc;ridf ^^ .quánt vdi Ana^nr guaro. obl d t áAp:ct icu m. re poi^ irn .fEtiol c cifrfque c o Ch^r^ cuius : en ,vocemcu Yriembrá uiter ex1: $k; dti ni: Cicero : o:nniurr liberaqt Ironk fitm,quá: aiit cúm' volumus volumu< . Amatorc reipubli( Y Dial:) minuir,a • Epim, tiús imtzi amicitix cus non: quEpans ^^  tentü fac ^  ¡ ^  • gna aur t • ^  • Profo^ ` fona&f • Etenim ftst ^ s^ ,^> 4,  ^® ^ • • T, ; ^ ^ ; 1 • HISPAL. mtrario vit ïo > affirmatiux, ,fere k nudus, corylü fere, E T YMOL. LIB. II.  Z7 • it & miratiug )rnicari libet1 dnullis amor lentis. *  mdam Creta tot & in prod pars honeíta E tua tuta vo- ciim id quod efumimus ad ,Iudices; aur °.Sunt & apo- re fe gttx fcit; micado cori- ijs,vt fi dicas: uerfarij:quid 1 vos faciuri mea multó eft charior loqueret;dicens,&cf. Z Parathefis eft cúm quafi deponimus ali- quid imperfe&um apud metnoriatn iudi= eum repetituros nos dicentes cúm oppor- tunum fuerit. Peufis,id eft,foliloquium,cúm ad interro- gataipfi nobis refpondemus. a Synchorcfis eft, cúm ditferimus aliquid petentes, vt aliudinterim nos perrnïctdnr dicere. a Cap.XXI. Vi atq. ingratijs coadus.0 oadus ingratijs interpretationem efe quas dubitet? ergo expun ®í f ine fraude poterat. b Bina,& bina.LXX,d'ác, d'úc,z'v xaTÉVavTI Th tvás.Et ita quidá vulg. edit.labri in f. duo,duo,vnii contra vil. Principum dignitas. &c. Ex ° oratiane pro Ligaría. c Pro inconfiderato forté pr ó illiberali dili b . Pro confidente fortem pro,illiberali diligentemyei fa- miliaris : dixit Rutiltus iitans ideriz.exemplum eX-Hypi- ride.Lod.vtiturFabius lib.g c. 3 .A1te15autem Paradiafto– les exemplumapud rusilittm FabiaOynreciofa aptauit, cunt oppo fati figure vir'eantur,illa eniM.xés,qua videntur eiPdem, dif ungit;Syncrcaof scontra diuea f^i contungit. d Antanaclafis. Anaclaf n vaco Ratiiius , nifi menduna in co. „ Quinttiliantts ipeciem efe dicit paronoma f a. e Qtyrebatur qutdam. Proçuleiuna appellant hunt Fabius& Rutslius. ïnopinatunn Cicer.Cwus it , eius peri- cúm aliqua )ermittimus tinium,Per- cm qui prx- :is & fiducix rium Meliü, 1m eít,vt Ci- D m ex aliena lio, Tullius ia loquenté. ifi geítarum ti iã fitintts. nimos iudi- cum f  ^  uis eos a éllauït. Vtdetur boc loco Exoche ^y  pp deja' non defiïzitioExocbes" cum fito exean plo;tuni etiarí ā t– terius figura nomen cuius ' exempiuraafit quod_ e lAaloniana affertur: Hans A. Auguffintas Symplocen fuife aiebat, vtrarnq. é Sertaio,& AquataRoín. fupplere non erttd{ff cite. g fenténtia eft diEt.izx ► p.Idemfups•t 1. Qu;:e' amen ne noji'intell e fta Verba Seruilad v. r, C fequeréTtáliam véi ī t: 'iri:4- .h Alia derogatiux: At.deneoativa. uis furor. Petron.in satyr. uis fiiror,exclamar$ pueril conuertit in arma? � Hab e bis fríg ore meffes. Febri?;t potiza ex Seru..& Virg4 vita.sed !lec verba Imagine inferia veri fsime iudi– c.abat C hacon. 1 Pappx viuere non lic.&c. Verba fan: . Hieronynti iu ep adRuff.4. m fanabilis.medicab'tlit apud Ostid: Vtquondam Creta. ExtEn.S. o S unt & amphidox.irid. Augtaft.deRbetor.c: Id. P Procatalepfes. Pro te l liz Fabius,& pra fr`mpttons vocat. q Ca:noneíis. Hanc Rufinianus Anacanofin i Falos communicationcna nominar.  \ 3 CaluusinVatinium. ConffataCaluoVatini0ac- cuf atuna,Catullus. Riá nefcio quem modo in corona, Q 2 i,cum mirificé Vatiniana Meus crimina Caluus explicaífet. f Occidi,occid. Ex D2tlonian.  •^,,. • 3 Metathefis. MypotypofnRufanianur reliquivoc.rnt, P.Nunnefius reFte nominaron aóa Ifad. rletatbefn aiebat, quod per eam traducuntur iudicuna animé abeoquóá adeft, ad prateriunt,aut con fegtuns. Y Epanalep fis. Licero Reditum, QuinttiiiantasáTodors poca.. cura in res prxteritas ant futuras,hoc modo: A Reuocate mentes ad fpe&aculum expu- gnatx mifere c ciuitatis,& videre vos credite in cendia, exdes, rapinas, direptiones,libe- rorum corporum injurias, captiuitates ma- t ronarum,trucidationes fenum.in futurum autcm anticipado eorum qux di&urus eft adue,rfarius .: vt Tullius pro ;Milone , ciim t nirtit ani..mos.. iudicum in eum reipublicx. N ti . it m- ,  futurus eílét fi occifo Milone ,Llódius yiueret. . 1^lpoí`iopefis eít , cúm id.quod di&uri vi- debamitr,itlentio intercipimus : Quos ego: j' e j. motos prx.ítat componere ílu&us. : Epanalepfis oitdigrefsio:Tul it calor me dic q ^dis ^ .dignitas rerum paulló longius g qoán^wilebam,fed redeo ad caufíam. . Anamnefis eft, commen-ioratio eius rei quam obl i tds:fujíl'e nós fingimus. Ap:ctefis el cúm •id .quod in animos }t i .dict:tm aíi -depofueramus, opportun é repofcimus. 1Etiologia eft, cúm proponimus aliquid, eiiíique cavílam & racionen" reddimus. o , -Churátterifmus eft défcriptio figurx ali- cui t tS''exprefll: vt, O:nnïa lVlercurio fimilis :voccr i laue colorémq.,Et crines flacos, & .  _ xrieinbra ', decora iu ū ent^. E}?rtrochafinus,-eum plures fenfus bre- uiter e - Deditos in vnum locum coaceruat, -&"•cum. alii.adarn' feftiñatione decurrit: vt Cicero : Retnpublicam,Quirites,vitá.mque O mniUm vefl:rLlnl,bOna fortunas,coniuges, liberófg q u:. véftrds,&c. Ironiaeft cúrn períimulationem diuer- fitm,quátn dícit, inteilíb cupit. Fit autem, áut cútnlaudamus eütn quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Vtriufque exemplït erit, fi dicas: Ama t orem:reipublicx Catilinatn , hoftern reipubljca° Scipionein. Y Diafyrmos , ea qua magna funt verbis rninuir,aut minima extollit. Epimone eíÊ quoties in eadé fenfu diu- tiús immorauiur:Cui~ pepercit? cuius ümicitix fidem cuftodiuit ? cui bono inimi- cus non fuit?quando non aut accufauit ali- qucm,aut verberauit,aut prodidit? Epangeliaeft promifsio,qua iudicem at- tentü facimus : pollicentes nos aliqua ma- gna aut minima di&uros. Profopopceia eit,cúm inanimaliü & per- fona & fermofingitur . Cicero in Catilina: Etenim fi mecum patylamca, q ux mihi vita s' • D 3  s Cha- - r • Taleciicam vera & Rhetoricam aVarro ix. difciplinarïtlib. tau fitnilitudis3c definiuit: Diale&ica & Rhetorica eft h quod in manu hominispugnus aftraus & palmá diftenfa, illa verba contrahens , ifta diíten- dens. Diale&ica fiquidem ad differendas res acutior : Rhetorica ad illa qux nititur docenda fdcundior.11la ad fcholas normuri ^ quam venit, ifra iu.giter procedit in forum. Illarequirit rarifsimos f}udiofos,hxc C fre- quenter & populos. Solent autem philofo- phi antcquám ad iíágogen veniant expo-; n en dam, definitionem Philofophix°+©ften- dcrc:quó facilius ea,qux ad eam pertinent, demonftrentur.  - a Cap.XXIII, in ix difcipl. lib. Ltgitur totuma by: cap. apud Ca fsiod. fcd vtrubiq. legendurn nono aduertit A: Aug.citari n.ab Agellio,Acroneo,& Non.Varronis, tertiunt, quinaum,& oc`tauurn di fci plinar.lib. quarnuis nouem da fci- pl'inar.libris ferri quog.pofsit,fa nouem non ad d fciplinas; si ad libros referatur. b  uod in mantihom. pugn.ld multe antéVarronel Zeno Stoicus dixerat,vt refert non rno in loco Cicero. r frequenter & populos. frequentes& popular a?ud B '7 4 2.  D. ISID • I -iISPAL. CharaEterifmus. Vád.R:ttáláus, aptsd que tnsnendof é A tamartem,('e.l eanr folans par•tesn, qua pr-ebabáláterd ffiris. z t oG Jeruatuna e. av antrq alys. I^e ^^;jj ^entía ^ialedica ^^ i' 2r"\.'26,- tho t'B^4 artrs. iii? ^J: ^ ^ ; ^i^.{ • • c.hr elf i eifmus•  ^  f r  uis rerip.a:eu^:s Alrxand. B4Yt11. 7 É ptrochafmus cum plures cene pila r fJmas vi- dctur con fnndere Epitrocha f;num,& Syn.tthraf nturn. N.2m eoaceruare piares fenfiascommune Epitrocbafno cum Syna- thrafrno: cursa qtuadam feffinationeclecurrere, rvitroch,l(iui potius eil. Exemplurn ex t1t. catilinaria magis eff SvnR- thrxf;ni: non.n.vita,bona,fortuna,couiubes,libcri plariman; inter fe dá{lantia,quod erat EDttreclrafini forraje propri: ra. j - olunt.n.Aquila c1 Nun:cnius efe j,  í çc:>71,Ergo cúr,1 inveteYib.editiorab. Epkrocbafinusfit, Litri Ates ,Lir.trif- masc' • J°Syntrifinrasinmanufcriptis; vtr»snq. figjtrzmab if • doro def nitarn putanrus non admodúdi fsrnithb verbis, vade J vnius de fin tion^,altcrius ex1 plu,rtri.+. f,7,tanti'rnoanina libra- rior.ánfcttia reliquerit. O aaosmdo peccatuua ab ii fdenJ paulló ante aduertit A Auguffmu s in Exoche,& Syrnploc e.Vid. Ñu - til.,4quil.^ Fab.lab, S. Vulcanius Athrafinosf ecit (credo) ex ^^iri frisos. < ¢ Diafyrmos. Cuius excrnpla plura apud Aquilam, ,. Ru f naan. á Parath e lis. Cali AMO f s(de qua mulló ante) refio,-zdet. ^ Synchorefis.Difccf an:us aligttantulumá libris, nam ,fn excufis rynaref s. i3r manufc. ryt'eYOfis. Qtfia inucuimus Qvy , vwencr,v,id e(f perrni fsionem ab Ariltide. uinailiar,o in .2; ufacis inter figuras Rhetoricas nurmrari. tp ► Aov amo fophix fpe qux Gra:ci turx inqui q,tx Grxc agitur: ter bulo Logi ,qucmadm moribus y igitur cau uendi,in I phyficam tus eft Th fapiétibus atque vin ratione fu in q _lattut Arithmci Aícronotr corrigcnc íl.ítuit , at ',acudí c cam in gd dcntiam, i rantiarn.I nuntur á 1 xquanim libido cc ^^l.tr. Iuí'ti difïrribuu: catur,Pla. 'rtttn mgrJ liter perfc le&icam gica, id 1 Grxeos nem. In lofophix Nam aut Genefi & in Proucr aut de L camfibi v rum; & E Philofoph dcfinierm manarúrr pofsibilc • lofophíae narum. R mortis , ( quifeculi ^ •  difciplina ^luLlxn. <^,...  '. 5 . 1) 11 ^i i^  `"^ '' t .,^ ^ • ^ / ^ ^E DI,f1LECT1C..f1. Ca f ' XXII. I A L E C`i 1C A eft difciplina • a ad difcernendas rerutn cauflás in- uenta. Ipfa eft Philofophix fpecies, qux Logica dicitur , id eft,rationalis , defi- nicndi, quxréncli & difl'erendi potens. Do- cet enim in pluribus generibus quxftiontã, que madmodtz difputando vera & faifa diju- dicentur. dicentur. Hanc quidem primi Philofophi in fuis h di&ionibus habuerunt, non carnea ad artis redegêre peritiarn. Poft hos C Ari- ftoteles ad regulas quafdam huius do&rinx argumenta perduxir,& d Diale&icam nun- cupauit,pro eo guiad in ea de di&is difputa- tur:nam Atisc7®v di&io dicitur. Ideó autein poft Rhetoricam difciplïnã Diale&i.ca fe- quitur , quia in multis vtrique communia exiftunt. CC. XXII. Hocinitium tertij libri in Tarrac: C C a ad difcernendas rer. e. Al. ad dá(ferendas.Sed di fcer- nendas legendü o ffenduntverba fiquentia. Docet quem- admodum difputando vera,& falta dijudicentur. b  eft di fput.nionib. C Pon hos Arift. Ca f 3iodor. ua quidem veteres fitnt vfi plurimúm , tatuen ad artis non redegere normam. Primus feré Arifloteles eontm quidem, qui in aliquo funt pretio , ad regulas quafd. huius difciplinit argumenta perdttxit. ^]~t Dialefticam n;: a cug auit. rolille g:sidcm tA- Cafsiod• De de fánitáone Philo f phia. Cap. XX111I. - Hilofophia efl rerum humanarum diui: nartímque cognitio culi/ fludio ben é ví- uendi coniun &a. Hxc duabus ex rebus cã- flare videtur, a fcientia & opinatione.Scien- tia eft cúm res aliquacerta ratione percipi< D tur:opinatio autem cúm adhuc incerta res la_tct,Sr nulla ratione firma videtur,vt putá. Sol vtrum ne tantus quantus videtur, an maior fit quám omnis terra:item luna glo- bofi fit an concaua:& f{ ellx vtrúmne ad- hxreant cxlo,an per aérem libero curfii fe- rantur:cxlü ipfum qua magnitudine,quãua materia conítat, vtrum quietum fit & itn^ mobile:an incredibili celeritate voluatur, quanta fit terrx çrafsitudo:aut quibus fun- damentis librara & fitfpenfa permaneat. Ipfiim autc nomen Latiné interprctatum, amorcmfúpientixprofitetur. b NatnCrxci CpaRcv e ^t • i ^ ^ f,• rr  R e 01 k• c • ♦ E T YMOL. LIB. II.  4; 4,,mv amoré o-,4sa.v fapientiá dicunt.Philo- A r.c.n in duabus confií'tere tartibus, quarutri ?babiliterdffirit. , dlexand. Bortb. F9: `I`te- icam a Vano fi:nilitudis3e ca eft b quod tus & palma , ifca difien- difreïendas qux nititur ¡las nonnun- iit in forum. )s , hxc ^ fi•e- tem philofo- ,niant expo- phix°+often- a pertinent; ;Out totuna hoi nono aduertit c.rronis, tertiuns, zuis nouera da fci- ad dafciplinas; rd ilte antéVarronit río Cicero. & popular dpttd :rarum diui; dio ber:é vi- rebus cã- :ione.Scien- )ne percipi- : incerta res :tur,vt put a : videtur, an m luna glo- trúmne ad- ro curftt fe- [dine,quãuo m fi t & iin- :e voluatur, quibus fun- pertnaneat. .rpretatum, NainGrxci ^tRcV e prior infpe&iva eft,fccunda a&ualis. Infpc- &iva  ur naturalem, do&n & diuina diuidir lcrn. Do in&rinalis diuiditurin rina qua lert- tuor partes,in Arithmeticã ,Mufica t n , Geo- metriá,& Aftronomiá.A&ualis diuiditur in moralé, difpenfatiuá & ciuilem. infpe&i=ra dicitur qua fiipergrefsi vifibilia, de diuinis, aliquid & c:clefribus conteplamur, e eáque mente folummodó iñfpici:nus , quoniam corporeum fupergrediuntur obtutum.Na- t uralis dicitur, vbi vniufcuiufque rci natura difcutitur, t quia nihil contra naturam ge- fapiétibus. Hic enim ante alios cxli ca!tffas B neratur in vita,féd vnumquodque ijs vfibus atque vim rerum naturaliuni contéplata deputatur,quibus a creatore definitum eft, racione fiifpexit, quam poftmodum Plato nifi forré cum voluntate Dei aliquod mira- in quattuor definitiones dlfiribuit , id el  culumprouenirc monftratur. Diuinalis di- Arithmeticam,Geometriair_, Muficam & citur,quando autinef£abilemnaturamDei: Afcronomiam.EthicamSocrates primas ad  autfpiritales creaturas ex aliqua parte pro- corrigendos componendof'que mores in- fundifsimaqualitatedifferimus.Do&rii:alis íl.ituit, atque omne ítudium cius ad bene vi"cndi difputationc:n perduxit diuidens eam in quattuor viztlitesanimx,id eft,pru- den t iam,iuítitiam,fortitudinem & tempe- rantiarn.Prudentiaeft in rebus , qua difcer- nuntur á bonis nba'a.Fortitudo,qua aduerfa xquanimitcr tolcrantur.Temperantia, qua libido concupifcentiáquc rerum frxi:a- - t ur. Iuaitia, qua..:re&e iudicando Lúa cuiq. diflribuuntur.Lc bicam, qux rationalis vo- catur,Plato fubiunxit,per quam difcufsis re- ruin morúmq.caüfsis,vim carum rationabi- literperfcrutatus eft,diuidens eam in Di:a- le&icam & Rhetoricam. Di&a autem Lo- gica, id eft , rationalis : Ao'y^s enim apud Grxcos & ferznoncm lignificar & ratio- nem. In bis quippe tribus gencribus Phi- lofophix, ctiam eloquia diuina confiftunt. Nam aut de natura difputare folent, vt.in Genefi & Ecclefiafte:aut de moribus , vt in Prouerbijs & in omnibus fparfim libris: aut de Logica , pro qua noftri d Theori- cam fibi vendicant,vt in Cantico Cantico- rum, & Euangelijs. Item aliqui do&orum Philofophiam in nomine & partibus fuis ita definierunt. Philofophia eft diuinarum hu- mananímquc rerum , in quantum homini pofsibilc eft,probabilis fcientia.Aliter: Phi- Iofophía eft ars artium, & difciplina di Ccipli- narum. Rurfiis , Philofophia eft meditatio mortis , quod magis conuenit Chriftianis, quifeculi ambicione calcata,conuerfatione e `A fophix fpecies tripertita efI : vna Naturalis, qux Grxce Phyfica appellatur,in qua de n a- turx inquifitione difleritur:altera Moralis, g tl x Grxce Ethica dicit, in qua de moribus agitur: t ertiaRationalis, qua-. Grxco voca- bulo Logica appellatur, in qua difputatur quemaclmodut n in rerum caufsis vel vitx moribus veritas ipfa quxratur. In Phyfica igitur cautfa quxrendi, in Ethica ordo vi- uendi,in Logic a ratio intelligendi verfatur. . Phyficam apud Grxcos primus perfcruta. tus e i t Thales Milefius,vnus ex Léptem illis dicitur fcieritia, qux abftra&am conLiderat quantitatem. Abftra&aenim quantitas di- -citur;quamintelle&u á materia feparantes, vel ab alijs accidentibus , vt eft par, impar, velaba huiufcerrrodi3 in folaratiocinatione tra.&zr"r`i'us . Cuius jfpecies funt quattuor, -Arithmetica,Geometria,Mufica, Aftrono-• -mia. Arithmetica efrdifciplinaquantitatis numerabilis fecuncium fe. Geometria cft C difcipliriaxnagnitudirïi§ i;<ñmobilis, & for- martuni.Mufica eft difcipliiia qux de nume- risl_oquitur,quiad-aliquid'ft ínt his-qui inue- nïunttizr in fonis. Aftrorrómiaeft diicipl:na, c i ux curfus caleftium ; fy-denimque figuras conterriplaturomnes,& habitudines ftclla- ,  ^ ruin circa le& c' rrca terram indagabili ra- tiene pe.rcurrit.Porró a&ualis dicitur, qux res propofitas operatidnibtis fuis expl:cat: cuius partesfunt tres; : rnoralis,difpenfativa & clicitur,per-quam viuendi mos honeftus appctirur,&`inftituta ad vir- tutem tendentia prxparantur.Difpenfativa dicitur, cúm domefticarü rerum fapienter ordo difponitur . Ciúilis dicitur, per ctuaan totius ciuitatis vtilitasadmin'iftratur. D 1 Cap.XXIIII. fcientia & opinatione.LxLafE.tiiPo ; :t.3. b Nam Grxci péno7 amorem. F.anratorern. e contemplataratione.S. O. L.contenZ¡.'-.:tulvolebdt 4. A ug. d Pro quanoflri Theoricam. Ex Hiero. ep.ad P.U. lam Vrbicam,Vel exOrrg.burnil. i.in cant. e eaq. mente folummodo.Ex ead.Orig. hom. difciplinabili , fimilitudine futurx patri=  f  uia nihil ^ ,eneraturin vita contrl naturam. vt llLln C.Alij definicrunt Pliilofophix ratio-  born. cit. in cant. Naturalis diciturvbi vniuC- D 4  ctúufc^, • • E 34  D. ISID. H IS'P AL. cuiufque natura diCcutitur, quia nihil contra na- A _turá generatur in vita, fed vnumquodg.ijs vfib. deputatur in quos á creatore produetum eft. nu,t voces contra:naturã,abfunt á ni f libris,pro gKib. confu- tara legitur in excufis& apud cafsiodor. D e l^gogis Poi phyr^. Cap.XXh" certa ac filbftantiali definitione declaratur. Nam pofito primogenere, deinde fpecies, & alia qux vicina elle p oílúnt fu biungimus, ac difcretis c6munionibus feparamus,tam- diuinterponentes differentias , quoufq. ad proprium eius de.. quo quxrirnt i s fignata eius exprefsione perkteníamus-_; vt .. puta: Homo eft animal rationale,mortale, terre- num,bipes,rifiis capax. Genus anirnal4m di&um eít' fubílantia hominis declarata eft.Eft enim ad hominé genus animal , fed quialatépatebat, adie&aeftfpecies, terre- num:& i.am exclufiim eft id quod aut xthe-  ÇEquuntur Ariflotelis Categorix,qux La: reum aut humidum . Differentia vera, vt C tiné prxdicamentá dicuntu.r: quibus per bipes,qux propter animalia pofita eft , qux  varias fignificationes omnis íbrmo concia-, tnultispedibusinnituntur. Item rationale,  fus ea. propter illa qux;tatione egent: mortale au-  Inarumenra Categori . arum funt tría , id tem propter id,cluod angelus non eft. Po-  eft prima a;quiuoca,fecundavniuoca,tertiá, fteá difcretis atgue leclufsis communioni-  denominativa. .1Equiuoca.funt , guando bus adie&ú e ft práp,riurn in parte poltrema, i nultarum rerum nomen vnum eft.fed no.n eft enim folum,.ho.tninis quod ridet,;;.hç  eadem definitio,vt leo. Nam quantum ad perfe&a eft omnis ex parte definitio-; ad  nomenpertinet, & verus &  & cxle– hominem declarandum. Cuius difciplinx "lis leo dicitur.Qantum ad definitionent definitionem plenam exiflimarunt Ariílo-  pertinet,aliter verus definitur,aliterpi&us, teles & Tullius ex genere & dif%rentijs  & aliter cxleftis. confiftere. Qiiidam poftea pleniores in do-.  Vniuoca funt, guando duarum aut plu- cendo, eius perfe&am fubitantialem defi•  riumrerum vnum nomeneft &definitio, nitionem in quinq.partibus velutin mem- vt veftis : nam & a birrus & tunica nomene bris fuis diuiferuiit. 'Quárum prima eft de D veflis poffunt accipere & eius definitioné, Ergo hoc vniuocum in generibus efPe in-. telligitur : quia& nomen & definitionem dat formis füis . Denominativa dicuntur cluxcumque ab aliquo folo differentix cala fecundum nomen habcnt appellationcm: vt á bonitatc bonus,á malitia malas. h Categoriarü autem fpecies decem fiint, id cfl;Subítantia,quantitas,qualitas,rclatio, fitus,locus,tempus habitus,agerc,& pati. Subftantia qua: proprio & principaliter ^  • :dlci Cur_ . • nem. Clan mortale, difcernitur ah angelis, qui riéfciunt mortern.Prop rium , vt rifibile. Horno eft enim qui _idet , & hoc prxter hominem nullius animalis eft.Accidens, vt color in corpore, do&rina in animo. Hxc enim teFnporum varietate & accidunt & mutantur: & eft ex omnibus his quinque zitibns oratio plenx fententix;ita: Horno ^Ofl Philofophix definitiones , in quibus  cít animal rationale, mortale ; rifibilc ; boni generaliter omnia continentur , nun C malíque capax : fic etiarn in omni oratione Ifagogas Porphyrij expediamus. ifagogva. •fubítãtiali tãdiu interponere debemus fpe- quippe Grxeé , Latiné introdu&io dicitur, ' des & differentias , piara din feclufis om- eorum fcilicet qui Philofophiam incipiunt:  nibus,qux hoc idempoffitnt efl'e ad id per- in fe demonftrationem prima- B uerüatur, vt proprietasiam certateneatur. continens Ifagogas autem ex Grxeo in Latina tranf- tulit a Vi&orinus orator , comméntrimque eius quinque libris Boétius edidit, genére , fecunda de fpecie , tertia.de diffe- rentia, quarta de proprio, quinta de acci- dente. Genus vt animal. Eft enim vocabu- 1um generale , & commune omnium ani- manY'habentiü.Species,vt horno. Eft enim fpecialitas, quafeparatur á cxteris animan- tibus.Diñerentia,vt rationale,mortale. His enim'duobus dif p ert homo á cxteris. Cúm enim dicitur rationale , difcernitur abirra- tionabilibus mtitis, quãr nonhabentratica• cticitur,efl tur:neq.ir quis equul cuntur,in paliter fu b a t que ciar Quantita< v el magni gits,breuis out ruftici qux referí filius,dem fimul inci vno temp nec aliqu féruo, ne alteri prxc tione di& iaceat. L Loci aute. ram & fina deorfüm bent, Ion; Habitas ; habere fc corpore:c tera qux do&oribu veré) agei fignificati a&um hal cat. Scri Oftendlt.1 rum exen in ipfo fitf n ame rabi telle&u cü cem prxd Plena enii ftinus niaz plo, hodit °Vfix aute ^ quod cxtc dentiafur quód omi enim fubf vete) accic fitbie&o fi non fubfifl forma. Dt quafi de i de fubie& de fiibftan ie&o,accic • • a Cap .XXV.Tran(3=ulitVi&orin.Boeth.Diahg. Rogq vt mihi explices id quod ViEtorinus ora- .to.rfui temporis feré dot 3 tifsimus á Porphyrio per E,crtt 7 w 71 ;15 i. per introduaionemin Ari4otel i s cá,. te g odasdicitur tranítulifl'e. .l e Categor j s eAri otelis. Cap. XXVI. L I B. I T.  47 .!nbelás, vt rifibile. hoc prxter Accidc-ns, vt nímo. Hxc accidunt & his quinque x;ita:Horno rifibile , boiii nní oratione lebemus fpe- feclufis om- fl'e ad id per- rta teneatut. Latinfi tranf- méntúrnquc idit, L. A .Boeth.Dialeg. z: 'iEtorinus ora- Porphyrio per Ari4otelis ca- 'otelis. fübílantia,v t quantïtas, qualitas,velfigura: De fitbie&o igitur genera & ípecies , in fubie&o accidentïa funt. e Ex hís noviera accidentibus triaintrá vftam fun t , quanti- tas , qualitas &fitus. Haec enim fine vfia efíé non pofl'unt: Extra vfiam verófimt lo- cus,tempus & habitus: intrá & extra vfiani relatio,facere & pati. Appellatas auten i ca= tegorias conftat, quia non poífun t rtïli'ex fubie&is agnofci. Quis enim quid fit hómo pofsit agnofcere, nifi a.liquem hominé fibi ponat ante oculi3S,giia.fi fiibíe&um hómini? d Hoc opus Arifiotelis intenté legendïi efi, quoniam ficut di&um eít; quicquid horno loquitur,inter decemprxdicanienta habe- B tur.Proficiet etiam ad libros intellïgendos, qui fine Rhetoribus fine Diale&icis appli- cantur. Cap .^XVI.Plerag.ex Arift.categorijs BoethA interp. a Nam liirrus & tunic. Idem Capella qubd autem vea f t isgenus birrut vid.liG. i q.c. a 4. & in Ca fsian.annot. 6 Categoriar. fpecies. capee!. Qiidquid loquï- mur,aut co b itamus,in aliqua hor.fpecieinueniturt t Ex his nouem accid. Ex Aug.lib de Categorijs. d Hoc opus intente legend. Cic.in Aortenf apud Non. Magna animi contentio adhibenda eft explico cando Ariftotelein fi legeris: orix,qux La.; r: quibus per rmo conclu- ETYMO dicitur,eft qux neque de fubieao prxdica- t ur:neg.in íübie&o eft,vt aliquis homo,ali- quis equus. Sccundx autem fiibftatitia° di- cuntur,in quibus fpeciebus illx qux princi- pal:teríübf}arít ix primó di&x funt infunt atque clauduntur : vt in homine Cicero. Quantitas eít menfiira , per quam aliquid vel magnum vel minus oftenditur, vt lon= gus,breuis . Qualitas efl:vt qualis fit orator, aut rufticus,niger aut candidus.Relatio eft, qux refertur ad aliquid.Ciim enim dicítur filius,demonfl ratur & pater. Hxc relativa fimul incipiunt : nam íbruus & dominus vno t empore exordium nominis fumunt: nec aliquandõ inuenitur dominus prior iéruo, nec feruus domino. Alterum enim alteri prxeffe non poteft. Porra fitus a pofr- tione di&us,vt quis aut flet,aut fedeat, aut iaceat. Locus cft vbi fit, in foro,in platea. Loci autem t notus habet fex partes,dexte- ram & finiftram, ante & retró,fiirfiim atque deorfiun . Partes quoque iftx fex duo ha- bent, longé &propé. Tépus:vt, hodie,heri. Habitus ab habendo aliquid di&us , vt habere fcientiam in mente , virtutem in corpore:circá corpus veítimentum,& cx- tera qux ad habendi modum defignato á do&oribus numero c6prehenduntur. Iam  .^e ^^3"l^1ei"3?'d^;^d^ S, Cajõ. XXV ,^I. vetó agere & patiab agentis & pa t icntis c f i ,nificatione confiftunr. Nam fcribo vocis  SEquitur de hinc libcr Perihermenias fiib- funt tría , id :liuoca,tertia .nt , guando neft,:fednon quantum ad &us & cxIep lefinitionem ,aliterpi&us8 -um aut plu- & definitio, nica nomen definitioné. ibus effe in- efinitionem ua dicuntur érentix caiu ellationem: nalus. decem fiint, n • litas,rclatio, 'e,& pati.. wincipali:ter Cur- • aetum haber , quoniam facientis rem indi-  tilifsimus nimis, &per varias formas ite- cat. Scribor patientis eft, quoniam patife  rationéfq. cautifsimus,de quo dicitur: Ari- oftendit.ln his enim noué generibus , quo-  ítotcles piando perihermenias fcriptitabat, rum exempli gratiaquxdam pofitafiint, vel a calamum in mente ringebat. in ipfo fiibftantix genere,quod eíto ri a-i'a, in-  Prxfatio Perihermeniarum. n umerabilía reperiuntur: nam&eaquxin- Omnis quippé res qux vna eft, & vno t elle&u capimus, ea ad altenim horum de - fignificaturfermone;aut per nomen fignifi- cem prxdicamentorú fermone vulgamus. catur,aur per verbum, qux dux partes ora- Plena enimfenteixtiade hisita eít. Augu-  tionisinterpretantur totumquicquidcon- ftinus magnus orator,fihus illius, fans in té- cepit mens ad eloquendum. Omnis eni:m plo, hodie infulatus, difputando fatigatur.  elocutio conceptx rei mentis interpres eft. Vfix autem, id eft íiibftantix proprium eft, Hanc Ariftoteles vir in rerum exprefsionc quod cxteris fübiacet, reliquanouemacci- & faciendis fermonibus peritifsïmus, her- dentia funt.Subftantia autem dicitur ab eo, meniam noininat,quam Interpretationem quód omnis res adfeipfam fiibfiítit.Corpus D nos appellamus,ícilicet quód res mente cõ- enim fïibfiítit , & ideó fiibftantia eft. Illa  ceptas pi;olatis fermonibus interpretatur vera accidentia , qua' in íiibfiflente atque per cataphafin & apophafin,i d eft,per affir- Ciibie&o funt , fubítantia: non funt, quia mationem & negationem. Peraffirmatió-P non fubfiftunt, fed mutantur, vt color vel nem, vt homo currit : per negatene4n,vt forma. De fubie&o autem & in fubie&o homo non currit. In his itaque periherme. quafi de ipfo & in ipfo. Vbi enim dicitur  nijs,fupradi&us Philofophus de fcptem fpe- le fubie&o , fubílantia eit , quafi dicatur  ciebus tra&at,id eli,de Nomine , de Verbo, de filbfiantia. Vbi autem dicitur in fub- de Oratione,de Enunciatione, de Affirma- iea o ,accidentiafunt,ideft,quxacciduntin  t ione,deNegatione, de Contradi&ione. ^•. r Nome n • a • • • 144 D.ISID. Nomen cfl vox fignificativa fccundú pla- citu.n:finc tcmpore,cttius nulla pars figni- ficativa feparata,vt Socrates. Verbum efl: quod fignificat tépus , cuius pars nihil extra figni.`^icat, féd fémper eorum qux de altero dicuntur nota cft,v t cogitat,difputat. Ora- tio eft vox fignificativa , -Euius partiuni :ilio i uid feparatum figr_ificatiuumeft,v t So- cra t es difputat. Enunciatina oratio efl vox fgniñcativade eo,quod eft aliquid vel non eft,vt Socrates efl, Socrates non eft. Affir- matio eft enunciatio alicuius de aliquo , vt Socrates ef L : negatio ef< alicuius ab aliquo, vt Socrates non eft. Contradi&io efi affir- mationis & negationis oppofitio,vt Socra- tes difputat , Socrates non difputar. b Hxc omnia in libro Perihcrmeniarum minutif- fimé diuifa,& fubdiuifa tra&antur, quarum rerum definitiones hic breuiter fufficiat intimaffe , guando in ipfo cópetens expla- natio reperitur. Vtilitas perihermeniarum hxc eft,quod ex his interpretamentis fyllo- gifmifiunt.Vnclé & analytica pertra&átur. Cap.XXViI. De Perihermenijs. 1ta VV. CC.6* paulló po f$ Prcefatio Perihermeniarum. a calatnum in mente ring. De vniuerf s Ariffotelis ferttitls Sutdas. AytSoTtAryS Ti)$ pUtl£WS yQa,UFexr£uS  Tov y { áXa 1- 101 ' d7IO0P£ . x0D ¿tv vts" v• b Hxc omnia-reperitur. Addita funt kec ex rnf. qucc C stiam funt apud ca fsaodorum nonnihil irnn3utats. De Sylogi fmis DiaNlicis. cap.xXTlI.11. S Equuntur a de hinc Diale&ici Syllogifmi, vbi totius eius artisvtilitas & virtus ofté- ditur : quorum conclufio plúrimúm lc&o- rem adiuuat ad veritaté inueftigandã: tan- túm vt abfit ille error 6 decipiendi aduer- farium per fophifmatafalfarü concluftonú. Formulx categoricorum,i.prxdicatiuo- rum fyllogifinorurn funt tres. Primx for- mulx modi funt nouem. Primus modus cft, qui c conducir, i. qui colligit ex vniuerfalibus dedicatiuis, dedi- D catiuum vniuerfale dire&im:v t , Omne iu- fttun honeftum , omne honeftum bonum, omne igitur iuftum bonum. Secundus modus eft, qui conducit ex vniuerfalibtts dedicatiuis & abdicatiuis, ab- - dicatiuum vniuerfale dire&im : vt, Omne iufturn honettum,nullum honeftumturpe, nullum igitur  turpe. Tertius modus eft , qui conducit ex de- dicatiuis particulari & vniuerfali, dedica- iuf}um honeftum, omne honeítuin vtile, quoddam igitur iitflum vtile. Quartus modus eft,qui conducítexpar- ticulari dedicativa,& vniuerfãli abdicativa, abdicatiuft particttlaredirec`tim:vt,Quodd'a honefittrn iuftum,nullum honeftum turpc, quoddam igituriuf3umn on eft turpe. Quinttts modus eft,qui conducir ex vni- uerfaiibus dedicatiuis particulare dedica- tiuü d perreflexionem : vt, Omne iuftum honefhtm,omne honef:tum bonum,quod; dam igiturbonum iuftum. Sextus modus eft, qui conducir ex vni- uerfali dedicativa & vniuerfali abdicativa, abdicatiuum vniuerfale per reflexionem: vt,Omne iuftú honeftum, nu11ü honefl,um turpe,nttllum igitur turpe iuftum. Septimus modus eft,qui conducir ex particulari & vniuerfali dedicatiuis,dedica- tiuum particulare per reflexioné:vt, tiod- dam iufium honeftum , omne honeftun3 vtile,quoddam igitur vtile iuítum. O&auus modus eft,qui conducit ex vni= uerfalibus,abdicatiuo & dedicatiuo , parti- culare abdicatiuum per reflexionem : vt, nullum turpe honcítum, omne ).ioneftuna iuflum,quoddã igitur turpe non eft iufium. Nonus modus eft , qui conducit ex vni- ucrfá.li abdicatiuo,& particulari dedicatiuo; dedicatiuum particulare per reflexione= vt, nullü turpe honefium, quoddamhone- ftum iuf}um , quoddam igitur iuíturn no n eft turpe. Formulx fecundx modi f'i.tntquattuor: Primus modus eft, qui conducir ex vni= uerfalibus dedicatiuo & abdicatiuo , abdi- catiuum vn iuerfalc dire&im : vr, Oinne iu- ftum'honeflum, nullunn turpe honc:tum, nullumigitur iuftum turpe. Secundus modus eft,qui conducit ex vni- uerfalibus abdicatiuo & dcdicatiuo,abdica- tiuuni vniuerfale dire&im: vt, Nullú tt.trpo honefltim,omne iuf}um ho:ieftuni,nullum igitur turpe ittílum. Tertius modus eft qui conducir ex par- ticulari dedicatiuo & vniuerfali abdicatnuo, particulare abdieatiuú dire&im : vt,Quodd dam iufium honcftum, nullum turpe ho- neftum, quoddãigitur iufttz non eít turpe. Quartus modus eft,qui conducitex par- ticulari abdicatiuo & vniuerfali dedicatiuo abdicatiuum particularc direc, `tim:vt,quod- dam iuftuin non cit tttrpe , omne malura . turp e,quo^ 3d Formu . f x ^ Primus , mc uis vniue rfali tám dire itim ílum ho neftu dam igi tun c^ dam i17,itur bc Sec undus i di catiuis part ti uin pat'tit:ui f a cum honeftil dam igitur ht Tertius in catiuis vniue: particulare d neftum,quoc igitur bonun r. • Quartus n uerfalibus,de tiuum partic f.lum honeftí dain igitur h Quintus r dicatiuo part fali , abdicati Q_uoddam ir malü,^qtiiodd: Sextus-mc catiíxo vni`tie abdicatiuiiir, neiiiftum h^ eft mafuin;c^ ef' y imalurri. ] f^llé^^il^toru brum legat Apulcij ;= & tl gnofcot.Difti admabnas in late Dtsníirn€ adHypothet ti vé^i^^^. ^nus. Modi fyllc quifiunt curr Primus in amena dies:L Secundus autem lucet:. í rD Tertius m^ `14`. / r.11 ".10 ^ non lucet:At Quartus n ® ^ nox: Atgtti di Quintus n nox: Atqui .na B H I SPAL. A tiuum particulare dire&im : vt , t.2oddam 46 E • 3 • • • [Document text truncated for crawler view.]