scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Eine neue Wortbildungstendenz?

Schmidt, Peter

Abstract

Již po desetiletí lze pozorovat silnou tendenci přechodu původně volných morfémů (lexémů) k výhradně vázanému užití. Tato tendence podpořila vznik prefixoidů a sufixoidů. V literatuře je tato skutečnost dostatečně popsána. Nyní se zdá, že dochází k protichůdnému vývoji, čehož dokladem jsou jednotlivé příklady. Tato tendence není pouze ve většině slovotvorných popisů ještě rozpoznatelná. Předložený příspěvek si klade za cíl tento vývoj popsat a dát podnět ke konkrétnímu zkoumání korpusu.

Full text

qq¥ 77 qq¥ 4`Schmidt Hochschule Zittau/Görlitz Fachbereich Sprachen Theodor-Körner-Allee 16, 02763 Zittau, Deutschland Peter.sc[email protected] |!z(Y(Z!!-)]("¢(J" Abstract  O**   "À Y  ?? ¯?#* H R* @²C  *#Á#* ? *  chten. Diese Tendenz hat die >*? " IÀH²  HH² H¿& W     Y* ** ?##& O *  ??#ÀH? >_#?  * _H¯ einzelne Beispiele Beleg sind. Diese Tendenz ist nur in der Mehrzahl der Darstellungen zur ^#? * * & V "#? }? _##  >_#? beschreiben und zu konkreten korpusbezogenen Untersuchungen anregen. ` ^,Q&QG5_,%,:)@,5$F5Q,^F#,, Bei bestimmten Mo*  # H #À? R*  ² H *¯"E*#?>?  '#? # }?# " & V >*?  sowohl bei S" #*  ;"  *  HH  _ * zweite Kompositionsglieder. ) "* }*? @X#ÀH² X#HH²¥ X##¥ IÀH² HH²CH¯>*?*#Vllungen eine unterschiedliche ;*#?^#?#H& *  (*   W #* >*? *  _  Nebeneinander der gleichen Formen bestimmter Morpheme die semantischen VHH?_?deutlich. VR*²H_&|H¿  H @??C }? # IÀH² "_ _ H¯##B*"X(& Wir selbst hatten un  ;  $x$ O*  R* _ B*H-, Haupt-, Oberund General- *ÀH?  *S*??##@BXRWVY %v$H&C& ^À* _ H¯  " ? R*  ** }? H## kon?IÀH²"?}?*&V }#?*}*""U?# qq¥ 78 Steigerung/Komparation als Kriterium der Wortarteinteilung geeignet ist. V>  ? E* " ;" *  @    ##   #* R? H#? _ _ \ >  *** #  Y**&³C *_*#;HH#xX¿###À?gen zu Liebe/Lärm. S¯?#*#?}*?_*#"|'?#* ?##}?"__ bärenstark = stark wie ein Bär, sehr stark riesengroß = ?Á_E*?Á Bärenhunger = ein Hunger wie der eines Bären, ein sehr großer Hunger ;HH# =   _   ;HH  * Jungen, eine sehr große Liebe V  }*?    '#*# _ }#? "#???& >*#?###?>#W"?__#*  ?#* '?? * _ _ *  ?## *& W "#  Darstellungen zur Wortbildung betrachtet man diese Formen als eine Möglichkeit der ??&^À**"##"UU?* "??H*#*>_#?&VR*Y# *#H__*#"#*;"¥*## H¯^*_&H_ ";" bären-, bomben-, herzens-, hoch-, mords-, ober-, riesen-, sau-, sterbens, " HH-, heiden-, höllen-, mammut-, spitzen-, ;" bitter-, blitz-, blut-, grund-, gotts-, hunde-, hunds-, knall-, stein-, stink-, stock-, tod-, };#(U##_H*"**#*> zuzuordnen sind. Die meisten gehören in den Bereich der gesprochenen Sprache, sie weisen ****?Á#*S*H&>?¯##?#? herzensgut - saudumm blitzsauber - H grundanständig - stockreaktionär Unsere ges S*? ¯ * " ## H  ?* *& > '?#*  ?* *    }*  *#* | ¿ ##? _#* > **#*  '  ># bringen. So spielt hoch-, z.B. in der Fachsprache der Technik @**HH"**_**H#*C_*?E##& V ?? ¯?#* H R*  *#Á#*x"_? ? *##>_#?**&V>*? ##^#?##?H *" ;#***? }#¯@**S*#C*S?_#S*S_# E*#?}#@VSV>)%%¡C& qq¥ % ` F8(8,@FQ,%,,F,8^%.#FQ(8,#,$ )*_??_À?V*>*?##'*# >*?   Y ?* _ &  _  "# IÀH²  HH² *HR*_?#H¯*|H²H##HR* _&H¯*_?- die Schwieger belegt und in der Mundart heute noch nachweisbar. Vq*#*|H²**?& ;*H^? **¯_&W*?S*?# ;^#?#;??*HR* welche Bedeutungsentwicklung sich beim ??  ? R*x|H² "##*E##@;Y>W)%%C& ) *  I"À  H |H²   '?#*   _ UV*&*#_" Morphem wie bio-    ; " *##-}#  H * S*? "?#? _ @BX>>E – }{Yq $$C _*#  ^#?#E**_*H#*;*#?²# wurde. So handelt es  V# * $$¡ @V{R;W> $$¡C   }# " ^(#?  _ X H  H*# H?¯ S*?& >?}"_Y#^#?VH Fakt, dass bioauch a#HR**@VSV>)W'$$¡C ;####;"*##-}#*H_&* R*    ?_ >? _?*  ? Beobachtungen. Scheller-Bolt>²HR*–bio- - #|H² - bio als Kurzwort - #HR* ` %-/bio- &.(_,%,(:)@,5 >?* _## _    '_? # H R* *ÀH?& >  unbestritten, das }x # H ² *   |²  ? }?#&V*#I#"langue und parole. V}_H¯*?"*##-}#*H**"##*_ der NichttH" \WO**_#}-S#³& Î\WO**_#}³& *#H#?}x?*À#|_H?eren kann. Hier stellt sich nun U?*?}#*H*²*## |?#H&}#YH*^ H##*¿?#*²*# erhellen den Sachstand: WO**_#E-Urlaub. * WO**_#E& WO**_#;"-Urlaub. * In diesem Jahr machen _#;"& qq¥ 80 I#**#H#??*##-}#¯?#*>?" }x#HR*&>**H*@* H²?ÍC**"|´? q?    *#Á#* H  ²"  ## }* &VW´H¯*^*_H##\VH '_?"}x**mehr nur parole-**H? ¯"## *?  ##? '_?   #? *&³ V U##?  ?  *  _ _? À ¯?\V*??²" R_ }x  ^?  langue->*&³@&¡¡C >*}>²"À*&V_¯##* *  ¯ *ÀH? * "#?*& '#* * }  "*e U**?&WE*Y?)q?##  XH H  U#  #? \E?#À  } # Ä#À#³@U?$$%C& W  U##  _  '_? # |_ @_C *   >²"ÀHR*x²&S#?*;_À "#*??RÁ"##?}?H& `w&$%t Wie dem auch sei. Wir haben es b  ¯?#* |H²    >_#?&V*"ÀV##>À*?)**#?  >?# & À&   * À   R#  ##*H ?¯&VU#? *#*R##"I*q¯ )_?}?"#H#?*_& ;H  I *?_  *   ^ " *##-}# ;& S ;H?>_#?*HÀ´# zu bewerten. Literatur: V{R;W>>#$$¡V^#?V*&W** Bd. 27, 2005. VSV>) %%¡ V Á ^¿*  * *& R* g, Wien, q¯*%%¡& VSV>) W'  $$¡ V& }&W' V & R* ? ^ q¯*$$¡&– 773. U>W> $$% IH&V&R&U? Y $$%   }_À*?& '? Y?&v&$$%& ;Y>W)%%***^*&}#%%& BX>>E-}{YqV@$$C\}}?BH– >³@-C ##À?^WR*XHv$$&v– 258. BXRWVY %v V >*? " IÀH²  HH²   * ?_*&W*H#?O?&vXH&$– 103. V0.10&$$% E"&&$$% *"##"&&$$% qq¥ 81 {q+!;¥ ^  * # f _f( #  #?  *  _` #(* H_ @#_C  f( _( ?&Y((_H_H_&q_ _(_#H*_&{_(f_ _(   _ ?# ((& Y      _f# _ _` _ __(*& )( (   # _?_(*(& qhz¥ O9##"#=*F"+"#!*H<F@#²<FC k "!*+"<9&Y=#"H²FH²F&' #= +&)(9* *F<"!"*9 ##"<=#(&Y""+4+#""!*F 4+#&I=#9!=+"##"!"+ <& A NEW TENDENCY IN WOqw:ION? U?#??(*"#(*HH#( H*@#²C*##(?&Y*(** ?HH²HH²&Y**"_#(*#& I#(  (      ? _**   ##  "#²#&Y**?*((HH _H&Y* ?*"## ?_H*&