Hugonis de Sancto Charo ... tomus secundus, In Psalterium uniuersum Dauidis Regis & Prophetae...

YrriuefIal , 261 corpus diíhibu,nt1tur , fie lingua rubet , & maxilla: A [anry¡lint,'� -emJUtari, & cum nihil fie, frequentius eti�m qu.mdo í�n&llis fc::bris etl cauía , �.; inde d�c' nA'::, l' .Iancholicum , cum omnia putre{ccntia� rnus fl:. brern dIe íangu1l1eam, aut brhoíam.aur me- I, " .dcm fjant terrea.cinericia, & {angllinis Iaccholicham , non quia cauíetur a parte humor- . oi.am naturalem in craffitic,fi,�, l.ue¡rS,: q�x n�n mutauit for�uamJed quia ql1a: muraui; -a)ta in modo repetirionis melancho ... rura fmc ex hoc al�t illo humare. 1 , r,& quartanas genel'ant)omne�e·ialn Ad [ec. ndum díco.quod quando docer Gal _ �r� violento in melancholicarn nacu; & el�lh eo ol.n�e�)'1l1od in (angl�ü�is purredíne t :-rlimri pofiunt,& inde in longis febribus Be tenuI,s tr�l1lit 111- uuern " & craih,m rnela?ch.c - �is merito timerur perrnutatio in 'lt1�rtanam •. ncqult elle vera loquurio forrnalirer , qUl.?-p\..l • �l qure díximus non exciderinr ) facillimurn ent '¡lullatenus e f\: di[politio conueniens.aur prop(.;,.�' ..ubia a Iwata authore in Galenum adducta dilue- , nata bili,:allt melancholia: generarioni, vt eflicaciter re , quia veto omnia íupponunt puraíle Ga�enl1m; erobauimus:ef\: crrgo vera Iocurío ílla íolúm dé pof- quod ex [anglline'putre[cente non deem alíqua fe- íibilirate permutationis in diét03 humores, quando bris ,& id non eft certum , quin porius oppoíirum calore putrefacienre alteratur , pro quo norabiris, B probabrlius appá.rerex Galeni leétione.non efl opus .quod in fanguine conccdunt anchores parrem te- peculiares folutiones adducere.cúm orones ve cer- nuiffimarn,pingllem,& oleoíam, parré cra!I1ílimam, cum fupponam quod f.llfúm eft , &. Calenus non _ &. rerrecm, & pattern mediarn, & quia tales diueríis dixit, difpolitionibus conílanr, reae cuenire .poteít.quod vna putr chat sb eodern calore, & agente, & alia! non.íed in alios humores mutentur ; circa quod eft S E e T I r'\ notanda doctrina Galeni, 1. de dijftrenriis fcbrium � I I I. cap'9.dicentis. £¿u,od Ji fanguis [upr« modum Ilffatm fuerit, pars quidem eiUJIubrilior,ac pingulor, emnsno D'C ntttflrá., (} effenti/ít fe-brú continentú� in flauam bitem cfJnuertitur : qu£ autem eft crllffipr in ' atram ,quo� In iÍJ tU"!07�/.blU qui car,bunc"Jliappel/.an- GAlen,us 9· ;net.hodi capitibm �. 4. &;, S. conrls tuY' conting't , nam sn tU ex fan[.ume fupriJI modum nennum febrium recordatur; & l. dedtfferen� eff�rttefCel1te ad melancholicum humorem fit tr¿JInftnu- tits feb.cap.l.& -ulumo de Cri[cap, 12.. Ea vera .... de tal¡o.H�c Galeuus.qua; ver ba tí intime penerrentur e natura febris continenti's) quod in vnica accdllonc duo doc-ent no tarn di.gniffima; primum quod [an- rota conftiruno Iiniarur , quod lit imenfa , & talel11 guis non mutatnr in alios humores quacumque 1l1odum in ea a-cceffione retineat , & [eruct , quod vf"ione" aut putred-ine"fed qlland,? tales mutationes vntUTI tempus ilEus ad alia tempora comparatum, ,fit £nnt fupramodml1,hoc eíl:.vehel11emes.Secundnm pree ceteris longiffimum,ha!c enitri nia natmam fc:- eLl, elle dandam aliam partem n;'ediam ctíuei:fam a brilllTI 'continendum a Gr:rds fy�cha: dieta: com .. GUabblS' relati.s,uam cum in vehementi aiTatione,3ut plent) & ob cuiufuis defec$tuma natura continentis r_urredine C10gl1tnis,neceífario_detul' febris il1[�n[a, degenerat. Galenus l.de dlJfrrentiis fo1u(1p,l..citat() & hoce non C'reemr a parte in bilem, aut me1ancho- fic;: loquitur. Continu,'lrum �ur.ern , qu£ ex flat-Iii bill. - liam mutata.,nam hzc per putredinem ad eas formis prouenium duplex eft [peciCS;'Altera ear"m,�u£ � con- difponi non potell (vt dixi,) necelfario dáda ell roe- ritJU() ftruore [ynoch£Appe//¡tntur,qt£4rum vniuerfom cia pars.qux putre[cens cam febrem intenfam creet, tcmpm in 7Jni'ClI confur"ilur accejfiine,quce-a principi(J &. inde dati febrem fanguineam proprie !J-ql1ia pars vfque lid finém pertingit. lis ,erbis clariRime expo- lea iJi nUlllllTl hlllllorem fLlit permutara) cum nullus mmtur duz condiriones a no1,is adduébe, nirnirum mecli-a pürredine fiar)etiamfi íit-pr�,rer natoram:inde D quod in vnica -accefEone tota conaitutio abfuma fir,quod 'luando fangl1is vrirur , am purrefit" pollie nlf)& per confeqlleus quod �.cceffionibus pluriblls� vna pr\rs fanguinis vfiionem) aut putre,dinem pari, & repetentiis priuetllr,& quod lit fatislntenfa, naín quando alix non patillntur eas mmationes)mlltan- a cominuo femore fynochas a Grzcis appellare ,!r ramen in pr(ltewacllrales humores:J vt quando �hcit , Tertia vero conditio, nempe-ql1od tempus 'Vino proprie fimgninem ihficir,pars calidior & Gc- vl'licum acceffionis debeat eire 10ngi-flimu G ad (l;ior veram patietur vLlionem , & febrem c·reabir, alia [empora comparetur,clare aeduCÍturex {peq,e- qLlO tempore: alix minus ápta: v frioni in alios hllmo- bl1S a Galerio ibi relatis,iis verbis. EATum ;gitHT tJH4. _ les pra::tcrnatlll'ales murabuntur. Eode,m modo fi /Jmoch� dictffltf.lr, tres [tlnI ofIJn�s 41Jfercmi4 , 1111111 Canguis vera mactlletur plltrecline,pars hUl11idior po- qiudflm carum a priflcipio vfque Aa ftnt'rIJ ,U/Ii"les per- terit V;cram putredinem expcríri,quando alia: ob mi- dU�I'Ult)-qtl4d�m pall/11ft"! aug�mJl'l�t{rt¡-af¡ecieJ.p'au-; norem capacitatem difpofitionem idoneam ad pn- l;lllTIJ 1ecrefm. �':rver�a Ji lDtelh�anturJperfplcue tredinem non _expert<e,ín prreternaturales h�mores d?cent,�uod pr!ma f�eeles habet vlgorem ac�effio_� . II1utRri poterum : fi ve:ra ram maljgn� ,£ir vlho, aut E nJS 10ng¡{Iilm�m , !;hqua. ver.o [�m_pora breul�mc pmredo,quod 0Illt1eS1'artes r�n gUlnlS muadat, 110n p�rtran{i[, & l,nde a longJtudll1e lUlUS, t:ropons dl- ¡:efnlubir aliquis .humor pr�ter natUr�m, f ... ,j fan� �ltL1r [emper vlg�ns , {i�l-W: fecunda dlCltl1( fcmp�� . �uis to�us in mixturo violc:ntllln natmz pen,lluratus, lncre[cens, vltuna vel'O fempet deerefcens ,qUIa febtem vehemcntem creabit,allt malignam, autto- i.J!}:(ecunda tempus augmenti longiffimum eft , in tes fanguis pu�refcens in fuligincs l?ermurab�tu�:, [0- v Itima veroteconrra; tempus decrefcendi longiffi- IlJmque ramanehit cinericinm , hoc eft cau(a ot; mum) rdiqua "erG breiúffima.) ad d�ct mentum quam fa?pe contingjt quod, febn:s lOllg::e., al�t v.ren- comparara., '., " .., . tes in Ql.1ammam permutan foleant , qUIa nll111nl� Inde confiat cm dlan� exqUllitz n"oo dlCantlH: f�nOllis v)hon�nl par'a:Ut" & a calare pr:rternatmali continentes, eti níj. in vnica acceffioile finiantl1r vi m e�nt-ur humores non naturales, melancholia prre- \ finochrejquia l'lim�ú'lb nedtmt tam feruentcs ve ad pi)�l1.e) qua: cum minUS fit' apt� l'utredini in multa fynochales requiritur ) nec habenr mam imagioem tll'l�ia aCeL1mll�atur. r'"'"In�c-ial1i lit ,infef\:a rtatura:) &c_ repr refcntante '1 ;ynmn tempus Jon gins infignirer IO't�\ j� ff"rllm lUittit;& quartánam Crcal':;índe edam, qllanü.i\ia, licet pfimaco'nditio fitql1� prrecipuc e�s �;:=��\;,:,:.:.w·at�cas.fc:bres eiTe quartanre pra:;lagas,quod er,· a l'áti0ne contipentinrnexc i:ldit:ql1Qdeti�rn (Onnat' �tit�ncs íignihccm in ,Huerlos h���JjGI�S ex Galeno .l. de Cr:.ifirlU (,(Ip. 6. vbi cominentes . ebres / 7 .v / 262 s} yntaJma V niueríalc, Febres ex íancuine inter ardcntes enur .erar.nec ob- A Ex hae ergo breui, & arquablh hnmorum putrcdine ftac,cmum q�a: in corpore tum nullurn eire fpiriii- accenditur ítatim magna Hamma , ita VI: de gtl1cre bus 'Ínflall1mabilius>quia nihil eH: illis calidius, nam ardcntium iam appareat febris, & cum hac portio ... eríi hoc concedatur. renuitas , & raritas eorurn ob- oc primó accenfa.qua ob eius vim febrem magnam Uane'vt maanum moleílurrrque feruoremimprimere producir, debet fieri comparado eius quod rurlus pci01ntS nde etiarn fit)quod � vnica portio fanglli- putrefcic.vr he oríanrur necdlar{o illa ires fpe'-iesl>" nis.aut bilis plltl"efiat, & amplias non íerpar putre- quia fi quod de n9110 pnuefcir.eíl maills quam quod,1 do,etiamfi rnagnus calor inducatur, non dicetur ta- ex prima illa portione reíoluitur.Febris ft'mpe' creí- lis febds contmens.quia ex illa fda portione repu g- cer.aut eft a?q uale, & fie in eodern tenore,& vigore lladi-eri febris perpetu'O creícens aut decrcícens, mancbir,aur minus,& lie dímmuetur perpetuo.íem ... , aut in eodem tenore mancns 1 vr inferius videbi- per ramen debet eire magna illa portie qu� primó mUS. Dicerur ergo ea febris bilicía, am fal1g�inea! conílituit fundamenrmu febrium continentium. non ramen continens, V rrde diuiíio Galeni febris quia cum omnes durent per aliquos dies , & cum continua! ex bile jn fynochas, .& alias qua; per cir- magr:a inreníione , necelle ell: quod {it grandis ilia cuitus repetllnt, no? videtur rnihiFl1ffici��s,nam fe- B p,rima portio & intenía cum qua confer�ntur P?"r ... bris excitara ex vmca folum PQHlOne bilis.aut fan- nones qure poüea pmrefcuDt;eon.(tat ernm mamfe- gl1ihis,ql�re amplill� n:Ol� [�(pat, �ec repetet,nec eric fie,�l1od fi.in primo febris conrjne?tis iníulru, pt�l- {ynocbah¡ quod mihi videtur euidens contra Gale- {us a MedICO tangeretur, non iudícaret nee pofiet num;[ed caíus adduélus ex raro contingencibus ello? earn febrem conrinentern elTe, cúm inciperet C.U111 & ita {iJb communi diuiíione :vt ram'; non enumera- íumma remiílicne.Sc ita ql10vfque purrcdo creícar, tur, V't vero diaria Iebres exquiíite exclúduntur ira vt magnam f�brem inducar , non coníhruet .fc- a ratione cóntinentium, quod inrenía íatis non fiat" brium continentium fundamenrt1111 , quia cum illo vt ardentés dicanrur , & careant etiam alia propor- debet conferri quod pollea purrefcír, &. reloluitur, tiene ... nius rernporis longilIimi ad reliqua cornpa- vtfpecies di¿la:: rcfLlltem.Galenl1s íic loquirur cap.,_ randÍ, vt íemper crefcens, aut dccrefcens, aut in eo-, ex 9. metho di, 0_Joniam i¡)ulr ex duobm iiJ [ereeri., _de'm tenore perfiílens d¡camr ; eodcm modo febr�s· febrü pstefl , & qftod t'Ofm vapor non tranfpirct , (jo, lent� qUa! femper �ffiiguntj & eirellitibus carept,vt quod idem vapor ea q11£ contin,git etiam fálefaciat,ne- qurefymptomaticze fum ex f1rmis obíl:ru�ionibus, cej[e eft tres eJ!e inj)nochis febribm differenlitu, ncm .. - pendent, & heaic� efíam, etfi nott repetant,con- e pe vel p¡(ri permanente magnitu ine ea_,ljutlm ir1 p1"- - tinentes non llmt ob eand�rn ratiónem,prirterql1am ma acceffione fmnmarn hah1t, vel adii-czcnte {emper quod continentes omnes quatuor tempera debent exiguum alrqufd diminuente &c. expendoverba Ga- h-abere, '1;1On [olum vniuerialia ex coa:ione materia:: lcni; parz'pcrmanente fflagnitPtdine ea quam in pri'm�J o{tenfa (¡-[tnt ex plltredine , fécl ctiarn particularia, (lcceJfio1'Jcfummam ha,bsút. �ibllS clare� doeer dIe earn vnicamaccelllonem}nregranria,ql1orU1Íl vntl.m dandam qllandam partem vel 1lunmam prius putre- lit prée,aliis longilIlnmm, & a quo denominentur, faé1:am,cllln qua all[ idem tenor feruetm , vel �R1g:- (juod in fymptomaticis � & heéticis nullo modo in." tÍ1.enrutn hat; aut dimil1l1tio ; appellauir itaque fum- uenitur. _ mam, non abfolure, cum inere[cel1t� kmp�r f(hre _ RaruHl continenti in10\<£ tres fi eeies a Galeno maior non dubie detur : �jcitm: l:rg0 [umma", quia rradllntl1doco-cit,qfo;&-9.mrt�dt,qu-ia'folul1: pm�1t dt talis clll1?_qua comparado deinceps faó(i'l!d� -eiTt:' triplex proponjo refolurionis matCr1<E putria.a: en [ub formali fundamento ad £ormalitatem con- .art id qlled coTtupcam eft" & de nOllO éouümpitur, tinentium requihto: nam quomodo aliter p()ffibile - quoniam aut fit requalís_ rcColutio cum eo quod de. foret dati febrem contincntem in qua refoluatur !l0LlO per putredinemaccenditur.) & tunc órillntur D plus quam ele�e(l1r de nouo • niG pra:fLlppOnamI. febres G0I1tincntes,ql1<E fem�er funt in eodem ten?- vdur fundamentl11n portio magna hllmoris putridi3 re,feu in vigore fmnrno parncutansácceffion-is,quas ellills fit refolutio ll1alor quam ql10d per nouam pu- dicit Galenus app-cllari homotonas, arque aci.nalti... tredillem del1atur. Pradllpponenda ergo dl: (vt di- cas,floc ell: in eodem aam, & 'vigore perfeuerantes: xi) prima ilIa portio pl1trida, qua: ftllnmum attjng_� Ii vera ql1�d de 110110 ac�enditur per putredinem, �llm quo comparatio faóenda efr,& refpeéht CllÍrrs , plus fit quam,quod reColu,Hur "generatur fecunda pon {it poilibilis aJia proportio niG triplex addn&a,,· �p�ei�s cont(ne�ti� qure (emp�r crcrcens nOI1)in�- li_comparetlln;¡d id quod aénol1O purrefit & rdol- t"!t"quas anahatlcas, & epaemalhcas,hoc eft aJfurge- 111Wr ex roto quod p,llrridum eft. _ . /' res; & inualefcenres nominamnt • fi vero quod ex Ex quibus etiam Pa.tet, quod febris dieirurfem- .-:""----- p,utrida cau[a re{oloitllr plus fit,ql1a\n quod de nOllQ' per dccrefcens ; non quia per decrement\.1m inci- acp:nditur,tenia fp!=cies febris eontinentistrcatur, piat, id enim, impoffibile e£l,cum dccrefcere necef- ....... [emper decre[cc�s di&a,& grxcC: p.2�acmaaica:non C1rio prx�upponadumUlnm vigorem refpe6tú cuiu� potIe vere, dIe mh rdatas tres fpeCles febrimñ con- diminui temper ditítur;hoc dt , ffC1TIper diminuitur :i-Rel1t�Uln _e�idc�s ell: _, cum fo�um po�t dari aut ' pOa�llal:n lillnmum vigorem perrjngit, in ordine ad �ql1ahs pOrt1? élUS ql10a.refo\Ultu� ad Id .quod,d-e ql1em etiam dicitur in"eodem _t��ore ...rerfel1erar� nouo aecend��ll�,:aut m,!lOr,a�t mmor, & mde non E am femper allgere : ,Se inde fa'lso pnilofophantl11 po{fllnt ere�n m-6 9u� femper 111 eodem tenore)inr, dicentes, quod in febre femper decrefcente, tda __ 'Qut crefc�nt,al,:dlmmuantu� fempe�,eft,t]� �xpref- prima rempor� infenfibilitcr euolent, vt a Medico la Galem do�rlD: 9 ,mfthod� cap,,; ,It pnncrpt(). neqneam agnofci, vt in febre eund tm tenorcm fcr,- ":: �omo�o v�ra �oc lit 1,n,telhgen<l1l�n � �ullus uante, infenlibilia fint principinm-, au gmentnm. & �llelñlegenm ad�L1Xlt , !aclle tamen deduc:rtJ1: ex declinado, & infemper crefcenre , infmfi\)ilia Gnc �leno 9 •. met�(I�I.cap}.1O 9uo re�d�ndo ranonem prinéipium, vigor,& inc1inatio : funt ql�jde� bre obJ1l�am 1n fngldl� �orponbus c�ntInentes �ebres· metre nngce. Ergo ex' Galeno diclt.lll" fc:bClS �e�per crean repl1gnet, drCl!_iNec p�t'redo hU7nbrum _In om- decrefcens,qtlia tempus remiffiofl1S,{cU .cc1mOl.C1o_ nes 1u£ inter in<-�uitla, & aiM tnterftti;t 'tJentM .Iqua{,i- nis Ion giffirnum ea , fi cum aliis relJ'pOFbllS el�l f:- liter 4C cito porrigí iJ1fri$�ao hab-i1u p(}�eft &c.requirit dem accetfionis confera.t,t��cíamíi e� rl:'Jnpom fen- ergo Galenl19- �d ,r�atlOnem fcbtIum contincl1- fihili{1 finto Confiat ex h¡{t.ona adduél� Ga1eno � dum q;¡od humores cito IX ¡¡equabiliter pnt,refiant. methodi Cllp.�. (eIui C()nt.rnente pu.rl�da labo�·anri's. " , lD qLl,:� ",,-,,-..:a;;,�_�..r"'"' / ) "� le :e )- m JS s". Id,' [:.. DE (. r .. ¡e. II- i: It, �� (, .;. I • rn-. - OPVS' L1DA�IRABJLE )OMNIBVS- CO.Llq/O PR"lBDICATORVM OMVS EC In Pfalrerium vniucríum Dauidis Regig� . &: Prophctre. . ATORIBVS, , ¡. • �. .de S_acr£ 71JerJlogiki Profe/fori6tts pernecejfarium.� DECLARA JT.VR SENSVS OM 1ES L T RALI" CIL ct Allcgoricus ,' Tropologicus , & Anagogicus, maxi�a cum ítudcntiurn vrilitare. ,- l::DITIQ VLTIMA PRiE e T;ERÍS RECOGNITA IT ME DAT� " .. . . V \ . )I Sumptibus IOA"NNIS AN t C? N i I H v c J. ,& GVíLLIELMI BARBIER - , I I, ... 0' Spet.tlsetio tribtU �Of¡ flit •. EgreJfus , ple�. PATRIS ET REVERENDISSIMI 2 IN CHR.ISTO D. H V G o N 1 s DOMINI DE S.CHARO, SACROSANCTLE ECCLESL£ ROMANAi TITVLI SANCTtE SABINA( Cardinalü primi de Ordine SanIJi Dominiá , in PoJliUam fuper P [alterium¡ PRO L O G( Y S. G RED 1 M I N I filiz Sion, & videre Regem Salomonem in diademate, quo coronauit eum mater fua in die def pan farionis illius , & in die léltitiz cordis eius. Verbum ell: Salornonis fjJij Dauid Callt. 3' d. Ee dirigitur ad ornnes Cle- ricos, 'magis ad ,!he?logos" rnaxirné �� Re�igioCos. Ipfi enirn dicuntur fil1.4r Sion, ob amons priuilegiums Sz con templationis fafiigium. Erenirn non filij , fed fili�. dicun tur genere fcrminmo , non, propter fexus infirmiratern, fed propter prolis frec.unditar:e£? _, quam debent ha bere in dcétrina vera, m operanone bona, 10 conuer fatione fanéta. Debene nihilorninus infiflere ípecula- Spe'.tllftio in doni. Sic enim interpreratur , Sion , id eft , fpeculatio. tribU$ �onfi· �� in tribus confi�it '. fcilicer , i� labore inquifirio flit. nis, in deuorione oranonrs , 10 filenrio conternplationis. In prime quzritur fponfus, In. fecundo !ogatur. In tertia tenetur muentus. In pnrno loquitur fponCus fponfe. In fecundo fponCa fpon�o. In �e�[io danrur oC cula , & iunguntur amplexus. SICUC dicicur Cant. 3. b. Paululurn cum pertranfiífem eos , inueni quem diligic anima. mea. Tenui eurn , nee dimittam, Sed quia [pon fus adhuc fiat pofi parietem, reípiciens per feneüras, proípiciens per cancellos , anrequam ofcula demur. Yei iungantur amplexus, neceíle ell egredi, �od at- EgreJ[us dH,,:, te,ndens filius Dauid , exclamat, & dicit: Egredimini l¡e�. tili� Sion, & egredimini fapienter_ Eft enim egretTus malus, & en egreffus bonus. EgretTus malus tripartitus ea, id ell , de veris .,d erronea "de permanemibus ad ca. duca , de honefiis ad turpia. Priino egretTu egredt .. tur quis a Deo, fecundo, a proximo, tertia, a fdpCo. A Deo, per fuperbiam. A proximo, per auaritiam. A feipCo, per luxuriam. Primus eft h�retictn'um. Secun dus cupidorum. Tercius vo�uptuoCoruín. De primo. dicitur Cant. l. c. Si ignotas te o pulchrj\ inter mulie res, egredere, & abi poft vefiigia gregum , & pafee hre dos tuoS iuxta tabernacula paaorum , id efi, fubdiros tuos -erroneos iuxta dogmata hzreticorum. Secun do egrelfu egrefIus eft ludas. loan. 13. c. Q.!!i cupidi. tate du�us, abijt, & vendidit Dominum [uum. Ter tia egreiTu egre{fa en nina , Gen. 34. a. Qu� ¡nuema, (orrupta ell a Sichem , filio Emor. Hie egre{fus ducit in :Babylone� , in regionetn diffimilicudinis , vbi non poífunt hymni Dauidici decantad , :ficut fcriptum ell: '1'Jalm. 136: QQomodo cantabin�us canricum Domini, in térra aliena? Vos igitur fili:r Sion , qua: vuleis hym n()s. fiue pfalmos Dauidicos decantare ) qu�rite alium egreiTullil > qui dudt in Ierufalem, vbi lieer, & decet hymlíws Da'uidicos decantare. Hie eli egre1fus bo nu�, qui tripartiros efl :ficut &e malus. Primus eft egref fus de caroe ad (piritu�. Secundus efi de natura ad ea quz Cunt fupranaturam. Tertius, de mundo ad cre)um. De came ad fpirieum fie egreLfus ) per cordis comritio nem. De natura ad ea quz [une fupra naturam , per di uin:r legis medirationem, De Mblndo ad crelum , per corporis, & anim� diiTo!utionem , feu eeiam per con r;e.mplacionem. In primo egreffu , eft doler, & labor. In fecundo, decor, & Capor. In tenia, gloria, & hQn�r. In primo reducimur de inuio ad viam , de ten.ebris ad lll cern. In Cecundo deducimur de virtute in virtutem , cle mal)fione in rnanfionem. In tertio educimur de: labore ad requieql , de exilio ad patriaro. In primo fiquidem egrefIu egw¡\imur de JEgypto. In fecundo progredi n�ur per delertUm. In te�tio e.gredimur d� derert� , & ingredimur terr�� promlffioms. H:rc enlm ell tnplex dieta, de qua diCIt Moyres �xod. 5 � a. D�us H�brre� tum vocauit nos. ,eamus Vlaríl trtum dlerum m foh ,tudinem, Primus egre{fús) & prima dieta, duelt in !la- 8ugoni, C�rd. TOlll'· I l. Hum pcenitentie, Secundus egreílirs , & fecunda dietái ducic in Ilaturn iufiiti�. Tertius eGreífus, & tercia dieta, ducie in fiarurn gtoriz , vel ad �inus contemplarionis diuinz. Primus eft flarus incipientiurn , fecundus profi .. cientiurn , tertius profeéterum , feu peruenientium, In ,hoc triplici Ilatu decantanrur Pfalrni Dauidici vrilirer, & decenter. Primarn quinquagenam decanrant inci pientes in prime flatu. Secundam cantant prcficienres in fecundo flatu. Testiarn cantant perfeéti , feu perue. nientes in tertia flatu. vnde prima quinquagena ter. minatur in Pfalmo pcenitenrie , ícilicer, 'Ffalm. 50. Mi ferere mei Deus: cuius verfus vltimus in iuíiiriam rer� minatur : Vnde dicit: Tunc acceptabis facrificium iufiiJ tiz , &c. Dixirnus fiquidem, quod Ilatum pcenirentise fequitur flatus iuítitie , incipit autern a beatitudine, quia beatitude finis eft poenirentie , medium iuíliria, Secunda quinquagena terrninatur in Pfalmo pceni tentiz pariter , & rigoris , Icilicet , Pfal. 100. Mifericor diam ) & iudiciurn , per qu� deletur omnis iniquitas;' ficut dicitur Prouerlr.v«, a. Mifericordiá , & verlcate re- dimitur iniquitas. Vnde& vltimus verfus fecunde quin- �í quagena dicit: In matutino inrerficiebam omnes pee- catores terre , vt diíperderem de ciuitate Domini om- nes operantes iniquíratem, Tertia quinquagena rermi, natur in I3,J.Idem ípirirualem : Vnde dicit Pfolm. 150<1 .omnis fpiritus laudet Dominum ,quod commune eft peruenientibus, & perfeétis. Sic ergo prima quinqua-' gena, inchoat: fecunda , promouet: tertia , conrum� mat. Prima I ponit funGamentum: fecunda, erigie parie .. tes : tertia , Cuperponit teGtum, & fic confummatur zdificium Cpirituale. In primo egreffu) & prima dieta, quzritur Rex Salomon , id efi , Chrittus. In fecunda rogacur, vt-diximus : Ced in tertio, videtur ,& tene- tur. Igitur egredimini fili� Sion , primo. &. fecundo, & tertio egte{fu'. & vigece Re¡em Sal-omonem in diad� .. mate Cuo ,ficur promifit , Ifa. ¡3. c. Regem in decore fuo videbunt. Videtur aurem Salomon in Mundo, vide. bitur in 1udicio, videbitur & in Regno. Prima vifio efi mifericordi:r : fecunda iuftici� : tenia gIori�. V.nde Beatz,u Remare/vA' díc!c.: I�[u� C:h�illus in exilio chpijllM' '� vlfus eft paruus, & amabJhs, m IUdJCJ'o magnus, & d h' q .� terribilis ,in Regno videbicur �agnus , & .Iauda- j/ o Ie '& bilis. In qualibet vifione ¡pfe eft Dauid. In pnma 6·alM efod' � 'd Co' 'd 'd), Co' • -,¡,UQ1TJ8 () 'VI .. qUi- em !UIC • .Daul ,1 ele, manu l�rCJS , 9u,a n�nc debiturin 1iJ,i debdlauJt aereas porefiates. In vltlma ern: DauJd, d' ' id eft • vuJ.tu deiiderabilis , 'luia ipre eLl in quem mo. Angeli defideram profpieere , ve dicitur I. !etr.1. c. In media erit vcrumque , id ell:, manu fortIS f & af- peau defi�crabilis. Manu forti.s , ad .reprobos.� v_�lm ae1iderabilrs , Old eleaos. Iills fiquldem telnbJltrcr intonans, dicec M�tth. l. r. d. Ire maledié1¡ in ignem �[ernum. lUis fuauirer Joquens , dicet : Venire benediéti parris meí.t percipite Regnurn. Egredimini ergo fili:r SiGn I primo egreffu , & videte Regem Dauid in mundo paruum amabilem, & amate jn prima quin- quagena. Egredimini fecundo, & videce Regem Da ... uid in iudicio iratum , & terdbilem. & til1lete, & hoc in fecunda quinquagena. Egredimini & rertio , & videte Regem in Regno magnum f & laudabilem, io tertia quinquagena. De'primo viru dicir Baruch. 3. d, hi ,terris virus ell:. De fecundo Zdchar. n. c. Afpiciem ad me quem transfixerunt. Decertio in Pfaim. 101. If.difica"- De-triptici" uit Dominus Sion , & videbirur ill gloria fua. Primo qrti- t'onarion.ll,_ dem virus ell: in diademate quo coronauir- enñl ma�er fu. fua, id eit, B, Maria in conceptione corona carnea (0..1'0':' nauit,& nouerca in PaíIione coronauir corona Cpinea,vi- \ delicet Synago�a, & Pater in Refurreél:ione corond glo .. ,ior. Dies aútem' pd�'Ilól: coxpnationis dicitur dies defpoo,.; , � ;¡ fauonü,. bliam diuidune in tres partes, fcilicee, in legem, Prophe tas , agiographa. Legem dicunt quinque libros �oyfl. Prophetas.octo.ícilicer, Iofiie, Iudicurn , Samuel, Id eft. duos primos Regurn.Malachirn, id ell, duos vltimos Re gum.Ifaiam, Iererniam, Ezechielera, duodecim Prophe taso Nouern agiographa , fcilicet , lob. Parali£()men�n, Píalreriurn.Efdram. Eüher, tres libros Salomonis, Dante .. lern, Omnes alios libros vocant apocrypha. fcilicer, To biam , Iudith , Ecclefiaílicum, Sapientiam, Machabees. Ad hoc Iciendum , quod Propheta pluribus modis dici tur.fcilicer, ínfpiratione, officio. confuerudine. Propheta inípiratione dicirur , cui Deus inípirando reuelat Iecrera, feu futura.fie Daniel.fie Dauid, fie Ifaias, fie & Ierernias fuerunt Prophere. Officio Propheta eíl. cuí fit reuelario fueurorum , & mitrirur ad przdicandurn ilIa futura fibi diuinitus reuelata : Hoc modo non fuir Dauid, aut Da niel Propheta , quia neuter miíius fuit ad predicandurn populo futura. Confuetudine Prophera dicirur ) qui ha .. bet víum, & confuetudinern, fecundúm quod Amos ex cufando (e dixit 7. d. Non fum Propbeta, id eft, non ha beo vfum , & confuetudinem predicandi , licet haberet officium.S; inípirarionem. ��a igi��r Dauid, & Daniel non habuerunt officium przdicandisideo apud Hebreos non ponunturinter Propheras, His vi6s,' quia �riplex gj:-' nus hotninurn hie reficiendum eft, & ideo triplex pants neceííarius eft , vramur confilio Saluatoris , & eamus ad amicum,& dicamus ei:Amice.accommoda l'nihi tres pa nes, quia arnic'us meus venit de via, & non habeo quod pan am ame ipfilm:Luc.l I. a. �ia certeQucenterum d� nariorum panes non fufficiuAt his, vt vnuCquifque modi cum quid accipiae. loan. 6. a. Sed ipCe qui in fraaione panís cognItUSefi:LU'.c. 'Vlt. e. Q!li de quinque pa�ibus,.& duobu! pifcibus,id efi,legeJ Prophetia, & Pfalmls, �U1n" que millia hominum fatiauie. loan.6. b. Frangat nobis pa oem iftum Dauidieum, ve cognofcatur a nobis, & roul� tipliciter,vt faciemur -ab ipfo : Et fic fple,ndidum in pani bus benedicel1t labia multorum , vt dicitur Eccl'3 [. e. id ell,ipfum D,ei,Filium" 'lui doélrinal1l 1uafi Prophetiam effundit: Ecel. 2.+. d. Cui eft omnis laus , & gloria in f� .. cula fzculorum. A �en. ExpJ¡cit PrologH4 Auélorü. Prologus Auaoris. fationis,& 1a'titi�l quia in eo tam gloriase �upfit h1!ma. na. natura, quod gloriolius nube�'e n?� potu,� I fiquidem h Verbum caro [atturn elt, & habirauit 10 nobis.Et Heller �;Z;;I�6: faéta en , Regina. Propter quod d�c�tpauid P/alm.IfS. Deus canricurn nouurn cantaba Ubi, In pfalrerio deca chordo píallam tibio C:a_nticum �ouum dicitur , quia,d� re noua id efr, de verbi incamarione, de mcarnan Verbi natiuita�e,de nari Verbi mundana conuerfatiene; de eiof� dem PaaIQoe,de eiufdem fepulrura.de eiufdem defcenfu ad lnteros, & captiuorum liberatione, de illius Refurre aione,de eiufdern Afcenfione _.) de Ianéti Spiritus rniffio, ne ,& de eiufdem Aduentu ad Judicium , que funt de cem chordz.de quibus agit Dauid in hoc libra: Propter quod dicitur pfalrerium decachordum . Et etiamquia in; eo traditur doctrina decem przc-eptorum , quoru m inrelligenria & operario fuauem faciunt melodiam,ficut dicirur Eccl. 40. c. Tibie , & pfaleerium fuauem faciunt melodiam , & fuper vtraque lingua fuauis. Ex iam diétis patet , quis fit auctor huius libri , fcilieee ,.Dauid, manu fortis ) & afpeétu defiderabilis , Iecundúm quod inuira- . ttateria libri mur ad ftudium leétienis fimul , & operarionis, Materia libri.efl Chriíius inreger.id eil,caputl& membra.Iponfus, & fponfa ; Chriftus,& Ecclefia, cum fuis ccndiciooibus, Istentlo Pro- flue prcprieraribus. Intentio Prcpherz , eft in Adam de ... phet&. formatos oílendere reformaros in Chriflo, per fidem de cem priorum chordarum , & per operationem pofierio- rum. Modus agendi talis en¡{)aucus eft in v.crbis, multus Modus aged;, in Cententia: <lEandoque loquens de capite per fe: Ec. hoc tribus modis. modo fecundum diutnitatem , modo fecundum humanicatem, modo fecundum tranfurnptio� flem , atrribuens Capici quod efl: membrorurn. �ando que loquitur de membrisper fe, ('lOne-de Apofiolis) nunc de Martyribus, nunc de Confefforibús, nunc de Vit'gini bus,nunc de Anaehoretis,nunc,de Pr�latis,nunc de coo- . tineoübus-, nunc de coniugatis, nunc de bonis, nunc de malis. Q.gandQ.!}ue loquitur fimpJ de capite. & de mem- Parttrio ¡¡brio bris. Partitus eft liber in eres par,tes,id eft,in tresquinqua genas ,fecundun;l. triplicem fiaeum hominum. Ornne enim genus hominum hie pafcitur& doceem. ln prima quinquagena pafeuntur incipiences, pane hordeaceo. In fecunda proficientes pane téiticeo. In tertia perfetti fiue peruenieotes ,pane fimilagineo. Primus panis ell: iumeri� torurri.feeul1dus hominum,tertÍus Ange�orum.Diulditur etiam in quinque dlftinétiones, fed tamen vnus ellliber, propter finis, & intentionis, & materi�vnitatem. Vnde Aug. In triplicato autem quinquagenario, triplicis pecca_ ti:: remiffio,id eft, cordis" oris, & operis,& ipCa Trinitatis vnitas delignatul', qu� totum hoc operatur. Sum autem ..ver[us bis mille ducenti rex. In quo numero eriplex per feétio demoDfiratur. Prima eft fenarij qu� pertinet ad poenitentes. Secunda centenarij�, qna! pertinee ad pl'ofi .. deotes. Tenia eft rnillenarij, qu� pertinet ad peruenien- , tes. Binarius getninam fignificar charitatem, qucr totum informat. Vnae dicitur in verfu : Tres quinquagenas cantat Dauid ordine Pf�lmos. Ve.rfUi. VerflM bu mille, bis centUm [ex eanit ille. Vt fts perJeéteM gemino formatus amore. lncipiendo, progr.:'.undo, -perumiendo • . Titulus talisefi:lncipit liber Hymnorum;fiqe PfalmQ rum flue SoIiloquiorum Cuius ('ornpoficionem, & ratio "...· .. 1 ¡.,' nem dixlmus 10 Proce lio. Vnde notandum, quod .ficut ""t,.115 turl, . fi' I fi' . . ' 111 tabernaculo May 1 aup ex Ult tentorIum. Vnum 10 in introicu atri j ,per quem ere¡ e jngretIus ad Ta�ernacu" lum. Aliud in ¡{'maitu Tabernaculi,perquem erae ingref [us jn Tabernacu19rn , & vtrumque quatuorcoloribus texcum,vt dicltur Exod. 38. Jta ad huncmodu� compo- [Itor huillS libri,dupiex fecit proremium, quafi duplicem ingreífum , vnum ad libtum, alium in librum. Et vtrum 'lue condnet in fe quatllor" quafi quacuor coloribw di. . l1ioguatur, Primum prooemium, quod eft ingretfus ad Ii. brum , �ontinet caufam nominis, id eft , q�are líber ifie Pfalterium, vel Soliloquium dicatur. Et racionem quan4 tiracis,id eH, quare COt PCalmos,id ell, centum quinqua gima comineat.Et caufam dilHnétionis ,id eft, quare in tres quinquagenas difiingu�tur. Er ca,�[atn freq�entati? nis, id eft, quare plus e:rtens proph{:ws pr9phetJa Dauld ia Ecclefia frequemeeur. Et dicitur proremium ilIud in� gre{fus ad librum,non in librum, quia his 'ccgnitis parum de {en[u., & continentia libri nobis aperitur. secundum . pro<rmium, quod eft ingreffus in librum, fimilicer cond. net quatuor, fcilicer, titulum,materiam, intentionem, & modum agendi. Et hoc dicitur ingreífus in librum , quia his cognitis eá qucr in libro funt alíquatenus elucefcunr-. Sed oricur quzHio, c¡)m Dauid dicamr, & fic:eximius Prophetarum,quare apud Hebrzos nen ineer Propheras� fed int�r a�iographa c�mfq�etur. Hebrzi fiquidem ;Si· ��:�,t,�",�tt,,t,��&-t?�* PRO LOG rs SANeT! 1 E R O'NY M I Presbyter; in Pfatteritlm inúpit . Salterium Romz -dudum pofitus emen daram , & iuxta Sepruagima interpretes, 'Iicet curfim , magna illud ex parte corre ... xeram. Q!!od quia rUl'Cum videtis 8 Pau -1a,& Eullochium fcriptorum vjtio depra uaeum , plufque amiquum errdrem quam nuua �ne�lenda�ionem valere, cogitis vt veluti quodam nouah fct£fum. la�n aru�m exerceam, & obliquis fulcis renafcentes fpmas eradJcem , �quum effe dicemes, vt qlo.JOd crebro male pullulat ,.crebrius fuccidatur. vnde confu�ta prcrfatione commoneo ,tam vos, quibus force labor ifte defudae, quam eos qui exemplaria ifiiufmoru hab7r,e vol?erine, v� qucr diligenrer einendaui, cum cun. � dIlIgencia tranfcnbanrur. Nocee fibi vnu[qu;fqu-e, vd lacentem Iineam,vel radiantia figna,id efi,vel obelos.vel afterifcos, & vbicunque viderit virglliam przcedentenl, ab ea yfque ad duo puntta qucr impreffimus, fciat in Se pt��gln.ta tranflatorlbus plus haberi:vbi autem ftelhl'íi mlhtudmem pel'fpexeri£ ) de Hebrzis voillminibusaddi- . tpm:nouerit :l'que.�fque ad duo punéC�, iuxta Theodo [IOOlS dLlntaxat edmonem , qui fimplicitate fermonis a. LxX .. interp�eribus n.on difco�dat. H,zC ergo & vobis, & fiudl.ofo �Ulqu�/eclffe me �c,lens,non ambigQ multos for� qm vel mUldla,veI fup�rcllio malint contemnere vi den prcrclara, quam di[cere, & de turbulento magis duo, . quam de puriffimo fonre porare. Prologm S.leronymi ;,n Pf!&lterium explicit. REVEREN / Ffalmus I. :REVERENDISS.IMI IN G'l;lRISTO PAT R I S E T D'O M I N I, .0. HV G O N IS D E S A N e T o C.H ARO. Sacrofanébe Eccleíie Romane ,Ticuli Sanét� . Sabina! ,Cardinalis prirni de Or dine Dhli. Dcmínicí: Poftillft fupar Ubrum jiJmn�rHm, flue.·PfolmQrum., . 'Vel SolilruJúiorurtJ Incipi». . ,E X P O SITIO PS A'L M. [. EATVS -, vir .qui non.abiic,&c.] PCa16 mus HIe titulum non habet, quia ti tulus eius non ponitur inPrologo.tcí licec,libri Soliloquierum, nec.eíl, nee inuenirur in Hebraica veritare. Pral .. rnus iíie titulus eft huius libd,& ideo '. dicicurinfra Pfalm. 39. In capite libri .fcriprurn ef] de me,&c. Intentio P:ophe[�.eíl, vr infer met nos Deo. Hoc autem fit per v.lrtutes)eor�m finis elt .bearicudc. Ideo a be�titJldin,e .i ncipiens., dim ( Beatus .vir, &c. ] rOperis. �i no� a�iir:)�p.:" I rando.in cantillo nnpreru, ,,rtn ,immunita" J Co.rdis,Et!n viá peccatorurn l'te a peccato '. non fieele. " triplici,feilicet. I Oris.Et in cathedrá pefiilen- · . l tiz non fedir, . 'I In bona :v..oluntat�. Se4 in l�ge Domini volun- , tas,eius. In meditatione 'legis diuinz. Rt io ;le.ge·eius II m, eclieabitur,co, ntinu,e,fcilicet, die· ae notle. , .,In b'ona Q,peratione� Ee erir tanquam lignum , Beatitu- . ·quod ,plantaeum .eft: fecus decurfus aqua- do aueé{ �um. S�d ''luía nihil va,le� o.pus fine di�cr� ,confifiit J ,tione, addlt. '�9d¡ql�\1(l) fuum dab, It In il,l fex..· tempore fuo. . In bona locutione.Et folium eius mm de.fluec, I id ell verbum non deorfum fluet. , In per(euerantia. Et omt\ia qu:rcunque faciet Temper prorR,erabun.tur., per perfeu�r,an_tia1Jl '1. �:profeQ:um.. . < �siOlfircr'AfRUentla temp,oraltum, 'FJalm .• 143- BeatuJ;U dixerunc po,pulu.ro, cui h.re {unto . , ¡Vi�. D�::ctrz,fcilicet,�r�tuita.Matth.r.a.Bea- £{l bea- - tI pauperes fpmru. . titudo. Patriz,Luc.J�.d. Beatus qui comedent pane� , _ in Regno Dei. . r Vitare ') (Futurum, ibi : �.i I \ non abíir in con- , j tilio impiorum. Planger,� )- Pec; -<J Pr�eeti;l,lm, ibi: ·Et I catu m Vla .peccaro- • fum non fietic. Ad hane Non puhlicareJ 'f PrzR!ns, ibi: In .ca- beatitudi- rhedra pefiilen- ' nem exi--< l ti:r non .redit. 'guntur de'j V,eUe bonum 1 (In lege pominivo.· cern qu:r I I lp.nta� eju�, habentur Scire bonum 1 Medirabitur die ac Jn ordine. I noae. Poife bonum ¡Eric canqu.a lignum I quod planratú el} >l,bi � fecus decurÍus a- . I I quaruffi , gr¡¡ti� .• Oper� ex�qui. Fruétum f!.lulU da- bit. I'Dircretio I I In tempore fuo. M�dr:fija ver· , Er folium eius non borum , defIuet. lPacienda .) .' l<?mnia.qu�cullql1e fader pro[per,abuntur,qula p_er pa�lentlam etlam aduerfa reputancur profpera. . � P�nit�ntium Item quía P[almusiUe' Nota fiatum Proijcíemium eft ti�ulus huius libri to_ , Perfettorum rius, idea hie ofiendun tur tria de quil'us agitur in hoe libro, fdlicee, flams pre_ ilitentium,ttarus prQn.cientium, l1acus perfeétorum. Sta '�hs pcrnieemium notatur lbi: [,J3eatl¡ls vir. �cztera.] fJúgo7l� C;ard. Tom· ¡ l. . 'Ee quia, .ve dicit Gregor;1M,in prenirentiá fllnftl.llo"né<.TC, -faria.ícilicer.comminenda relinqueresS; comrniffa defle, re : Poeniteneia enirn , ve air idem GrtgoritM.'·efi cornmiífa -flere , & tienda non amplitls commirrere s > Ideo dicit: [ .. Beatusvir quinon abiir ] a·Deo in region-em diílimili , tudinis.peccaca peccatis addendo ,leremi&')' �'g. �.am vilis fa,éta es nimis.iterans vias tuas.] In confilio] id etta 'ad confiliurn [impiorum ] hoc ruggereneium .: HequibU's ',lob 2.1. b. -Coníilium impiorum lange fie a me.�Hoc,e!t, quantum ad illud Gregorij .• Benda .non ampliús commit- .rere. Sed .. hoc non fu.fficit ).ti in his que cornmiíic tet'!'ia. neat, vnde hoc remouer fubdens-. [',ft in via peecaeo .rum ] quam iarn intrauetar , ( non Itetit ], fed.per pre -nicentiam-reuerfus efl. -Hoc-ef] illud Gregorij , ccrnmiíia .flere. (hIod manifeílar conformando -volunrarern vo- luntaci 4i1Uin�. ,vnd�Jequitur:Sed in-lege Do mini volun .tas.eius, Secundus flatus en proficieneium , qui norarur, ihi: r· Ee erit.tanquam lignum quod plantaturn eíl , &c_.] .quod , fcilicer , fernper crefcu dum .eit in 'vigoFe:iuuen" turis, Tertius fi·atus efl.perfeétorum.qui notátuf,ibi : [Et fo- .lium eius non defluet : J Q!!ia , vt dicicur Iacob'1. a. Si quis in verbo non offendie, hie perfeétus eí] vir. Agic etiam in hoc libro de peená malorum , & gloriibono_ rum, & remouet a malis ílacum poenirentia , ideo dicit; [ Non·fic impij , non fie J quia mali non fugium confor .rium malorum, nee conforrnanc volunearem íuam volun, tati diuine, Item rernouet it malis Ilatum-profictentium, .cúm dicit: [Sed ranquarn puluis] ·qui tlerilis ell, [ quem . .proijcit ventus a facie terree : J Ecce inconüantia contra perfeueranriam, Itemremouer a malis fiatum perfecto. rum,ibi: [ Ideo non refurgunt impij in iudicio.] Sap.3. b. Iudicabunt Ianéli nariones , &c. fupple :) non irnpÍj • I. COr.:1.. d. Spirimalis homo iudicat omnia.& ip[e a ne- mine iudicatdr. Ad vlcimum ponie cau(arn glorificatio-. , ._ ... ,n.is uonorum • ibi : [Qyoniam oouit Dominus.] id eft, Trz�ltC¡fe:ex;-.. approbauir,[ viam,iufiorum.].Poll ponic caufam damna� pamtur fflrii� ,tiani,s. m.alai-um:·: [Ee iterimpiorum pC!ribit] rcilicct, quia mltf. viam eqnunnon nouit "id eft, non.approbauir Dominus. .Et notandum quod trjplicit�r exponieurPTalmus ifie,Ad liceram de Iudzis, qui con.tra voluntatem'Dei defcende- runt in .iE.gyptum,lerem. 13. c. Item allegorie� exponirur de Chrifio. Moraliter yero de viro i,uno. De primo .ergo ,dicit. � ·BemIS vir" .&c.10 Aa literllHf i N e I PIT LIB � ·confil.io i1J)p!orum ] -4e ¡uflÜS. Iud.eor-um , qui de� H ¥ M N O R V M. fcenderum -in JEgy- . p;tum. 1(",. 30. a. VZ STYE P SA. LMO R V M, ·filii aefel'tQres, dicit !Vd .soliloquiorum" Domiqp,s"vt facerecis ·c.on.filium, & non ex. P S A t 11. I. me ,qui ambularis v( ¿e[cendat-is in JEgy- . b' ptum. :Sed fuenlOt i1- B�at:os a", \f'1� q�u ll�n ah- 10rum eriagenera)qui- llt Ul cafillo e ll'Qplo[Um ·dam enim eiC eis def 'cendenmt ln �gy- _ptum,& ¡bi roanferWlt: Q_tJieaIN deCcelJderunt & red ie r.lI:nt: Qyidam alios intrare coegerunt. Primum remo uet a iufiis ,ibi : [Q!_i non abijt ] Secundum, ibi: . ti Non ttetit ,n.. .4.. Allegorice expanjeur hic P[a{ml:ls de Chrifio. te Bea. A�/g·. '¡;;11 tus vir, &c. ] Et iallum cit. vr ah ipfo .incipiat liber ille� cb'rtflp.. � in ipro terminecur, ibi: Omnis rprrirus la!Jdet Domi· num: Ipre enim ell principiUlTI , & t.inis. ApOC:llJ'Pf. l. b& & 'Ultim. C. Ego fum alpha & omega. Et commendaE- eUln Propheta tnpliciter. Primo, ve Imperarorem, ibt: Ccmme.nd�� [ Beatus vir ,&c. Se.cuod.o, ve viatorem, ibi � [Et in via Cbrtjh. peccatorum non free it. ] Terció, vt doé1;orem , lb,; : Eli in cathedra pefrilemi:r non fedit.] Commendat eum de tribus, fcilicee, a [cientia, a bona vita, el rana do- ltrina. De primo dicir : [Sed in lege) &c.] De Cecun _ Alia r Com do, [Et eric tanquam lignum.] De tertia dicit; [ Et fo;;. men:dttti.O. Jium eius, &�.] De pl:i'!10 dieirur..1t Beatus vir, &c.] '?rou.2.9 . .h. Princeps qUI hbencer audIt verba mendacih , A omnes ff.dni- M.oraljcer eX'poni�u.r d:e vim iuRa., a Beams vir, &c¡ ,AÍoralim _ di I�pl0rL1Il1 ] tnum Intmlco.rum, nothorum ,,,ml1tldi, car '7;JiroU1lc¡ nts, & d:rmonqm. �oní1IlUm �amj� eH qua:rere volu- ...... prates. ECfl. 18._�i. SI pr�lles .a�t�� CUd? concupircentias �uas, faclet te m gaudmm lIllmlClS tuis. Hoc efl: confi- hUll� fenum contra Sufannám. Dan. [3. b. Commircere nO�lfeum. P�r SuCannam qU4E.\auabat: fe in pomerio) fie �nIficatl1r amma ndelts ) qure m ardor» poel'lic�nti� re lalo a 3 ;f uat. 5enc§t Pfaln1l1S I. � t Non iterie] Tert,i!l.!1,.,¡bi:rN�n redit] Tales acquieue runt lezi Dei. vnde dicit. [Et m lege, &e.] Veut.l7. d. [ Non �lu¡tiplica�ir fibi equos, nee reducer pOpU{Ull:' in JEgyptUITI, [lit em £al�quam .llgnulTI,-&e.] y,nde ad lire, ram de illis qui defcenderunt In JEgypcum, OICl[ ter.vt s: \Malediétus qui confi- d:c in homine, & po nit earn em brachium fuum. D. Ec folium A Omnes minillros ge Domini voluntas eius, & habet impios ,'P!;¡lm. in d lebO'e eius e medica ... lOO. Non habitabit in medio dornus mere, bitur f die ac node. Ec erie qui facit íuperbiam. g tanquam lignum quod s«: lO a. Secundürn planraturn eft Iecus deem iudicem popul., fic & Ius aquarum.quod hfruallLU mini/hi eius l.. Reg. 8. b r d. Iofaphar qui inter Iuurn i da it in Iz. tépore iuo. prerarur Domini iu- • diciurn , erar coníiliarius Dauid, De hoc Bern. ad EllBe nium Papain. Non dico (anum, dolenrem lacera, De Ie cundo dicitur..» Erin via peccatorurn 110n ílec'[ ] Sicut ill! de quib. Exod, I j'. b. Fiant imrncbires quaf lapis, do nee perrranfear populus CUllS Domine. Chriíius autern in hac via non fietie p(?i. 13, Exulrauir vr gigas ad cur rendam viam. i», 14. b. O!_ure quali colonus fururus es in terra, & quaf viator , &c. De tertia. bEe in cathedra peílilenti�J ve! deri[orutTI,alia litera r non Cedic ] fYLI.re l. c. Erac doeens eos qu;¡fi por�'ltatell� h;,bens , non .ficue Scrib:r, & Pharifa-i , rer. 3. e. Daba vobis p.allores ÍIIXta.. Ci'l'h.'¡";t ¡, cor meUm, & 'parcent vos fciencia & doarina. Ee did .ft .�/:·;; .,;c�� rllr cath�d:a peailenti,a:,cri�us modis. Erraren: �oc�ndo, turtr!h!!4 �o� vt h:rreucJ. Ad malum JIlcltanqo?vt f"lfi.Chnlham, Ma- d;· lum exemplum pré!'bendo, ve malI Pr:rlan. De hoc lel'em. "". 42.· e Ecce ego ad te mons peftifer , ait I}ominus , qui corrumpis vniu'erCam cerram,& exrendam manum meatil Luptr te. Sicuc in pJat. )4.'Extendit manum [ilam jn recri buenuo. Apoc. 9. a. A(cendic fumus pucei , fi.cm fumus fornacis magn�, & obfcur;;¡rus ell Sol & aero cSed in le t{�,�e� Hic,v� �jaum �tt,�o�l.nenda�ur a tribus,í. fcien tla1vlta,doarma, A [clentla,lUz:[Sed In lege] Deut. t 7. d. PoHquamlederit in lolio Regni fui, del.cribet fihi Deute ronomium legis huius in volumin.e. Hoe eH e'ontra Pr�. laiOs naChos, t. 7Ji7.rctl. 2.3. c. Dderum in manu eius te nendam legem,& conniwenmt eum Regem. d Et in lege eius] Prou,. 8. d. Beatus qui audit me, & vigllat.d fares meas qumidie l! Medicabitur , ] ECCI'14' d. Beams vir qui in í.1pientia morabirur,& in iyílitia u1editabitur,& in ren fu cogirabit cir¿'umlpeét�o....'1em Dei. I Die a� �oé1:e] i� prorperit�te,& in adu.erutare, ¡[a,'H.�. Si qU�rIC,IS, qu:rnte. gEe ent tanqlJam hgnUlll, &c,] HIe cOll1l1lendatur a bOIJa vita. Lígnum cognofcirur per fru £tificationem. Seed amequam ferae t¡'uétum,oportet qllod planretur. Plantatus al1tem fuir filius Dei,quando vnirus ell human:r natlH'é!', 1 �cob I. d, In manCuecudine fufcipice infi�um yerbu,m , quod,pote.n raillal'� anj,?a'� ve�ras, & fie fm�lficalllt: Prou. 3. c: LrgJum VIré!' elt h15 q�1 �ppr,e. helldetmt eam,ld etl, [¡¡plenCJam. 'A/JOc. 1... b. Q.,!!l VlCent, dabo ei de ligna vita',Ezcch. 17. g. Teneru� di(hing,a!�., & planeabo f'upel' monrem excelfum,& emmencem,tcllI· cet.beatam Virginem: . . _. . h �od fruaul1i [uum! Id elt,carnem e6brlem.i Dable] in c�na.Hullc fiuélum foliapr:rceiferunt,fagnústypi- ' cus,quia regalia pré!'ce�en�nt Sacramenta n?uíl'\ legis,lf�. .<j..a. Er: fruétusrerr:r fu blll1'!s, Ve J fm apm)01lffionem Spl ... rims fanéti,loan.1 6. b. Nifi ego abiero, & ca:tera. ' k In tempore,] Ceilieee, Paílionis. , Moral. / & in a via peccaronun non Iletir , & in b cathedra pelli .. lenrise non [edit. z 'Sed in le- A Ee foliJm ... uae. Senes, funt caro, & fenfualitcls,qu� dicuntur le nes, ao effeUu. Hoc ell: confilium Vagaonis. ludith. n. c. Dixic Holofernes ad Vagaonem Eunuchum. Vade & fuade Hebr:ram illam,vt fponce confenriat habicare me cum. Etpol1 rubditur:lntrallit Vagao ad Iu�ich, & dixit: Non vereatur bona puella jnrrare ad Dommum meum. Holofernes ,rnteíDretatuvfnfirmam 'litulum faginaeum, � 1io:nifiea't Diab¿lum, qui Caginaros pinguedinlrCharj,. .. atisl:"� infirmar. Vagao, inrerpretatur ipfa vallis XllllJlllS, & fignificac carnem defiderjis :lfluanretn. ,ludirh,' interpretatm confitens , vel glorificans , & figntficat [pl ritum , P(t{[m. 150' Omnis fpiricus lauder Domiollm. Irem confiiium 1undi ell: multiplicare diuidas ,fpoliare innnoxios, vindicare iniurias propria,s. De hoc 3. Ref. J 2.. b. de confiJio adoltCeentium. Gen. 49• a' In conti lium eorum nOI'1 veniar anima mea. Item confililllTI ()ia �oli eH apperere dignitates. Hoc dt confilium Achito- pheL t. Relrlm I7. a. Et lnrerpreeann ruina frarris , feel. 37· b. A coníiliario magno ferua anirnam [llamo Erel. 2.3. 3'_ Domine parer dominator vira: mete , ne derelinquas me in cogiraru , & coníilio .illorurn. Propter hac erg() dicit: [Beatus vir qui non abiir in coníilio impiorurn, ] Sequitur. a Er in via peccacorum non aerit. ] De hac via dicirur Ee{�ef. 2.I. b. Via peccantium complanrara e11Iapidibus, & In finern illorurn "Inferi ) & renebrz , & poene. Sap. 5· b. Laflari furnus in via iniquitaris, Et in Pftlm. 34· Fiat via .illerum tenebrz , (Q lubricum Greg. in Moral, Via,peceatorum renebrofa eft , & lubri ... ca, ve Icilicer, pe,r tenebras gUo ire debe-ant non videant, & fi videant , m VIa propter lubricum fiare non valeanr, ' _ b Er in cathedra peftilemix non fedit.] Ad ¡¡reram , pe .. íiilenria éít herbarum corruprio , t1UX toturn gregem pafcenrern corrumpit, & conrarrrinar : Et.íignificat rna .lurn exemplum ,malam deétrinarn s prauum indicium, In cathedra ergo peHilenti� íedcnr mali Ptarlari , doéte res falíi.iudices iniqui. De rnalis Pra'laris.prauurn exern .. plum przbenr.bus . :A1.:ltth. 23. a. Super carhedram Moy .. fi Iederunr Scribz , &.Pharif:ri : Omnia ergo quacunque dixerint vobis , feruare , & facire , [ccundum'vero opera eorurn nolir e facere. Et oJctf 5'. a. Laqueus faéti efiis ípe cularioni, & ficu!: rete expanlum fobrer Thabor, Ele fal .íisdoétoribus :'f:1:"ccb. 13, b. Eric manus mea, id eit, vin ... diéta , air Dorninus , Cuper Prophetas qui videnr 'vana, :& diuinant mendacium ,in confilio .populi mei non erune ,,& in Icriptura popull mei nOl¡..[cribentUT, nee in .terra Ilrael ingrediencür, & fcieds 'luía ego DomihUs� eo quod decepcrinrpopulum meum. Et Ifa. 9. e Difper- . aet Do_minus ab rfrad caput, & cdudam) longxuus ) & honorabilis ) ipfe �fl: caput) & Propht:ta docens menda ,.du� , ¡pee en cauda, �t.de iniquis iudicibus EZfch. l�. d, V lo_labant me ad populum mf:um , pi 0lner pl1gillum . . hordel , & fragmernum panis, vr inrerncerem animas qua;' non moriumur, & viuificarem animas qua; non ,viuunt ) Dan. J 3. a. Egreffl ell iniquic<ls de 1iabylotle i -n-niori�urs iudicib�s " qui yi.debamur regere PQPu .. -Ium meum. De hIS tnbll� dlCltl.lf Mich. j. d. Princí- -pes eius in mU.F1erib'tls !u.clicabant ,& Sacerdotes elLiS in mercede docebant ) & Pl'ophet� eiu5 in pecunia diui .. naham. .c Sed in lege Domini volut1tas eius J ve velit quod fcri ptum'elt in ea, & qnod prohibitum eft non velie. d Et in lege eius medüabitur die, ac noae J vt fie ani� mal, ruminans , quog Colum mundulll erat in lege, Lr::Ult. I I. a. gEt erir taoquam .lignum quod planraUlITI ell: CeeLlS de� Cur[�IS aqnarum].grati�lt,Ul1h lacrymarul11,¡(a. 6. d. frie in afre"f!onelTl,{icllt Terebinthus,lob 29. c. Radix mea ¡¡per .. ra dl: [eeLls aquas. lob 8. b. Nunqllid vir-ere poten fcir pus ab�qlJe humore ',aut. cre�cere eareaum, fine aqua? Sed qUIa cre(cens fic In vmu�lbus ,debet edam fru&i� ficart in operibus, Ideo feguirur. h Q,yod fruélum.] boni operis, Mtltth. 3,C, Omnisarbol' qu:!' nOI1 facir fi'uaum bonum, excidetur. Nota fingula ve1'oa, [ Fruau,m ] non �o!um germen cogirationis ) aut fiorern pl'op<:,fi!:1 ?,am foha verborum [fullmJ in Ie ,fcil. non tanrUITI m flIlIs,Matr.6,d.Q!:lid.prodeíl homini,fi vni. -uer(ul1'l mundum l�cretur, anil11:l vera (jJre detrimentum l'Jtl,a.clln1(a.66.c.Sl ego quigenerarionem cxteris tribuo, fiel'111s ero? i Dablt] voJuntarie faciet , non coaéte 2.. Cor¡�th. 91 b. Non ex triftjtia,aur ex neceffitar e : Hila: rem. ��Im dacorem ,diligir Deus, Matth. 10. b. Gratis ac cepl/lIs, &c. k In tempore íuo'.l Tempus vniufcuiuCquc ad operan ... , d,llm)e� pr.:rCens vita, Joan. 9. a. Meoporret operari opera .elus 9U1 1TI1fir.me,donec dies e11:,venit 110X quando nemo pore-It 0p,eran. Ercl. 9. c. �IO�CUl'lque facere potelt ma n�s tu.a, 101lan�er �per�re , q IJla nec opus, nee rarjo"oec fClentla.�ec [aplentl� em apud lnferos ) quo tu properas. Tunc emm non em temp��� da�di, fed �eeipiendi ) 2.. �ort', ': b, Omnes nos '!1a?,feftan oporret ante tribunal lUoros, vt rcferar: vllu{qUJlque propria corporis s prout: gclTit filie bonum, 1iue malum. Dicit enim Dominus in . j;[aL. 74. Cum aC(,tpero tempus, ego iuHitias indicabo. ErcL. 2.0. c. Ex ore farui l'eptobabit'Ur r;¡(abola, non enim ¡dicit illam in tempore fuo. Ve! pordl did f Fruétum fuul11 dabie in tempore fuo. ] contra hypocrir;¡s, <jui non , dane opera,. fed. vendlmt pro prr:rio humanx laudis. Matt:6. a. Am�n dleo vobis, receperunt mercedem [uam [ E� I,n te�npor� J. non r fuo] q�ja mólí!o non ell tempus reclplt�ndl,vt dlxrmus,fed dandI, Eccl. 2.0. b. Hodie f�ne� ¡ ra'tur quis. & eras cxpetic , odibilis ell homQ huiu(i110di. 'fo Item, :Allegori �l.tdeci �1·tfe,Cl C(j'1Jeor� cum F.,u lio. neati ) Píalmus I. 4 � " El' folium eius non defluet ] id ea, quecunque diéh. fuerunr de ralibus.non erunt irrita. ,Allegoric? A a. Et foliu,m ei�s,&c.] Ifiud allegoricé exponitur de . Chritto [Folium eiusjíd eíl, verbum. hNon defluetjid eft, non cadet a veritate per mendaci1J.!!l. loan. 17. c. Sermo al.tdecidet. ruus veri�a.s elUré Et a folium eius non b t de �l.tfc:cerir. nee ab vrilirare.se, fillet & e omnia quoecungue'+ 47. c. Non definer . ' I folium ex eo.id eft, facier proíperabuntur, Non fie; v.erbum, & fru�lls d impije non iic,(edftanq\.lam �IUS non. deficient puluis g quem proiicir ventus Id eft, vtiliras. ibi4. h a facie teme. i Ideo non re- Fructus ems In Cl- .., . . . bum,& folia in me- furgent Impl) III Iz. iud: CIO , dicinarn. Item nee a neceflirare. Vnde de illo poterat dici illud Samuelis. I. Reg. ,. d. Non cecidie ex omnibus verbis eius in terram, Jtem nec a virtme,vel efíicacia. I(.H.d. Verbum quod e gredierur de ore meo non reuerretur ad me vacuurn.Irem "fIee ab i.nce�ti?ne.P/88. QE� procedunt de labiis meis , non faciarn Irma. , e Er 0mniaqu:rcunql1e faciet,profperabuntur.]conrra Ter, I re. V�. mihi mater mea.vrquid :genuifti me virum rixa 'VIrum diícordie in vniuerfa terra?Ergo ipfe fuir in aduer, fte�te, non ergo quacunque fader profperabuntur.Solur. h�lU.s habet�r in If.� � .d. Profperabicur in ornnib.ad qu� mif illum, fCll.ad redimendurn genus humanum, patien- 8r1.oral. do rribulation-», >f. I.te� fimilicer exponitur moralicer de viro iuao. I! EtfGllUm eius,]i.vr.!rbum. b.Non defluee ] id eft, non erit oriofum.Gr.Otiofum ver bum eft, quod caret alit rátÍone ¡ulh: neceilicatis, aut in. te�t¡one pi� vcilitat:is .. Sic· ergo non defluee, fed eric aliis vrlle, Vnde Ez.ech'47.e. Fruéhs eills erit Ín cibum, id eft, hor:ra upera & folia eius;id etl,verba ad medicinam.Et no ra 9u�d in'quibufdam défluunr fruaus ) id eft, opera & folta,ld eft, verba, rcilieer in malis.Joan. 3, d. Q.!:! i de terra �[t,&c. I[ai.29.a.l-lumiljaeeris, de terra loqueris. In qui bufdam �ero frut!us,&-non folia, feilieet in Theologis. Item. folta n0.n dell.uunc in �ftate, f�d in hyeme. Sic & mulel runt qUI bona verba habent in profperitate,fed ma- , la & defluemra 1:n a duerficate. C(}neortl¡� Pf. e Et omnia.qQ�cun'qu� faciet] Ecce fruél:us. [Proípera· tttm Eu�nge. bunt.ur.] Ro�.8.e. SClmus quoniam diligentibus Deum 1io. omma coop�rantur .in b?num , his qui [ecundum propo� :fitUITI . yocaq fum f;an�l •. PofTum h�c qú� hie dicuntur de B. VIro, �oncor,dan eIS, qu� dicuntqr Mat.5.a. Bead pauReres,&c. (Paupere� fl?iric? Hoe en [Beatus vir qui non abiit in c.onfilIo l_rpplOr�m]djcen.tium. P�. I, b. Omnem pre .. tlOfam fub(��n�lam repenel1'lUS, Jtnplebimus domus nof1rasfpolusJorcem mitte nobi[cum &c Mires,q.lli Jibe-nter dimirrunt iníurias. H�c eft [ in via p�ccatorum nOll ttecit.] Non enim exire poteH de Vl� p:�catorum)qui non dimitrit.Mat.6.b,Si non di , l�lt[erlCls,&C. Ec.:z.S.a. Relinque proximo tuo nocen. ti. te,,& depreeanti [ibi peccata [oluemur. �t luge�t. Hoc ell:' [& in cathedra ;peftilentia: nonfedl�]Secul1d�m G_l. i.non dedi� aliis exemplum peceandl,fed premtentla-,& luO'endi peccata. Qg--i efu�il�m & liriun� iulliciam. Hoc ell [ Sed in lege DomJnl.volumas elUsJquantum ad effeétum efurié- Beati • tem [Et In le�;e eius.meditabicur] quantum ad intel� � leaum fitiemem. . Mifericorde� Hoc efi [tanquam lignum quod planta tum en [ecu,s decur[um aquarum. . Mundo �,Ql'de: Hoc ert[quod. frutl:ú Cunm dabit in té pore (uo.]Bonus homo de chefaul'O,fc.cordis profert �ona,:VM.lz..�. Item M,lt.6.C. Si oculus tuus, id eft, , mr�ntlo cord!S fuerir fimplex,comm corpus tuum h�cl�um em,ld ell, opus. ' PaClfiél.Hoc elfl[Et f?li�l� e�usJid ert,verbum[non de fl.u�rJProu.J7 .�.Q!:!1 dImn.m aquam,capuc eft iurgio_ rum.]ac.3·a.Lmgua modtcum membrum tZlt,& ma gna exaltat. �i per[ecutionen: pat!tll�ttJr,&c. ] Hoc eft [Omnia qua:cun9ue faCler prolperabuntur] per paticmiam , qu� faCIe aduerCa profpera. :AR. �. g. lbam Apoftoli l gaudenres.&c. d Non fie impi),&c.]Secunda partido huius Platmi.Supra oOendullt qure fadullt hominém beamm, hie autem otlendit qu.r faciunt hominem peceatorem miferum.Pri mum ell inconfrantia,ariditas, llerilitas,quod tlotatur ¡bi [Tanquam puluis. . '. . Secundum eft al1liffio prirn� refurr_eél:ionis in pra:[emi & digniraris iudicandi in fururo.quod norarur ibi, [Ideó non refurgunr. Tertium eft amiflio confortij iuílorum , quod noratur ibi [Neque peccarores in confilio iuflorum. ] Dicit ergo (.N on fie irnpij, &c,] Primo coníiderat virum iuflum imrnunern a.b ornni peccaro.Secundó, bonum in [e. Terrio vrilern aliis. Duo prima rernouet a. peccatoribus, & ideo drcic bis: Non fie impij, non fie. I Tertium aurern non rernouer, quia ve dicit Gr. (ttp. Ee Impius iuíio viuir. Et Iud. 3.a. Ha: funr gentes quas Do minus dereliquit ; ve erudiret in eis Iíraelem, &-c. [Non :fie]ergo [impij] quantum ad immuniratem peccari, qu!á vt dicitúr..Pr.)' .d.iniquitares fuz capiunt 'impium,& funi, bus peccatorurn fuorum conllringirur. e Non fic,)quamulTI ad fecundurn, quia impij !'l0n medí", tanrur in lege Domini.Pr.rx.a. Non recipit (tulrus verba prudenrise , nif ea dixéris , qua verlanrur in corde eius, Ee.2I.C. Audit luxuriotus.S; diíphcebir ei .. Gr.Q!!od vitia refecar.auditum malorurngráuat'.Rab.fuper hi1lorias.�i ' faflu mundi fuperbiunt, przconia veriraris audire non poflunr, . - fSed ranquam puluis] ficur diétum eft, hie notantur tria -Iub vno rnernbro, quz faciunr hominem miíerum. Prim-am eli inconfta>htia,.quia Iicur pu\uis ell: leuis,& mobilis,& incornpaétus.íic peccaror, EC.l.7·b. Srultus v� Luna muratur.r. The! 2. a. Non cito rnouearnini a veftro -fenfu. 'P10U.!S .b. Cor ílultorum diilimile edt .. Secundum ell aridiras, Pralm.142. Anima mea íicut terra fine aqua ribi. Tertium eft íleriliras ler.48.a Eritis Gent myrice in defeno •. Ha:e tria in peccatore opponumur cribus qu� pr�dixit in viro iuao. Inconftamia & leuitas conrta hoc quod przdixit : PIOlocatum. Ariditas contra hoc guod pr�dixic : Secus decurfus aquarum. StériHti'ls con� 'tra hoc quod dixtt.-Dabit fruaum. H�c tria ergo notan· . . '._ tUl' in primo,qu� faciune hominem miferum. lha .�CtttiJ g Q!em proiicitvemus]renrationis. P{. 3;. Expulfi funt, homme pe�:' nec'potuertme flare: ¡obui, Vemusvehemen¡irruid. re- �at()rem ml'; giooe dererti.. Jerum .. h A facie terra? ] viuentium, vt eam iam per recordatío� tionem non videat:Dan.13 ,a. Exarferunc in concupiícen- tia eius,fcilicet Sufanore fenes, Ecce vemu'S. Et auerte"; 'runt fenrum fUUlU.& declinauerumt oc'ulos fuos, vt non viderent e�lum: Ecce proieaio a facie terr� viuemium .. Sed de iufl:o dkittlr Deut B.d. Oculi lacob in terra fru .. méci,vini,& olei.Ge.n'49.c.lfacbar afinus fortis,accubans inter terminos, vi die requiem,quod dIet bQoa,& terram quod oprima, & fuppofuit humerum ad portandum.lía- char incerpreratur memorans Dominum. Tennini malorum, pCX'oa recerna;bonorum vita :luma. Imer hos habirat (imendo & fperando. videt réquiem :rternam,quod fIt bona, &terram viuentium, quod fit optima,& ideo fupponi!: humerum ad porrondumiugutn Domini:Sed non fie impij. vd [A facie r:err:r,)corporis;de qua Gen.3.c. Terra tua generabir: tibi fpinas& rribulos(Proiicir)vt eam nOñJ,:'o� gno[eat, fed fpinas eius delicias a:llimet. Job 3. o.a. E1te fub feneibus delicias computabunr. Sed in inferno fenriene puoéturam ilbrum fpinarum,id eft prenam peccatorurü. Greg. Momentaneum eft quod deleébt,ércernum quod crueiae. Vel,A facie [errx,id eft. a fiabilitate Ecdefi:r. \ , De qua Eeel. I.a.Generatio pr:lteri�� gene:atio adue nie, terra aurem in :rrernum Hat. t Pr011Clt] vt laID non fie de Ecclefia merito, etfi forre numero. Refpeaus prim� terrz in nobis amorem accendic. Refpeétus [ecund� ; ti .. inorem incu[it. Refpeétus tenia:-, erubefcemiam inducir, Sed vemus tentaeionis proiicit peccatorem a facie, id eft, l re[peétú ' terr� huius triplicis, ,ne per amorem , aut timorem, aut pudorem retraharur a peccato. Hree enim tria [olem homines retrahere a peccato Hie ell funiculus triplex, qui fi habeatur, difficilc? rumpitur,Ec.4.C• • • i Ideo non reCurgunt, &c.] HIC, ve pr�dlaum eft. no tatur íecundum, quod fadt peccarorem mj[erum. Di �it ergo ( Ideo non refurgunt ) a peccato Eph.5 .d. Surge' qui dOl;mis, & exurg� a lTlortuis , & illuminabit te Chri, iluso k lmpij in i.udicio] [ripliei, Icilieet, ve ¡pfos iu� dieent in pr�fenrl. I, COY. 11. d. Si nofmetipfos diiudi. caremus, non vtique iudicaremur. Au�.A[cehde tribunal �en\is , a.dfit ratio iu?ex, ��n[ci�nr.ia. ?c.cllCurix, & timor carnlfex. Vel [ In ll)dlqo ) Id eft, 10 pa;-na, in prér[enti,qua Dominuspunit,& malos & bonos.¡.Pct 4.Q. Tépus ea,vt ineipiat i�ldiciú a domo Dei. vel,in iudicio extern� examinationis,vt iudicent cú Chrifio,ficut perte. a ... fdli rfalmllS I 1,. I V rfCr�i.;�tftcfumir:ur,ftda�. Mat. If).d. ",Sedebitis}k vos �JI1�ríl!i(e:. .fuper fedes duodecím 'f.rlb,us Ifrael.If 3,�. Dominus ad �júc!iciulT\ v.en,ie� CU,m. [enioribus populi fui, , eJ' N eq ue pee�,ato:�s in coníilio iuíiorum.) �i,e n9ta��r 'rertium quod facit pecc��ore!TI, miíerum, fcilicet amJf� flo. confortii iutio- . , IU!T1. If. 14.e• Qg�1i '<a.d�I:Jt;r purridum : non habebis CDn fortium.Apoc.vlr .c. ,',Foris' canesSz ve ,nefici,& impudici, & homicida') & i- dolisferuienres, & .1' S.A. L M. l. J.,. 'omuis qui '!mat,& . .facit meadaciurn. Q Contra' quos d��i- "" .v are,t�/rell}��J;U�t fg�p;- .c.. • .tur.in 7'j�,I,3.2.Eec.e' . nfj�I"vt �U1d. .quárnbonum , � quámiucundum , habitare frarres in . vnum.Secundúm iíiarn expofirionem.eofdem accipimus, .'impips.t3c p�c�ator,es�,S.ecundum aliarn expoíitionem pof fumus Ita dllllnguere,(Non refurgent impij , id ell, inn .delcs , aui C�riftiana' militiz C;har��ere,:n non .habue runr.j Non ref\lrgent]�iep(in iudiciofid efi,.ad,hDc vt iu ,dicentur, quia 9!l�nQrt c:edit"iam,iudieatus,�il:. !oan:3' c. (Neq�e ���_c,a�ores lid eft, falfi Chriñiani.refurgene ad hoc vt iudicénc (In confilio iuílorum.] �od iudiciurn bend� �?C�t��,.�onfiljum iuil9��m,,(m!�nipi1 íbi n¡� r�éti tu misenr, (Primz auétoritatis,quod erit totius l'dnitati;s. , �1:princiPalis adminiHrationis, quod eric folius filjj.[(J�n. , 5 .d. _Pat�r non iudicat quemquam,fed Dmne iu�tGjh ,Nota qua- I ctedlt �ho. . .' . . driJpl.ex érit � AiTeffionJs,qu?,�a��l:t,Jpdlcabunt ��m Do�mo,.M4!. J�idum. � I 19 .d. Sedebltl� & v�sruper fedes duodwm., lUdl- ,.. J cantes duodeclm TrJbus.lrra�I. Co�para'ti9nis,quo Regina Au1fri,�,n;titws mali iu- dl�abunt magis ma'1os.,Mat.u,d. Regina Au��i fur. L gee in iudicio cú gen�rarione illa,�& condénal>it ea. .(Pr�fdentiz, loan. 3. c. �j non Credit) ,iam ludicatus :' ,ell. " . . ·I,CO�d(;mn�tioni�;l�an.,3. b. �on enim miJit peu.s�_ , hum fuu\1'l,v,t �udlcet mundum,Jed vt faluetw: mun� ,( dus p�r ,ip.fum. ' , ," . I, p-r¡rrer,hz,c ,. DifcretioQis.Joan.2..�.Nun€ i1l9icium eO: mundi. �ft ,ludiciú. � Difcuffionl,s I.CQr.Il.g. Si. 'norm�ti,pto,¡ diÍl�dicare\1lu�, I &c. Tribulationis, I. 'l?et+d. ';Tempus ell.ve i,ncipi;tt iúd,i cium a domo Dei. ,I Di[cepcae�oni.s Ioel. 3.fl. Congregabo eo� in valle It?fa- .\.. pha_e. . , {Q!!idam iudieabQnt,& nQn i,�dicabú:- pu, .Plex ,ho. �Eleétorum ' t�r, .. v.[ Apaftoli.,,& Ap�fl:o.l¡c,i.vid .... rninu'm or- Qulda IUdlc<_lbuntur,& n�n I�dlcabur} ldo fucurus ' � faluabun.tur! vt medlocm�r b�m,. le'fI: in fudi- {Q.wdam nec �udlea�un.t , ,nee Judlea.- 'do' L, ,Reproborum bunrur. vt mfidele,s. ", • . ". ' . . Qyidam non iudicabuot, fed illdica_oo .' buncur, ve e�teri malt ' El: vere p��ar.ores �on ,reí�[gem: ,;td ú:]<¡lic�ndl,1m • .ce4 iufii. ' " . , b Qiloniam noúit Domiqus]pe,r appro,baciot;tem. t Viam iufrorum.]· . .(Primo quoniam munda. 7?{.I7. Jml?ollu�;l ��a eius.�.G I 4.f.�copabo eam in fcopa terens. �ecundo, quia lucida.Pr.4.Sem,it�,iuHorum .qua� Ju� fplendens. ' Tertio, q,�ia deleél:abilis. Pro 3- c. Vi� eius :vjz Pt:t1- chrz. Appr�ba,t ,Ql!an'Q, quja (eeura. Pro 3. c .. Semita: illius pacifi� �, :a cz Dornmus ,I •• " • I b V' r." 11 b �iam' iullo, :< Q;!,m.l'Q, qina p ana.Pr.4· '. l,am¡la�le�tIa' mon,.�ra e rum pr.o.pter ,I [I�l�� 4�,cam ,te Her f�ll?tt�s zqultat�s. . . 7�caufa,s I Sexto, .,qUla te.,�a. if. 40',a. Re,t):a¡ faclte remitas Del , " . nofirl. , I �ept'imo, q,u.ia expe�it<:l: Vnde fup;e.r mum 1.0�um.Mat. 19,d Ecce nos rellqmlTIus omma, &c. dIcIt B. Bern. Re&e Petre. & non ad· infipü�(it,iam tiq'¡ , quia cur- I ren'tem re.(l"i non poteras oneratus. Vnde 4;l�eg·3·c • . Elias afce.n{Úr�s in ezlu(n, <,iimiiit 'pall�um Cuum,id l ell, remporalia. ' .' , propter ergo jíl'a [NOlli� pominus vi am jullorum]p,er approbationein. .',' " , , .omnia quidam nouit p'er fciemiat)), fed non per be pephciti approb�t¡onem. V�arn enil? ir�piorum tic non P(9�,it.VnQe fe��H�F' ' d}ter impiorum peribit] quia' Dominus illud non 'appro,_ i.bat, fed reprobar. (.Primo,quia inquanrum ellpfalm.9. Inquinare funt viz rllius in, ornni tempore. Secundó.quia renebrofum, 'Pr',4.e. Via impio- rum renebrofa. . 1;'ertio,quia conrriñabile &:afperum efi.Ecc.2.�. b.Via peccantium complancata lapidibus,& 'Repro. in finern illorum Inferí, Sap'J'p, Ambulaui .. bat Do-, mus vias.difficiles, ' . , .!llm�� I ,�artoJqlli'a timidurnj.S; periculofirm.Pr.e a ,�t.er Itn--< '. a.Arma&g!arlijin,via fuperbi. piorum �into,qL!�a torruofum. Pf.II. In circuiru irn- propter 'pij ambulanr.s.», Io,c.Lal:>or ftuhorum affii- . feprem get eo s, qui nefciune in.vrbern pergere, ,caufas. Sexto, quia diabolus ambular cum eis. »]. 34. Fiant viz illorum renebra, & lubricum; & Angelus Domini " fcíl�cet" malus , perfe. quens eos. I S�p�im'��quia impeditu� e�.lob I �,b, .�mmifit in rete pedes Iuos, §e m maculis ems . aJll� { bulat�t�n'ebitur\ planea illius Jaqueo. I.E X POS. ,P S ,� 1;. M. I {. Q�a[e elrem!l�r!Jnt g�ntf.s,��.]1;ituI�$;Pral��,s Da. ,P(alm. ,.e1Cf� , uid.Pfalmus Ille tribus modis exporutur, fcilicet.ad nuur trlplt�t.� ,Iiteram, Allegoricé , Moralirer. Ad.1iceraql autem e�- teriJd)iWCftW 'ponicur ca íí.i��is � duobus modis : Qgidam enirn tpicunt,quod Pfalmusifle erfr pars pr�cedenris I � expo- -nuncíllum de Iudzis qui rediefllf!c ,a capciuitate Babylp,:" nis.Alij vero dicunt illú \P.falmiÍ ,vnl\m pfalrnum e�e Rer fe,& exponunt \llum de Dauid.2..Regs .c.Audlerunt P�i. IjLt�j quod vnxilfent J�)auid in Regem Cuper Ifrael, � af- ''i.�nderu.nt vni,u�rfi).vt quzrerút,D.auid.Et.propter hoc di- qt DaUlq de-Jllls,[Qlta,re,?kc.] �llegDnce aucem expo- nirur de Chrilto. �, . e Q!are;f�:e�ue�unt] Titulus"Pf�lmftls pauid. Efaras in :4¥e��p'rF!.. fOl'�b!ls P;fahnorum titulos, quafi quafdam daues ad in. telligencJam requentium appofuit. pfahnus ifie in órdine ,Pfalmoqlm tec�n9u,s, in titulo ell prl\11us. V:nde At1. 4. dicic�r prim,us fec:�m4�m Gl.huius ti�uli,non,�amen in ce- xt,u Aétuum dicitur exprefse.guqd fic prim,us pfalmus.Ia ,hoc,�f;ll�o a$i��r �e ,l;\��n? Chrifii ;.& z,�erna eius ge ... neratlOi1e.-gt 'eft f�':lfus muh.,Pfa�m?� tll,e dl.él:US p[almu� a p[allím, quod eft tangere; ,quafi a d�cl;lacorda manda torum impletione. D'alli�Prophetz, id 'eit, chrifii. Da uid enim interpl'e�atur manu fortis, v,el afpeél:u defidera bilis,& Chrifius manu fortls ell: , qui debc:llauit aerea$. potell�te,s.Non,manu armata, ve dicit B. Bem. fed clauis _!=oh fix a. . �o� �quo retidens J' fed i!l <;ruce p�Qdens,. Ec ,�pre eH: In quel? 4efi�er3:!lt Angell profpicere. ,I�Per.I.c_. ,fie bene feqllltur �[alh�us die pra'ced,f�tem , it:! quo egic Pt9phet;;¡ �e beatltudme.Chri1tus autem via ell ad oea- ticu.;Iinel,ll.Ioan. 14�a. 'Ego fum via,&c. ' . , �r<.>pheta ergo vi4ens quofdam con.tradi€turos nomi� ni C.Qrj�i.� regno inadmirationem prorumpic • dicens! Q.l!ar�llfrem��run.t �et:!�,es,�c.ltrip"rti�u� al,ltem eH: pfal� mUSlle. " In prima pa�,te ponieu.r malo,rum increpatio,ibi:Q!!are fremueru!lt) in fecunda fidei,i¡;tllruétio"ibi:Ego auiem] 'm t�rt1� �<?ru� info���tio,ibi : Et nunc R�ges�) pd.· ma pars dlUldnur m quinql,l,e partes. ' In .prima part� Dllendi,t culpa' im.manitatem,ibi Q!!al'e frem.J In fec.unCia parte, culpz caufam , iQi : Dirumpa .. Il,lus.) !n �ertla �ulp� p�nam)ibi. �i habitat.) In]quana de�erm,inat tel}lP.l¡IS p�nz"ibi. p:unc loqui� Cur. " , In quinta determiQat mQduW prenz, ibi, [In furore, &c .. ] Er notandum� quod a tribus pene'ribLis hominum perfecutus eft Chriftus, fcilicet,a mmoribus, ibi. Q.9are. �.c.J A �ai�ribus. ibi: Afiirerurit ;Reges a mediocribllS, JI?I: !3-t P:I_nclpes.) .It�m pa!fus ell triplex genus perCecu tl'o!l,s,[clhcet, ons.lb� : Alllterunt, J Minorum autem � 9U1�U� pa(fus efi,pu.o fuerum genera,fcilicet,milites Ro mani,& Inilices Iudzorum. [n primis increptt crudel¡ta� [,em, & co,r¡¡filij peruerfitatem,dicens: Qgare fremuerunr &c.] mort ferarum,fine�ratione. fGentes,Jid efi:,g�nti!es fciticee, Romani milites, qui Chrillum crucifixerunt : IQ aliis increpat lloliditarem, & fraudulentiam, fubdens. M '''1'1'' . or ... e e,. . . ,A�t P9puh t Qllare fremllerunr.] Mora1.poteft exponI 4e VIro i�fto. �t notantur hie tria quz jnfefianc hominemÍullum,vide heer, peccata,rnundus, diab�lus. Dicit ergo1tc. [�are fremuerunt genres] id ell,peccara fepcem criminalia, qu� rer fe�tel11 gente� defigoátur, �u, ejicieflG� funt de [�r� �" , .If- �a l1ofir?o ,ff,n,eque,pecca�oresjn ccníilio iuítorum, 'b �Qniam .nouit Dominus viarri e iuílorum J & ,� iter impiorum peribie, . . .Allegor. Meditatio d£orum � ni5tribU&l dúo mus, ¡,'lPan. 1>falmus 1 t. .Allegor. It. � Ee populi] id en, I,ud�i. a pol�s, quod ell pluralíras, Meditatio I,,� q\ua piures fuerunt quam genttles,[Q!!are 1 repere.é Me d!l.orum ina- dicari funt inania ] tribus modis. Primum fuit, quod co nu triblfS mo- girabanc , q�od Shrillus non eff�t promiflus in lege. dis. Ierem.S. c. Mtluus 10 coelc cognouu tempus fuum: Tur-. tur & Arundo,& Ci- ..¡ ,conia cufiodierunt tempus aduentus fui, tes, & "populi b medirari "3.q.4.c•non populus aute.m.I?e�s fun� inania. e All:iterunt d inuenitur. n�m cogn��lt 1UQ1· Reges cerra:;,& e Príncipes f Ó'c. ft Etfle- ciurn DO?ltnl. Secun- conuenerunr in vnum, g ad fiti. dum, quia credebant ueríirs Dominü, �ducirus quod facerent eum al. tabiicia� deícendere in I.nfe�- Chriíhl eius. h Dirumparpus mus, numo 'Fraim. 87.l£fll- vincula eorú, i & t proiicia� raatus fum Gum def .. cendétibus in lacum •. Tertium, quia erediderunt per mortem eius.famam eius ceífare. Ierem; rr. d. Mítramus lignum io panem eius , & eradarnus eurn de terra viuentium , & nomen eius non memoretur amplios. Et rienne hec inania? (Cordis, vt hie. Et in Pfal.93' Dominus \ fcit cogitaciones hominum.quoniarn . vane funr. Ierem.trr .b. Prauurn en cor I hominis, & infcrueabile, Oris,P(alm. II. vanalocuti Cunt, vnur- . 1 quifque ad proximum fuum. Ell aurem in' Operis. Ifa. r. g. Fortitudo venra ficue . _ hoininevanitas< ftipula, & opus vefirum ficut fcjntil- quintuplex,[ei- I la, & v�rllnquefuccendetur, & non heet erit , qui exC.ingu�t. ¡fa. 59. a. Telas aranearum teXuerunt. E{fenti� ,lob 14,. a. Q!afi Has egredicur & conreritur, &c. - . Cupidicatis temporaJium,Eccld.l. a. Va� nÍtas vanicatum, &c. llir{im.'1.. a. Am bulauerunt poll yanita�em , & vani l faai funt In maioribus autem redargult iudicij peruerfitatem,fub dens: . e AlliteruntJ cum mora deliberandi. ti Reges terr�] id ell , Rex, [cilicee Herodes, fub qua paffus ell: Chrin us; Et_ell fylJepfis , plurale pro fingulari. vel [Reges ] id ell , Herodes , qui occidit paruu �s,.& alius Herodes filius eiu$ , fub quo paffus eft Chrillu!i. Et hic eft: manifefta prophetia de Paffione Chriíli. r1mpugnantium,vt hic:Et T�b. I. b. AlH- \' tit Sachan inter filias fu'os. Afiatío autem.) Confortamium, ..A.a.12.. a. Ecce Ange .. ell quadru."\ Ius Domini,&c. plexo \ MiniHrántium, Dan.7. c. MiIlia millium I affiaebant ei. ' . \.Regnantium, pIal. 44- ALHtit Regina a d.eXtrl.s r�is, In mediocribu� vero redarguit obLHnatam con[plr�tl<:�nem . f��jungens : .. & �� Prmclpes,] fClheet , Pilatus , Calphas , & Annas. �{h,m9t1amJcum Regibus illis. fConueneL'unt in vnum] l� ea,m vnam prauam V'olunratem, EH autem vnio mul tiplex. rMalori.1m� Dan. 'Vlt. e. Congregad runt Babylonij I quafi VIr vnus ad Regem,&c. . . B()norum, Ac1+ f. Multicud.inis credentÍum erat Vmo< cor vnum t & anima vna. pf.13%.' Ecce quam . I bonum. �(:. Beacorum,,5Wattb.8.b Venientab Orienre,& Oc'" I cidente,& r({curubenr cum Abraham,ICaac;& Iacob,in Regno crelorum, I Damnac91'úm , MiJlth. 13. £ Colligent de regno l eius omnia rcandala. ¡ lPflf1; -'1. d g .A�uerrtJs,&c.1 quiaquicontradicitfillo,conctadieit& • . � • patrl. SequJ,tur:. . h D�rumpamus vincula eorum] Hoc potell: legi pri. mo 10 perfona Chriili , fie : Ipfi conuenerunr aduerfum �e. Sed. ó vos Apoltoii [ Din.HIlpamus vincula eorum] J� eft, mmas & blandicias eorurn. i Et proiiciamus, &c.] quo nos volunt ligare. Vel funt verba ipfot'Um Iud�o. rum. Er ita continua. lpfi Prineipesconuenerunt aduer fus'�hrifiu.m, dicentes L Dirumpamus, &C. [Et ve pr�li· baUlmus,hlc not�tur caura culpa: Iudreorum, qui conue. nerun,t aduerfus Chritt,um. Q!!z duplex fuie. Prima ina ... bedientia . vnde dicunt [Dirumpamus vincula] id ett, fl'\'oh'Ditiones & prcrcepta eorumlcllicet,Chrifti &: Apo fiolortllfl. [mm.", d. A [<rculo confregitH iugum meum, rL o¡ai vincula, &c. Secunda caura , ell fuperbia. de qua fub -;¡: E l� oiiciam.l,ls a nobis¡l¡lgUI� ipfoq,lm] id �n)le. neUter. gem Chrifli.S; Iucrumscui nos volunt Iubiugaee, Ponca ponit duplicem prenam , qua: fequitur ex his duobus, . _ . - A Q!.l1 habitat MO'(IJl� ". ra nottra,&. ornnino extirpanda. Deut.]. a. Cum inrro, duxerir te Dominus Deus ruus in terrarn quam pcffeffu, rus ingredieris,& deleuerit coram te gentes feptem, per- cudes eos vfque ad internecionem. Hz fremunt aduer- sus .iuílurn , cum eurn per tentationern incutiunr. a Eé populi] íd e�mundani. b Medirati Iunc inania ] Sap.i. a� Dixerunt .impi] apud fe cogitantes non reae. Et poíiea (c::quitur: vbtque relinquarnus figna lórtitix nollrer, quo- niam hzc en par,s noílra.S; hzc eH fors noíira. Oppnma- mus iuílum pauperern, & flan parcamus vidue ) &c. Se- quirur . c. Alliterunt, &c.] Per Reges • & Príncipes Dzmonesíi gnancur. lob 41. d. de Díabolo dicirur.lpfe ell Rex Cuper vniuerfos filiosfuperbia. Ephef. 6. b. Non ell nobis collu dario aduerfus carnern & Canguinem, Iupple tantúm, fed aduersús Principes , & Poceftates, aduersúsMundi reétores renebrarurn harurn. Primi hofies , ícilicer pec,", cata.blandiuntur. Secundi rreuiunt:t�r_tij, decipiunt. Sed nota.quod pcnic fub queílióne.dicens : (Q!áre;&c.] Et refponder alibi pIal. 6%.. Ipfi veró in vanurn quafierune - animam rnearn, quia licet mulrz 'Iint tribulationes iuflo , rum, tamen de his omnibus liberar eos Dominus. vnde alibi dicit p[.4r. Deus noner refugium,& 'iirtus,adiutor in tribulationil.;us.Refugium a peccatis,qua' ftrnt fugierra da. Vireus in tribulatione mundanorum fufiinenda per f'atremiam. Adiutor contra Diabolum , cui refillendum I¡;¡c.4.b.Refifiite Diabolo,& fugiet a vobis.Et hoc faciunr� g Adue�sus Dominu� ] Ad Dominum pe�tinec creatio; ad Clmrlum recreano. Aduerfus Dommum faciunt· cum bona creationis nobis auferre nitumur. Aduerru� Chriftum , cum bona recreation is nobis Cuécrahere mo� lü,mtur. Aduerfus Dominum ergo fadunt, vulnerando !los in. �atura\ib_us. Aduer[us Chrillu� , fpoliando nos g�at�ll¡is. Velahter , vt nocemus com�mationes quas ibi . reperlmus) qua: funt gentes, & popub, Reges, & Princi- .d¡,te� pes,Dominus& Chrinus,vinculum,& iugum,irrifio Be fubfannatio. Gentes fremences,populi inania medítanteso Gentes [¡'emences Cunt motus carnales. Pfalm. 78. Deus venerunr gentes in h�reditatem tuam , polluerunt l'ern- plum fanGtum tUUIll, id ell, cor hominis , H.!)s debef'fibi ratio fubiugare. lorue 17. c· Filij lfrael fubiecerunt fibi .Chanan�os,& fecerum Gbitributarios.Hi bene dicuncut fremere,quod_ell brutorum & irrationalium. Populi ina- nia meditantes, [Úflt i\lecebr� Hrculares. quibus tentatur horno de habendis diuitiis, & mundi vanitatibus. threñ. I.a. Q!!omodo Cedet rola ciuiras plena populo. Hi bene diCuntur meditati inania. Ecd. l. a. Vanitas vahitatum,& pmnia vanitas. pfal¡n,. 4. Filij hominum y[quequo f!.raui corde , &c. De his gentibus , Be populís dicitur fimul lfa.l. a. Vz genti p�ccat�ici,populo graui iniquitate. Sed quare hoc contra VIrum mttum 1 Frufira, quia ficut dici- tur lob 39. c. procul odoratur bellum, exhortationetn cJucum,& vlulatum exerciw$: Per Reges rerra:, intelligi. �ur deliberatio. radonis.Per Principes, qui Regibus fub. funt ,& obedlUnt, confenfusipfius racionis. Hi confur .. guilt aduer[us Dominum , quando de1iberatione habita peccato .coníenticur. EccL.IO. c. V� t¡bi terra cuius Rex puer eft , & cuius Principes mane 'Comedunt. Quod fict plm homines mo_tuS recipiunt.& in ¡pro orm tentationis confentiunt. E contra pfolm. 100. In matutino incerficie;" bam orones pee cat ores rerrz. Sed ficut in Ecclefiafte fubo; ditur, Beata terra cuius Rex nobilis ; & cuius Principes veCcuntur in tempore fuo; ad reficiendum, Se han � lu. ... Xllriam. Sequitur: g Aduerf!.i:s Domi�llm , &c. J Ad�erfus Domi�um l'Ue gnant , q!]l nat�rahbus a�utunt�� m contumeham eius<i Aduerfus ChnHum , qUI granlltlS aburuntur. Hoc du- . plex bellum �t?n21ur lob 38 .. c., N�n�uid aCpexi£li, qu:z pr:rparaul In tempus hollis m dIe pugll� I & bel lit �i.a enim pugna €um pugnis fit, impugnantiurrt Deum pet abufum naturalium reae pugna dicitul'. Bellum aute� eft abufus gratu;to:�� ... De quo Ofe4 u.. a. EphraIm freclus cum A(fyrlls milt , & oleum iri JÉ.gypcum ferebat. Oleum in iEgyptum feréur ; ctim da grat�ito aliquid [uum qu�ritur. Vnde Greg. Aduerfu$ Chnllum bellum gerit, qui pro bonis gtatuicis lucrum 'lure�¡t. Sed !los quid f"ciemus contra h<&c' omnia?�od fequltUr facJamus. " , ' . h Dirumpamu.s vincul� eorum , & c�ter'1-, ] Eft vincu lum Cupl�ltatlS , & 1Ugum timoris. Vinculum, eft amo.r male ac�e�de�� , quo trahim,ur .ad i1\icita. Iugum, ell tl�Qr male .h.urn,ha�s) quo reprnmmuf,& retrahimu� ll� favlamus 'Wha. C. �1rJ;.Jmpamus ergQ vin_cula.] i H. - .. - � proíidamu9 Píalmus I I. A. a �i habitar.Szc.] sic �ontinua?ipfi� volu��unt Chri- Allegorice. Hum in motte derinere.S; mgum eius a fe abijcere, Sed [�i habitat in calis.jid ell!in fan�is anirnabus, & .An gelis. b Irridebit eos J Q!!�d Imp�etu .ea..qu�ndo Chriílus przfentibus cuHodibus , &; neíciencibus reíurrexir. Hzc fuit prima prena. bEt DQminusfub- mus a nobis iugum ípíorum. fannabic cos] quá, LIb d do cos diíperdet , Ii �Ii habitar in ca: is irri e- & venundabit per bit eos, e & Dominus fubfan ,Rom:lOos. Ha:c nabit cos. Tune ti lcquetur ad fuir Iecüda poena. cos in ira fua,e & in furore fuo Minor irriíio fit d conrurbabit eos.j'Ego autern O' 'Irri{io ludlo-_ bucca, & quo �m ó rum. cachinno ) maior comlitutus fum Rex h ab eo ¡ " fit rugare nafo, & fuper Sionltmomé fanél:ú eiu, t· fi conrraéto. Vtraque l prredicans 'In prseceptú ] dus. (.JI.. 'P iu s, deriíit Dominus I Iudzos rninori , quando furrexir , Maiori, quando eos difperfit & vendi die,& quoridie deridere facir,quando a Sanétis eos deri, deri facie, Sed eft anropropatos.id ell, humana propafíio quia Iubfannatio & huiufmodi.non cadunt in Deurn, d Tunc loquetur,&c.)Hie ponit tempus poena, tunc, id efi,quando eos diíperdetjloquetur ad eos in ira fua ] per Propheras,& fcripraeorum.c Bt in furore,&e.]io futuro. vel totum potea legi de futuro,fic [Tune,] id eil,in ilto nocabili die, [eilicet, die iudidj (Loquetur ad cos in ira fua]dicendo : SlJrgire mortui. �od verlium eric afpe rum malis,& fuaue bonis.Ec in furore fuo] quando cum eis difceptabie, dlcens:Efuriui,& non-dediil:is mihi maFl dueare. M.�t.1.) .c.Q!!od verbum eric afperius malis,tunc, inquam[ conturbabic eos)fubiungendo: Ice malediéti in ignem a'ternum,M .. t.2.) .d. 090d verbum eri� a[perrim.ú malis.Sed iuilus ab auditione mala non cimeblt, quz enc quando,diLetur ; furgi(e morcui.Neque el peiori, qu.z. eric quando diceeur: Efuriui , &c. �eqllC: a peffima fcI!leec. Moral. Ice malediai, &c. .. proiiciamus a nobis jugum ipforum) Sieut monet Do� minus-per If 5' 2..a.lerufaIem cen furgc,fcilicer ,de fub iugo cimoós; folLle vincula colli tui.Er If)8.b.Djifolue colli gariones impietatis ecce vincula; foIue faíCículos de primentes, ecce iugu' m. Bt nota, quod quidam [oluunt vincula" quid am rumpunt quidam pr�fcindunr. Soluunt qui pec.cata connteÍltur. De quo id quod przdixímus. If. 5 s.b. Diffolue celligationes.&c.Rurnpunr,qui ad arétio ra fe transferunt. Vnde Gr.ait : Putaui me detineri ¡mer cos corpore, fed detentus fum mente.Et tunc contulir fe ad clauthum.f[.nf. Dirupilli vincula mea,id ea,rumpe� re me feciili. Ee ideo faetificabo tibi hQfliam laudis in claui\ro. Hoc ellim eft officium claullralium,fcilicet,lau- In Prol.BibJi& dare Deum. Przfcindunt, qui ad arétiffima fe conferunr, C.I. Vt 1E.gypriaca, & quidam Eremit�, qui more pecorum herbis viuebam.lero. Et hzrenti in falo nauiculz, fun�m "magis przCcinde, quam folue. Sequitur. a Q!!i habirat in czlis,Jid eft, Dominus. b Irri"debie eos, & Dominus fub.: fannabic eos] In irrifione faci�m noltram hiJarem oil:en� dimus, in fubfannatione eam difformamus. Tunc ergo malos irridebit Dominus¡quando benignam faciem bo.; ois exhibens, noller: malis mifereri. Vnde GregJuper ¡lIud lob f).c. E't non de poeni's innocemum ridear. Ridere Dei, ell: humanz affiíétioni nolle mifereri.Tunc autem[ubfan";' nabír: eos,quando terribiJem faciem eis oftendens,difce .. prabit cum eis:de his duobllS.'Prou.l.C. Ego quoque in in· rericu yeltro ridebo,& fubfannabo,cum vobis,quod time- batis aduenerit. . A Ego autem eonllicutlls fum,&c.] Hie eil fecunda par- ¡ Alleg. ricio huius PCalmi,in qua commendatur Chrifius. lPcimo,a Regia dignitate.ibi Ego auté cóílitutus sú Rex, Secundo a ].OCO : ibi, Cuper Siop. Tertio ab officio,ibi,pr:rdican 5,&C.] Quano a gener�s nobilitare:ibi.Dominus dixit ad me,] �into ab orterOl tate" ¡bi. [Ego hodie genui te.1 Sexto,a potentia,& Re gQi amplitudioc:, ¡bi, Pofiula a me,&c_ J Dicit ergo. Ego aucem,&c.]Condnúati"oJlli conrurbabuncur.Egoautem) f djcit Dominus cum pondere cuius iugum proiiciebant. g-Confiitutus fum Rex] Cecundum quod homo. h Ab eo ]U .. patre,cum quo [um idem Rex ab zrernoJe. cundum quod Deus. Rex·dieo. i Super Sion]i. Cuper pn_ luitiuá Ecclefiam de rtid:fis : Sion dieo. k Montern fanéhlm eiusJ quia primo radios fufeepic fidei primitiua Ecclefia de Iud�is. vel fuper Sion monrem fan-. 'Ctum eius, i.luper vniuerfalem fanétam Ecclefiam, quz Illpns diciwr propter eminentiam virturum. De conlh tu'cione huiu.s Regis: ¡erem. 2. j.a.Ecce dies veniunt ,dicit Dominu,s.& íuCeitabo Dauid germen iufium,& regnabit ,- Rex & fapiens erit,&e .: De monee i!to dicirur DeJit.31..gs Afcende in montern iílum Abarim , &: vide índe rerrarn Chanaan quam ego tradá filiis Ifrael obrinendá.Abarim s interpreratur pemanfiens,& fignificar Eccleíiá militanté que rraníire deíiderat ad triumphantern, Vnde oratur:ad uenia� regnum tuum�Inde contemplanda ell terra Chanaá, i, Ecc1efia triurnphans.Chanaan enim interpretarur poffi- Mat.6.1P dens clomum,& rpfi iarn poílidenr dornurn parris.in qua manfiones multa funt�[o.14.a.De qua dicebat Apoíiolus l..Cor.) .a.Scirnus enim quoniarn li rerrefiris domus noflra huius habirationis diífoluarpr , quod zdifiearionem ha .. bemus/ex Deo non manufaaam ztcrnam in calis, L Prz- dicans] & Moralit. ¡Ego autem)&c.]H�c debet fife vox cuiuf libec Prelati , & vere poffet dicere . [ego 1 cum pondere, quaíi przflantior , ficut dicirur de Saul,quando debet .conflirui Rex, I .Reg. 9. a.N on erar v ir de filiis Ifrael melior illosab humero & furfurn erninebat fuper omnern popu. lurn, .' Per humerurn.operatio ; per furfurn conrernplatio de. íignatur , quia in vtroque debet-alios íuperare , qui aliis acquiefcie przeffe. vnde Gr.de prelate dicit:Prz cunétis fie aétione precipuus , pre cunétis cenrernplatione Iuf penfus. <lEi hzc non habet,non porefi íignanter dicere � (ego)quia quafi nullius Iubñantiz ell. vnde I{.2.l..e.Vade & ingredere ad eum qui habitat in tabernaculo ad Sobnam Przpofitum templi, & dices d. Q!!!d tu hic,auc quafi quis hie ? g ConllitutÍls fUIn,]id efi,commlini alfenfu fiatIltus.Nar� cendo cl1im non debet occidere matrem, id eft, Eccle- . fiam per d¡fcordias, fieuc in partu Beniamin mortua di Rachel.Gen. �). c. h Ab eo,]fcilicet a Deo,vt etiam in ilIa eonfen[u prOpCf}f Deuin,& infpiracione Spiritus fanéti conueniant,non per violentiam,ficut Ozias,qui voluit fibi vfurpare Sacerdo tium,& percuffus de lepra,I.P¡;¡r.l5.d. Et ficut Alchimus qui congregara exercieu venit in Ierufalem. & mortuus eil inteHatus.I.Mac.90£ "' " Item nec per fanguinem,úcur Abimelech, de quo lud_ ,9.a.dicicur, quod abierunt fra,tres macris eius de eo ad o�nes viro� S;ehen,& inclinauerunt cor corum poil A�' Dlmelech, dIcentes: Frater noiler eft . Item nee perinep.cumferuitium,vt legiturin IoCepho, quod poilquam Romani adepti funt fer¡¡jcium,vt legitur in lofepho,.quod pofiquam Romaniadepti funt Sacerdo tium, vendiderunc ¡Hud , & ignis defecit in alcad con .. fl:imrus Cum) ergo (ab eo Rex) a regendo. Aa.1.o.f.Acté� dJte. vobis,& vniuerfo gregi, in quo vos Spiritus fanétus pofuit Epifcopos regere Ecclefiam Dei qu,tri1,�cquifiuit fallguine...fuQ�Jl..dc: conqueritur Dominus £uc'3'if b.Nan q ua:lierunt paiiores gregem meu m, fed pafceban t felTlct- " ipfos,proprcrea hzc dicit Damious. .Ecce ego Cuper pa.. llores,& �equir.!lln gregem meum de manu eorum. t Super Slon )vtfpeculecur. Hoc ell officium PI1<rlatj, ve fpeculctur,& denuntiet aduentum hoHium.lfai.zI.e. Su ... per fpeculam DominJ ego fum fians iugiter per diem, &" fuper ,uilodiam meam egotfum Hans totis noél:ibus. Hz. , 3.d. Fili hominis fpecuJatorem dedi te dOl11ui Ifrael. t Pr�dicansJ Hoc requirirur in Pra:lato. Gr. Si pr:rdicare nefclat, Saeerdotium non vfurpet.Agg.l. c. Intenoga Sa cerdotes legem,&e.Nec fola fciencia, fed ipfe aau's pr�" dicandi requiritur. V�de non dicit fciens pr:rdicare , red ;/ prordicans.Ez'3.e. Si dicente me ad impium , morte mo morieris, non annunciaueris ei, ipfe ihlpius in iniquitate fua morietur , fanguinem autem eius de"manu tua requi· ram .. Vnde £XOd.2.'9.£ prllcipitur , quod Aaron velliatur tUnIca hyacintina, in.qua dependeant timinabula aurea, "ve audiarur fonieus przdicationis,quando ingreditur. vd egredirur fana:uarium in confpeétu Domini, & non mo riacur. Ibi dicit Greg. Sac�rdos ingrediens vel egrediens moritur, fi de eo fonus pr�dicacionís non auditur,quia jra� c�mcra �e occult� ipdicis�,xigit, fi fine pr:rdi.cacionis fOllltu meedlt. Non dICIr: prlJ:dlcácurllsJed príldlcans,vt non prius curam recipjat, quam pra'dicare fciar. Sicut multi fadnnt qui curas recipiunc, & poftea ad" fludium veniimt ; fi.nilec¡ llulco medico, qui in periculum fuum curam reciperet zgrotantis ad mortem, & tunc'"primo . venirec audire Phylicam , & zgrotllm re1inquerec incu� ratllm. Prolner hoc dicitur Prou,6.a. Si fpoponderis pro amico toto, fcilicet, curam recipiendo) defixit1j apud extraneum manum tuam,apud Deum,fcilice,rqui erir ex. traneus, exigendo rationem. Er pollea fubdit: Fac ergo' quod dico ribi, fiJi mi, & temetipfum libera,diCcurre ad pra!dicandum,non ad lludium.Et propter hoc dicü:FeíÜ'" naJuCcita amicum ruum,idefl,fubditum in peccato mor ... tijÚ.E� quid debeat przd�eare,fubdit.m Przceptum eius J � *vdit " ChriJltM flular pt' ,¡is trib.'f/J '1JefM pc¡ dedit fiLi r�ditate� quatuor" fienda. Pfalmus _ dicans J & fupple.ibi fum [pradicans przceptum eius.fci licer rnaximu m,& fingulare precepru m, fcilicet pracepríi chariratis , .:MMth.4· d. Circuibat Ieíus tot am Galilzam . przdicans Euanaeliurn Regni, Ezech.34.f.Sbl[citaoo Cuper eurn Paílorern vnum qui pafcar cos. Sed nonne plura pracepra Chriüus pr�dicau}t? Vtique:' Dominus a dHit ad me filius fed omOla referun- ' . tur ad vnum.Icilicet b meus es tu,e ego d qodteegc- charitaris .. De quo I nui celf P oflula a me,& ..e; dabo loan.I3.d. Man?a[ú dbigentes hha::redit<ltem warn n?uun�d:o V.O�IS)Vt & i poffeBionem tuarn k.,.rermi dil t gJtls,m Ulce,&l:. Et in P(.I8. Przcep- . - turh Domini lueidumilluminas oculos, a Dominus, &c. Continuario. Vert: rum Rex íuper Sion , quia fum filius Parris confubíianrialls [Dominus] enim.id eH,.'Pater di xit ad me} Et quid dixit? ��ce b Fili.lIl.s l1J1eU� es tu]. Vo calieer Iegitur. Parer hoc; d.lxt.ffe de Pilio. Ec m Baprifmo Mat.3.d.Ec in Transfiguratlóne. 01at.!7.;,t. ( DomlOUS di xit ad me.Sec.] i. 'Parer me genlllt filium fuurrr, Ve�bu� enirn cum dicitur,generatu�·, Ec.:z·4 a.Ego ex; ore Altlilimt prodij. Ve! [Dixit.ad me] Id eft, de me [films es tu, ego hodie genui re.jsalomon Prou.S.c. Antequam quicquam facerer, &c. . . (Per narurarn, ve quicunque carnalirer genera- . tur ab alio. Secundum legem ,ve apud Iudzos mortuo primoaenito frarer eius fufcitat femen de eader; vxore,q4i geneqntis eUnaturalis fi· lius,mortui 'vero legalis_. . Per adoprionern.Rom.8.c.Non accepifiis fpiri tum feruicutis irerum in eimore,[ed accepi .. -. I fiis fpirirum .adoprionis filiorum Dei •. Per nutrituram & 'opinionem, ficut Chnfius ELi: filius -< fuie filius Iofeph. Luc. z..g. dicit beata Vir- go-; Ecce Pater cuus, & ego dolentes . qua-rebamus te. Per difeiplinam, vt Clerici magifirorum, &: conuerft ad fidem.l.Cl1r.4.d.1n Chrifio Ie[u pér Euangelium ego vos genui. Per :-rtatem,ficut renes appellamus patres, & I iuuen!!s filios. Tob.7.d.dixit Raguel ad To biam iuniorem.Benediétio fit tibi fili- mi. I Per eandem [ubftantiam, ficut Chrifius ell fi_ ·l Iius Dei. Et vere filius meus -es tu.] �ia e Ego] norabilis perTo: na. d Hodie] id cft,in tempore. e Ge,!ui] id ell: , creaui [re] fecundum, quoe-homo in vtero Virginis. Sic cxpo� nicur de temporali Chrifl:i genel'atione. Sed diuinius ex ponitur de zterna fie. .. a Dominus dixit ad me, filius mcus es tu , &c.] Nota quod non dixic)olim genui te,quia. fie videretur tota illa generado przterilfe.Nec dixit,hodiegigno te)-quia fie "Véi4 de�erur recens ea::. Competentills ergo dixit [to die ge nUl te]vt per hodte notarec generationem illamnon prz· teriífe, & per geoui , non recemer io�hoa{fe. Concordat. �nre Luciferum genui te, id en, ab rererao. Et ell [en ius [Hodie gen ui te] id eH, ab ;t;terno C?s. m�hi confu bHan [ialís.Mic.� .3. Egreflus eius ab initio a fY(-bus,zternitaris. Et ideo fecure. f Roltul;a el me] fecundum quod horno mihi.fcilieet¡obediens. Tribus modis poHulauit Chrifius _ eh;/1 pro nobis, voce. opere, fuz humilitafjs r�pr�fentatione. rlpUA po- V d' . E' [o: . . l - oce, cum Ixtr: go pro e1S ro¡ro.loan.I7.u•Opere,quan. filt al' p�·o no- d r. n.... ..1...... II . . t· 'b d'. o mortemlunlnult.f/eb·9·u. Noul Te amentl medIator illS trI mo un:' d' . . • e ? ve mone meeree ente 10 redempponem earum prz- uaneationum,qure erant fub priori Tellamento,repromiC ftbnem accipiant,qt,Ú vo(Zati (imt zterna: ha:reditaeis. Suz humilitaeis reprz[ehtatione quoridie interpellat pro nobis cic;micesPatri Q�endendo.Vl1de B.Rem. securunÍ habes �ccefium, q homo ad Deum; habes ame Filium Marrem, Fjlium ante P:merh. Marer.oftendir Filio peél:u�,& vbe p,nljus o�endic Pahi latus &.vu�n�ra. N�lla potell effe 'lJew Pater '1'epulfa, v bl [at ?<:currunt cham�t1s mfigma [PoftulaJ di dedit filio hB.- co. g Er dabo tlbI genres) expulfis perfidi-s Iuda!is. Et in r�ditate� a.d hoc quod dicit[pofiulaJ. & [daba] innuitur, quod nulla quatuortfa. eliatgentib.us faél:a proml�o. . áenda. h l-hrredltatem tuarn] IOquantum Creator fum, da ho tibi, inquantum creaDura e�. Tua enim hzreditas eft" fecundum quod De�� & mea, ficut h�reditas parris car nalis eft h�tedítas filt} per naturam, fed non dicitur fius done� detlwei a pane. H�reditas dicirur ab heró, id eft ; Domino. Herus hert i�em eft, quod DominQs, quia in ea , libel' dominatur. vel dlcicur ab ha:rendo , quia firmiter ei inha:ret. Hane h�reditatem dedit Parer Fifio,ad quatuor I . tat.6.lb I I. 6 facienda, fcillcee ad excolendum earn ararro predicarlo-, nis, 1(.20. b.Conflabunt gladio s fuos in vorneres.Sc lanceas fuas in falces. Item ad'impinguandum fiue ítercorandum confideratione hurniliratis Iierccribus abundantiz rem .. , porahs, u«. � 3 .b. Fodi�m .circa iII�m, & rnitt�m Ilercora, Item ad [eminandum Iemine gratlz & doétnna:. If.3'O·e. Dabitur plu uia femini tuo, vbicunque ferninaueris in terra Jer.3 r.e. Serninabo dornurn Ifr�el,&c. ., Item ad purgandum , & farriendum Iarculo tribulario nis. 1f.7.d. Omnes montes qui in farculo farrientur , non venier illuc rerrorfpinarum,& veprium, Et 1[.208.£ Prof cinder & farrier humum [yam. Sed ne ffia hereditas vi dererur eíle particularis.áddit. i Et pofíeñionem tuarn] quam zeIes.loel. lo. d. ZelOltus eft Dominus cerrarn Iuam. k Terrninos rerrz ] fcilicer dabo tibi,p[.7I• Dorninabitur el mari vfque ad mare, & a flu ni, ne vfque ad términos orbis rerrarum.In ornnern enimjer ram exiuic Conus eorurn, id eft, Apofiolórum. Et ornnes Chriíto acquifierunt primo. Sed poflea per Nicolaum.Sc' Mahornetum ipfi Orientales redierunt ad ídola fua, Vel [Términos terre] vocat remotos el Domino per di1limili eudinem. If. 2.6.c. Elongafli ornnes términos rerrz. vel [ Termines ] vocat illos in quibus amor rerrenorum ter· minatur. Pf.I34. Educens nubes ab extremo rerrz. Et . . .. A merito MoraliteT de )f. vt fit fermo non de trufis, fed de diuinis. Ieb :z.8.a. ha- Pal' _.,. bet argentum venarum fuarum principia Argentum,[cil. r etu, pra-dicacionis , haber principia diuinorum pr:Eceprorum. Ynde dicit auaoritas. Frelix lingua,qu:l' nefcit nifi de di uinis componere Cermonem. Er fi' calis fit, porell dicere, quod Cequitur. . a Dominus dixie ad me,Filiusmeus es tu, &c.] Dixit inf· pirando,& coofidenriam pr:rtlanClo in corde.Rom.8.c.Ip(e Spiritus reilimonium reddie rpiritui notlro,quod fumus fi- lij Dei. . b Filius l11eus es cuJper imitationem, Ioan.8.e.5i fihj Abra hz ellis) opera Abrahz facite. Qgia chrifius antonoma" fiice in fe habuit ilIa qu� przditra runt. Ec ipCum debet jmirari Przlatus, ve fubdltis confidemer drcar: Imitato .. - res mei eftate ficuli & ego Chrifl:i. I.Cor.II.a. Ee hoc eft, qQod fequirur. . e Ego hodie genui te] Ho.die,] id eíl:1in hac luce, & exem.. - plo conuerCationis eu� [genui ce] quz Iu)!: ell, Mt:.t. '). b. sic luceat lux.venra coram hominibus , vt videant opera - vefira bona. Et ita gignit Deus hominem, & facit fiQi fi .. lium. ler. 3.f. Qhtomodo ponam te in filiós , &c. Et po flea refpondet: patrem voca�& poft ingredi Ron ceffabis, imil�ndo fe. per bO£.la opera. _ ' f Po£l:ula a. meJin oratione. Hoc enim debent Pnrlati fa· cere pro fubditís. ve quod minus verbis effecerunt , vel exemplis,per orationem fiudeant obtinere.Aduocati enim funt, pa�roni [unc,quorum proprie officio c�mpetit impe trare delinquemibus indulgendam, negligencibus gra .. tiarn, Iaborantibus opem, proficientibus per[euerantiam ; mortuis vitam. . Vnde in Leuitic. 4. & ). & 6. mulcotiens replicarur. Si peccauericJanima. Et hoc vel iHud fecerie. Rogabitqu� pro eo-Sacerdos, & dimiccetur ei.Hoc e(l,quod aixit ad Aaron Moyfes, Numer.I6.g. Tolle thuribulum, & haullo igne de altari mitre incenfum defuper,p�rgens cito ad p"' pulum, & roges pro eis. Q!!od cum fecI{fet Aaron) Hans inter mortuos & viuentes pro populo depreeOl.Mls eft, & plag3 celfauit. . • .' . gEe] fi ita fecertS[ dabo tlbI gentesJId eft, f�culares gen. [iliter viuemes. h Ha-reditatem tuam] quam djligen�er excolas,eradican- do vitia,& plantando vinures. ler. J. c. Ecce conftitui te hodie Cuper gentes & �uper regna., ve euellas, & de-· firua$,& difperdas,& dtíIipes,& a:drfices,& plantes,Euel_ las radicem mala- voluntatis de corde hominum , indu· 'cendo eos ad contririonem. Deíhuas ftruem mala: 10- Cutionis, recipiendo ad confeffionem. Difperdas con� geriem peruerf� operationjs, ad fatisfaaionem hortando & prenireDriam jl)iunge�do. �illlpes {epen:' prauz con_ ' fuerudinis ad perreuerantJam adIuuando . ..t.Edlfices mores. PJantes fidem. - iEt potfeffionem tmim terminos terr�,] i.eos Religiofos in quibus 6nitur a.mor tenenorum per eont,ernptum om- nium, qu� funt 10 mundo. - De quibus I. Iotf,n. 2..C. Ornne quod eft in mundo, aut eft concupi(centia carnis, aut concupifcemia oculorurn. JUt' fuperbia vit:E. �od fit per tria: vota religionis. De hoc 1[.45 .c.Labor .iE.gypti,& negotiatio }Ethiopj�)& sa bairn viri fublimes 01.0. te tranfibunt,& tui erunr. Per labo .. few lE gypti)figuifi�atu( labor.)qui eft in ptocurando pe£� ""ca u Píalmus A merito dabo] quia. a Reges cos in virga ferrea.jid ell, jn iuílitia inflexibili.Et ranquam vas figuli con fringes eos, ..,---___ id efl:,quicquid luteum,& reñeum eft in eis.purgabis. Ee hoc modo legirur de eifdem perfonis, Vel ira diüingue • .I(, Reges eos] fcilicer bonos. bIn virgaferrea]id e11:,in id ... flexibili iulbcia. t-. '+.c. F��ier iudtciíi, nos eerra.e Reges.eos in b vir & lUltmam m terra. "'. e Ee esnquam vas fi. ga f�rrea,& e tanqua vas figuh " , gtlJicófringes eos.] t confdnges·eos.Ec d míe e re .. �l.tconrere: LCi!icet,milo,in f�. �es (int.elligite)gerudit�ini qui H·4.c.fiEc ruro. E� .noc�tur m iudicaris rerram.é Seruíte Do' e¡1M. hoc faciliraséx par- te confringenris, & irrecuperajio ex parte confraéti.l[. 3 3.e. Subitc durn non Iperarür, venier conrritio eius,& cornminuetur ficut con rerirur lagena figuli contritione perualida,& non inuenie rur de fragmentls eius cella in qua porrerur igniculus de Mo;;¡i(m incéndio.aut hauriarur parum aqua: de fouea,&c. )fo. carum.Inxuriz, qui per ffi.gyptutn fignifieatur ,. quia obrenebrar rarionem. P[._57. Supercecidir ignis, luxurie , & non viderunt Solem, iuílitie, Per negotiarionern JE rhiopia, corrcupifcenria oculorum , qU;E íemper vult ne, g.otiari & acquirere. Sabairminrerprejatur clarnanres.Per vires fublimes Sabairn , figriificanrur fuperbi , quibus dicit Greg.Indl clamor in locurione.Hace-go tria genera ad prelarum tranfeür.quando hec vitia relinquenres.eius ( VOh!n�íltl fe fubijc.ium,& fui fum, quando non afpiciun� . retro.Luc·9 g. Sed m bono poííldentur ah eo,'&- Deo, qUi dedit:.lCllfrodíllntur. " a Reges eos in virga ferrea. J Per virgam, fignificatur corretl:io: Pr:q.,d. Qgi parcic virgjr,odtt fil1um fuum,qui autem dihgitjllum,inlhnter erudito In ferro fufientario, 'l.u;r debet c,omicari correétionem • .oreg. Iufiitia vel mife rlcordia llluleum dellituitur,fi vna fine alrera teneatur. pj; 22. Virga tua � baculus CUtiS ¡pIa me coneolaca funnGr. Virgapercueirnur; baculo fuftenramur. 51 ergo efl: diltd {Ho virgre. £]1I� feriat,fit & confofatio baculi,qure Cullen .. ter. Sit itaque amot)fed non emolliens _; fie rjgor, fed non exa[pera�. Ee hoc eit .bene.regere , {tcut fu bdit B. Gregori dicens: fic zelus,fed non immoderate {;tuiens ; fit pietas, f'Cd non plu"S,quam expedic plrcens;vt dum fe in arce re giminis , iuHitia, clementiaque permiCc-et , is qui pra'elt , cord. Cubditorum ten'end-o demulceat , & tarllc:n ad ter- � ---....____,�euerentiam demulceodo conllringat. - fe fiC[reges eos in virga ferrea; & tanqnam vas figuli . con fringes eos,] id ell qu_idquid terrenitat1s in ipfis per- Tcrtia,;�rs pendes. q/.tcmi�rrcgi[1. ¡:{�c .nullc Reg�s inte'ligi�eJ. &c. J �ertia pars huius pra.I ... jpirituaDuJlS mI, 10 qua_'po�ltü� morahs míh_uél:lo. �� ofienduntur hlC n(C�rraT¡a. qn.a.tu.oqnulClpahter, qua: Reg1busfpmeuahbus fum' ne- Ad ht. de re. ceífana. . . glbit,�. Primum efl:iritet1_i�e�ria �d I?c."um,M [Incell�gire. J .. Secundum, erudltlo lB hIS, qux fune ad prQx¡illum,tbt. [Erudimini.] Tertium, deuotum feruitium, tbi. [ Seruite DOlüino.JQ.larcufIl,p.erpell1o aduet fitap.lm.Dícit ergo? [Et nunc Reges ince1iigire. Hoc poten exp.oni ad literam -ge . Regibus terrenis, vr dicat eis ChriHus,ve1 Propheta. [Et nuncJo vos[Reges inrelligite. J ilIum, fdlicer Chriflum MM·l.a. e(fe Regem conllitututn el D�o, & 'Juod data ea vobis patefias ab ipro. sap.9.a.Audire ergo Reges,& iñtelligire, difcire·iudices finium rerrx,pr�bere .aures vos, qui cond� necis multitudines, & pJacetis vobis'iD'curbis. nationwn, quoniam'a Deo data eO: vobis potelhs,& virws ab AltiC hmo. Nec turbemini. ficut HerodesJed. g' Erudimini,] it Prophetis, ve fub eo fiti�. Vel r emdimi hiJ 'lb eo, vt non temen! dominemini , fed magis ei om nium Domino, & fummo Regi reruiatis.Er hdcell quod fequitur. . - h Seruite Domino in timore 1 timentes fcilicer, iIIud. Sap 6.a.ljolTen�e & cito apparebir vobis� q�lQniarn_iudieium dunlIimum in his,qui prxfunt,fiet. EXIguo el1lm conce ditur miCericc>rdia, potentes aurem potenrer tormenta patienrer. Sed oe delperent, fubdit: [Et exulta(e ei cllm tremore � ] fperante$ cmn eo regnare in futuro. Job; 6, a. Deus potentes non abiicit. cum & ipre fir patens. Vel potell e�poni moralirer de quohbet ¡uno fe regenee in � . l-d ia Dei, quia ita vocatur Rex (peci ... lirer. Continua fico � �JJla"fl,equo .. Ex quo omne luteum, & cerrenum in vobis contricum lrt<let tUJ o. . rt E . . . en. rgo. d Et nuncJi-d eil, cum tempus habetisk 2> vas. e Reges]qui vos r�gitis. f Inrelligite] opera Dei in vobis. . g Er.udimini q!li iudi��tis [err�'m.] id eft,tt:rren1tarem in < VOb13. , i J I I. Erudimini] dico, quid ad alios operad deberis, [Intel .. ligire,]vt boni rheorici meditando, &eonfel'endo. [Eru dimini] ve praétici.exercirando. P!rJlm.13.& ; 2.. Domin ti s de czlo profpexir fuper filios hominurn.vt videret fi eft , intelligens, ecce prirnum ; aut requirens Deu in bene ope rando.ecce Iecundum. Inrelligere peninet ad contempla- tiuos, rudire ad aétiuos. • Tría debernus inrelligere, videlicet przterira.prafentia, 1, • , &- futura.In duobus debemus erudiri.fcilicet.in operibus De�emus t� .. mifericordie, & in operibus'iuñiriz. Debernus inrellige- telligere tr�a. re pr�terita quantum ad creationem , & recreationem . noílrarn. De primó pf+ Scirore quoniam Domimisipfeefi Deus ipíe fecit nos,& non ipfi nos. . . De fecundo it». r. d. Artendire & videre , fi eft dolor Iicurdolor rneus. Et Heb.I2..a. Recogirare eurn.qui ralern fufiinuic a peccatoribus aduersús femeripfurn conrradi , ttionem. Item debemus inrelligereprzfernia.que Domi nus circa nos operatur� . . Primo, vocándo ad poenitenriam, Secundo, percata difíimulando. Tercio nos in gl aria conferuando, .. . De primo Rom.2..a.An ignoras, quia benignitas Del -ad peenitentiam te adducir. - De fecundo Sap -, l I. Diílimulans peccara hominum pro .. peer pcenirentiam. De tercio Thr. 3.e. Miíericordiz Do- . mini ea . quod non fumusconfumpri. Ire� debemus in �elligere futura, quomodo 10 ��ldJCI.{} ma�l �ul1lentur,. & lufii rernunerabuntur, Hoc faciebar Jer.qUl dicebar , Siue. comédam, fiue bibam, fiue aliud quid faeiam, femper vi- , detur auribus meis i!la VOX info!l;lre: Surgire morcui,ve- nice ad iudltium. Abac. 2. a. Conremplabor , ve vide¡wu J quid dicarur mihi, & quid reípondeam ad argu�mem �e. Sic ergo debemus incelligere prafémia ; pr�tema, & futlira opera Dei in nobis. ' In priino apparuit eius magna mifericordia.In fecundo iílpparecelus longa patiemia. ' In tertio apparebir: eius ver.a iul1ir.ia. Qui hxc nolunt intelligere, peribunt. lob 4.d. Ee quia nulh.ls imelligit , in a'ternum peribunt. De his tribus timul. Deut.p.d. Veínam faperem pr;fcerica, & inrelligerenc prrefemia, ae nouifIima protliderenc. Erudiri autem debemus, id eft, extra rudita- rem poni, exercirando no� in ope.rib';ls iu�iti� d�linq�.en tes corrigendo, & openbus. n:lr�nco�dlx mdlg�ml.b�s fubuef.lieudo. I.ThefJ. 5.c.Cornpltemquletos,ecce lUihtja� confolamini pufilbnimes, iuCcipite infirmos, ecce miferi .cordia. Et fignanter dicitur: [Reges incelligire , & em diminiJquia horno citO- errat in regi"mine fui,nifi h�c duo babear:.Pfa!m·48. Homo cum in h'onore efl'ct,non imelle- xitJcilicet Adam, & ideo regimine ami(fo, comparacus en iumenris, & limilis faél:us eft ilIis. Similiter qui Ilon faclt �llfiiciam, cito perdit regnum. lfai£ 26.d.Q!!ia nO,n fe'ómus iuflitiam in terra noUi'a, ideo non perierunt ha� bitarores eius. Et Eli) quia. non eorripuit filios , abieél:us ,- ell a Domino, & caacns.de fella, monuuse11:, & tranfla- tl!m efl racerdotülm de domo eius, I. Regum 3.C. Propter hoc djcitur, Sap. La. Diligice iuftitiam, qui iudicatis . t.erram. . Similiter qui fe, non exercüat in operibus mifericordi�. frcLro.b. Sedes dueum fuperborum aeitruxit Deus,& fe .. dere fecit mites pro eis. Pfalm. 108. Fiant dieseius pauci &c. Et rubiungit caufam : Pro eo quod non ell tecorda-- . tus f-:acere mifericordiam. • De iulliria, & mifericordia fimul ! Prouerbioru'I1I vigefl mo d. Mifericordia & veriras cuftodiunt Regem, & ro. boracur cler.nenri� .tbr.onus �iu.s .. B��e e.rgo.dicit: [ Ee Trib. dpt�uJis .nu�c. Reges IntellJglte, erUdlmmJ qUi iudlcatls terram. J feruíre· debe SequItur. . . mm Domino. h Seruite Oomino, & cretera.] Seruire debemus Do. mino tribus 4e caufis,· videlicet, quia iullum eEl; quia honeilum ell, quia vrile ea..· . IultulTI en, ve feruiamus ei ,- quia nos fecit. quia nobis feruiuir, quia nos emit, nos fecit. 'P[alm.99.Ser uite Domino in l.reieia, ¡ntroite in eonfpeétu eius in cxuI" �tione. . �are? Quia, fcitote , quoniam Dominus ipfe'eO: Dells , ¡pfe fecit nos, & extera. Ee tamo deoo tius debcmus ei feruire , quantó nos digniores éreauic. fciFcet , ad imaginem, & fimilítudinem fuam. Gen.I.d. Nobis feruiuie in tota vita flla, operans falutem no- . firam in medio cerra'. , ' . Jr .. i£ quadragefimo - tertio d. Seruire me fecifiis in peceatis vellris. Ee quanto vilius fuit iHud feruitium \ fdicet, curare immunditias 'naHras 1 tanto deuotius >f-debemus, 1re1 qllan plina peten / Píalmus Debemus ;n� telligt/re tria. ;{J dcbemus ei feruire. Nós emit I� COy'. 6. d. Empti enini efiis pretio magno, &c. Et quanto pieriofiori prerio nos Mm/,l. emit.tanto deuotius ei feruire debemus j (,; reir, T;. c. Non corrupribilibus auro , vel argento redernpti efhs de vana veíira conuerfarione paterné'f tradirionis, fed pretioío fan guine quafi agni incontarninati & ímmaculari Ieíii Chri íh, Item,fecunda cau.: fa eft) q.uia honeflum in a rimore, & b exultare el eft fcruire tanto Do..;. d mino.Boetieu.: Cui fer- c�lm e .tr�m?re •. App{chetF. uire, regnare eft, cu- dire diíciplinam e nequando ius agi ff�nis, íumma firafcatlli: Dominus, &g per..;, Iíberias e!t Ecclefiaft· eatis de via iuíta. Cum h IORn.H. e t3.d:Glon� magna eft exaríerit in breui ita eius, i fcqLll Dormnum. Ter- . fi . tiacauía eíi, quia vti- k._ omnes ql,l� COIl, dum 111 eo� le eft.101fn.17. d. Volo Pflthn. Damd eso» fugeret iJ1 Pater, VI: vbi ego fum, facie Abfaioll jilijji-ti,. illic fit & miniíter rneus. lfa.65. b. se- I r;":'''''� P S A L. Ill. . ce Ienn mei come·· �1� dent, & vos eíurietiss �.m� Omine quid 'In multi ... ferui mei ' bibent , & vos Iirietis &c. Dicit erzo . Semite Domino J non Dia-' bolo. 3. Re;. I 8.d. Si Do�inu S til: Deus , {eq�imini illum, fi autern Baal, fequimini illura. Item [ Domino ] non Do minis, fed foli Domino. (\flat/h.6. C. Nemo poteil: duo bus Dominis feniire. Vnde l. Reg·7; a. Pr<rparate corda veflTa Domino, & [eruite illi folio �ed oportet vt hoc feruitium fiat cum timore, De per negligentlam deturpetur. V ndc Hlbdit. ,.. . aln timare] Ecclef. i. Có' Qui timet Deum nihil hegligit: Sed quia ex tirt;lore:, nip habeatur €un¡ fpe, & gaudio, na[- citur defperatlo : Ideo addlt. . b Exultate ei [P(atm.8) .l�tetut cor mel!tn vt tlmeat No.;;, men tuum� Sed iterum ne fpes & exultatio pr<rfumptio= nem generet, addir. .. ., : e Cum tremoreJ Gregor. Spes fiüe tmiore Iuxunatur 111 prxfumptionem: timor fine fpe degene.l\at in defperatio nem.Za¡hó9. c. Exulta fatis filia Syon : Satis dicit,non pa rum, vt defperantes, non nimis, vt pr<rfumentes , fed fatis) vt [perantes, & exultantes cum tremoreJ Duo erant in ¿amnatis, [cil. vermis rnalé'f coniCientix, & p�na corpo'" l·ali.s g�henn<r. l(�: 'vitlm. g. Ver�nis eomm non morietur� & Igl11S non extll!guetur. Ad prll11Uf!l poteft referri tiiUor cord.ls, ad fecundum tremortorpons. d. App�ehen��t.e difeiplin.am J id eft, a��erfa. Duplex eft ,. . d�Clplma � iclhce� ,erudltlO per moleitlas, qux grxct di...l DuPlex aifct. mur 'Tlrr.v.,nla, p::edla. De <ll1a Hebr.n. C. Omnis difciplina pima. in pr�fenti quid em non videtur effegaudij, iedma:roris, poitca �u�'em pacatiiIlmum fruaum exercitatis per eam, r��det lUlhtl2:.. Item Eiicitur. difciplina eruditio p,:r G.o éhmam.· pe hl� duo bus !110c?s� Pfaim.I!¿ Et difcipliña tna correxlt me 111 finem, & diicIplma tua Ipfa me docebit. De pr�na ergo diC:lt [Apprehéncüte diiCiplinam J Ú::iiieet aduerlltat.Uln � corr�él:ion�Jm.Ecdef.2. Omne quodappJi-' �lturn tlQ1 fuent, acclpe,& 111 dolore fuftine, & in humili..(· tate tl7a p�tientiam habe : Et iilbiungit {tatim cautamó ,-?-uon�¡;_m 19ne probat.ur aurur:n. &. argenwm,homines ve- 1'<l. reccpt.lbrles m cammo huthihatlOl1ls.Prouerb.j. b.Difei..: . plmam Domini fiJi mi ne aoiicias, neque deficiJ..s etll11 ab e? �orriperis: quem e!llln dilig!t Dominus, eorripit. Et , d�Clt Glo./[. Apprehel�dlte aduena quafi pré'fÚdiuffi & mn..: t " f mmentum. Vnde qllldam. Fortuna miJ�rrinM luta. Item re1 tIU/I" n.· '. l' f" . "' ¡q df(. . Gregor. "<._uanto 19num ortms percutltur, tanto terr� cui '1 t'tre ;, ct- inhxret magis intig!tur. Bt il.lbiungit tres caufas quare ap ! tna JIt ap- prehendendaefr diÜ:iplina. Prima, vt euitetur ira Dei, ib;.; reten a. N q d '..J il.. l' d f r � e e uaJ? o.; Itt elr ,Jllquan o. Iralcatur Dominus J Nondub�ta�lt\Pr?.rhet;2 de bac ira, ql�a�1tum a<iÚ�ipfi.ll1l,. [cd �u�ltatlue df'Xl� q\lantum ad OplI1l:0nem lhtltofUm. yelíle L N�equando lraf�atl:lr Dominus J quia raro,in hoc 1 xC�ILo lralC1tnr, �ed dm iufi111et .. Secunda eft caula ne amma�ur confor::mm S�i1aorum Ill. pr�[ent i:� tbi. gEt' �e41:eat1s) &c:]_ Id eft, lUfionlln, .fcihcet de bona opc laLlOne no_fira, ad pec.catl!m dl-clll�a-!1do; Gregor. Melius eft arde�e namma febnulll, quam. v1tlOnnn. Tertia caufa €il: , .n . Incurra.tur reterna damnano ) & amittatur �terna heatltudo. h Cum exai-[crit in breüi ira eilis ] quia. breue ill: tempus � tun� nihi� erit patiénti�,quia non dabit tunc��)(um pcx:� ruten.tIx. I!a;)o_. f .. Ar��n:.;furorel1:s. Velldoodiltit [In �reU1 ] ql1lllU lUd�iO llmul , non ieparatlIl1 omnia di[cu tlet. Et tune e Ee2.tlJ e¡mt, nonfolum fecmi. k Omnes qui contldunt in eo ] id eft valde-tidunt, id eft tvt�m fidnci2m ponuntin eo. E contrario maledié"lus erit qui confJditin homine. le�m1.17. a. Nota, ira Dei· aecendi- HlfgorJu C:m6nl4lis. Tom. I I� ;b. �e ("auJ!! uíre debe f4 Domino. \ I I l. 7 tur in prafenrí, ar�et iarn in animabus damnatorum, exar .... defcer in futuro, in anima & corpore. EXPOS/TIO PSAL.I!f. Iil 0111ine quid multiplicati Iiint ] Titulus : �falm. Ritro'i: � Dauid , cúm fllger�t a f�cie Abf�lon filij fu�. l�- � gitur 2.. Reg. l5 . quod cum Dauid fugeree a facie Abfalon, coníilio Achitophel irruit íuper eum.lll Ieruía- Iem > & Dauid cum area Domini nudis planus e�IUlt de Ieruíalem , &' tunc íecutus eft emu Abíalon, & capite ems MJfli4 per capillas ad arborem ligaro.inrerfcétus eft a.loab,quod ínrellexit Dauid aceidiííefibi pro homicidio Vne, & adul- terio Berfabea , íecundum quod przdixcrat ei Nathan AI]'ekUT'� 2. Reg. 12. C. Non recedet gladius de domo rua víque in fempiternum. Huic hiítorie alludit rirulus, fed ponús agic de �gni�cato quam .de fignifi.sante;-p�uid enim Chrill�m:. �bialon Iudam íignificat.Abíalon dicitur, quail Abeííalon, Id eft pax parris. Abba enim pater) íalem pax interpre- tatur. Ahfalon perfecutus eft Dauid, ita ludas Chridum, Daui� .fugit a _facie '.Ab(al?n, & Chrillus a Iuda cúm aícendit cum diícipulis [UlS m montem orare; MI4,th.z.6. d. V �l fugit el facie luda 3 cúm gratia Iudam deferuit. Et eit Plalm. ifie primus eorum qui breniter agunt de Paííione & refurreétione Chriíh. Et eft íenfirs tituii talis : pfal. ille attribuiturDauid,id eft, €hrillo;qui hie loquitun pfal.dico aget;ts de eo,qliodfiguratum eft; cUm fugeret DalJid<i tacie Abialon, [eilicetde fugaCp...rifh :HaCle íudCE) &dePafIio- De ) & refurr.eéti?ne, qux o�n!�.in ilia hif!:oria figurata fuemnt. Et {¡cut ill aho Pialín. 1(llicet; Quare fremuerunr, �t interrogatio increpationÍs ,ita in hoc pfalmo ponitur mterrogatio admirationis ? Propheta ergo in admiratio- nem prorumpit ,dicens [Domine quid multiplicati lunt] Et nota quod in primopfalm. egit Propheta de beatitudi- ne: Infecund� _._ via ad beatit:idinem: In hocagit de eo, :1:" per quod e-fl: via ad beatitudinem, fcilicet de Fa1ílone:-it f)ill�lo p[lit diuidítur pfalm. ifte in duas partes. In prima parte ponit pa.rtes oppofitas a nmiliturune pugnantium. Secundo,.finis reI oftendltur,id eft} refurre&o � tb; : [Ego dormiui, &c.] Prima pars diuiditur in tres partes: In prima agit de perle- cutoribus. In fecunda de perfona adiuuantlSj ibl : Tu. autem Domine. In tertia de perfona pugnanüs) ¡hi: [Voce mea] In prima aggrauat per!eeutio�em inin:ie�n�: 'Primo ol!:endencdo eos eire multos, ik Mulnplicatl funt. Secun..:;. do crudeles, ¡hi': [ Qyi mbulant me. J Tertlo; detraé1:ores> ¿.bi : [Multi infurgunt. ] Quaít� ,illuitantes. �d de[perati� oem, I�i : Multi d1Cuntj&c. ] Igltur vt prxruX1l11us,Prophe.;, t:ain admir:itionem prornmpens rut [Domine J Deus par-'" ter� in Qui� multiplicati fi.m�J.pe�adiu.né1:ióneminde. P(.II8� 1nulnpllcatíl el!: fuper me mlqmta.s fu�rbon�m .. . tl. Q.1j_1 tn5u1ant me Mi �' 1 Domine uid multiplicati ftmt, &c. } Moraliter poteil: urn" exponi de quolibet illite in tribu1atione aliqua con[tituto, & dicente: Domine,quafi qui. folus potes m� liberare. m �d mllitiplicati funt,&c. J fcil. mo�us djuerl�mm ten- BlUm tiitionum. Et vtitur verbis competelltlbus, & iecundum proceffi¡m belli materia lis , & etiam [piritüa1is, quod Bt 111 tentatione. Primo en.im colligitur exer�itus .. Secundo,ag ... aredituraduer[arios. TerCio, pugnar, l11111as 1l1ferendo.Ad . primum pertinet quod dicit: Multiplicati ilmt, &c. Ad fe cundum [ Iniurm.mt.J Ad tertium [ Multi dlcunt, &c. ] Sic habetnr 3. Reg.:::I18• d. Mifit Rex A1fyriorum T�artam, & Rapfacem de lachis ,mm mana valida in Ierulalem. Ecce tolletlio exercitus. Et Iequitur ibi quomodo aggrefIl runt :. Dicit emm, quod afcenderunt, & venerunt iIi Iemlalem .. & fteterunt lllxta a.quxduaum pifciné'f .fi.lpei·i�ris. De comminat�Ol:tibl�S fequitur :. In qua confidis', v; audea� re..: DeHare ? SI dlxens, 111 Dommo Deo noftro haoemus' hdu..; t:iam,&c.lta in bello animé'f primo colligitur exercitus ma� larum cogitationum, quas irhmittit Rex Affyriorum)id eftj f)iabolus. Et íimt in eo Principes Thartam qui interpreta� tor fuperftuus, & iignificat carnero , qux non pro..: deft quicquam. Ioa¡;r;.6.g. Et Rapfaees , qui interpretatur � multul11 deoIculans� 'Vel fic. l Dop1inequid multiplicati {unt J qua-ii die at , hoc AÍife,..? eft mirum, quod ¡nali me periequ:.ll1tur, cum hoc Ílt eis la-· Mor"l' boriofilm. leI'. 9. b-. VE iniqu� agcrent laborauerunt. Item Cll.m fit e:is damnafi.m�; p(alm.61 .. y[quequoirruitis'.in ho mll1em, lllterfi'lt:1S vmuerfi vos, kI11cet ipfos. � Itefn cum fit l D.omine quid tI;l�ltip'li�ati funt , &c.] PoteH autem to- Myflii. » tus ille Pfalm.leglln perfona EccldliOt,leclilldt:m r..;lqf: Sed ntmlcÍ$ E(;, notandum, qUOd Ecclefia triplieem hab:'llt in.mic:lln, & Cltfi.e. qqamUll expeélat) kil. AnticiJ,rifhun. Primo habuit mani- PMi 9 )� feítQs. ..,. " Pfalmus, <tilos pe"r{e�pt�res in tempore Martyrum. , Secundo '. fl:al� dulcntos hzrericos. TertIo, falfos fracres, Prima tun a ti"'- more nocturno : Sed , e Ifra depulfa eft. A b Qyl rribulant me ] scce crudelitas.jer.rz, b. Faéta eft hzreditas mea quaE Leo infylua. . t Multi iníirrgunr , &c. ] deerahences , & falfum teílimo niumferentes. Matth.I2. b. In Beelzebub, &�. FIat. 29> Ne tradideris me in animas tribulantium me , quoniam' iníur rexerunt in me reíles iniqui , &c. vt in me vindicenr , velut in [atronem , & fu b- I uerrenrern legem, & a plicati fin:'!t qui b trihulant ETo.hlbe�tem tributa me, e multi in[urgullt aduer- (ian Ceíari , & blaf- J:. - dI' di . phemanrem. Lnc, 23. rum tne.· Mu ti icunt am .. � b.a, �niurgere eft, ad mse me-re , non e eft Ialus ipíi vindiétarri : Coníiir- in Deo eim.f Tu autern Do gere , ad auxiliurn : mine [u[ceptor meus es g Murgere ad hono-. J 1 ' rem. gl'ona mea, & rJ ex" tans ca .. I} Multi dicunt anime p'ut meum. . mez, &c. ] Vt Mrmh. 27.'e. Si filius Dei es .defcende de Cruce. E" Lu«. "'3 i e. Sí tu es Rex Iudzorum , íaluum te fac.Nota , quod multipH€an- �tiel lil)lex tur mali quadruplrciter , & boniquadrupliciter. Mali mul "�:lr:"li;atio tiplicantu�" �n nu�ef(?p[Rlm. 68- . Multiphcati fimtfuper ca ma/orum. ptl�os capms mel q�l oderunt me. gra,tl�. Item III �emp�- rahbus. p(.,lm-4- Ahuélu frumentI, VIllI, &oleifUl multl plicatifimt. Iob.2I. b. Bos eorum concepit, & non aborti uit., vacca peperit ) & non eft priuata f�tu fuo , earediun tUl' quafi greges paruuli eorum. Item in peccato : P falm.68. Appone miquitatem luper iniquitatem. JI ... ). e. Vx ,qui' trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis. Ofe&.4. a. Homi cidium, & fw!um, & adulterium, &c. Item in £iIpplicio. Flalm. 108. Induantur ficut diploide confuflone [ua. 1fa. vIto g. Vernus eorum non morietur , &c. Boni muItipli..., �-k1ex cantur numero: lIa. 54. a. l:rtare fterilis > qux non paris, multiplicatm en::mpe, & clama, qu:r non parturis, quia pIures filij de bonorum. Iertx, quam eil!-s qu:r habet virum. Item in temporali- bus. Cam .2. b. Lxua eius fub capite meo, &c. Item in vir tutibus: p 'aim. 83. Tbunt de virtute in virtutem, donec vi debitur Deus Deorum in Sion. In pr:rmio. Luc. 6. £ Men .. [mam bonam, & confenam ) & coagitatam , &c. l[IJ.6o.a. Tunc videbis , & atRues, &c. i Tu autem I?omme , &c. J Hie agit de perfona adiuuan tis , fci!. Del Patris , vt ofrendat tria per qu:r Deus Pater alliuuat Filium. Primum fuit vnio , ibl : [Tu autem Domi ne fufeeptor meus es, J id eft, vnifti diuinitatem hurna- l!Ítati. P f /fl. 64· Beatus quemelegifh , & alfumpfifu: Secun dum fuit lretitia , qua Ghrillus homo in Deum lxtatur. jW. . l G10ria mea] l. Ma,h. 3. a. ludas & fratres eius przlia bantur pr:rha Ifrad �um la:ritia. Tertium fuitcontempla- tio, in qUJ,<Wntinuefruebatur,ibi. ' b Et exaltans caout meum] id eft , mentem.mearn. Hoc autemefl:remedl�m contra tribulationes. Prou. 1. b. Fru fira iacitur rete ante oculos pennatorum. Ibi Imerl. ¡Faci fe Jaqueos euadlt in terris , qui oculos habet in c�lis. Vnde ¡Greg. fuper principium lob dicit: In alto mentem fixerat, & igeo hoftis ad eum irrumpere non vale bat. . A Voce mea, &e .. � mulrum deüfculans, & fignificat Mundum, qui illos deofculatur, quibus pro[pera iuccedunt .; fed deofeu1an do tradit) vt ludas. mum exercitum videns, & [entiens vir pce,nitens ) timore t�aétus, f�pienter ad Deum refu giens, dicit: Domine, quafi dicat,illud r.Parabo. c. Cum ignoremus quid agere debeamus , hoc folum habemus reíidui, vt ad te noHros oculos dirigamus. ea Multiplicati funt ] In cogitatione: Bt fico . e Multi J id eft, multiplicati infurgunt aduerfum me In deleétatione. Bt d Dicunt anirria! me:r, nOll eft falus ipfi in Deo eius J quod fit in feruore tentationis , quando el Deo proce dit, quod reddit hominem pufillanimem, & quaú �ef perare eum facit quod non poflit lUperare earn : S!cut in beato Benediélo , qui adeo vexatus fuit rentatlOne carms ,qUGd deliberabat redire ad 1xculum. Sic ergo J Domine, lUultiphcati funt, qui ll1{i.ug�mt, & dicunt,&c. ] Sed ad quid ? Frufrra multiphcati runt , quia fieut dicitur Mathab. 3. b. Facile eft multo:, concJudi in manus pau corum, & non eft differentia in conipeélu Dei liberare in multis ,& in paucis ) quia non in m� ltitudine exercitus viEtona belli, led de ccdo lortltudo eft. Et propter hoc etiam in vanum inlurgunt a.duers\Im me. Vnde ibidem fequitur: Nos vero pugnablmus pro animabus noftris. :fJ4l.1.6. Si confur�at aduersum m� prctlium, in hoc cgQ cgor. 'Moral. I íperabo. Et ideo fruílra dicunr : Non eft íalus , &c. quia íicut ibidem feciuitw:. Ipfe Dominus conteret eos ante fa ciem noílram. Bt contra hzc tria. t Tu es fufceptor rneus J id eft, refugium meum , ne mihi eorum multitude poíiit nocere ,: Sicut homini qui in loco ruto & nrrno fe recipit ,non poteíl nocere hoflium mul titudo : Bt ideo frufira [ multi runt. ] Iterum. g. Tu es gloria mea] dans inihi virtu tern ,& gloriam de bellandi ihftlrgentes aduersúrn me, Et ideo frurfua in furgent. Iterum. h Tu es exaltans caput meum ] retribuens rnihi pramium pro victoria : Bt ido fruflra dicunt anima- mee � non eft íalus ipíi in Deo eius. Sequitur. Ora eJfe A Voce mea, Bee. * Item cum fit inhoneflurn. Scnecii. QEid eft [:ruiffimu11l homini : Ipfe homo. �t. notantur hie tres hofles hominis, fcil, M undus : vnde dicit. al Quid In_�ltiplica�í íunr, Item DX!noh€s , de qUibus._di...; t t. CMuln iníurgunr ] Multi ernm íunt. .Apoc. 9. C. V 1ge-1 íies millies dena millia, audiui numerum eorurn, [In Iiirgunt ] lob. 19. b. Obfederunt in gyro rabernaculum meum. ínfurgun« aut em fine caufa. Ifa. Pi b. ALfur ab[que vlla caufa calumniatus eft eum. d Multi di cunt ] Per hoc notantur carnis filggeftiones, qUa! dicunt homini. - e Non eft íalus ipfi , &G. J id eft ,noh potes euadere quin cadas in peccatum. Dé iílis dicirur : Nulla peíiis efl1cacior ad nocendum, quam familiaris inimicus. Hi tres 110ftes SalOmOni�3' eg.lI. Primus fniE Adad, qui in"" teTpreratur tefiis, & gnificat- Mundum , qui - teltis eJ1: :{i¡X prauitatls. NIJU .3. b. Omnis qui viderit te, refi .... liet a te: Et Greg. Contemnendus effet MWldus ifte , etiam íi cuneta profpera habeJ;et : Et cum tot aduerfitatibus pulfat > cum tot calamitates ingeminat, quid aliud, quam yt. non ametur, clamat? Secundus fuit Razon, qui in .... terpretatur myfticus vel' facral1s, qui in fuo cafu myfte..;c rium nobis dedit � vt in [anétitate maneamus. Hie fuit princeps latronum -: G€ 'quibus lob. 19. b. Simul vene'" runt Jatrones eÍus > id eft, Diaboli , & fecerunt fibi viam per me. Tertius fuit Ieroboam, qui interpretatur [eruus diiudicandus , & fignificat carnem-: de qua Prott. :29. c. QEi delicate a pu�ritia nutrit feruum [uum ,poftea jen- tiet eum contumacem: Et ideo eft diiudicandus per difei .... plinam. ECl l. 33. d. Seruo maliuolo tortura, & compedes� mitte illum in operationem, ne vacet.. . [Tu autem Domine iufceptor meus es] vt Medicus, qui �grum fufcipit in CUI"am. p[alm. lI8. Sufcipe me ü:cun.,.. dum eloquium tuum, & vinam. Item \rt aduocatus ad defendendum caufam. ¡[IJ. 38. C. Domine vini patior, re[.;. ponde })fO me: g Gloria mea] dando ftrenuitattm con..., 1cientix in pr:rfenti. 2. Cor.I.e. Gloria noftra ha!c eft, tefti mOllium' con[cientix noilrx. h Et exaltans caput meum] dando gloriam in futuro. . .' . _ ""Voce mea) non MJflic'J. e ifia depulfa el1 in patientia Martyrum. Secuta eft alia, qu:r fuit el fagitta volante III die: Bt h:rc remota eft in 1a- pient:ia fanélorum } Auguftini , Teronymi > HIlarij, & c:r.,. ter�rum. E� fecuta eft tertia, £eil. falfo.rum fratrum , quce c·�ft a �eg()C10 peramb�ante In tenebns. �t hrec eft pe lOr allis. Vnde d� e�a d1Cltur ija. 38. E�ce 111 p,ace-amari-, tudo mea <imanilJl11a. Q!:atta penecutio conllabitur ex his tribus. Hxc.: erit el Da:monio mendiano. Dicit ergo Eccle1la . .¡¡ Domü).e > quid multiplicati runt qui tribulant me ] fcil. ,!yranni, h:rretici: Bt pr�te� .hos mul�iplicatos. e Multi mfurgunt adueffum me J SClhcet,falfi fratres. d Multi di c�ntanima: me:r,n?� eft f�lns ipfi in Deo eius [Vnde ali- bI : Dum dlcunt nuhl per'{lllgulos dies, vbi eft Deus tuUS? pr"l.,p,� �nfideles dicunt voce, fe1 taW fratres opere, quod pe- lUS eft. Sed contra tales vmcum eft remedium,dicere quod fequitllr. ¡Tu autetn Domine fufceptór meus es ] Vnde alibi: Mi1lt "de fu�mo , & alfumpfit me. Primo fuicepit per caufam, q�al1.do nat�ram noftram affumpíit.Secundo per effeélum" P{¡"z.11 .. Acd. III Bapt1fmo quando qe filiis irx faéli fumus filij Reg �i. Terrio, fraéto paéto baptifini, fufcipit per p�niten t�am ad profeétum. Q.!larto iufdpit ad perfeélum in glo.., nam.loan.I4·a. Accipiam vos ad meipium. Et ven� es iuf- ceptor meus , quia & ' g Gloria mea J Vnde GlJlat.6. d. Mihi abut gloriari) nill I in Cruce Domini noftri IefL¡ Chrifri. b Rt exaltans caput ,meum ] id eft, Chrift.us, qui eft caput Ecc1efi:r. Vel caput,ld eft)merítem, & ratlOnem,more na ��tis in aqua .: Eccle.Ga enim eft Arétu�us,qui femper ver gltur,íed non lmmergitur. H�c eft naUlcqla Petri ftuétuans lIlter prQc;ellasaied non fubmergitur. Et quia exaltauit. e Voce mea quantum _# .a. {tall I 1\, , "cup mnnt pIal. C/'am) tlicatl1 ...;i[im Mor"l .. .Alleg. thrifT re /Ó¡J du;tur FigurA carrninum tuorum. Item libera. GregílY. IlIa vox Deum in nibulatione non inuenit , qUa! eum in proíperirate eonternpfit. 'Item Ji recta. PJalm. 140. Dirigatur orario mea, íicut meen fum 10 conípectu tuo, Item denota. Pf-¡lm. 17. CIa.,; mor me us in conípectu eius introiuit in aures eius. Al. t Au- t. Áugufl;ll. q,0 indeuoté orat , urdicium fibi poílular. 8oritas. Hie autern claiIior potiús fit corde :I quam ore. Cla mor ramen oris valet ad pigr'itiam excuriendam, & .ad exemplum. Vnde & Dommus in Paílione 'voce rna gna cIamauit: Heli , Heli, �c. Matthú 2,7: f. f!ebr,!o,,;, rum �. b. In diebus carms íue preces, íupplicatio nefque ad Dem:n curn clam ore valido, & lacrymis ofrerens , exaudirus ef] pro fua reuerenna. Talis erum óratio rneretur exaudiri, Vnde íubdit, d Et exaudiuit me de monte [¡¡néto fuo j id eft; dé fueipfo, qui fum mons in vertke montium,I!¿f.'2.a.Chrifius €nim Deus exaudiu it fe honiinem. Vel de monte fantio fuo, íd eft, de iuH:itÍa [ua , feeundúm Glog'. Item de monte fanéto fuo, id eft, de mifericordia, qUa! dicitur mons, quia Multiplex mife!icord�a. omnes virtntes. exc�dit. E.t nota , quo� "ccept;tI Chnftus dicltur mons vt hIe : Et -Damel. :z.. g. LapIS mnnti!. excifus de monte fIn€ ma.uibus. Item virtutes dicuntur Pfal.86: ' montes; LUt •. l; fu---Éxurgens M�ria abiii:. in �ontana. I�em Apoftoll. F(almi 110. LeuaUl oculos meos lO mon tes. Et alibi, Fundamenta eius in; montibus Ü'tnétis. Item montes dicuntur ])a!mones , 2.. Regurn I. d. Mon tes Gelbo-e , tiec ros, nec pluuia vemant fuper vos) quia de ca!tero ros gratire [uper ipfos non defcendet. Item mODtes di\cullt�r fllpe�b�. p{alm. 96. M�n�es p(mt. cera fIuxerunt a facIe Domilli. Item & hreretici. rralm. lO 3. Tnter medium. montium pertranfIbunt aqure. Item �uo Teil:amenta dicuntur. montes. Za(har. 6. a. Ecce quatuor quadrig<r egredientes de medio duo rum mon- , 't!um. Item nota , quoü clamor quando que dieitur vox C�amor quid <?ris [antum. 3. Regum 18. r' dIXit Elias Sacerdotibus d,catur. �aal : �lamate voce maiore , &c. Qllandoque inten tIo cordIs, quo Sufanna tacens clamabat : D¿fn;e¿. 13. e. �andoque clamor dicitU! cauia damoris. Genef. 4. b. V 0..( [anguin�s frat.ris tui damat ad me de terra. Gene[. J 8. c. Clamor S6domorum, & Gomorrha!orum multipli- .catus eft. � � a Voce mea ] non alieni tan tum • Contra quofdal11, �U1 [en�per petunt orationes aliorum , & ipii nec orant, .1lec_f�clUnt , quare impetrai'e ali quid mereantur. Süm., les lilIS qui noluerunt venire ad nuptias , fed dicebant : �ogo te ) habe me excufatum: L,ú. capito I4. d. Simi lite�c?ntra qllo[<.lam , �ui Runqua� vo�e [ua clamant in Ecc1eÍla [ua ) fed tantum voce VICana. b. Ad Domi ¡mm ] qui omnia potefr dare. In hoc notatur fides � in qua oratio debetfundari. Jacób. 1. a. Po1tulet in fide nihil ·haditans. c. Clamaui � in :hoc notatur fernor, ex quo debet pro� cedere orano. SI' cIamabat Moyies tacens: Exód. i4.d. qUJl}do diaum efr ei : �id clamas ad me ? Se Su[an na,. D.aniet. I�. fIcut dicltlu in GLoiJ. Et talem oratIOnem e�a.udlt Dommus: Vnde [ubdit: Be] Dominus (exau .dlWt me, &c:. J Sequitur. .Alleg. Morl ce Bg? . dorm lUI J ionmo !:a([¡onis, id eH:, mortuus fuii f;¿_hriffi qua. Et dIC1:llr mo�'s Chrifh iomnus', quia breuis fult. Je re ¡ómflilJm rem. caplt. 3 r. e. �afi de [omno [u{citatus & fom� du;rur. �us. meus dulcís fuit h'tihi, quia placuit mihi pafEo. S¡mlhter mors Sanétorurfi IMnl1. CJ.f>it. II. b. fOl11- l!US .dlCltur .: Et finit. homo poH: fomnum melior, &=' fortIor iurglt, fie ChnRus poft mortem me1ioratus fe'"' cundum humanitatem, & gloríficatus [urrexit. Bt h�c dormitio DO�:hi fignificata eD: Gel/ef. capito 2. d. Quando dorhuUlt Adam, & de latere donriiemis for..; mata eft Eua. Sic & ChriD:o d.ormiente in marte, de la- tere eius fo!matio Ecckfia; eXluit, icilicet) Sacramenta. Item hoc fignificatumeíl: Gt'Xtef. cap. 2,8. Co in dormltlo l:e Iacob. Poíl:ea oíl:endit pra;inia mortis elus. Primum � ftlÍt'iü iepulchro, de quo {übdit. , BlIgor;w C"rÁi7ll1IU. Tóin. 114 Allc!;' orstio qtltJlú ejfe debes», I .J/tim Morlli. Figura. -Píalmus. A aV oce mea, &c. ] Hie agit de perfona pugnantis, cu ius pugna orario eft. Et oíiendn orationcm fuam eíle di[cretam, cum dicit, [ Voce. J Vox enim horninum eft., �on irrati·�í1aliu�. animalium. Item oíiendit e�l� eííe liberam , cum dicit [ Mea ] Et reétam , cum dICIt [ Ad Dominum. ] Et deuotam cum dicit [ Clama ui ] Item fruétuoíam , cúm dicit: [Et exau diuit me. Debet enim orario effe difcreta , íicuc pater per hoc, quod dicit Amos 5. g. Aufer a me tumulrurn I a Voce rhea ad b Dorni nurn e Clamaui , & d exaü .. diuit me de monte fanao íuo. e Ego dorrniui .) se h Quia Domirius fu[- cepit me J . quaíi me rito fun·ex!. [9.!:lafi Dominus pater Juice- pIt mein eandem glo- riam. f[aLm. lI8. Suf- Ill. t fonliffi cipe [eruum tuum ill crept: bonum : Hoc fuit in Afcenfióne. Chrñlus dOi'mÍtauit ante ralIionem , dor miuit i� Pafíione , euigilau�t in R�[l!rr�é1:ione, &_ Iemper vlgllaUlt.lerem. cap.!. G. Vlrgam vigiíaritem ego video. H qUIa [Dominus ii.Jfeepit me. . .. i\Non timebo J Hie noratur quartum pr;rmmm Paflioriis ) ícilicet immunitas ab hoflibus: Et hoc eft [ Non timebo ] de cztero. k Millia popu-li circurndantis me : ] . A Pendentem in Cruce. Mprai: � Ego dorrniui , &�. e Moraliter poteíl exponi de concern platiuis. Ego dormiui in contemplatione , in qua fenfus ligantur , & ab aétibus fuis Iuípenduntur. Cam. 5. a. Ego dormio , & cor meum vigilat. .. . f Et foporatus fum ] id eil , detentus in conternplatio neo Multi dorrniunt qui non foporantur, fed {tatim euo lat contemplatio. Dan. 1. a. Vidlt Nabuchoddno{'or [om nium, & iomnium eius fugit ab eo. Sed foporatur, qui in' ea detinetur , & quando ewgilat, cito reobdorlll1t. l;)etineri & [oporari 'lolebat iponfam fpomus , die ens Cant. 8. �;. Adiuro. �?S �lia! Ierufalein ? l}e fu�citetis, Du � neque eUlgtlare faclatls dileétan?- d?nec lp�a .,::eht. D�l� con:/·Hí�·t�_ autem funt genera contemplatroms. Pnmum eft Clr- mf f:a humanitatem Chrifti, vt circa Incarnationem, Paf.::: ms. fionem, & huiu[modi. Secunduin eft circa diuinitatem. , De prhno diétum eft [ Ego dormiui .) &c. J De fecundo fequitur.. . g Et exurrexi ] ad Diuinitatem, fcilicet, cohtemplandam: Ad hoc enim oportet, quo.d an��a exurg�t j & .fupra fe afcendat. Thren.3. d. LeuaUlt fe fupra fe, in mentIS excef...; fil : Q!!.od fit cum affeétus ad id afpirat , & id ódorat , & pra!gU1tat, quod ratio compr�henaere non potefr. Et hoc non poteft homo, nifi Donunus tráhat eum. Ca1U.-r. a. Trahe me poH: te. Vnde fequitur;. . h �ia Dominus fu[cepit me. ] De hac duplici Contern.;. platione. Cantlcor.8. a. L;rua ems, id eft, ilia qUa! circa humal1i.tatem faé1:á furit , fub Gapite meo, qúaii puluinar� & dextera illius , id eft, <iiumitas, atnplexabitur me, tra':; hendo ad fuperiora. Et tunc. . . . i Non tunebo , &c. [ In contemplatlOne erum qUall . .' * In turre haoitat. AU,,, � e . Ego dormi_ui ] vd aliter moraliter, y_t in pr<EmilIi� �er� T¿ft. bIS notetur ümul cohteinplatIó & atho. Ego domuul & [oporatus fum in contemplatione ; vt dictum. eft. g Et �XLlrreXl ] ad aéhonem. Cant. 7. d. Egre&amur 111 agrum & corilmoremur in villis, mane furgamus ad vineas. Et Et hoc feci. h Q!_J.Ía Dommus :iuicepir� me in curam. Vll.d�' in pr�diéta auétoritate cantici, [eqwtur : lbi , Dabo tlbl v bera mea. Et propter hoc. I Non tiI1?ebo millía populi cirwmdantis ine. Q!;!ando emm egreditur �om? a� � . . . * a¿huam tunc M'II n¡..:;. e ¿f Voce mea ] quanttlm a� melp{il�� e Clamaui] : . .u.'H quantum-ad proxirnum. Ii Et ] Ita exaudiUlt me de mon- te fanao iuo , id eft, de Chrifto, vel de fua iuilitia. Et quare fit ei c1amandum , fubiungit dicens. e Ego donniuiJ peecando. . . '. . .. g Et exu�rexl, ] per gratlam. h �UaDOnlllltlS fu[ceplt hle] De fomntJ per pa:'111tel!tlam. Et nota, q�lOd eil: forn.nns natur;r, (Orí).- multiplicii.. nus culpa!, iomnus gratIa! , iomnus glona!. Somnus natil.:. ra; , commUnIs eil: nobis cum brutis : De quo dicitur. I I J: 8 f Et foporarus íum ] in corde terrz: y el f�cu_nd� aliarn hterarn. : Somnum coepr. Secundum fuit In re [urreétione ; de quo dicit, s Et exurrexi ] te� di:é:""" P!dl12. I]8. Tu cogno::itti [eifton�m mea?1' & refurre� éÜ<mem rneam. Tertium fiiir immo. ralicas , de quo íequirur. t f íoporarus fum, &g exur rexi , quia Dominus h [u[ cepit me. i Non timebo k.. millia populi circumdantis � . plus vigiia f mper • net fomno deditus eflo. , .' , I Bt ille poteR elfe fomnus culpa!, fI modum exi::edat. De fomno culpa! dicitur. Dormierunt foinnuhl fuum, & ni- Pf'RL¡'f{ hil inuenerunt omnes viri diuitíaruirt in iuanibus fuis. Apofrolus l. Th�lJal. cap.). b. Qui dorl11itint, nocte dor- miunt. De fOh1n.o.gratia; '. Cant. cap.5. a. Ego dorIíúo) � cor l?�Um vlgilat. Et ln P(�lmo 67. SI dormiatis mter medIOs cleros. De fomno gloria; dleitur. .Afi. E /'.r. .'� 'd S I bd '. . . &( EJ. 2.14 ' cap. ? g. quo tep lanus o' ormlUlt lti Domilio. Et modIcum plora ri10rtuum tuum, quia d�rinit in Domino. Seqllltur. j NOll timebo millia populi, &c. J Continuarío) quia' 13 � e Dominus Píalmus. ). Pendentem in Cruce. Ttmn. � .a. J£dificauit in gyro 'meo) & circumdedit rce relle & labore. Sed quia hec oninia habuit Chriftus el Deo) ideo orar pro iftis., & -maximé pro refurreétione . íubdens. , a Exurge Domine] ·id eft) fae me exurgere a, mo�e. �od planius "e�ponlt. b'Sa.luum me fac, Sec. J ícilicet , a rnorte íiucieando, ,Pfalm. 15. Non derelínques animam rasara in Inferno. nee dabis [ané[um ' t d U ..-/" b'r cuum VI ere corr P-) me j �! exutge Domine, lal- tionern , id eft,putre"'" e faébonem. Sed quo- uum 111e rae Deus !neus.Q£o- niam non eft perfetta niarn e tu percuffifti d omnes liberario, niíicoafun- adueríanrcs mihi fine cau .. � dantur inimici, &' fa, e dentes peccarorum con .. TY' I ... exaltentur amici: ide? rriuiíli. ,f Domini eft Ialus, f4p ex �01B poíimodum oílendir fojio. duplicem confufio- -& g Iuper populum tuum ·h nem inimicorum. Pri... benediétio tua, rna eft per capriuita- lnfinem P/'almus cantic;' tern : de qua dicit. II' D'd I V ()J1. . au' . • e '<..!:!.oOlam tu per- ·culll{tl.] Continuatio: V mi inuocaré k.:. exaudi- Noh timebo millis populi, &c. [Q!¿oniam tu percuflifli ] pet Titum Se Ve ... ,fpafranum. d Omnes aduerfantes , &c. [ Icilicet, Iudzos. Vel [ Percuíliíli in pr�fenti in anima, in futuro in ani ina�. & corpore. Secunda coufuíio eft per oppreííionem €ordis ': De qua lllbdit. Dentes peccatorum, &c. J Id eft.) maledica verba eorum in irritum aeduxifii, quod magna confufio fuit eis. Vel dentes peccatorum con-" trhlilli inc!.fiuos, fcilicet Principes, vt Herodem, Pila-- De>ltes Ji- tu�n � Calpham ) & alios .. Nota quod dentes �cuntur £f,mtUr mul... Pnnclpes rnalomm ) vt hiC. Item raptores dicuntut llfli',mr.. dentes Job. 19. c. 'Conterebam molas imqui, & de den.:;, tibus illorum auferebam pr�dam. Bt hi funt dentes incifiui, qui prx.dam capiuni : Molares funt confen"" tientes r-aptoribus, qui captam comedunt: Item dentes ruClmtur det.raétores. flaim.36. Dentes 'corum arma, & _fagitter. item demes dicuntu�. Bxp<?fitores facr� -Senpturer. Camic. 4. a;, Dentes tm; ficut greges mnra ... - mm, qu� afcenderunt de lauacro. f Domini <til: fa lus, &c.] More pfalmorum , qui agunt de Paffióne, incepit a triflitia , & terminatur in lertiti'a. Continua rio : Non funt timenili peccatores, quia Domini eft '[alus , non illQrurn. h--Benediaio tua J fcilicet dexte' �,quer gratier in prerfenti , & glorier in futuro: Bt ell: )ric metaplaÜlllJ.s \¡) mutatio perfoner.) quod frepe fit in [almis. - * In turre habitat homo. lob. 17. a. Libera me Do ..... mine, pone rnetiuxta te, &c. Et fupra diaum eft: Fru .... , �ha lacÍtur rete ante ocu10s pennatorum: Frouerb� �. b. Non timebo ego miJlia populi circu�dantis. me '. fcilicet, tentationurri, de1ettatlonum, & humfmodl , qUia gufta- to fpiritu in contemplatione, defipit omnis caro. Bt ve !ll �o proficiam. a Exurge Domine) \ i. Bxurg�re me fae: lit Ita. b Saluum me fae tn' prxúmtl a culpa, ID futuro. a pa:na. * aéhuarn, ttme iníurgunt tentationes. V nde dlCP tur Gen¿f. 19. b. quod illi mali ho�ines cireuibant olhurn 10th.: Tamep quant�eu�l9.u� c?nfida.t homo, debet Domml,.lm rogar� , alioqu111 prxiumptlo eífet. V nde fubdit. . a 'Exurge I?omin� , &c. J fu�iungit- tria: qux de be� .quili .... bet facere 111 oratlOne fila. Pnmum eft granarum aét1o, ¡h,. e Q¿�miam �u p'e�cuf1ifti, &c. �\ Secundum eft non prx"" [umt:re de fms vmbus , fed potIUs defperare: Q:lod nota- �� I g Bt fuper .populll:ffi tuuI_ll, &c. ] Ql;!afi, non dere1illqu� iperantes m te. SIC oramt Iofaphat k. Paraltp. 20. b. dl; 'Cens : Nonne tu Deus 110fter interfecifti omnes habItaro res-terra: huius coram populo tuo Iii-ad , & dediíh Abra b�, &c. EG:ce primum. De lecundo lubdir: Innobis qui- aem non eft tanta fortItudo , vt pOiIlmus huic multitudi �lí reíill:ere, ql�x mit fuper nos. De t:.rt�o �addit : Sed cum 19noremus qUld agere debeamus, hoc lolum habernus r€'" fidUl, vt �d te n?ilio.) ocu!os dmgamus. . . . � Dommus fULCepir me J ergo non tlmebo mllha populI clrcumdanti.; me) id efe, periecutor dm, h�re�lCorutn, fal ... .orum fratrum� /!. Exurge Domine] la. eft , fac me eX,ur.:.' gere a vitlÍs. b Saluum me fae Deus meus ] ne conien'" �iam lUis. Et hoc fawes. & �oniam tu� perclúIifH omlles aduer[antes mihi fine cau¡(i] tyranno;;, h:rrcticos. • Dentes péecatorum contri'lifhJ id eft, Principes eo...; ��lm : QiloídáID per p(x>l1i�enüam ;J quo!aam p�r puni tlOnem > vt Herodem) Calpham, & alios. Ifh Conte Í'llntur. Sed. l Domini �fi ¡alus. J Bt hoc can�et, ij,ó! Moral. IV., �l�fi�, & oret , vt lltfupple. g Super populum tuum behit� diého tua.] gratia! in prz[enti, & giorire in futuro. IF. XP OS IT 10 SF S.A Lb IV� � Vm inuocarem exaudiuit , '&c, ] Títulus [lb fi � nern Píahn. cantici Dauid. ] . Iíiud ad liter�I? \ eXp0I111tUl' d-e Dauid , fed, melius eft, vt myih- MJn;o-� ce exponatur, , rConfuinpdt)�vt cum dicitur : Finita. eft candela. I I Coaíummatie ¡j vt cum dicitur.: Finita eft do- I mus, ��nis J Chriílus. Pfalm'. I I�S. Omnis coníirmmationis dicitur '"\ vidi finern. -I Plenitude temporis, �a14t< •. 4:" a. Cum venit ple I 'mrudo tempons, rniíir Deus filiurn [uum l faétum exmuliere.' \ TI'tuli [enftls eft hie, p{�lm. ifle dirigens nos in fin em > id 'eft) Chriíhnn : qui dl finis in praferiii ad iuíliciam , in fu turo ad oloriam, eft P[alm. cantici: �afi pofi mentis ler"" ritiam i�uitat nos ad bonam operationem. Bt eft proprié ,Pfalnms,mufici inftrumenti[onus:Canticum veró humane vocis fonus. Q,yandoque igitur? ficut dicit Gl. canrabatur .illo muíico iníirumento ante Arcam Domini: qualldoque pracinebat rfalmus rantúm , & quandoque precinebat ,pfahnus , & requebatur canticum , & tunc dicebatur can ticum píalmi ) vt per genitiuum intelligatur precedenss quandoque fiebat econuer(o, & tunc dicebatur pfalmus camlCI, fClhcet., confecutlUus'. Et hOG: totum myfheum eft: Q!¿andoque enim ín iufiis prer€edit bona operatio;. & feqUlrur mentis lxtitia, quando que econuer[o. OEod fa�ere in p[almls frepe infuuimur , vt in hoc: Quia pnmo �gl� de mentis lxtitia. Secundo de operatione bona, ihi [Cllicet� Sacrificate facrificium : ] Qgod fequatur aliquan ,do l�titia mentis bonam operationem,habetur eXP¡lf.l,I8. I!l cufiodiendi� �llts retributio rr:l�lta. �od bona opera tlO fequaturJdlClt Greg. amor D.el magna operatur, Ii eft, Diiltji(l ,n autem renllit operari, amor non eft. Inmtans ergo nos P['llmi. Proph�ta ad prerdic1a duo, di�it [ Cum l11UOGarem, &c.} Supra m{truxit nos Propheta 111 fide. Sed quia, vt dicitur Jaeob.2·. d. Fides fine ope-ribus mortua eft. Ideo in hoc P[al- iIIO imütd:t nos ad o*,el:�ndum. �t eft pfalmus ifte tl"iparti- t�. In .pnma p�rte ll1tlltat hos Propheta ad l�titiam men tis, :ibi, [Cum muo<:ar�m� ] In fecunda ad bene agtre, fl ue �ntelhger�, Ibi, [�t [CItote. ] In tertia at! bonam ope ratl<?nem, lb,) [ Sacr�fkate. ] Ag.ens 'er.go de Jertitia {piri tu<l:h ). quer coafiftlt m cultu Del, redar.guít idololatras) & mUltat. nos ad col�ndum Deu�. Et?oc multis. de cau fts eft faclendu�. Prm;a e!l, qUla facills eft, a� indulgen ¿urn: V nde dKlt: [Cum muocarem exaudlUlt me. ] Se cunda eft, qlÚQ eft f.a,cilis ad dandum, ibi, [ Deus iuiliria: ' meer] . fupJ?le dat�)l·. T�rtia f ,quia �[t �a�ili� ,ad protegen- cum, ,bt.) [ III tnbulatIone dilataih mihI, Id eft, liberafti me. Dicitergo. . ; Cu�jnuocarem, ] id eft,ihtus �abitum per gratiam" ad �li4al,te'i! ampl111� habendum vocarem. Qllldam eum vocant,neein- DOlts diue,rfi- . tus habitum, nec habendum; vt fure.s, &pecca�ores, qui 111(¡d'e inuo.ú� eu� orant, vthabeantfacultatemexplendl neqUItlas [uas. tur.,( Ali) eum v?cant, non intus habltum, ied habendum� vt qUldam qUi fub Deo pe�cant,& tamen a piis Iacrymis non recedw:t.Nee dICO� quod pe� ,menta tahum gratia infun- da�ur eIs" [cd per ahorum, qWlam intus Deum habent. De 'ql1lb�s .1, �¿. 2.. g. Omnis, quicunque inuocauerit nomen DomJ�,. ialuus e�it. Hknotatur, vtdiximus, quod Domi- nus facilis e1l ad.ll1dulgendum. ¡f"ili. 6, . d. Antequarri cla- ment, ego exaudiam. I'14Im.33 .Aures eius in preces eorum. ' Sed nota,quod illos exaudit qui inuocant, id eft, iIltus vo- cant;vt diximus:quidam e�im extra vocant Dominum, qui vo.cant eum pro temporalib�s : Bt tales üon exaudit Do- ��us} quia non petu�1C ad [alutehl. afel. 5. b. Jngregibus lUIS, &: In ar�enus [l?s �adent ad q,uerrendum_Dominum" � nonll1uemem. Et Ideo debemus muocare, Id elt, ime- nus, v.oc:'lre, fciI1cet, pro ipiritualibus. Jo. 16. e. Petite � aCClpletls, vt g:mdium veftrum fit plenum. Ii exa�diuit J id eft,ex meritis �udiuit ) vel extra merita, vel Dif.(erfimoJi ad eXltum audiuir; vel extra petitum audiuit, vt Zachariam Deur exau..:. L.tl�.�. a. cui datus efifilius. Et de Salomone,cui dater fune dit orantes. , dlUlt1�, &gloria. Btnot�, qu?>d exaudilút Deus quofdam., 3.Reg.36b • quantum ad votum tantum, vt permones, Mntth.8.d. Mitte nos in porcos. Q,uoiaam quantt�lln ad votum) & meritum, & non quantum ad exitum, vtianaos patres petentes vi- t�m erternam, quos exaudiebat quantum ad votum,& me- ntum, qUIa concedebateis,& in limbo ponebat eos, ú:d non quantum ad exit urn, quia non fiatiI? euolare poterant. Quofdam quanrum ad vorum, & mentum,& exitum, ve IDQQerneS iuJlos� 'luiítatim euolant. Deus iufiitm me�. al. t! al. + l.:abilc 'It. Nota tribu) " De Jilllt¿ &-;11 in mi Grd pleJ! latítei! diu�rfi imJ(lc� rrrftmoh r eX/lu";' �a71tes. g.�i.b. Píalmus ;t, Deus iultiti� mea? ] Intraníitiué poteíl legi , id eíl , qui eí] .iufiitia mea. Vel tranfitiué-, iuílitiz mea: dator , mult1pl1�ator., protector ? r�munerator. Vel íecun dúm alum Iiteram legitur m fecunda perfona. Exaudi fli. Sed, exaudiuit, eft vera & melior litera. Vnde fami- liarius fub meraplaímo a quo fit exauditus , fiibdit. b In tribulatione dilaiaíti . mihi: ] Hoc pen�s uit me Dells a iuflit! mea ín charitatem attendi- . , �L re. �.). tur ) qu� in bonis h ,trlbulatlO�e dilaraíh ml�lJ. sl. t graues. flatu . tribularionis �l[erere mel, e & exaudi d al. t adrni- dilatatur , Iicut ca�- oratiouem meam. Filij e ho rabi lcm fe- bo ex fíatu magIs minum f víquequo t g gra crt, Iuccendirur, & ficut . d h id dili ., • aurum rub maI1eo UJ c.or e) 'vt qmc .. 1 19itlS t magis dilatatur. Grc- vam tatem � & qua:mns k. men gar. Ignis flatu I're- daciú? Er t ícirote quoniarn rnirur , vt creícar. t 'In mirificauit Dominus San Pfol,,?,�, Durn (u- a:ú íuum: Dominus n exaudiet perbit ¡mpms ) �- - cenditur pauper: Sed funt quidam , qui tam paruam habent chariraeern , quod ad modum candela ad flatum tribulationis extinguuntur. Dilatar aurern rribulario multis rationibus. Pnma ea, Nota bonum quia bonam con[cientiam augl:nentat,Ro�.5' a. Tribulat�o mbulattonu. patientiam operatur, patlentla probanonem, probatlO - yero fpem, [pes autem non confundit. Gregor. Tá,nto ipes in Deum [oIi(iior [urgit, quanta quis pro eo grauiora iu frulerit. Secunda ratio eft, quia augmentat charitatenl, qua: habet naturam. igI?i� , 9.ui augmentatu� ex fiat!.!. Luc. 12. f. Ignem venI ffiIttere mterram, & qUId volo, nI Ji vt ardeat? Ifa. 5'4. d. Ecce ego creaui faorum, id eft, perfecutorem, fuffiantem in.igne prunas. Tertia eft; quia caufam angufiiandi, id eft, peccatum �emouet. Sap. 3. b. Tanquam aurum in fornace probauit illos. Puumb. 25. a. Aufer rubiginePl.de argento. �.arta, propter c�ronam, quam ex tribulatlone expeétat pattens. [Ob.29.C. Slcut pa1� . ma multiplicaba dies. Item Greg. Confideratio pra:mi j, minuit vim flagelli. 2..Tim. 4. b. Bonum certamen certauj, D tri lie; cur[um confumínaui, fidem feruaui,&c. Et nota,quod tri Jilat:tio!,. plex efi �liltati<? in bon�, & tripl.ex n�iliter in I!lalo,fc� &in bono.,e;. cet, cordls" ons, opens. De dtlatatIOl!eCOr�s, � OrIS, 'n millo. 2. Cor. 6. c. Os no[trum patet ad vas o Connthl), cor noftrum. dilatatum efi. De dilatatíone operis. P (/lim. 17. Dilatafti greífus meos,&c. Ifta dilatatio lignificata eft per d�ambulatoria Ezechielis in Templo. Similiter triplex eft dllatatio in malo. Cordis, cum quis cogitat varia & mul ta .. Ecclef. 10. b. Proiecit in terra intima [ua. o{e& Io.a.ni- 1(.1 Ulfum eft cor eorum,nuncinteribunt. Oris. Pfalm.34' Di- l'JA11J;5· 1 íi atauerunt uper me os [uum. Et ¡¡libi: Sepulchrum patens cfl:guttur eorum. !erem. 9. a. Extenderui1t lin guam ftlam quafi arclllU_ �endacij) & non veritatis. Operis quando per campos rUlt de peccato in pectatum. Hoc fllit fin-nifi catum 4. Reg. 1/11. b. Quando Rex Nabuchodofor etlodit , oculos Sedechixin Reblatha,& filios eius oecidit. Rebla tha ü�.terpretatur multa hxc. Et ideo dicitur Elclef. Ir. b. �on m multis fint.aa�s �i. Et.quia, 9.1:lantumcumque di lacatus fit, �get pe� l(encor�Ia, �t dICIt Gr�gf!r: quia [em p�r rum.p.� m mrfena, fe�pcr mdlgel1lUs .rruiencordia. Et Il�tb, : CIto donum perdltUl' quod a largltore non cufio ditur : Ideo fubdit. e Miferere md, &·exaudi ] id eft � ad exitum mea: volun tatis audio II Oration em meam ] de bonis adipifcendis. . e . Filij hominum, &e. ] Híc increpat malos: Primo, el dmturnitate peccandi , i.bi : Graui cOl'de. Secundo de va na d�eéhone" ¡bi:. _[ V:t quid diligitis vanitatem. ] Ter�lO de el:1�ofa folllcltt���ne, ;�¡ : [Et qu�nti men �acmm. DICIt ergo : FIllJ hommum, id eft, rationa lmm ,.Y_f.lde magis eulpandi funt) quia tic pt:ccant. Ve� [.FdIJ h�ml:num, id eft, primorum parentum, nOll D�l , ld eft ) Imitatores eorum, non Dei. Vos inquam eftls. . ' g Graui corde] Thren. 3. £ lapfa eft in laeum vita !Uea & pofuerunt lapidem fuper me, inundauerunt a'lu� iu� per �aput meum,.dixi, perij. Et f Viquequo ] entis, quafi. dicat, nimís diu eftis. Ie nm._30. c. Quid clamas fuper Contritione tua ; 111[ana n.ablIis eft dolor cuus, propter Multitud�n�m �n�quita tIS, tua: ,&c. I, 3 I. d. Vfquequo delItlls dIflolueris G ' .' filIa yaga? Item ¡mm.2. g. Quam vilis faéla es ni- rau.ttlU tr!- . '. , N 'd n. . plex� , ' �!S .) Iterans. VIas tu.as. ,Qta quo . ea graultas. erimi- n15", corpons, mons., Pr�a, eft cuIp�, vt hIe. Se- cunda ) pcenx. �'ap,ent. 9. c. Co.pus. quod eorrumpi tu: aggra.uat arumam, � terrena mhabltatio depri mIt ienium multa cogltantem. Tertla eft grat�. H�or;u CIJrdmllJu. To1I.l. IJ. I V. 9 rfn,Zm. 34. In populo graui Iaudabo te:, . h Vt quid di!igidsJ id eft,voto amplexarnini, , i Vanitatern J id ell) Idola vana , vel terrena iíla, qu� nihil habent foliditatis , fed rantúm vanttatcm. Gen,!.. a. Terra erar ínanis , & vacua. Ierernc a; f. A[pexi, & ecce Carmelus defertus. Sap. 5. b. Traníierunr omnia tanquam vrnbra. Bern. Ternporalia ft aliquid íolidlt�tlS haberenr , replerent. Q.yod exprel1ius manifeílat , cum fubiungit. , , .. , t • • k Et qu<ultlS mendacium ] ideíl , .temp?r�lia : �a: d� cuntur rnendacium multis rationibus. Pnma eft, qUIa promittunt íecurirarem, . & Ioluunt timorem, lob. IS'. c. Sonitus terroris femper m auribus illius , & cum pax fir, Iemper ínfimas [ufpicátur. rf"lm .. 88. Poíiiiíli firmarnen tum .eiüs formidínem. Seneca, Videt pauperem , & fu ... [picatur furem ; videt diuitem , & xfiimat przdoncrn. Secunda , quia promimmt Iatietatcm ;) & foluunt eíu ... nem.) quia. . . .. �o plus[umpot£. plus flteuntur aqu£. o 'd" "' . 1 ' 1 b . b ur 'us [ Etc .ef. _)- b. Auarus non 1mI? � l�ur pecunia. [�an, 4· • fáflQrum. 9.!:I biberit ex hac aqua , íiriet iterum. Ecclej,ail. 5". c. Omnis labor hominis in ore eius , fed anima eius non - implebina bonis. Prouerb, 13. d. Iuílus comedit , & repler animarn íuam. Tertia , quia promittunt deleéta ébonem, & pungunt: Vnde Dominus vo¡;;at ea [pinas� ./VIatth. 13. C. feb. 30.�. Eífe �ub fentibus delitias compu .... tabant. QEarta, qUIa prorruttunt .honorem, & [oluunt cpprobrium. Pfalm. H2. OpprobrIum abundantibus, & de.lp�éti.o [up�rbis. ¡fa.3<:>. a. Fi�ucia v�br� �gypti em In 19nornmiam. QJ!mta, qUIa promlttunt lIberta ... tern, & inducunt feruitutem. Serle,a. Minor eft, q�am {eruus; qui feruos timet. Matth. 6. _d. Non potefiis-Deo [erUJre, & mammona:. Sexta) quia promittunt b�ati tUWnem, &.faciunt miferum. Lut£ 6. d. Va: vobis diui ... tibus. Propter has rationes dicuntur diuitia: mendacium. Vnde ltrem.8. b. Apprehendenult mendacium, & no ... luerunt reuerti. E&cleJi/lfl. 34. e. �aft qui apprehen dit vmbram, & per[equitur ventum , fic qui attendit ad vifa mendacia. o{C&. 12. a. Ephraim pa[clt ventum , & [equitur·�fium;> tota die mendacium, & vaihtatem mul ... tiplicat.. . . � Et [citote, &e.] Secunda pats: Ét ell: hie diapfaIma, 1� ell:, diuifio pfalmi. Sympfain!a, eft coniunébo plu- pi'. I gG 1 rlum vocum. Hebra:us habet, iela; quod fonat frelici- ;/ m. I ter:) vel femper : Sed Septua�inta tranftulerunt, di.a� vgg• I. a pfalma. V�i po�itur diap'falma: H�hr<ri fac;iebant qu04- cZ�/n�ate�,.; dam iilentlUm 111 pfalffils c;antandis JI ncut modQ facl- :& � m , . - . rlJocau, p mus J!lte leél:lOnes Ieg�ndas. Et eft pr�pnetas diap ... modü. & btl [almatls, nOUltas materl� , & non continuare pra:ce- . dentibus [equentia: Continuado enim, fiue relario f.xp� . fit in pfalmis'ild mentem Prophetx : Vt in hoc verlu: Et.) ¡bi : Fundamenta eius. Et Ib� : Faéium eft verbum Domini, &c. Dicit ergo· [Et [citote ] Ó filij hOnll"'¡ numo Vel fine continuatione � [¡,ut exigit diaplaiina [Et [citote. . m g.£oniam Dominus] Pater [ mirifiCJ�' t SanaUni [uum� fc:hcet, Chriftum, qui eft Sanétus S�J1 � rilm, id eft., mlrabilem fecit". oéio modis, icIlicet iI In "onccptlOne. /erem. 3 I. d. Creauit Dominus nouu.ti1 [uper tetraro) f<:emma cir cundabit virum. Ibi Itertin. gremio vten, fui. lfa. ca ... pit. 4. a. In die ill� app�e�endent [eptem �uller�s v� rum vnum. Item in natlUItate i, q�a porta c1ausa en" wt. E,\!ch. cap. 44. a. Porta h�c erit c1au[a principi intranti, & exeunti. V nde úgnÍficatur per radium So- lis , qui intrat per vitrum fine corruptione eius : Ee per radium ft�lla:, q� <?ritur ab ea (me ei�s corru ptione. Item In_prZdlcatione. I04rm. cap.7. g. Nun ... quam fte loquutus eft homo. Mart. ,cap. I. C. Erat do ... cens eos quafi 'potefiatem habens. Item in Paf1lone" vel tribulatione, fuftinendo. !fa. cap. 50. C. Po[ui faciem meam, vt petram durifiimam. Item in morte eleme11- ta mutando. Luc& cap. 23. £ Sol obfcuratus eft , &, petrx [C:�a! funt. Item in R�filrreCrion�, eum celeri ter refu1cItando. rf"lm. 15. Non derclmques animam meam in inferno, nee dabis Sanéium tuum videre cor ruptionem. Item, quia daufo [epulchro exiuit. Item in AicenÜone ) facie�o �um af�ende�e cum triumpho. lIft. �ap-4J. a. �s eftifte, qUI venit de Edom tinétis vefilb�s de Bofra? E.t propt�r h�� 'dicitur in lfa. cap.9.b. Vo,abltur nomen elUS .admlrai:>ilis. Propter quod dIcit: :rf".Jtn.97 .. Can.tate Do.mmo Cal�ltlCU� nouum) quia mira'" bilia fecI�. l!.t lpfe qUI hoc. fe�lt, [cilicet, Deus. n Exaudlet me cum , &c.] de requie a:terna danda. qu�ft iic:» 8( VQi exaudiet ) fi fimiliter clamaueritis. Se qUltLl..f. rafcimi.o.1 TempoPtill14 dicunmrme'" da�iummul, tis Mtioni�uSj. • Ira[cimini,&c.J Quafi,fi vultis exaud_iri irafcimini,& no lite peccare, id eit,fi furgatprimus motus ira, nolite-pec reare confentiendo in corde, vel ad effeétum perducendo in opere, vel diu retinendo Quo� neceílitatis eft,per!Dit- TIIi"lex per.. tit, quod culpa eft, prohibet. . Sed triplex eft permifiio. míjJi�. ,N 011 prohibitlo , [ufunentll, & indulgentia. Venialia per rnittuntur, id eft, [u fiineneur. Minus bo aa perrnitruntur.fic ur indulgerur mona chis lofirmis, Iiue debilíbus vefci pin- ' guibus. Poft ire cuí pam rernouet do fwn, íubdens. .l. t il'l no" b Que dieitis, &c.] bis. fupple dicit in ore, vt lít idem in corde, & In o 'e,v non {iris de illis de quibus di- citur : populus hie , labiis me honorar , cor autem eoním longé eft el me: ·,Jfa.29.d. & M¡;tth. 15. a. , Et in cubilibus veílris ] id eíl.in conícientiis veílris, il Compungimini J de peccatis veílris. Vel aliter. :Alite,.: "IraiCimil1l. Nota, duplex eft ira. Ira quOE fit per vitium, ¡TIl duplex. & iila extiuguit oeulum. Et ira qucr fit per zelum, & hOEC iiluminat oculum , fed ad tempus turbat, vt collyrium, vt poftea limpidiorem reddat. Eft ergo [enfus, Iralcimini 'vobis ipHs, propter peccatayeÜra : 'Et ampliús nolite, peccare: & ita eft prcrceptio. De hac ira PrOU(l'b.16.b. 1n '{:iigñatio Regis, nuncius mortis. PJt,¡lm.29. Ira in indigna- tione eius, &c. . , b Qy� dicitis,&-c. ] id eft; de his qua: traétatis in corde per fpintuales nequitias, ql:lcr etiam De�s nouit. ... 'C Et in eubilibus vefrris J Id eft, de hIS qux V..olUItlS 10 earnalibus delettationiqus. De his inquatn omnibus. d Compungimini J per pa:nit�ntiam .. �or pe��atoris, Ii-: ue ,conú::ientia appellatur cubile, qwa cubilla ferarum -{unt j fte & corda peceatorum receptacula runt D::rmo- num, Ifa. 35. c. In cllbilibus in quibus priu� habitabant dracones, id eft,_Dremones, per peccatum ;; viror calami, & iunci orietur, id ea, fortitudo operum, & vü:tUtuIn. In calamo-enjm quo fcribitm, b.o_ncr operationis . exemplum defignatur , qU<E- more calamI debet effe alta ill faéh ma gnitudine; fed vacua in facientis reputatione... In iunco utem quo domus ornari f01ent ad d7corem_, virtl:ltes fi -gnantur. Et ftcut tam calamus quam lunCUS In aqws cref- it, fie tam opera) quam virtutes a gratia hábent ortum, D Jr' & incrementum. ' " � .up .re, e Sacrificate fatrIDcium,&c. ] Tertia pars % Et en diapfal- �:r.;jiClO fU- - ma, quod aliquid nouitatis indicat, quia depofito veteri 'HIH;. b hotnine, nouum iabet induere. Vnde dicit, iacrificateia Exo .12b· cr-ificium iufiiticr, quiaiufium eft, yt �omo m��et fe in eo Num.9.. in quo deliquit: Et ideo dicit facnfielU� 1�1tla:. Duplex en iacrificlUm iuilitix. Primum eft m!htlOE InCnoatOE, [cilicet, plXnitenticr: V nde in _Paicha torreb�ntur [pi�cr, & comedebattlr aguus pafchahs c.um. l:aétucls agre[hb�s: Leu;j .23. Secundum ti! perfeétx lllíhtlcr" ad quod figmfi can dum , nouos panes o��reba�t in Penteeofre.: [eul/.23. Vnde Magdaiena, qu:r pilUS laUlt pedes Domml: Luc. 7. f. ofrmodum vnxit caput eius : Matth. 26 •. �. Vn�e etiam P{al1».12.o. dicitur: Suroite poftquam [edentls,qlllmandu- . . catis panem doloris: Primo, debemus comedere p�nem • DiJferen�ut doloris, vt poihnodum comedamus panem exultatIOll1�. t�ter {acrifi- Rt nota quod dicit [acrifrcium, no!lholoc�uftum: In [acn mu'lJ &' r:o- ficio enirn �uxdam pars peeons Dommo ófterebatuf, loc/II+{lum. quxdam Vero Sacerdoti referuabatur: In hoIoeauftovero , . totum eombureb3.�r. 'O!!.i ergo partem de fuo offert, [a- erificium facit, qui ve{o torum, & omne fuum offert Deo, holoc_aufrumfacit. Adfacrificium omnes tenentur, ad ho..:. 10caú1tum folum perfetti, & clauftr'ales : Et ideo dicit fa criR'cium, nOll holocauftum. �acrificate ergo [acrificium .. iuilitia:,id eft, macerationem carnis offerte: ROf�.12.a.Ob- - $t4,crifiClum. [ecro vos per mifericordiam Dei, vt exhlbeatls corpora eordu n�f!rJ 'Veftra hofham viuentem, [cilicet, per fidem : [anét�m,'per �e��t jim .ad fRet? : Deo placentem, per charitatem. Vel ,facrificmm • �:rar la,mfi- U1ttlt1X ,ideft, bonaopera, P!alm. 140' Eleu�t!o manuul!l '� 'Vet eru Je- lUearum facrificium veípertin'Jm: Q¿:od j .rcI�leet? m�gls " gIS. _ placcbat Deo qm.ffi matutinum. Vel lac.r�clul�11ufl:190E, l� eft, facrificium Altaris, per quod Deus iat1�feelt pro �o bIS. PJillm. 49. ImmoJa Deo [aúificium laudIs. Vel facrifi �ium iufiitia:, id ei' , quod debemus Deo offerre in f�crifi- ejum. Et hcut antequam tieret facrificiurn de a1l1mali:; multa fiebant CIrca iliud, iic debet fieri in corde. Primum eft,) qüod iegregabarw awmal :. ita debet cor íe�regari ah me cum clamauero ad eum, a Irafcimini & .nolite pee care, qUa! dicitis in b cordíbus ve this, & e in cubilibus veítris d .compungimini, e Sacrificare facrificium iuflirie , f & fperate in Domino _, g multi dícunr I quis h oftendit nobis bona? i Signatum eft t [u per nos k: lumen vultus tui omni illicito , EuUf.,t a. Deprimecor tuum, & íiItl:in� se. �. P¡¡ra.l. 20. a. Iofaphat {e' totum contulit ad rogandum Dominnrn, Secundo Iigabatur.ira & cor debjr ligan el con fcieruia. Ez.ech .4. b. Ecce circumdedi te vinculis, & non te conuertes el latere tuo in latus aliud. Gene], 22. b. Colliga .... nit Abraham Iíaac. Tertiume;ft, quod debet cor excoria ri, ficut víctima excoriatur, hoc fit per confeüionem. Hoc figníficatum fuit Judith 10. a. vbi dicitur, quod Judith exuit fe veílimentis viduitatis [UOE. Iudith interpretatur confi tens. Veíhmenta viduitatis , funt peccata. Et nota, quod quanró pel1is fubtilior eíl , tanto difficilior eft ad exco riandurn , fie Iiibtiliora peccara, feilicet Ipiritualia , dif ficiliora íunt id confirendum, 'Bt íicut caput anirnalis difficiliús excoriatur , quam alia membra, íic clerici, & ' Iitterati , & Prselati , diííiciliús aliis excoriantur per con feilionein. Et íicut anguilla qUOE habet lubrieam pellem, vix poteft teneri ad excoriandum , fie quídam clerici, qui lubrici íunt , & mobiles, vix poffunt in confetíio ne excorian. De hac exeoriatione lob 2. b. Pellem pro pelle, & omnia , qucr habet homo, dabir pro ani rna ilia. Pellem , ícilicet peccati ; pro pelle virtu _tum. Et íicut in excoriatione anirnalis viui eft dolor" aliter enirn crederetur animal effe mortuum : fie & in eonfeilione debet eíle dolor, aliter crederetur eife mor tuus in peccato, Quarto debet lauari eor ficut viéti rna lauabatur , & hoe lacrymis ,pa:nitentix. 1fa. r , c. Lauarnini , mundi eílote , &C. P/alm. 6. lauabo' per iiÚgulas noB:es leétUIÍl meum, laehrymis meis fi:ratum ' meum rigabo. Poftea Qiuidebatur hofl:ia per -frufta j fie & cor debet diuidi) vt icilicet " modo rieat pro pec ,eatis , modo gaudeat pro miferieordia Dei. -Eccle/3.a. Eft tempus Rendi ) & eft tempus ridendi. Leuit. l. b. Detraétáque pelle hofl:ix , artus in frufia concident. Quintum eft, quod debet Roni fupú altare. Bafis 'al taI"is eft fides. Hebr. 11. a.., Sine fide in1poilibile eft pIa e.ere Deo. Foffa quOE cineres recipit, eft humílitas : Cra tKula eft fpes. Ponea debet cremari igne charitatis : De quo Leuit.6. b. Ignis in altari [emper ardebit. Ex his omnibus conc1udit. f E �perate J. quaiL [Sacrificare, &c. ] Bt fie, [Spe- ' rate 10 DornIllO. J Qy�d bene .con:uemc, quia [pes Sf¡ '11 f:¡1 eft certa expeétatlo futllrOE beatItudullS , ex meritis (es �U, J!� prouemens. Sed quia multi contradiewlt h�ie 1pei, & 1>onos v olunt ab ea retrahere, pr�mul11t .mos iiIb '¿ens. r • g Multi dic�nt .J id eft, mali: De q�bus feele(. I. d� Stultor�ro 1l1fimtu� eft nume!us. h QJ;IS oftendit nobis bo�a J �fi:a de qUlbus fperatls� . S'!piem. l. C. a. Non eft qm agmtus fit re�erfus ah Infens. Gregor. Carnaliwn ment�s bona penrare non valent , nifi qua: carnaliter, viden�. Sed poiTe� eis dici , qu.od Chriftus agllin�s ell: reu,ed�s ab ,lnfens :. E� lazarI,Js multa de' pa:nis Interm retullt. Et qUIa IpfJ, ratio nobis indicat bona ilia,. qUOE Antonomathce �eun�ur ,bo�a., quafl ilia qua;- Jentlb�s reipo�Je!1do ,[u�1Unglt, I Slgnatum en: iilper nos ] Id eft, m inpenor! parte noftfl, i. in anima k Lumen vultl1s tui. J i. lumino[us vulcus tuus, i. ra;io. l.ccLef, 17. a. Po�uít �culum _ipfQru� [uper ,corda illo".. rum. yultu,s _Del,dl�Itur fatio , qUIa ficut per vultum homo �omml aíhmilatur) & homo cognofcit homi- nem , l�a per ratio,nem 1i�iles [umus Deo , & Deuín rcognofeunus. Vel poteft legi tranfitiue fte : Vult us Dei .., dlCltur ratio : l�me{l !lUi�s vllltus , eft gratia, qui� , ilcut mo�eta ,eft mfOrr!l1S , �onee Imago Regis ei per euneum lffipnmatur , Ita ratl{) noftr_a dtformis eft do nee per. gratiam D�i illu�rem�". Ratio enim eft Íl�ago e.reatloms:. fe�i gratIa Del eft Imago recreationis. Ra tIO De�lm Imltatur ex natura, fed quod imitatur,hibet ' e� gra�Ia. !ftud lumen {ignatum eft iuper nos. Ephe[.r. c. SIgn,atl e[hs. Spirit� ,promiffionis f�néto. Eph(f. I. g. NO�lte contnftare. SplntUill fancrum, 111 quo fignati eftis, �Idam autem úgnati runt tan tum exterius, vt hypo 'CntOE, fed honi interius,in eorde. C471t. 8. b. Pone me, ve fignaculnm fuper cor tuúm. Vel vult us Dei, dicitur e[ Ienti:r ynitas , & �ril!itas'per{on�rL1m, Juxta qucr fumus co�fimlles Deo. SImIles fumns el quant m ad elfentiam, qUIa ficut p.eus crterntl� � ita & nos perpetui. Et quan ... tum ad tru�ltatem pedonamm, quia ftmllcs fi.lmus Patri pet mem�nam, Filio per iptelligentiarn , Spiritui fan d<? per dlleé1:�nem. Vel vult us Dei, eft Crux Chrifii, cUlU� �gnaeulLJm nobis impreiTum eft in Baptífmo, &::. quotldie de�emus imprimere. Vnde legens Euangelium, !2rucem faclt fu¡>er librmn ) & in fronte, & in ore, � l� pettore , quali dicat, hie efl: liber Crueifixi. Cru eilixum n�ll erubefco,cruófi:i�lm prcrdico, crucifixum cre do. It qUIa eA �, Iig.{l�Ui,atione la:tatu¡ &Q.mo fp��tuali �r .. . aJ. t ml:lH "I.tcl el, t rn ian (ornn piarn al. t re fCI al. t Dam al. i t¡;ati, P(al.1 pfal.: pf·I� Eph� IJijl Gen. Gai. PCalmus. .- ter; [ubdit. II Dediíli ] Icilicet ; ex hoc. . b. Lztiriam in corde meo J non extra in vanis , quia omnis zloria Regis ab intus. Sed illi multi; qui dicunt , 92!is Z11:endit nobis bona, exteriús gauden�, in hoc ícilicér, quod. '. ' e . � fruél:u frumenti, Domine, a dediíh letiam t in . aJ. t cor vim � &c. J ícil. nu- b corde meo. A te frudu fru- mC:l1Q1· mero poíleíiionum , .. . I . {j . lri ¿;/.tempoft'. perfonarurn ; &ma- m�l1tl? vnu , & o el lll.mu .n- el, t obdor- liriarum, curarum.Sr plicati íunr. In d pa�e 111 e Id m iarn & :rrun�narum. Exod.). iprun1,t f dormiam &g re ��mnum ca .. b. Diíperfus eft po- quieíearn. �oniam h tu DOd pram. • pulus per o�nem mine linaulariter in 'fipe + có" al. t �a��ta· terram JEgyptI, ad ... o ' . re feciíii. collisandas paleas) Iliruiíci me. al. t .exaudi id eft, ternporalia, In finem pro ea qu£ confi» Domine, Et dicit [A fruétu , ql4itur h£reditatem. ,a.l�.t ?bCe- &c.J quia in his pu- crauoms, rant efíe fruélum , id P S .A L. Y- ell , confümmatum b bonum. Vel iecun- i �Erba mea t � and us dum aliam lirteram : .� percipe Domine, l in A tempore f!umenti, ¡ellige clamorem meum.zs In .. &c.Id eft , a tempo- rende voci t orationis mere : rali frumento , VlJ10, & oleo. Notá etiam Rex meus 3 & Deus meus. quod rucit [ui, quod Qgoniam n ad te crabo Do Tefcrendum eft ad _ mIne D mane exaudies vocem quodlibet illorum . trium, vt dicatur [ Sui viniJ ad differentiam illius de quo dicitur. Bt calix meus inebri:ms , quam prxc1a�us eft! Et Zack. 9.4. yinum germ!n�ns virgln_es. [ Sll_i'?lei:J ad diffe- rentiam Illrus de quo dlCltur : Impll1guaftl In oleo caput meum. [SuifrumentiJ ad differentiam illius d� quo dici tur.; Etadipe frumenti fatiat te. Ita ipii multiplicati funt, -& ponunt frúél:Lml , & finem fuum ifta temporalia. Sed ego , dicit iuftus , alium finem intendo, hunc [ci- licet. . d In pace] peétoris. f Dormiam J'in pr:rfenti. ' g Et ] in futuro reqlÚefcatn, id eft ) perfeél:e quie[cám in • • pace xternitatis � Qu:r pax eft. . FruSur .. ufle e In idipfu01 J id-eft ,.ilmariabilis,.& imtnutabilis. Pax'pr:r� ,,,!a.4ruplex. 'fentis temporis Don eft in idipfum ,quia (:rpe variatur: & ' 'mut�tU!.Et �n hoc verfunot�n�ur quatuor qu:r funt in fru étulllfu. Pnmum eft tranqrnllitas , Ibi [ In pace] Joan. I4. d. Pacem relinquo vobis, paéem mea'm do vobis; id eft, dabo"ficutdicit iqi Gi. ff. I47. Qui pOflÚt fines tuos pa cem. Secundum eft immucabilitas, ¡bi [ In idipfum ] Et per hoc notaEUr commU11l0 SanCtorum. Tertium eft con templatio'nis [uauitas , ihi [Dormiam J ·Cant. ). a. Eo-o dormio,& cor meum vigilat. Ji; ccl. 5. C. Du1cis eft [omn�s op�ranti. Quartiun eft omnis laboris exclullo, ibi [ Et re qtuefcamJ h'p"c.I4: c. Amodo iam dicit Spiritus, vt re qUlefcant a laboribus luis. Ad vltÍInum totum attribUit nomino.. h Qgo�iam tu D0n:tine _J Quafi_ �orI?ia�l1 ,& requiefcam. �uoma111 t� �o�me. fmgulanrer ID: ipe conftituifti me, Id eft , conftmlÍ11:1l11e III fpe vmus reI. Et hoc finaulariter, non J?ultiplititer. De qua vna re p!a.l. 2.6. Vna�n petij a Ephef. 4. R. DomIn�. Luc.\o. g. V:num eft ne�eiTan,llm. Vel fic punéta [ �o111aI? tu D�tnIne fingulaYlter J ld eft, qui es fingu l�,ns Dommus , qll1� v!l�s D0l!,l1l1US , vha fid�s, \Tnum Ba p tirma [In [pe conftItuiíh rue. J Hoc non mueatur. Prima expofitio melior e11:. _ . / pfal.u. P['I47. EXPOS/TID PSALM V. Éifior� �-$A Erba.mea j &�.) Titulus. In finem pro ea, qu� C011- �feql:lltu� h�re.dltatem. Legitur' Gen. 2.1. quod Abra ham hablllt fi�lUm rfaac, d� libera Sara: Habuit' & 1[ �lael , de ancdla Agar. FiJius ancill� per[eqllebatur filium hber:r. ,In q�la periec�t1on� Sara .intellexit fpiritualem' Gen. 2. 1. b, perfecu,tlOnem, � dI�lt: Euce ancdlam_, & filium eius, Gat. 4-' d nOD:l1e1ll111 .t&'::lfi·el� entfifilllls a.nC1l1� cum filIo meo Ifaae. Per anC! am, I�lm uum, mtelligitur �ynagoga, qu:r Ec� clellam perfeqmtur , qux non eft conieclltJ n�reditatem Sacr:r fcript�:r .. MMt.2.I.d. Aufertu� a vobis Regnum Dei. Nee ha:�-ediratem �ternam. Vnde 111 perfona Iudxorum conqucntur Ieremias , J'hrtm. 5. a. Hereditas noftra yerra eft ad alienos. Per 1�beral11 ,_ & £ilium e_ius, in�elligitur Ee clefia,qu� pIures, fillos glgl1l�,per g�atlam quam per natu _!.am. Et eleao £lIto anc�l�, Id eft � iynagog:r� filius libera',. PArtit.Pfom;. l<:le11:, Ec;.defix, �naneblt 111 (�O,�10 In :rte�-num : Ioa�.8. e.efl: érgo fwius tltuh. Pfal. ¡fie dmgens nos In finem , Id eH, in Chriftum � eft feriptus pro ea hOl1oranda qucr confeql1itm; \ , 10 herediratem xternam.J hXé-efl: EecÍeli,a. P{aÍ. ifie tripar titus eft fecundum Cailiodorum. In pnma parte oílendit per q ure acquiritur hzc hxr�ditas � ib¡ [V erba �ea ] In fe....; cunda petit auxilum contra impe�lm�nta 9,u:r el amula In"'; rrerit,Jbi: [Domine deduc.J In tema ofiendit, qu:r fit here dú:as, ibi : [ & Iaténrur.] Primurn <:rgo eíi.per quod acqui-' ritur hac harediras , fcil.oratio. Vnde docet nos orale Be cleíia exemplo [uo dieens, Verba mea, &_c. Nota quod primó oílendit orarionern Iuam efle mulnplicem.ér: [Ver ba mea.] Secundo intentam,ibi[Intellige clarnorern meum] Tertió deuotam , ¡hi [Intende voci orationis mea. ] QJar� to per!ueramem '. ¡hi [9!l?n.iam ad te orabo Dorrurre. J 9Hillto efficacem, ibi : [Exaurues vocem meaml Hzc ergo figülatim videamus. i Verba mea, &c. ] Oílendit oratlO"'; nem fuam eífe mulplicem, per hoc quod dicit in plurali [ verba. ] Et hoc necelTariuffi eft,cum homo multas habeae. infirmirares. Quia vt dicitIer .. Non íanat oculum, quodfa nat calcaneum. Dicit _ ergo : O Domine verba mea , id eft, oris píalrnodiam. h Auribus percipe, J id e11:) prx [entia tue Maieílatis. Et eft antropopathos. Aures enim non íunt i1} Deo íecundum quod Deus. Et dicit auri bus pluraliter , quia Deus duas habet aures , Icil. inte riorem qua dicitur audire , quando dar bonafpiritualia : Bt exteriorem , qua dicitur audire , quando dar bona tempo- . ralia, Et quia verba oris non profiint , niíi adfit clamor, & Deus dic;tü;. mtentÍo cordis) áddit.l Intellige clamorem J feilicet � cor;_ h!lbere ¿1iAl dis potius , quam oris. Sicm: clamabat Moyfes tacens: {lurt!� Exod.I4. d.Et Sulanna, DanóI3.e. Et hochabetur ex viver- boruU1 , qu:r ponit. Dicit ením auribus percipe verba, in..;; t�llige clamorem mernn. Vocalis enim clamor aure perci- _ p'ltur ,_ fPiritu�lis intélligitur. Nee folum intellige, vel 3.udi_, 1ed etram. m Intende J quod plus eft, vocí orationis mezo H,le oftendit orationem iuam eile deuotam. Et nota quod , rue n?tan�ur , qu� concurrunt ill vera .oratiorte, �e�. ¡pfa Tria. cófJcu¡;' vQcalis pfalmodla. Sed h:rc non eft oratlo 1 fed potms car- ;unt in vet/A men, vel narratio', nill quod profertur in ore, verfetur in muian, c�rde. W nde dicitur �"mos 5 � g. Auferat a m.e tumultu.m car- �1UI? fu.oru�. Bt IdeO' fecL!-ndo nece�ar!a eil: cordis ap- phcatlo. Item, etfi fit voea.lis pfalmodia ill ore, & etiam verfetur in corde quantUm ad.intelleétum{olum,non poteft reéte ruó o-ratio , fed potius letiio. V nde tertio llecelfaria . ell: ibi c�I!l intelletlu affeél:us deuo,�io. Quantum ad pri mum dicIr[Verba mea, &c. Quanmmad lecundum [1n- t�llige? &c. �antUm �d �ertiu111 [Intende, &c. Et effora- §1..uid p� ti?, .PlUS aa::e¿tus menus, 111 Deum tendens, pl�r��que ne t'o,, pigntetur, 111 vocem prorurnpens. In hac dlffin1t1one no- tantur ilIa tria , fed retrogrado ordine) iecundum [cit quod magis Deo placet: Plus enim Deo placet atfeélus de- uotio,qua: no.tatur ¡bi : Pius affe¿lus" &c. quam intelleélus applicatio, q�:r nota�;_bi :'IIi�eum tendens.Btr.lus pla- cet Deo cordIs applicatI.o , quam vocum prolatlO, qu� ootatur ibi : Plerumque m vocem prorumpens. Et ponit -bic tria alia verba, fcil. Domine, Rex, & Deus. DomÍnO'. debetur timor: Regí, honor, Deoamor.'Adcimorem·Do- mini pertinet vocalis laudatio. Pial. 1.I. 9Ei timetis Domi- nam laudate eum. Ad honorem Regis fpeétat intelIeétus applicatio. Prau. 14. d. acceptus eft Regi mini11:er intelli-' . gens. Ad amorem Dei pertinet afrewo. Item p.er hoc� qUQd eft hic trina oratio, icil.[ Percipe, &c. Inrellige , &c. lntende .) &c. ] notatur quod in fide Trinitatis ell:- otan-' dum. J .. c.l. 2. Poftulecin fide nihil h:rfitans. Qucr Trinitas. notatur in illis tribus verbis [Domll1e, Rex, Deus. Per Do- - minum, inteUigimus Spirit urn [imél:um : Per Reg-em, Fi lium : Per Deum , Patrem. Ad Dominum, & Regem, & Deum di11git orationem [uam, quaii ad totam Trinitatem dirigendam. Et licet wcat, & Domine, & Rex, & Deus, qu:r plura nomina ftmt, non tamen dicit., pertipite_, vel intelJÚ!ite, &e. fed percipe, &c. In quo tlotatur vnitas ef kntiz;:J& pluralitas perfonarum. Et ideo reél:e ter ponittrr,. & fingulariter porutur ficut ibi: Benedicat nos Deus, Deus nofter: benedicat nos Deus. VndeJoa11. 10. f. dicit Chri- pr.¡ ., flus: Ego & pater vnum fUI?us; per hoc, quod d,icit, fu- J ti __ 6 6 mus, elidit errorem SabelliJ. Per hoc quod dicit, vnum) e1iditetrorem Arrij. , " Quoniam ad te orabo Domine J Hie oftendit orationem {uam dfe perfeuerantem. Continuatio,Benedico': Intende voci orationis mex , quoniam ad te vnum habendum, non t�mporalia, orabo perú�ueranter" eti?1:'ll fi femel_, vel plu nesrepulfus fuero. Col. 4. b. Oratlom mftate. Luc. Il. -a Si perfe�eraue.rit pl:llf�ns. Etpoft: �)�tite & dabitur vobis,. qux�1t:e, & 1l1U,emetls, pul[at�)' [C11�cet, perfeueranter, & ápenetur VOblS. lob. I3. C. Etlam {¡ occiderit me in ípfo: fperabo. Etideo feqllitl.lr. ' ' o Mane exaudies vocem meamJ Hic o11endit orationem e[ ..... fe �fficaceI!l : Bt notabí1iter rucit L malie ] ad litteram,tunc �mm pnwpue eft tempus oratiorus. , _ ... - :B If V �� I Píalmus , Vnde ,Attg: T�rl'e eft Chriftinno, {i radius Solis eum� Mane [ex uenerie ociofum in Iecto. Sed poífunt alltgnan íex mane, modis Iffripi� vt_ita loquar. Eft enim 'mane rernporis , licue iam expo: tur, f�mus. De guo Gen: 1. �. faa,ut? �eft vefpere .) & ma�e dies vnus. Eit etiam mane hominis , quod eft duplex, ícil. mane hominis víridis , & non fíorentis , quod eft in pue ritia, Et mane homi- , nis fioreneis.quod eft ",1. t Non in adolefcencia. Pfal. 89. Mane íicut herba eraníeat , mane flo reat & tranfeat: Vef- pere decidac • in durer & are feat : Quod dicitur de mi [ero hornine, qui ali quando in pueritia traníit in peccatum , vel in mortem ali quando cum viret , & floret, fcil, in adoleícenria , ali quando peruenirvíque ad vefperum , Icil. feneéturem , & neceffa-rio cadit in mortem, dureícit in cadauer , areícic in puluerem. In hoc mane eundum eft, & operandum. Ill. t pecca- Etcl. II. e. Mane femina femen tuum. Eft mane t pectoris, mris. quod eft inchoate fidei: De quo poteft exponi, quod hie dicitur : Mane aítabo tibio Item eft mane Dominica Re furreétionis , in quo reíiirrexir Dominus. Pfllim. 2.9. Ad verfperum -aemorabitqr fietus , & ad matutinum l�ti tia. Nam in Vefpere Paffionis, Apoftoli flebant .) fed in mane Refurreélionis fuerunt in gaudio. loan. 20. e. Gauili {unt diicipuli viro Domino. Item eft mane mundialis pro {peritatis, P[IJI.9I. Ad annunciandum mane miferieordiam tU3'II? ,�veritatem tuam per noélem. Per mane fcil. pro fpentatls, & per noélem aduerntatis.lflil. 21. e. Venitma ne? � nox, fi qU<uitis , feiI. mane pro[perita�is, qu.rrite, {ell. ill noéle aauerútatis , vel eeol1uer[o. ' Bt 111 hoc mane orandum eft , maxime ne pro[peritas extollat in ela:tio nem. Item eft mane a:ternitatis , de quo dieitur fecundlim 1 t .' vnam expofitionem : t Mane aftabo tibi: Orietur vobis ... d' mane timentibus Nomen meum Sol iuilitia:. Imeta-hune modum cxau les VO. in [eptimana úngulis ferüs cantantur in laudibus Matuti- c;:. h nalibus únguli piaJmi , in quibus ponitur hoc nomen ma JIJ a�at .4. a. ne, vd eius �quipollens. Feria fecunda éantatur. V �,rba � �p-;Pr¡£l- � mea: In quo ponitur:� Mane exaudies vocero meam. Fe- form [&J. 2..." I d' I ' pji 1 6 na terna eantatur: u lea me Deus. n quo pomtnr: p_l¡'g 4· E.mittelueem tuam. �od ;:rquipollethuievocimane.Fe ... PJ:¡ �. I 1. ría qu��ta eantatur:, Te de�e� : �� quo p�nitu�,: Exitus pr",;n • 4 • Matutml: Qgod<e9.u�polletül�fiffil,liter. Fen�q_umta ean -a.�' .91 b tatUT: Dorrune refuglUm. VbI dicltur : Mane hell[ herb a J..'ta/ntur �- tranfeat. Feria [exta cantatur : Domine exaudi : Vbi dici nlJ ,equentla tur: Auditam fae mihi mane mifericordiam mamo In Sab- �rtJtlonim b ft fi' ' Vb' d' ' M :fije .G·ra- ato canta:ur , Bonum � c�m ,ten I?omlno : 1 ,i�ltur: ,J, fi',r; d' Ad annunclandum mane mifencordlam tuam. Dielt er- tl£ tI') UJI0 I- 'd' , r. il ' , ,go" Mane exau le� vocem meam. Mane.) le . tempons.) cttur mr;¡ne d ft ' '1" " multü de 1, e ',Clto, ve etlam ill ortu gratI<e. ,-. ' , ,í � a Mane aftabo , &c. ] Sup. oítelldit quahs fit ems oratlO. C¡¡U;u. . ft d· b r. ' HIe autem o en It, q�� ona lequantur ex oratlone. PrÍmum, eft iuge [eruitium Dei. Secundum eft eognitio veritatis. De pnmo dicit [ Mane J id eft ,per totam no éi:em aduerfitatis vique ad mane releuatioms., Mane enun iungitnoétem, & diem, in quo notatur, quod & noél:e, & die erat Eeclefia. . b Afiabo tibi ] id eft , coram te fiabo paratus ad [erui tium. Vel myftice [ Mane] fignat mfUllonem grati� , in qua homo debet afiare Deo, 1Jcut pra-ruél:um eft. Vnde J{a.2.6. b. De mane vigilabo ad te. Ecd.39. a. Iuftus cor {uum tradet ad vie:ilandum dilueulo ad Deum " qui fecit ilium. Et rueitur intil{¡O gratl� m3.lle propter multas cau fas.' Prima eft, qwa in mane fugmnt latr0!1es, fie in illfu úone grati<e fugiunt Da:mones. Exud. 14. t. Iamque adue nerat vigilia matutina, & ecce Domin�l.', reipicie!lS _fuper ..__...... caftra i£gyptlOrum per eolumnam 19111s , & nubls" 1l1ter fecit exercltum,eorul1l ,& [ubuertlt rotas eUI'ruum) fere banturoue in prOfLll1dum _; Dúerunt ergo.£gyptij : Fugia mus Ifr�elem : Dominus enim pugnat pro eis ,ontra nos. Et 'Jab. 2.4. e. Si {ubito apparmt aurora, arbitrantlJr ,1"'" • bram mortis. Secunda ratio eft � quia fer� tm 4": ab- feondum, id eft "praU.� cogitationes. PIIJL, 183. Ortus ell: Sol, & conp'regatI 1nnt � & ill eubilibus fuis reuertentur. 1tem P[¿¡lm.::lP0lll111i tenebras& £atta efinox , &e. Tertia eft" quia ficut mane alleUlantur infirmitates, úe in ortu grati<e tentationes mitigantur. 1[11. 38. c. Spcrabam ví<lue ad mane. Job. 8. a. Si dilu.culo confurre:xeris ad Deum, & Omnipotentem fueris deprecatus , ú mundus, & �aus incefferis , fiatim euigilabit .ad te , &c. QEarta" quia ,mane cantant aues ; tj.e Ul Qftu grati� turtur cOl;ltri- meam. a Mane b aílabo tibi,& e videbo , d quoniam non Deus volens iniquítarem tu es. te Neque habitabit iuxta te malignus ,f neque perma� nebunt ininíli gante oculos tuos. Odiíli h omnes qui _, operantur iniquitatern, perdes i ornnes, qui loquuntur men- Ibidem. v. tionis , Cant. 2. e. VOX turturis audita ell in terra noílra,' Item Philomela letitie. Iob'38. a. Vbi eras cum me Iau darent aítfa matutina ? Q!;!.inta. , QUb1 mage cxcitantur homines a fomno corporis. Cant. ¿. d. Mane [urgamus ad vineas. Et hoc íignificatum eft 3. Reg. 19. a. quod Ange lus excitauit Eliam dormientem. Sexta eft , quia tunc [e pr�parat homo ad bene operandum. P(alm. 103. Exibit homo ad opus fuum , &e. Rom. 13. d. .Hora eft iam nos 1.2..'1.,.2.;' de fomno iurgere. Septima, quia tunc furgunt homines a fuis "leétulis , id ell: , carnalibus deúderiis , cant, 3. a. In leétulo m�o per noétern q�I�úui , quem diligit anima mea , qu�fiU1, & non rnuenr , furgam. Oétaua , quia tunc expellunmr tenebra ignoranticE. JOb.17. C. Rurfus poft renebras fpero lueem. Nona" quia tunc incipiunt homines pr�parare ad prandium, Vnde dicitur Exod. 16. e. quod filij Iíiael mane colligebant manna. In hoc ergo mane , id eft, in ortu grati� aftabo tibi paratus ad fer- uítium. Afiare autem tria notar , Icilicet , munditiam ereétionem , períeuerantiam. Mans ením non iacet in immunditia , nee curuatur ad �terrena, nee fieétitur a íla- Aflans 'tri" tura : Sic bonus miniíter Domini debet efíe rnundus, notat, Jfa. $2. d. Mundamini Sui ferns vafa Domini. Item ere- étus, Pfalm.122. Sicut oculi feruorum in manibus Dorni- norum fuorum , &e. Ita oculi noílri, &c. Item ílabiles, Matt.lo. e .. �i perfeuerauerir vfque in finern , &c. Cant.7. a. Starura �ua affimilata ell: palme , qu� ,icilie�tJ 'femper permanet 111 virore, e; �t videbo J, �'ltc notat�r, fecundum quod fequírur , e;x: oratlOne II fCihcet eogmno ventatls. Et bene dicIt' primo � �fhbo per iuge feruitium. ] Et poftea [ vide- bo J per intelleélulJl ,'''quia ex primo [equitur fecun dum. Ecclejiaflic. I. d. Filí coneupifcens fapientiam , id eft , ú concupifci,s [apientiam , eonferua iuftitiam , & peus pr�bebit illam tibio pfalm.uS. A mandatis tuis 111- mtellexi. Pofiea, in ferie huius prim� partis vfque in Enem , oftendit qu� feire ,& cogno[eere debeamus, [cil. mall}m, vtfugiamus) bonum, vt appetamus. Malum, eft :I> quod Deo ditplicet, de quo dicit primo, videbo ,id efi:.. cognofcam. " d Q!:oniam non Deus volens, &e. ] iCl eft, quoniatn tu es Deus proprie ,� id eil: ,,i.miariabilis. Nam. :Al. t J.'ationi oü« g mend· rum. I - flr:lbiliJque mane'm , dlls cuniilf rnoueri. [ Deus] inquam non volens iniquitatem:> id eft, mor tale peeeatum ,contrarÍum �quitati. Eit qu�dam iniqui tas , quam Deus approbat, id eíl:, q�dam ina::quali tas vit<e, vt in c1auftrahbus , qui quandoque defcendunt , ad aétiuam pr�dicando, eonfeffiones audiendo , & huiuí:' m04i. De qua �ccl. 42. e.Meliorefl: i�iquit�s viri, quam muller benefaClens. Poftea aurem dlmdIt Imquitatem, in peceatum voluntatis , omi1lionis, locuti.onis:> operis. De peceato ,voluntati,s dicit. 'c Neque habitabit luxta te ma l1gn�s ] Id eft '. qUI �nalllm vult p�oximo, in _ pr<eienti per g�atl�� ,nee 111 fLIturo per glonam: de peccato omiflio- 111S diclt·fNeque permaneount iniuftiJ id eft.) qui bona opera non feeerunt. ' , g. Ante o,c.ul�s tuos ] id efUn bel;eplacit:o: Vel aliter, po[..;. iunt legi ill� �uo verf�s a mane generalis refurreéhonis,. quando illclplet �terl1ltas. b Aftabo tibiJ pro meritis re cepturus.2. Cor. 5. b. Omnes nos manifeftari oportet ante tnb�l1al Chrifti: &c. Et tunc plene. e Vldeb.o? ,q�oniam non Deu�, �e. ] id ell: "quod non placet ttbl1l11QUUS. Sap.[4. b. SImiliter odio funt Deo Im pius, & impletas eius:e NequeJ tune habitabit iuxta te malignus , immo proiicietur in ténebras exteriores. V nde Ifa.26. b. ?eeund� ",�iam literam : Tollatur impius ne vIde at glonam Del. Vbl nos habemus , Domine exaltetur manus tua, vi non videant. f Ñeque J etiam tune permanebunt ihiufli ante oculos tuos � qui hIe mifericorrualTI habere potuenmt. Sequitur h Odlfii omn�s , qtii operantllr i�iq�tatem J hoc eft de peecato opens: de peecato 10eutlOl1lS fubdit. ; ,P�r,des omnes qui loquuntur mendaeium ] Pollea fub ... dillldit peccatum operis in duo. In peccatum , feili eet, quo nocetUl�proximo aperte , & in peecatum quo nocetur ei occulte. Dc¡: primo dicit J Viri ianguinum ] De fecundo dicit [& doloii. ] Dicit ergo [ Odiíh omnes qui operantur iniquitatemJ .contra S",p.II. d. Diliais omnia. qU<f funt, & nihil odilli eorum qu� feeilli :Y ergo falfum eft hoc.[ Odíll:i omnes ,&e. Sol Deus non odit naturaIl4 fed vitium: Vnde úe expone. [ qmnes qui operantur] l11q1lantum operantur. Nee eft lftud Sapitnt. eont.ra- _ rium : Nihil odifii eOl'um, qu;,r'fecifti, quia úe intelligitur: No� ?difii nauu-am � quam fe<;ifti � fed Yit1um� qu.oa non tecifti. . ¡ Vel Boetitls rJe: eonfol. ltb. ;) metrQ 9, Diuijio (i/", ... quitati;. .Aliter. I J?rc lmus '" Vej alirer poteíl [oiu�, quia -: eft duplex odium , [�iljc�t odium affectus, & odium effeétus, Odio affeétus non odic Deus. Vnde Leuit, 19. Ne oderis fratrern tuum. ill corde tuo. Sed odit odio effeél:us : De quo eft illud ihtelligen dum. [Odifti 0!TInes qui operantur , &c. ;] Sed contra, rrat� II)'; Omnis homo mendax; Solut. Eft mendacium quod eft peccatum ' mortale , de quo hoc; dacium, R, iruríi fangiiihiuu , :Ai. t mife- inrelligendum. Per';' & b dololum abominabitur rarionis, des ornnes , &e. Et J eft mendacium quod Dominus, e ego autern in a eft veniale , de quo multitudine t 'mi[ericordire' intelligitur illud.Orn- tue : e Introibo in domtirrí nis homo �endaxo tuarn f adorabog ad Tclti Sed ad fciendü quod 1 f.n.' tuum in 1. ti- mendacium fit mor- P um tanctum 'J tale, & quod venia- � ,". -. le .; notanda eft diílinétio Aug. qui potiit oéto genera 080 genéra mendaciorurn. Primum mendacium efl: , quod fit 111 do- mendacio- étrina Relizionis , vt Chriíhim non eíle paifum j vel na- rum. turn, vel c�tera, quer funt cont�a artículos fidei. Sec,un-, dum eft, quod nulli prode� , � ahcu: obeíiyvt rnendaciurn detraétionis , & blfi teílis m catU� criminali .. TertlUIT_I' quod prodeít.alicui s ita vt obíit alteri.vt mendacium :eftl� in Calla pecuniaria. Quartum eft, quod �t,iola rnentiendi fallendiqué Iibidine, qua!i,iil:e caufa, & vtilitate. QEmt�m1 eft, qu�d fit placendl C�lpldltate , vt mend��lU� adul�tlo nis. Sextum, quod nU�10bef1:; &,pro.deft �llCU,l ad e�lta,n dum perieulum pec�Illa::,� vt ti qms fC,lat pec�Iam ahclll�s iniufte tollendam, & Vbl fit, fe nef€lre mentlatur. 'Septl mum, qlJod nulli obeft, & prodeft alicui ad euitandUl!1 . -periculum per[on<r , vtti mentiatuf' nolens ¡>erde�'e homl� nem adll).ortetn qUa?�tuI?' Oél:auum, �uoti.nu�l� obeft, & aa hoc prodea, vt altqUld tueat�r �b Immund19a corpo rali, vt fi volenti corrumpere vlrgmem, mentlatul' earn . eife coniugatam. A �agiftris aut.e� fit trim�mbris d!uifio : Qgía menuaeium ,almd e�permclo[um, aliu� officlOfum, aliud ioco[um. Sub permcoio contmentur qUInque gene ra prim;r dillináionis. Sub offi��ofo t:ia ,:ltima .. Io�<?fum eft, quod fit ioco , & non falllt) fClt emm, CUl diCltur j 'ca4fa ioci dici. Secund�m- .1Ug. ?I?ne gen.us mend�cij �11: peceatum, fed mendaclUm permclOfi..lm , Id eft, qU:1dqUld continetur in quinque generibus primer diilinélionis, eft mortale : Officioillm vero , & iocofum, fecundum om l1es eft veniale. Sed in hoc eft opinio, quia quidam dicunt, quod officio[um eft maius peccatum , qu<im iocofum. Alij ¿icunt c:ontrarium� In homine .a�tem per\eél:� dicunt qui.,.. dam, & bene, quod tam officlOium , quam locoíilm ve""; ñíale, fit. Quidam autem dicunt ) fed male:, quod officiO'..:: film ftmpel' eH mortale in homine pérfeéto. dVirum fanguinum, &e.J. Vir fanguinum ea, qui aperte nocerprq*imo, vt homicida. V nde prohibitus fuit Dau,idj ne ;rdind,liét domuIn Domino, eo quod. multum fanaui nem effudi!fet, 2. Reg.7.a. It hoc etiam recitat ipfe Dfuid r. }Jaral. 28. a. Item raptores-, & huiufmodi prerdato r�s dicuntur viri fangu!nmn, Ecct.34. d. Panis egentium VIta paupi:::rum eft, qui defraudat illum, homo ianouinis " eft. Nota, fanguis clicitur peccatum. of'e& LL a. Sangui� fan� úttnj;uH did. J: r- !?uinemtei:igit. Dic�tur etiam fanguis [enulalitas. llf.att; ,[6. :rar qtltlC,rh" :o t 6. Beatus es Simon Barjona, qUla carQ, & fanauis'non üdrer;, reuelauit tibio Dicitur etiam affeél:us camalis. Mich. 3. d Qui erdlficatis Sion in fariguinibus. Dicitur etiam amaritu do po:nitentier; Vnde Aug. Sic eft pá:nitendum, vt qui...: dam fadgUis anitn� per oculos emuat. b Et d61o[umJ qui occulte nocet. Herc &uo,fciJicet [ vi rumJanguinutn, & dolofum J poffunt referri ad ifta duo; qu:r .p�cedunc,' fcilicet [ Q!.]'i oper�ntur iniquitatem J hi funt Vln [angu,mum; Et [ q1l110qúuntur mendaciumJ hi {�� dolbii. Here duo lion fuerunt in Dommo, de quo' (h�lt�lr !fa. )3. e� quod iniqhitatem noh fecit, nee dolus nut m ore eíus" Et ideo bene �!citur , quod virum fangoi_' num, ,& dol�fu� <l;bolUmablt1:lr I?0lp-1l1us. In pr:rienti fu�tr�hendo elS gratlam , & etlam lpios oftendendo non elle dIgnOS �it� preríen,ti; rln:l• )4. yiri fanguinl1m, & do':' 10fi non dll1:11dlabunt dIes [uos. Et m futuro,exules facien"; do eos a Re�lloiufl:orum. Exh�redati enim vocantur abo"': minati . Ita illi eiicientur. e Ego aÍltem J Hie oftendit priino caufam efficieiltem hu':' ius Jtittoitus , cuth dicit� [ In multitudine miiericordier tuer. ] Poftea ofietidit quo intrabit, cUm dicit [ In dd �u!h tuain. J Itern bftendit� quidi�i ingreifus faciet, dun dICIt [Adorabo ad Templum [anchan tuum] ibi : [ In ti� more tuo. Dicit ergo. e Iiltroibo in doinum tuain ] ccx;Jetterri. Ñon meis riteri": tis: Sed d In multitudine mifericordia:: tuer ,J id eft, in jtmlta n1i[e,ricordia tua. r. hrc1'flJr � 3, ': M�[eJ.'icordi� Dom�- '� r I I fle; M.J} -( , " v. tf r • ni eft , quod non ru�nus confirmpti. "':' el, [ in multitudine miíericordiz tuz ] Id eft, cum multítudine hominurn mi íericordia tua faluatorum [ Introibo Íh dornum tuam v ] id eft, in Ecclefiam triumphantem, vt lapis in zdificium. _ Nota, quod eíi domus Dei inferior Sr Iuperior , interior, Domw .�j; & extenor ;; ante- mullipl.x; rior s, & poílerior, Inferior eft Ecdefia m�litan,s� P f 2) • Do':' ..&/. t itel rmne dlleXlclecorem mctittl: domus tuz. Hane ' inrramus per Sacra": mentorum percep- tionem. Superior eft , Ecclefia rriumphans; De qua P{alm. 121 � In domum Domini ibimus. Hanc in.� trarnus per contemplatIOnern m przfenri , per prermIJ adeptionem intrabimus in futuro, vt M3t�h, 25· b. Intra in gaudium Domini tui. Interior e� cO�fCle?t¡�: De. qu� ¡¡[Rim. roo, Perambulabam ill innocenna cordis mel, 111 medio dornus mez , Hanc intrarnus per ipfius diícuíiio ncrn. Exterior; eft corpus noílrum. lob 4', d. ,QT ha�lta,nt domos luteas. In hanc intramus per varutatis noil�er crr-, . cunípeétionem. ¡if aum 3. c. Intra in lutum. An,tenor eft facra Scriptura. rfalm. 54. In domo Dei ambulauimus c�m confenfu, Hane intramus per frequens ftudium , & lU gem meditatioheh1. Pofterior eft Synagoga, quam intra� nms confiderando eius faniitatem. Mau.23; d. RelmquetLU; vobis domus veftra deferta. f Adorabo ] id eft ) totam �voluntatem, & mtentionem meam inclinabo , & laudabo. - , gAd Templum fanétum tuum] id eft, ad Chrillum, in quo ,¿¡¡� plenitudo Diuuútatis-inhabitat. ColeJJ.2. b. h In timore tuO ] fcilicet reuerentÍer , qu;r erit in patria� J1r�l.I8. Timor Dotninifanétus rermanensin fcrculum i� cuE. Ve1'poteft legi de fta�u pf�[e�tis viter. g Adorabo, &c. ] quaú illtrOlbo m aomum tuarn ccele frem : Et interim adorabo ad Templiím fanétum tuum � id e_ftillxta illud orabo ;. i� e!l�, in Íngrelfu T�pli �ui cce .... Ieftis per fpem. Vnde alibI dié'ít : Lertatus fum ill hIS, qua! ditta limt mihi, in domum Domini, [cilicet ca:leftetn á ibimu�. Et poftea [ubdit: St�n:es erant , fcilice� ) e� herc dlcerentur , pedes lloftn� Id eft, affeétus ,- ID atru� euis ierufalem , fcil. per [pein � & defideriunt. �t licee ita fperem ) tamen non prer[un;ul.iil. _ Et hoc etlam fa ciam ; in timore tuo, id eil, te timeridó ; qui es cuftos .. & collator virmtum, iudex & ponderaror opel1lm: Iob;1 9. d. Verebar omnia opera niea, fciens quod non pareeres delinquenti. GloJJ� dicit: Omnia ope�a ; etiaIR bona. Et ibi dicit. Gr�g. Sanéti o�e, quod agunt metullll_.!:, dl11ll confiderant ante quem mdicem ftabunt: Conilderant: enim mala) quam diftriéte-iudicet l & bona, quan1 [ubti� liter penfet. ' . . ¡ Domine deduc me , &c. J H;rc eft 'fecunda pats � in qua:: petit auxilium Domini'c;ohtra impedinlenta. Et pttit duo� icilicet, vt Dominus fit deduétár illius ; ¡bi ? Domine deduc .. Item ) vt fit duétor illius , ¡hi. Dirige iii con[peé1u tuo� COhtinu,atio. Supra dixit [Incr,oibo, &c. ] Sed pe impe"': diar. [O Domine deduc me J ld el1 , de bono ID meliu� fae me profietre� . . . . . > '. • k In iufl:itia tuaJ Id eft) In prreceptlS lUilitl� tuero Velm iuftitia tua) id eft, fecl1n�Um iuihtiarp tuam , <).ua pceni tentes recipis, & II pums , n�m, eU��Jnalu�, mfers, � fe� eO's fuis malis relinqUlS: No!} 11� lUftlt1a �mmls, qUl..ma� lum pro malo reddtt ) � iuum .malum ll',ferendo, �a1() voto mafum vindtcans,pnoreffimur malusiDedUd dlCO ... l Propter inimicos meo� ] [CiJ. I?ermones confundendos,¡ & amouendos, vel hommes �ornge�dos. . .. ' . 1 f!9. Dirige in confpedu tuoJ Id eft , ill con[cI�a � vb! t1.( VIdes. ' n Viam meamJ ideft, opera, vel \roluntatem qua itlll' ad Deum. Vel [ Viam meam ] id e� � pl'crcepta vel p�nitei1-:: ham, qu;r pr;rcipua via eft ndbis inter alias vias. Hie di:': cuntur duo, fcilicet : deduc & dirige. Prífnum pertinet ad bona apera� Secundum ad bonam intentionem. Simile Exod.33. e. Si non tuip[e prercedas nos, ne educas no\ de loco ifto. Ee poftea oüendit, quod neceife eft, quod Do minus dequcat, & dirigat viam propter inimico's : Qlli.a {unt mendaces: V ride fiIbd it. , o Quoniam nO{l eft ill eire eorum veritas. Item quia vanl funt : V nde addit. ' p �or eorl;lm vanu� e� ] I�ll� ,e� caufa .przcedentis. Gr.eg_ 9..u(J� leuls, ,confcl�ntla CO�Clplt �rotmu's. lingua leUlor prodlt. Idem: ��hs [ermo oftenditur, ta�tS amm.l1s com pr<?batul'. Et M�ct. cap.a. C. Ex abundantla eordiS()s 10- qu�tur. Item q1.4,l6t rupt adulatQres : Vnd� fubdit : S�pul more tuo. i Domine deduc me in k:_iufritia tuapropter linimi cos meas , m dirige in con:' fpeétu tuo t viam ri meant. Quoniam non e� in () ore eo rum veritas.cor p eorum vanum Píalmus I: Sepulchrum J quod ícil, carnés corrumpir , itaa(��lat<? res blanda adulationé ad fe rrahunt homines , & fibi afli ... milando deuorant , quibll� rnortuis ipii iun.t fepulchra, I(IJ. 3. c.' �i te beatum dicunt , lpíi te decipiunt. ureg� - Mortuus mortuum íepelic � quando pcccarorem agger� adulationis prernit. Item qwa Iunt detraétores , vnde ad dic. b Patens] ad ea dauera , ícil. peeea torum recipienda, & feerorem ernuren dum} per den-attio-: nern, r-.« 2-3. c. Noli Al.t'inama- e(fe in conuiuiis po -ti,auer.nr. ratorum , nee in co melfatlOnibus eorú, qui conferunr car nes -ad veíccndum, Senec», Non refert , vtrum ifti detracto res íuperiús vel inferius intonent , quafi dicar , ita fcetenr verba eorum , Iicut Iiercora eorum. Propter hoc erso di ... cit: Sepulchrum patens eft guttur eorum. Item quia :aolofi funt : Vnde Jubdrr, ' e Linguis [uis dolosé agebant ] id eft, non fol�m dolum loquebantur, fed. etiam ad effeaum dolos [uos perduce...:. bant. Jere. 9. b. V IT frau'em fuum deridebit, & veritatem non.loquetur � docuerunt enim lingllam {uam loqui men- � � dacmm. Eeei. 2-8. c. Beatus (lui [ettus eft a liní!ua nequam. I.) etrtJ'Joru N d d n.!l. . o . , ota , quo etral.LOreS eomparamur aliquando iepul- i:;!t:;�nt& chro, vt hie.,_ quia verba fa;tida profenmt, & denllJant - . l' t: ' . peccata altorum. Num. I9. c. Vas quod non habuerit ,,:u tu ,peete- operculum., immundum erit. Item aliq'llando eomparan- "EJUS a17f(m¡¡. f'. b lb . d f'. l" � tur lea rOn' us � qUla elemnt riores, & [uper ftercora tuw. reficlent, id eft, virtutes aliorum , & bona opera taéen� peccata loqullntur ; & ruminant. DeM. 7. c. Mittam ante eum fcab!ones. Item eompara¡ltur HienCE, quia ficut Hie l}a extralut -corpora mortuorum de [epukhris., & co ... medit ,fie & ifb peecata hominum. Vnde ¡erem. 12. c. �unquid allis diicolor hCEr-editas mea mihi ? Ibi· aha Letera habet: Nun_quid [pelun"Ga HienCE. Item eompa ·1'antur Miluo, qui iemper cifCuit €xtalil , & huiufmodi '9UCE comedit, fic (Ietraétores peecata. Be ficut Miluus eft au_is .queruloia . ., fie detraétores. I[JI. 34./Illic congregati ��U1 -alter ad alterum. Item comparantur -ffinribus , de �u��u� r. Reg.). c. dleitur , quod ·mures rodebant extal€s _ l?hillfimorum , ita detraaore� pec<:ata aliorurh. if IudicaillosJ Quatl itadetrahunt, & aolose aaUllt, fed tn Deus� rlliHca il10s ,i. pum. Hoc dicit non liuo�e vindiélz, fed zelo iuftitiCE. Vel prophetia eft de pa;nis illorum fie [Iudica ] id eft � iudicabis ,id eft, punies. � Decidant , &c.. ] fuc oftendit, guod eorum da,tnnati()� &:pa;na erit �1 t�ibus� Pr!m� in c��u él profper·itate. ynde dIC1t: Decrdant a eog1tatlOmbus LUIS, 1. fruftrentur a co gitatione, & fpe fui , qua fperabant, & eogitabant de longa vita, & i�mitate, & diuitiis. P[alm. I45'. In ina di€ peribwlt omnes cogitation(la e0rum. Secundo., in pa:-na �¢erna, quod notatur 1bicbn, ieeundum aliam lettiónem. DeóJant fn pcrnam a cogitationibus {iús , ·id eft., propter cogitationes iv.as pranas. Tert,io in amiHione vitCE CEternCE. Vnde [nbdit. - , / { f Secundtlm multitudinem impietatu'm -eor-uhl _J id eft"pec éatorul11. T f Expelle eo� J 'ab hzredirate , vt qui magis yeccauerunt, , lo.ngius e�pellann.(¡· J & profundius cad ant III lacum 1n - fer�i:. Sin:111e 4¡oc. 18. b., �antum glorificauit [e , & in debtus furt , taútum date Illi tormentum } & luél:um, J/".27 •. b. In menfufa.éontra meníuram cum abieéla fuerit iudica bIt earn. Poflea fubiunait meritum damnatiohis , dieens. h �Qniam irritauerunt] iii eft, adiracundiamprouoca:" uerum: , [ te o Domine J Aha hEtera habet, amancauerunt, icleft; te' qui dukis es in -te-, fibi peccando amarum fece runt. Vnde dicit Ier',n. QEicquid mall patimur, vitij noftá) eft, qui dulcem Deum vc:rtimus in améLruÍl1} & cogimus t"a:uire'l1olentem : £.t [ úet (; • Eft p;'g�' ai pa::neu pmlceps. ad /lrd-m'a velox: l§}¿jique dolet quotle5 cog"ur.J[ !e:Qx. Dfut. 32.. c.lpfi prouoeQuerl.1nt me in eo qui non erat Deus, �c. Btego prouocabo eosin eo quinol1 eft: populus, &c. J l:.tlCEtentur omnes _, &c. B�c eft �ertia �ars<) ill qu� agit �e_ CEt�rna hCEreHitate, qux erit beantudo Sahétorum. Con- tlllUatIo. Itailli expellentllr, at ialii gaudcbune': Sicut dicit Ifa.6$ . c. Se�u.i mti gaudebunt pr� exu}tátlOne Co:rdls , & Vos cIamabltls. Hoc eft.., [Bt lCEtentur omnes. ¡[iii. 61. c. ropter IlOC !l1 �err.a [ua duphcia - po$debunt, & lCEtitia femplterna ent e1S. ' Ji � iperant i.'l te ] qllcia ex ípe fequitur l�titia [piritlla- ell:. It Sepulchrum b patens eft: guttur eorum ,e )inguis fUls dolosé agebam ) d iudica illos Deus. e Decidant a cogitario .. nibus (uis , Cecundumfmulti rudinem impietaruin eorum g expelle eos , quoniam t h irri tauerunt te Domine.Et i lreten tur omnes qui ..lrperant in te; v. / ,/ lis. Rom. T 1. c. Spe gaudenres, Et merito! OEia.,¡ In �tér":' Dum e\ultabunt J non ad horam.íicur mali. 'v nde Job. 20. a. Gaudium hypocrite ad inflar punéti. Ideo autem exulta bunt. m Et� i. e. quia habitabis in eis ,quod erit ipíirm &audium coturno V nde PIal. 3. Tu es gloria mea. 2. Cor. I o. a. Qui glOnatSin Domino glorietúr. n Et gloriabuntlu· . in te omnes ] in futu- in I zternum exu bunt, 'In & r<? per ípeciem. o q.ui I . bis I lori diliaunt nomen tuu] l�b1ta :s 111 eis. Et n �r.l�- i. F�ium. De hoc no- buntur m ce olUn�s qUI <ii1�� mine dicitur I(n. 30. gunt () nomen tuum, quoniarn f. .E�ce l!on'len Do- r p tu benedices q iuíto. r Do- minr verne delongm- mine vt (cuto honre' volunra- �uo. ¡;N?ta � quod in T, ia de fluí ... • fl.' Jlac .. ene pOOlt trra r . 7 tIS tue coronatti nos.. prCEciplle, dequibus bus .l£tabun� In fincm P.fahm-ls Dauzd pril Iarabunrur iuíh. Pri- fur ".ft, , oftaua. Y I, mum eft CEternitas , gaudiorum , ibi: In �ternum exultabunt. Secundum eft fecuritas, ibi : Habita bis] Tertium eí] gloriz copiofitas, ¡bi : [Et.gloriabuI?tur) HCEC tria, Ifa. 32. d. Sedebit populus lp.e.us In pulchritudi ne pads, &c. Ho.c autem totum.non fIbl., fed gratICE attn- huit, fubdens. .' , p Quoniam tu benedices,j in futuro ). behedi�i?ne gloriCEo' q Iufto, ] cui be�edixi.il:i in prCE[entl benedlétl_o�e gratix. J> f. I3 I. V iduam ems) 'ld eft , Ecclefiam , ben edlcens bene ¿icam. Sed quoniam, vtdicit GI'eg. cito bonum perditur, quod a laraiente non cufroditur , iubdit. r Domine �ll comuafl:iJ i. eircumdafii , nos vt [cuto bonx volumatis tU<r, i. bona voluntate prCEueniente, & [ubfe 'queme quafi, iCuto q':1�d protegit hominem e<;>ntra iaus. Item in hoc quod dlclt[fCÚtO J & [coronafh J notatur quod bona Dei voluntas ill pr;r[emi eft nobis fcutum & proteaio, i.nf��uro erit �0rona, &gloria.ti�. Etnotan�um_, scuto -mult;'; q�lOd multlphf1 [cuto CIreundat & proteglt nos _Doml�l:ls, plici !''rote il fCll. [cuto fidel, contra errores. Ephe(. vit. c. In ollmbus D""""I'''¡' 'gs f¡ f'. fid . I H fl' n.' nr;s �'If' t.1: & �m�l1tes.lcutu111 el,I.Ioan.V t. a. CEC el� vl':'Lona qu� vmc1t Mundum, fides noil:ra. Item [cuto pattehtlCE.2. Par.9_ Jegitur quod Salomon fecit ducen'tas hafras , & trecenta {cuta. Et in. hoc quod plura fuerunt [euta, quam hafiCE�in- ;Guitur, quod ,proniores debemus effe ad patiendum, quam .ad vindlcandHm. Tamen aliqui libri nabent fexcentas. Item [cuto eleemo[ynarum ,E&cl. 29. e. Eleemofyna iuper [eutum porentis & (uper,lan��am ) aduersus inilIÚC?� tu.o� pugnabít, Prou.22-. b. Vlétonam &: hono!e� a�qulflt ÚbI qUl dat munera. Item fcuto �emonCE PaíIlo-h�s .eíus, Thrm.' J. g. Dabis eis fcutum.cor4i� laborem ,tuum) l. PafIiollem warn, I. PetA. a. ChrÍfro 19lntr paffo 111 eatne , & vos ea dem eogitatione armamini. Item {cuto verbi fui , quod' dieitm: kutu� , Prou.30' a. O�nis fenno Dei igpítus c1jr- peus ell ommbus fperant1bus In fe. Item [cuto lacrCE do"" arina:., C",n.t-4. b. T�rris Dauid CEdificata �fr cum propllg-_ ;naeulis , mille cIypel pendent ex ea, omñl5 armatura for- tium. Turris Dauid eft Ecclefia, Clypei runt auttoritates' Santtorum Patrum. -Item fcuto· exemplorum Sanétorum, . 2. Reg. 1. d. Montes Gdboe, neC r'Os , nee pluuia veniat[u- per ros, neque ftnt agri primitiarum, quiaibi abieétus eft clypeus fortium. Gelboe., interpretatur volutatio , vel de ... 'C�lr[us, v�l :a-Ceruus.pulueris, ati� ac�r��s pluuiarum, & fig- mfiea,t GlUItes!, qm �olut�ntur�n �':1ltllS & delitiis. Super ��les noil vemt gratla Del: Et abllcrunt clypeum fortium� ld eft,exempla Santtorum.lof. 8. f. dieitur quod Iofue non <:ontraxit manum quam in fublim@ porrexerat, tenens elY'" peum , donee iA.terfieerentur omnes habitatores Hai: Ee ll1terpn;tatur vultur , vel deuoratoi , vel vita vallium , i! íignificat peccatores. • / Matt al. t al. t euo. Part¡ pral� ,I ./ \ ' EXPOS/TIO PSALM VI. �Ofuine ne iúflU"ore tllO, &<:. Titulus.1nfinem Pral_, �']'.US D!Juid pro oo/aull. Supra eait Propheta de hCEre- ' . dltaté zetenJ.1.Sed quia timet e�pelli ab ea,ideo pa;- mtet: Et propter hoc [equitur pfalmus ifte , qui eft pnmus pa:'l1ltennailUm Pfalnl0rum. A tim ore enii:n concipitur pa;nitentia: Sicut dicimr I[a.27. d. A timore tuo Domine coneepinlus,& parmriu'imus,&peperimus fj)iriturhfalutis. ' Oéi:auadieitur, tempusaduentlls Dominiadiudicium.Di- . �erurit quidam .pol1: ieptem minia annorum incepturUlu ef- o.Elaua q'Ullr, fe oétauum millenarium refurgenbum.Sed quia 1101� eft no'" d',�a;U;. ��m •. fir!lm llolfe tempora,vel molnenta qUCE PaterpofUlt III fua pus u ,e,:/, P?tefrat�:Etfi fciamus quantum teinporis a principio Mnn'" 48.1. a. di fluxenr, non tamen (eire pOffillllUS , quantum vique ad fi�em fluxurum /it. Potius ergo dicitur oétaua dies iudi-' ,� CI), non quia poft [eptem ml1lia annorum) fed quia poa: hanc vltam , qLlCE iept.em diebu$ Y(.)luitur" incipiet. Vel . 'peraéto" .Píalmus VI. 'pér�él:o teptena�io humané vit�; qui éó�11:át ex quater nano 3 qUl pernnec ad corpus, qUIé!: conílat ex quatuor elcmentis , & Iiibiicitur quatuor temporibus , fcilicet ve ri, xftati, autumno, hyemi, & ex ternario , qui pertinet ad animam propter triplicem vim, rationabilern, concupiíci- '. ' bilem , iraícibilem, qux diligit Deum rub hoc ternario, ex M¿m�.u. d. toto corde , ex tora al. [ ira tua, anima ,\& ex tora 'fI¿ Ó · _,; t'" b {¡. 1 el, t furore mente. Eft autern It � mine ne m l1ro� tUO. pfalrnus ifte .primus .. re .rna arguas .m.e, e ne- �eptem pcenitentía- que In tIra rua cornplas me. hum, 'lUI f�pteI? 'Íl MiTerere met'Domine , qUQ fum, qllla qli1cq�Id niam infirrnus fum . e funa m [eptenano hums " vire committitur, -eorum pfalmodia habita contririone.dimittiiur. Et ea feri..: fus tituli.Pfalm. iíie dirigens nos in finem,id eft, Chriílurn, eíi Dauid, id eft, cuiuílibet poenirentis , Icriptus pro oéta-' ua, id eft, pro timore oétaua. Ip Píalmo ifto runt �t�r parnnones, Pnmo p�lllt prxmlUm,�n quo captar l5eneuo lentiam exiudicís poteftate , & p.etIt mifericordiam ex fui infirrnitate , & facit deprecatonam eonfeílionem., qux non valet apud [xc�larem ,fed apud cO-=lefie�n Iudicem, apud quem accuíario eft excuíano.. Se.�undo e�pomt <r rumnas prenitentis ,!bi : I:ab?r.RUl .. Tert�o o,fiendlt fe cO�i.. reét��;v� �eparetur a m<l;hs , ,be: _Dl[cedite a me. �arto, pro ll11mlClS conuerten�s o_�at:, 1�� : Erube[cant, <Xc. In prima l'art� in perfOl�a �o:mt��tls capt.at Propheta,bene. uolentiam a pe!�ona lU�lCIS ; tbe : Domme. �ecundo pettt ne daninetur , ¡be: [ Ne In furore,&c. J TertIo ne pumatur in P�rg�torio, ibi : [Neque. in ir�,&c; � (�1dartopet!t mi� fericoúham contra multlpl1€em mfinn�tatem .' qu:r !mpe'" ¿it hominem, ne conuertatur ad Dommum , ,b, : Mlferere mei Do�ine. Et opus I2ft;Q.!loniam infirmus fu_!? QJ:_into, petit g.rati�� qux [anat ? iDJ : Sana m� Domme. �ex��> , oftendlt tnplicem ll1firn;utatem fuam. PrIma. efl; €arm�, ,bl: QH�niam infirm1l:s fum�] Secunda eft fupenons part1� ra tlOms, ¡bi : QE.omam wnturbata �Ul1t oifa mea] TertIa eft inferioris partls rationis,íbi : Et amma mea turbata eft val de. Septimo, petit--au�iliu� accelerari , ¡bi : Sed tu DOl�� ne vfquequo ? aaauo, petIt perfeélam conuedienem, .bt: [ Conuertere Domine] efficaciter. Nono, petit liberatio nem ab'inftantia tentationum, & a ilimulis earnis, ibi: JEt eripe animam meam.] Decimo,petit perfeaam fanitatemj .ibi: [Saluurp me facJ Ad vltimum oftendit, quod miferi cordia Dei eft caufa efficiens pr<rdiaorum, ¡bi: Propter mifericordiam tuam. Et oftendit opportunitatem faciendi pr�diéla, ¡bi: [�oniam �on eft �11:'-1O�t�, q�i memor fit tUI� ] In perfona ergo premtentls m mdicio timentis argui orat E€defia dicens. O a Domine J potensl b Ne in furore _ arg�as me] ídefi,.l:I1 i,ud.ieio, quan�o_furio[us apparebis ne pumas me. c.Ne.que In Ira tlla cor�'lplaS me ] Idelilrepetit: in Grxco emm Idem eft furor & Ira .. De hac ira Pralm.2. Cum exarfe_rit in breuiira eins, beati omnes qui confidunt in eo. Et Matth. 3. b. Genimina viperarum, quis demon ítrauit vobis Fugere el. ventura ira. Tunc autem arguer Do minus cum dicet: Efuriui,& non dediftis mihi ma.nducéU:e.:í . &c. Matth. 25'. d. Vel diue,rfificetur. Furor eft arauior ira� Furiü[us erit itaque Dominus in iudicio dam;andis, non qu�d fur?r cadat in eum,fe� 9.l�a iIIi. effeélum tanquJrn fti"' ron� fentient. Iracundus ent illiS quos Purgatorium emun...: da.bIt. Illa tamen prena quamuis lit breuis,maior erit om ni prena qux in via pofIit haberío Vel per iram intclligi pote� ignis� qui prx€edet ante iudicium. P_!""lm. 9�. Ignis . �nte I£iur:n pr<rcedet .. Ab vtr�que prena petIt premtens li beran� �lCens : Donune ne In furor� tuo �rguas me, id eft, �e con.uIncas me� vt a'terno �uppl1Clo pumas., quo Pllnien tur q,u� line fun�amento fidel deceffenint. Neque in ira tua co�nplas m� , Id eft, non in Purgatorio vras� quo vrentur q�l1 íecu� lIgnum , fa:'I�Lim:l ftipülam deportauerunt : Sed hlC vre, hiC feca,ficut dICIt Augufi. Vllde Greg. dicit,Sanéli prx{entem p?=,namlucrum putant,quia per hanc xternanl �ua�e.re nOlllgnorant. Idem =. Iuftus hie debet atterí, vt in l�dICIO pU�tPtus mereatur mueniri. Timenda eft autem �les �UdlClJ propter multa. Primum eft � quia apparebit I?ommus tan.q uam furibundus. Mlllach. 3. a .. Q!3.1S pote nt cogItare diem aduen�us eI�S? Et <¡uis fiabit au viden �um eum? �ratm.89.Q],IS notilt poteÜatem ira' tux,& pr:r t1�no.retu.o lr�m tuam Qlnumerare? lob. 14; c. �is mi-' hI tnbuat, vt !n I�femo protegas me,& abkondas lI1e do..; {lec p�!t�a�ieat furor �uUS? Lbi dicit Greg. quod mall mal lef.lt eife ll� Inferno�quam VH.1ere Chriftü iratum,' ¿:lpoc.6.d. Dlcent n�0l1:tlbus .& petris,cadlte iuper nos,& abfcondite hos � fa�n: iedentts f�pe� thronum ,& ab ira agni, quoniá 'vemet dies magn�ls Irx lpiomm : Et quis porerit ftare? £€�mndLUn eft,qula omne�creaturi pugnabuntGQntra in- Ierifaros, & damnatos, Sap. ). d.1\Ccipfet armaturám ze-' Ius illius , & arrnabit creaturarn ad vltionem irurrucorum. Et in eodern poít : Pugnabit cum illo Orbis terrarum contra infeníatos. Tertium el1 propter c.ommotlOnem_, & perrurbationem elementorum , f,á. 24. d. Confractione confringetur terra, agitatione agitabitur terra, &c. J.,LI·3. c. Sol & Luna obtenebrati fiinr, & Iiclla retraxerunr ij)lendorem íuum. Ifa,29. b. Eritque repente confeítim el Domino exercituum in tonitrub , & commouone rerrz; & voce magna turbinis , & tempeftatis , & rlamrna ignis; Se erit íicui [omnium viíionis noéturne , multitudo om nium géntium. Q11artum eft , quia qui modo percutir vírza , tunc percunet gladio. Job. 19 .. d. Fuglte a f�CIC gla� tHj� qüeniam_yltór iniquitatum glad.llls eft, & [cltote .e[;; fe indicium. Item !ób---: :1.6. d. Cúm lrparuam flillam ier"': monis eius audierimus , quis poterit t�>nitru.uI? magmtu- _ diniUlliu�¿'1p-c-ct.-tt:-De-o.!"_e_9USgIa�s ex vera:' que parte acutus exibat , J fa. 27. a: In. die illa viíirabít Dominus in cladio íuo duro, & forti , & graui íuper Leuiatharí, G1:intum �ft ;. propter diftria�m iuíhtiam ems , <¡u<£ non potent' 'aliquo modo fleal mllner�bu.�� S'oph.l.d,Argeht�m eor�m, & �u.rum eorum non potent lI berare eos in die furons Domini, l'ro�.6. J. Zelus & furor 'viri non parcet in die vindiéte ,liec acquieícet cuiuíquam precibus ; nee [ufclplet pro redemptlOne dona. plunma. Sex tum eft, propter incertitu�lem ralutis) E:Cl. 9; a. Ne rno fcit vtrum odio 'an amore dlgnus fit. ' Septlmum prop l1�r infuftlciemiam !?erítorum? L<om.8. d. Non [�m con dlgnx paffiones hums tempons ad futuram glonum qUl: reuelabitur Ín nobis. Oélauum ) propter paueitattlm ele':" aonan. Mflft. 20. b. Multi funt vocati, pauó vero elero. Nonum eft pro.pter reuelationem 'peccatorumí Matt.1;o. C. Nihil opertum quod non reueletur, & occultum quod non [ciatur. Jeron. Peccata qu� hic non delentur per pee:': nitentiam.; in iudicio reuelabuntur : Et h<rc erit maxima confufio peccatorum , 1. Ci}t'. 4. a. Illuminabit abfcondita tenebra,rum, & manifeftabit COl'lfilia cordium. Propter hoc dicitur .Apoc. 16. e. Beams qui cuftodit, veHi�entá fua , ne nudus ambulet� ¡crem. 29. £ Ego [um teHis, & iudex. Decimum propter amiffionem xterni gaudijj 1[a.26: b! Tollatur inlpius ,ne videat gloriam Dei. Vndecimuril; , propter reco-rdationem peccatorum. pral. U9: Si iniqui tates obferuaueris Domine, Domin.e quis [ufunebitz Duodecimum , propter malediétionerrt xterni iudicij;). Matt. 15. d. Ite' malediéti in ignem crternum. Decununt' tertium propter fubtil�tatem iJ.:lqu.iJitio�s ; SPfh; I. c. Scrutabor leru[alem m lucerms. DeClmum quartum 2 propter irreuocationem fententix. rfalm. 88. �<r proce-- dum de labiis meis non faciam irrita. Decimumqwntum, propter accufationem Greaturarum. Vnde Bern�rd. Ve": pient ante tribunal Iudicis, & aduer[usieos audletur da..: plor eornm .) q�orum vixere !lipendii� , nec.dil�ere p�c- �ata. Deeimumiextmn eft, qma Ol1111lpoten� ent.Judex, nee timebit'aliquem, Exod. 15: a. Dominu.'> quafi VIr pug"; n�tor, Omnipot�ns nomen' ems. �ap� 6. b. Potentes po- tenter tormenté! patientur, non emm iubtrahet perionam Guiu[quamDeus � -qui eft omnium dominator, nec verebi..: Eur magnitudinem cuiuiquam. DeclillUm[eptlmum_ eft j quia San:7uis Chrifh clamabit wntra peccatores, IJa. 26.- d. Re�eli'bit terra [angl.lin,em fu f!l � & nOli opeIiet v l��'� interfectos [uos. Héb; u.- f. SangUlllls afper1ione� mehus . , Íoquentem, qu�m j\bel. d Ml1cr�re f!lti �¡I?omInej q�o- infimiitlll mal�l illt r;'JllIs iumJ ¥ll¿t .all�gutlo, ID��mltate!? .F0nere mul1iptex� Gau1am mifcrenru , C11m Medico [�culall num.ml [�leant: ofteilru caula medendi. Aug. Arg�me!1tum .pletatls 5 eft often110 innrmitatis. Nam qui Me�co IÍl�rffiltate� oft�n� dit, & nullum munus, pietatem In Medico b�endlt: Pl.e- tatem ergo iudiós .allegaI�s in oftenrron� [u:r 1l1fi�ffiltd.t1S:i dicit, Mlierere mel D0I?:IPe, qu011lam mfirmus 1um. E� multiplex infirm1tas , fcilic�t , n-atnr.x , Gen. 3. d; Pu-lUls � es, &in puluerem reuer�e�Is. Item pre�: ![ltlm:p: ?�'"\ aittx tux infix:r {imt mlhl , lob. 6. a. Sagltt� Domlm l� . '�e runt , qUafurr,t ind�gnatio e�ibit fpiritum �l1eu�n. . Item culp� , vt hic : Mlier�r� mel Do�e quomam ill- firmus fum. Item con{iletudim� P{alm. 30. Infirmata eft in paupertate virtllS mea. Seneca : NOli�eft lo'cus tei:I}e�O;; dum vitia mores fiunt. Item fidel, R_Qman. I4. a. � If�_' firmus eft, olus manclucet. item granx, 2. Cor;II. g. �lS infirmatur , & ego non infirmor ? Item confcielltl<E pl...r- turbat�. Pfalm.67. Pluuiam voluritariam [egregabit Deus hxreditati tU�.:I & infirmata eft ,.tu vero perfecúh e�in, �: Cor.I2. C. Virtus in infirmitate perfieitur. lfta: du� Í.tlhrml-, tates vltim:r fanant aEas� . e Sana me Domine] tua mediciriá. Ét opus eft " . " Q.g'oniam conturbata runt o(fa mea] id eft, omi.f�s vlr-, tútes l yel vire.i aW.m<t l a priQre ftam pel', tent3�one�' . _ . ��� / qui" bun" Parti(;O'· pralmi• I ult� regil 'lÍp.s& ./ \ ' Píalmus Diaboli.lob.' 30•d. om mea aruerunt pr� caumate.id eft, prse nimio femore centarionis. r]; 101. olfa mea íicut ere miurn aruerunt [ Conturbata�id eft) ex toto turbara. Vel" Nottf, feptem conturbara, id eft, tecum rurbara.S; Dei" & horninis co- fjfl£ [llnant) operanone [ufrenta- .'. & purgllnt tur home.Noraquod me Domine ,qllomam a con .. pcceatorem. feptem runt qll� la- turbara Iiint oíla 111 a. Et bani ... J.l t erue nant)& purgant pec- b Id r. d • • catores , qua' etíam rna mea e �ur ata va e, le tanguntur 111 at. Pri- d tu Domine víquequo. e Con mum eft Baptiíinus, ucrtere Domine, & t f eripeg . loan.]. a. N?1 qU1S re- an imam meam , h fal uum me llatu� .fuem ex aqua e . 'r,' .di &[PIrltu, non poteíi rae & propte,r muencor !a� in�ofte ':1 R.egnum ruam, �omam l�on eft III Del. Secundum eft morte qui mernor ht tui, in l eleemofjl.na.Ecrl.. 3. d Inferno aurem quis confirebi- Ignem ardenrem ex- . bi _ L b"' . ., , tlllg�it aqua, & elee- tu,r noi . m a oraui In n ge.- moíyna refiflit pec- rmru meo o lauabo per p íingu caris. ,Tertium eft las noétes leétum meum, q la �artynul11 . .A�g.Om- crymis meis ílrarum meum ri ... rua falce marryrij re- ab fecantur.lac\I.b.Bea- ) g o. tus ,�ir qui fu!fert tentatiQnem, &c. QuartUIi1 eft Gonuerlio f�atns errantls. lac. vlt. d. Si quis ex vobis en-auerit a ve'" ,ptate, � cpn�rterit quis 'eum, [cire deber; quoniam qui conuertl fecent Deccatorem ab errore' via! fUa! [aluabit animam eius a .I. orte} & operiet multitudinel1/peccato...; rum� fer .I� .d. Si cOl1ue�·teris, conuertam te. \..J.!:.lll1tum eft � D' remlttere In fe peccantl. Luc. 6. f; DilUlttite , & dlmlttetur -E4rd�n:. omJ� ·vobis.Eccl.2-8. a. Relinque proximo mo nocenti te & tunG nus 'JJerat d ' 'b' r." :> I d. ,ep're�antl tl 1 peccata 10luentur: Sextum eft Hems & [a ... 'XIIU tri. tl'tatt M B'· 1 ,. � r. � 10. atf .. '). a. eati qUI ugent, quomam IplI con10·, l�bu�tur. Septlmum eft per�eptio Corporis Chrifti,lM.6.e. SI9.UlS rnauducauerit ex hoc pane, villet in a!ternum. bEt �Imamea turbata.eftJid efr,flJperior pars rationis a prio..:; Xl ��tu tUl'berta effi,tta (Jl1:0d Martha non eft fre-quens circa mmillenum , n�c Mana pra!1!Jet ad contemplandum I.?e�um.Vn�e.a�dit [Valde;J d Sed tu Domine viquequoJ diifers ,au�llia�l � [4�J.are '. quail quare non ftatim ranas ? Amantl emm nihIl fans f�ft.inatur. Sed Dominus differt [a� nare vt cre[cat defiderium. V nde Greg. Defideria dilation� c�e[cunt. �tem �t gratius fit don�. Sen�c: Quod gratum VIS haben, raro et1ice. Item melius faplOnt qUa! pluris em��túr. lte� vt n�el�us cuftodiatur illatum. Vnde ...Aug. FacIlitas vema! pant mcentruum delinquendi. Item vt purgetll1:cor. Vnae Greg. Differens cruciat, & cruciando p'urgat. �rem ,Y_t confideretur grauitas m?r9i. Greg. Cum ie e�pedire .1lltlJur , tunc ver�clter confp�Clt, quam duris . nexibus retmetur , vel fic ab illo loco. Miferere mei Do mine, qupniamunfirmus fum] id eft, anima mea infirma tur , & iufu6am fuftmere non poteft. A quo reaCu [[ana me.] Et hoc. - . a. Quoniam conturbata runt offa mea ]id eft, vires anim� In. ,;,Z,o latere ad p�niteritiá c-onturbantur. b Et anima mea] id eft,ratio, flltJ. c. Turbata eft valde ] ad prenitenti�m. Ergo & d Tu Do minev[quequo] differs fan ate & veniam dare. Velocitas �nil1! mora eft expe��1!.ti. Sed Dominus ditfert propter - caufas 'quas fupra dixuuus. e Conuertere Domine J mihi iam conuer[o, vt ampliüs conuertar. Vel [ ConuertereJ id efi,fac me conuerti.Vel [ConuertereJ abira & vindiéta ad - mi[ericorruam. Dominus conuertit fe ad Perrum. Luc. 22. g. Conuerfus Dominus refpexit Petrum. fEt eripe J quali cum violentiat-g Animam mearn. ' rH�rentem per deleétationem. PfaIm, J . I 18. Adh�fit pauimento anima mea. Et alibi. Adh�íit /ih terra venter I nofter. Infixam per peccati iterationem. P ra/� Eripe animam -< ,43· Intixus rum in L�10 profundi. -.4 • I Llgatam per con[u_etudinem. --ofe£ 4.d. Ligallit eum [piritus in alis- [uis. M. I 18. b. lnuniflt fn rete pedes [uos, &c. ' Detentam per defperationem vel con- L temptum. Lue,II.c. . Cum fortis armatus cuHodit atrium [uum , in pa�e [unt ¡ ea qUa! poffidet, Cltm autem fortior [uperuenerit l vniuer- .fa arma eius aufert, &c. Ser¡eca. Aue11en,da funt quxcum lILle cor laniant, qu� fi auelli non poffunt, etiam cor cum ipfis,.aue11enduin eft. h Saluum me fac ] non propter mea menta. Sed i Propter mifericordiam ruam J Ad Tit.3. b., Non ex operibus lúfhtia:, qUa! fecimus nos, fed [ecun dUm mifericordiam fuam ialuos no� feClt.-rhren.3. C. Mife .ficordla! Domini lllult� qIJod non iLunu$ �níu,l.l1pti. fe opus eft rt fanes.quia poll hali� vitam non eft locus �eni¡f; Vnde íubdir. k Q uoniam non efi in morte qui mernor fit tui.] �n �or,te, id cft � poíl mortem ad literam Eccl.II.�. SI ceciderit lig num ad Auílrum , aut ad Aquilonem , m quocumque lo co ceciderir, ibi eric. Et in eodet» 9.C. Quodcumque poteíl manus tua inílanter operare , quia nee. opus, nee ratio, nee [apientia, nee Icieriua erunr apud Inferos. Eeel. 17· d. Ne demoreris in errore impiorum, ante mortem confitere, , el mortuo quaii nihil perit confeffio. Vel in morte pecca- JO. dijl. e: fl ti. �rou, 19. a Impius cum in profiindum pe,catorum ve- qu;s diR.co ... nent.contemnn, _.. __ ..:.... ...-< nus. lIn iaferne autern quis confitebitur tibi J quaf dicae, nul- Ius, quia in Inferno nulla eftredemptio.lfa.38.d. Quianon Infernus confitebitur tibi, neque mors Iaudabit te, 'non ex peétabunt , qui, deícendunt .in lac urn veritatem tuam, 'OJ Laboraui ] Secunda pars in qua enumerantur arum- �a! & pcense poenitentis , qua coníifhint in [ex. Primo, 1� [a�isfaétio��:1 lab()�e., ib;� [ labo.faui, J SeeLInG0, �,n Pam/, 6- �ord1s conrnnone , tbe ¡ ;. [ In gemltu mea. ] ,fert�o.) erumne. m. �n lacrymarum effuíione, ibi: [LauaDo, �e. Quarto, niientis !on- 111 �()!�or�m ,oper�m vbertate � ,ibi: [RLgabo, �c. J fi¡tum in [ex, QUInto, 111 tirnons anxietate , It I : [Turbatus eft a fu-- tore oculus "l1eus. J Sexto,in peccatorum cOllfeffione, ¡bi : [ Inuereraui, &c. ] Dicit ergo: Laboraw. Primo no..," ta, q�od dUPdle:¡c eft láftbor'l corpol'ali,sfi& [piritua.li�. Codr ... Nota de '" .. PPorahs quan oque IS rna us> vt qUi t ex auantla: Vn e plicilabore. octa: I lmpiger extremos tt!trit memttor ad Indos; , lb' Spiritualis, alius [piritualis corporalis, alius fpiritualis tan- �;fl;!a���: _t�m .. Spiritualis rorporalis, eft labor p()fn�ntix, & prx-, ,dlGttlOnis : Er ideo( dicitur fpiritualis, quia fit pro eis qu:e [�nt fpiriius. Spiritllalis mnnlm, eft labor contemplatio- pIS, 'lula in [plritu fit , & pro fpiritu. De labore p.ceniten- tIX hlC :JgitJ dLCens : Laboraut, úilicet; vigilando, ieiunan- do, orando.& huiufinodi. Rom.G.d. Sicut exhibuiftis mem- bra v.eftra ieruire immunditix , &: iniquitati,ad iniquita- tem, Ita nunc exhlbite membra veflra [eruÍre iuihtix in [anétificationem. G!tlat.). d. Qui autem ftll1t Chrifl-i, car- n!=m iuarp. crucifi�eru!1t cum vitiis , &- concúpifcentüs. Nec [olum debet �ffc;llabor (i:xteriox,fe,d etiam interior: Et hocefh n Iogemitu J l�r. G. g. Filia pop�li n�e��cci�gere cilicio, & conipergere cmere, luétum vmgemufac (lbl;) plahéhun que amarum. Mhh. 4. C. Dole &: i'atage quail parturiens. Pfalm.37. Rugiebama getnitu cordis mei.oLauabo] aquis lacrymarum. Augufl. LaGr¥�a! la��nt peccata, Q.u� pudor eft confiteri.ler. 4. d. I aua � �allt1a cor tuum Ieru[ale_m, vt [aIuus fias. I[a.I.e. LaUamll1I, mundi eitote. . , l! Per4ngulas noa:e� le¿tum meum.] Ad literam. 7;hrcnor.r. . a. Pl<?_rans ploraUlt 111 notte: Contra Hypocritas., qui tiene de die, vt vldeantur ab hominiblls. . �ontra quos dicit Smw� : Deo, non hominibus gratias. ofieramus. ' q Lacrymi� meis ftratum meum rigabo J quod maillS eft. L.mare emm, e�, quantum ad iiJperficiem: Rigare vero q_uantum ad mtlma. Vel fic: Le¿tus ,'voluptas peccati: Stratllln cumulus _peccatorum. Et eft [en[us; lauabo per fingulas noétes J ,Id eft ) ptr Jingu!a peccata : Leél:um meum, Id eft, volupratem, ficut Jauatur fordida cutis ne macula maneat. Thren. 2. f. Dedue quafi torrentem laery- mas per diem) & noaem. [ Lacrymis meis flratum meum ríga�o ] id ,eft, Gumulum peccatorum per imbrelTI lacry- ¡maruIl).)vt mde erefeat noua meffis virtntum. Velleél:us eft confcientia 3 qUa! quibufdam eft qu�es , qllibufdam -tormentum.: Stratum autem eft [en[uahtas. Et eft fen- [us, Lauabo per fingulas noél:es leétum meum J id eft mU�ldabo s_onicientia!D flen�o lingula 1?ec�ata : Lacrymi; mels,ftratum.m�um flg�bo ,Id eft, (énluahtatem. [Riga- De multipU· -' bo J Id eft; ferulem �aClam .. Ecc�eJiafl. 24. d. Dixit) riga- fi/¡us lacry- bo hortum plantatlOnlS; & mebnabo part us mei £.uéhim. mis. Numer.24. a. Quam pulchra tabernacub. tua Iacob & t�nto!ia, tu� Ifrad, vt,valles_nemoro[a! , vt horti iuxta 'flu- Illd.I.r:� UlOS ImgLU. Contrarmm ffilnatur Dominus peccatoribus l(ll.r. g. Cum fueritis veluti hortus fine aqua. Nota quod [untlacryrna! compunél:ionis.r(alm.4I.Fuerunr mihilacrv- rna: me;r panes die l ac noae. Item compaíllonls.lerem.9:a. .Q_uis dablt capitimeo aquam,& ocú]is meis fontem lacry- marum, &c. Item deuotionis, hoc eft irriguum fuperius, & inferius, quod dedit,Caleph Axx,filix [ua!. Irriguum fupe- rillS, funt lacryma!pro dilatione patrá: inf�rius)proinc(, ... latu huius mueria!. Item cupiditatis: Vnde 111ud. . , \ P�ratur lacrJmis arnijJa pecunia veris. 1uuerJllbs 11 .. 1["','1-40 a Luxit & defluxir in terraro. Item adulatiollis : Iu ... {ff,:!r". uenalis: �Ilft., fllrmJmffs ,un/p;,it amici.. V l. Ouidius I [u.usnl fotyra Ouid. medii, lit. t j nibus cis m Tripi furor. Genefi Pee-tal a/Jimi [entiql ¡term eo.ufaJ TripI ,tJlioJ p4ra¡ Píalmus Ouidius : Ve �erent oculos erudim {tm. ,- Item gaudij , Tobj,¡¡,' II. c. Tobias maior occurrit ob uiarn filio {i1O,& ofculatus eíl eum cum vxore fua,& fie uerunt ambo tum gaudio. ;Item przfentis affiiéhonis. 'rhnn.i, a. Plorans plorauit in node , &c. Item a!terna! damnationis,Matth. 22.. b. Ibi erit fletus, tí/, Turbatus eft t ,3, b furore & Itridor dentium. oculus meus , e inuereraui t d � Turbatus ell:', &c. oculos meus,Jid eft, inter ornnés inimieos meos, oculus mentis .. b A, e I Difcedite a me ornnes furore, J ícílicer, ab qui operarnini iniquitarem, ira contra pecca- quoniam f exaudiuit vo .. tum. Purioíus enim cern fletus mei, _g Exaudiuir enim debet eifc: ho- mo contra peccata. Dominus �epreeationel:n me- Vel aliter : Triplex am, DOlUInuS h orationem eft f�or Dei. Pri- mus filit in Adam quando_,dixitei:Adam vbi es, & �xpu lit eum de Paradito. Se.s:undus eft quo dat malos ill re- proburrí íeníum. Tertius efi:''lual1do tradentur reprobi in �ternu!l:.,iitppliciur_n. Et eft ienfus :. Turbatus efl: oculu� meus.ícilicet mentis.A furore.exercnaro 111 Adam. Vel a furore, quo danrur mali in reprobum íeníum, Ve! a furo-; re, quo tradentur mali in a::ternum fupplicium , Id .d!: , a timore illius furoris- Vnde lob. l.ó.c. Columna cceli con tremifcunt, [mm;m. �otiens diem Iudicij �ltueor, toto 'Corpore comremifco. Abtte.f. Audiul, & eontur�atus eft venter meus &c. Bt bene diCit,turbatus, per debItum ti morem,non 'extinétus pér defperationem. ,Bt quI.hie 110n turbatur ,in futuró extinguetur, quan�o mitte�Ul: 111 tene bras exteriores , Mat/h.!:.. b. Nee mlrum fi oculus tur- 'batur : O!!ia. ¡ '. • ,: .' • e Inueteraui,] membrum faétus V'etens 1?:0,II.ll111S p�r,pec- éatul11. d Inter omnes iniínÍ(:;os meos, J folleet, VItIa, & D;rmones,& malos hoñ.iines� B_aruéh �. b: q$.d efi Irrad quod in terra initnicorum, e� , Ihtleierafh 111 terra aliena, - coinquinatus-es cum mortu�s, deputat�s es ,�uffi' �efcen dentibus in infernum? Et qtufiepeccaUlt,& Int�r peccata diu man[lt, non efl: mirum fi turbai¡'lI: a furore,qUl fupc¡:r ueniet peceacoribus.Bene autem dicitui! homo inueterari }Jer pece?-tum,propter_�nultas caufas. V!la eft , 9,l:lía ficue r�nes amittunt vifum,fic peecatore,s aI?I.ttu�t fpmtua.lem vIfum. ¡fa. J 9. 'Comprehenderunt me lluqmtates me:r,' & ,bon pomi vt viderem. Item If.libi: Supercecidit ignis, & non viderunt-Solem. Ecel. r2. b. Tenebrefeent videntes }Jer foramina. Item amittunt dentes,fic peccatores dentes tfileétionis. Eccl.12. b. Otio[:r erunt molentes in minuto numero. Econtra dicitur de Moyfe,Deut.vltim,c.Non ca lígauit oculus eius, nee dentes illius motifunt. Item vir tutem guftandi amittunt , fic peceatores fpiritualiter: V nde dIxit Berzellai ad Dauid, i. RiJgum.19.f. Oétogeha.:. rillS fum hodie,nunquid vigent fenfus mel ad difcerrien dum fuaue aut amarunv Item audimm amittunt fenes, fié peccator.Ecct. vltim.b. Obiurdefcent omnes .filia! carmi nis.Et Berzellaí dixit:Ní.U1quid poffum audire vocem ean tantium? Item amittunt ódorawm, EUch. 23. d. Nafum tuum pr:rcident; Econtra Gen.27. d. fenfit lGlac tragran tiam veftimentorum lacob. Item fiunt tremuli,fic pecca-' tores,Sccl.vlt.b.Excelfa timebllnt, & formidabunt in via. r.(atm.I3. Ibi trepidauerunt tirnore vbi 11011 erat timor. Item infatuantur, fie peccatores) Rom.l.d. Dedit ilIos ili reprobulU {enfum,I.Cor.!4.d. Nolite pueri effici fenfibtis. I�emfunt prope finem.Heb.8.d.Qllodantiq�tur & fenef.:. cIt,propellltentum eft. Item plenl.funt �UglS, fic peccato� res,Io�.16.b. Rug;r me� tefumonmm dlCunt e<Jntra me. Item Immundi {ünt, nullus autem immllndior peécatore, D,eut·3 2.. a, Peccauerunt ei , & non filij eíus in fordibus. .dp o�. vlt.c.QEi in fordibus efi,fordefcat adhuc. e DIfcedite a !ue, .&c. ] Te�·tia pars � in qua Propheta in perrOI�a p�l1ltentls oltendIt fe effe correét:um & ideo pe�lt llberari el. malis,dicens: Di[�dite a me, in pra:fenti, 3nIQ-10, etfi non loco, 0!lln�s qu� ope,ramini iniquitatem. Vel de �ut�ro poteO: legt, DIfcedite , Id efl:, difcedetis in g�nerah dl[celIione, quando f1atuetDominus ones a de x �ns, ha:dos autem a llnillris, & dicet : 'Ite malediét:i in 19,nem a:ternum,Matt�.2r .d.In via efl: tant'um p�rticularis ..". 'pt d'(. difcelIio, fiue feparatlo a malis,qu:r tripJex efl::Ad callte� .I. rf tX t - 1 d d" d fi '. t.ejJio,fiue ft- am, a me lc�am,a uperblam. Ad cadtelam, quando 14rlll;0. \ feparamus hOS a �undo,1ieut �laufl:rales,Gener.I2.a.Eí.rre'" dere de terra hia,& de cognatlone, & c;rtera.Ad medici nam, quando falce-Eccle(;afrid feparamus malos ab Ee cleJia,vt [piritus eorl_tmi[�Ll:ls fiat,�:Corinth.6.b.Ad fuper"' biam feparaba�� fe phar:f�l ah <1111S., LU�TI8:b. Non fum fient cxteri hommum. DIClt ergo: Dl(cedite a mt: J & C<l:- , ., HUlinis Cllrll. Tom. II. [u,uenal·3� - pryr". Ouid. de r'e medi;s lib. 2.. Ill. t in om nibus inimi- W'; c:fl li�fO .. cis meis. Triplex D�; furor. -: Genef. 3. 6- 1£ pt». es con- in {ex.' \ - de 'Ii .. 1Jbore. : lib. r� [arum. l'e&'cáto'riff a)JimUamu, fentikus pro ptermultM &au[M. I rtipZ'· -' cry- VI I. 13 tera.r .Corlnth, I � .d. Corrumpunt' bonos mores tolloquill pr"¡¡;Jte. Ecclef.13. a. '�i tetigcrit picem , coinquinabitur ab ea. Sene,a:Potius vldendum eft cum quibus edas , quam quid edas. Et ideo, Di[cedite. [IQ uoniarn exaudiuit Dominas vocem fletus mei,]id eft, £letum meum pro voce, fcilicer, eompunétionem pro cornmiflis, 'qui flerus , velcompun étio eft vox in aure Dei.quia vt dicirur, Inter-dum llft1ym£ I t r: r b rd' h t. , a. non, meam íuícepir. i Ern eicanr, pon era vow al/tntr- h btl t & � conturbentur t t vehe- lu,díth.8.� ndul- v:h:m¿�r.t gentum ems cum l t ' 1 h . fl 1 Ii • con- ac ryrnis ponU e- t: d tu' mus, Ibi interline run en lo. qu£ pondera vocis habent. Coepir ora':' re cum Iachryrnis. Ibi oi«. Orario Deum 'enit, lachry- rna COglt. HlC vn-- 'git, illa pungit. g Exaudiuit Dominus deprecationern meam, J de malis amouendis. b Dominus orationem meam fufcépÍe, ] de bonis & vir tutibus adipifcendis, qu;r duo neceffaria func.quia egrei:' fus vitij virtutum operatur ingreffum.Ter dicit) Dem.nus ad denotandam 'rriniratem. . :2_;tJm(uliJ • Erube(cant,&c.1 ��rt� pars,in qua or ... a� pro inimicis, orar�d'.m, jii optans elS multa neceiiana ad {alut�m. I'nmum e:t eru- pro..smmlCls. hefcentia �xterior .Ynde dicit,Erubefcant,fcilicet de malls a¿hbus.De qua dicit Greg. Per exteriorem erub ::-::cnti2.tll inte�·ior.em corrige culpam.Hic eft la�is quo }?ercutTcis eft Gohat ill fronte,I.&g.I8.f.Eccl.4.C.EH confuiíO adducens gratiam,[er.3 ',.d.Pofl:quam ofiendifl:i mihi, percufll f-:mur meum, confufus fum, & erubui. Secundum eft tm10r� quod notatur ¡bi. k Et eonturbentur,] fcilicet,timore. Hic eft Angelus) qui [cilicet defcel!debat in pi(c�am ) & mouebatur aqua� 1M-n.) .a. Tertmm efl: eontntlo, quod notatnr Ibi. 1 Vehementer omnes initnici mei � JNOll enim vehemen ter, fed parum turbatLir, qui vfque ad contritionem nOll mouetur. �rtum eft cortuerllo, ibi. m Conuertantur.] 1(114'3,1 .c.C�)l1uertimini ficut in profundum re�eiferatis filij Ifrael.Q!l.mtum efl: erubefcentra: Vnde féqUltur. n Et erubefcant,] intrinfecus. Ez.ech·43.C• 011ende'_domui Ifrad Templllm,& confundantur ab iluquitatibus lllis,& nietiantur fabricam,& erubefcant ex omnibus qUa! fece runt." Et petit hoc fieri intense, dicens: () Valde;J& eito,ibi: v dociter, Ecd.5· c. Non tardes con uerti ad Dominum. Vel potefi totum legi de futuro fic� Propheta videns in fpiritu finem malo rum, dicit. 'i, Erubefcant,Jid €fl:,erubefcent in futuro maximo rubon: dicentes: Nos iñfenfati vitam íllorum ;rilimabamus infa- � niam, & fiñem illo� fine honore, &c k Et cortturbentur,Jid et!,[linul turbabuntur in anima�& Slip. �. � corpore, nee leniter , fed: l Vehementer omnes inimÍci mei, J qui modo funt iilimici, fed tunc non 1l0CebUIit. Ee cum deiperare de iudicio ca:perint. m Conuertantur,] id eft, conuerlentur a l;rtitia. Santtorum in confufionem. Repetit. , , ' 1J Et ét'ubefcatit , ] id eft, ehtbefcent. Vel primum dicit� erL-J.bc-fcant, propter erub,efcentiaIJ? exterioreIÍl; qti� erit quandopeccata fua ,:m1l11bus m�n,if�fia erunt. Sec�dum propter erubeKentiam corueleI1tI:E remord�ntls; 1:.1: hoc. ' o Valde velociter,] quia cito veruet repentin<1 caIami�s-? & fi.lbitus interitus , Prot •• I .d. S¡;r,p.6.a. Horrende) & Cm) appare bit vobis. menrer ornnes inimici mei, t m conuerrantur & n erub�[ cant o valde velocirer. In fincm P.fat. DVlUidl qnem - caí'ltauit Domino pro verbis ChuJi filij Gemini. r I I. EXPOSITIO PSALM VII. 11 amine Dell', meus in te fpetaui. J Titulus � [ In ff..:. nem r(aimus Dauid, quem cantauit Domino prG verbis Chufi filij Ge,mini. ] Leg�tur ,12. Regum.�7� Biflorill? quod Abfalon c�nfilio A�hltOph,e1 p�r1.ecutus efl: Darud, quem Dauid fugieI?-s nudis plantls exmIt de I�rufalem:?t Chuft, qui erat amiCUS DaUld,tranfirut�d Abfalon,vt Pl,?; & necefIaria proditione reuelaret Da�ud , g_u;r Abfalon moliretur aduersus emu, & mandamt Dauid vt de cam pefiribus fugeret,ne �aperetur ab !,-bIa�d�, & tamen .prae ualuir Dauid , & Achl�Ophel f� fuipen<!i� ID figuram luda!, qui laqueo fe !uip�ndlt, quomam conhlium quod de D� uid improuise o,cqdendo dederat ) mutatum eft confiho Chufi. Huic hifiori<t videtur al:1u'dere titulus � Sed potius agit de fignifieato, quam de fignificáte. Achitbphel int�r . ..; pretatur ruina fra�ris�Chu[t,[ec:e�urn, vel filentiú:.Gem?I�' '. aexter. Per Achitoph�l ptelhg1tur Iucli.s � qUI tradidlt: Alllp . � fi·�t.rem / ./ / Pfalmus fr1trem fuum , id ea, Chriílum, qui [rater dicitur , vt - lo�n.2o.d.Vadeadfratresmeos, &e. & illud Rom.8.f. Pri moaenitus in multis f¡atribus. Per Chuf ergo filium Ge m�, id eft, co�[liio fiue (ecret.o �ei, quo facramentum Incamationis occulcabatur.Dauid.id eft, Chriílus.ruinam fratris.id ell/celus Iudz conuertit in miíericordiam. Hoc &m.lI� ¡/,. fecreto excacata eft Synagoga, & plenitude gentium in trauit,& poftea excecatis gentibus,Iirad faluus erit. Hac duo fecrera nobis runt , ' occulta.Vnde Apoílo- [I Omine a Deus b meus Ius Ro�, II: .0 altitu- ml I in r te Cperaui, d Cal- do fapientie & ícien- f 'l tix Dei, quam incom- uum me .ac ex omni )�S • 1. + erue, preheníibilia Iunt iu- perfequenribus rne,& t e 11- (licia eius.Sedprimum bera me.j Nequando rapiat f��re[umno,��s e�ma- g vt Leo h animá meam dú Ilifeftu� , fcilicet , In� nó i eft qui tedimat lo neque camano , Iudzis vero ,"- -occulrum. Eft ergo .. . . . fenfus tieuli , pfalm. ifle dirigens nos m finem <;hriftu�, eft Dauid,id eíl.cuiuflihet fidelis.quem decantauit I??ml no.id eft, ad honorem Domini, pro verbis Chufi filij Ge mini.id eíl.dexrere.fcilicer.Dei, a quo propitio & dexre ro.procetíit illud íilentium.id eft, íecretum. Etnota quod duplex eft íilentíum.bonum & malum, EH: bonum filen- Duplex efE tiuin íludij.de quo I{a.8.b. AqueSiloevadunt cum. filen- fllmtiHm. tio.Item lilentium paCiS,Ap¡'" �.a. Faaum e� (lientlUm In ccelo.Fuit autem malum filentlUm abte ChniliPaffionem. Tunc enim fuerunt auditores, fed non doaores. Fuit au tern filentium huic contrarium, feihcet, quando fuerwlt doaores;fed non auditores, id eft, obedientes. In medio illorum venit ChrLltus, Sapient.I8.c. Cum medium filen tium eontinerent omnia, & nox inIuo curfumeruilm iter �aber�t,&�.Q!;linque runt partit,iones.Prin:_o petit libe�.ari a .perle�w:onibus .. Secunda' petIt , vt gI.ona Re��rre<tlO ms Chnfh fubuemat, ¿bi: Exurge Domme. Tertlo aglt de iudicio rearefII,ib-l:DomÍnusiudicat populos.�arto metu fururi iud�ij -terret,;bi:Deu� iúdex. �into lxta conclufio ponitur de confeíIione laudis1ibi:Conhtebor.Poteft autem rlalm.ifte ad literam exponi de Dauid, vt fcilieet, loqua- tur Dauid in per{ecutione il!� Ab[aI6nis �on�tutus. Sed quia hoc planum eft,clrca myftenum ll1t�ndamus, quia in prcrced�ti pf;llmo .egit Propheta de. pcenitentia, & Pharao contempt us .tlrrglt in fc:n�ala, vt diCIt Gl�j[. fu 'Ji!er Exod. Ideo petit Propheta hic ID pedona fidehs, ge neraliter liberari a.perfecutionibus Dermonum: Vnde ca )?tans beneuolentia!11 a peri�lla i�di<:is co�mendat eum a potentia,ibí:Domme. Item :l bemgm.tate'"b.: Deus meus. Et fubiungit meritum,ibi:ln te fperat?? & Ideo. fah.�.um �ne fac. ZlIch.8.c. Conuertimini ad mumtlonem vméh [pel.Et ofienrut ,- quod triplici ne�effitate petit li�erari, PrinlO propter multitudinem hoíhu�)/bi: E� ?mm�us�&c.,Pfal. 68.MuItiplicati [UI�t: (tIrer capillos C�RltIS ,91el,qUl oderunt me gratis. Sec�ndo, propter c.l�udehtatem eorundem" '�.I: Nequando rapIat vt.Leo:TertlO pr_opter defeétum auxdlJ, ¡hi: Dum �on eft qrn redImat. DICIt ergo: O II DomIne. ] p�r potentra111. -.' b Deus meus.] per creationem. Vel fic, p,?mme, per re demptiornem. Tune enim Domimls nofter fUlt,quando nos ita care emit.Deus,per creationem.Meus,per/<l:luatlOz:¡ell_1. 'Tunc enim Yef(� nofter erit , quando nO�l� e�lt. ?m,?la m omnibus. Vel,Domine,quantum adfuttJ:n. rudiC.I] potefta tem,Ffo1m,9.Cogno[cetuf Dominus mdiCla faclen�.Deus) q!1antum ad ereationcm.Meus (juantumad re,reat1on.e�. e In te (perauí. ] non in alio. Ecclef2. c. Nullus fperau�t In Domino, & confufus eft. d Salman me fae' ex omrubus perfequentibus me,] fcilicet, viciis,. D;:rm�)11ibus,& �alis horninibus. e Et libera me, lliberum faclendo, fClheet, �ando 'Spiritum fanaum , quia vb� fi?iritus DOI?-ini, ibi. llbertas,z,. Corinth.3.d. f Nequando,] id 'CÍt,ne ahquando: g Rapiat vt Leo animam meam, ] fcilicet, Diabolus, qUI tanquam Leo rugiens circuit" qmrrens quem deuoret, I. Pelr.f. e. . D_i,:¡bDltls di... Nota,guod Diabolus dicitur leo proptermulta:Primo �Itur Leo prfr propter fuperbiam. Iob.4r. d. Ipfe eft Rex fuper vDluer[os pm nouem. filias fuperbicr.Secundo , propter fortitudinem. Vnde Io�. 41• d. Non eft poteftas fuper terram, quer comparetu� el, quifaél:us eft vtnullum timeret. Tertio propter atroClta tem:Jerem.6. f. Crude1is eft, & non miferebitur. 9.!:!arto propter audaciam. Iob.4I.c.Non fugabit eum vir [agltta ... rius. V nile ex nitnia audacia prcr[umpfit Dominnm tent� r� •. Matrh.4.-'! .. _ninto,quia eft h�rrIbilis. A¡;ac.r.�. Horn hilis & ternbllIs eft.Igelis 2.b. S1CUt populus fortIS prxpa r.atus <1.d l'rcrlium,a facie eius <::ruciabuntur populi, omnes yu-ltus redigentur in oilam. Sexto � propter velocitatem. PArtit;, PIll/mi. ,/ VI • .Abac.I.C. Velociores lupis veípertínis. Septimó , propter feerorem, JOb.4I. b. De naribus eius procedit fnmus Ii.cut ollz fuccenfz atque feruentis. Oétauó '. qUIa natur�ter timet leo gallum album, & ignem, fic Diabolus Predica ... torern.qui dicitur gallus. IJroH.30.d. Gallus íuccinétus Ium bos.Item timet ignem, Matt.8.d. �id nobis, & tl�1 Ie�u filiDei,veniftihuc ante. tempus torquere n,os? NOl�o,qwa. quando xgrotat, quznt íimiam & comedIt; fi� Diabolus hypocritas ) q1l1 íicut Iimiz , bonis in exterioribus fe conformare vo- De pa:n. dift. lunt. Hoc fignifi- q. opp1oni caturn efl:3.R;g.IO. t/�r • d. quod c1affis-Sa- al. t ergo. lomonis deferebat de Tharíis íimias. h Animam. ] Non curar Diabolus de corpo�e. den: 14, d. �a mihi al1im�sJ cztera rolle tibi, Vnde Greg. Nlhtl fe fecI{fe xilimat, CU� animam non íauciar.Bt nota, quod iíie plus eurat de am- . rna, quam de corpore.V nde 'Senee, �.on�emptu? fw cor poris cerca libertas eft.Et Greg. Debilirario hofhs,confor ratio ciuis, i Dum non eft qui redimar.Jpeccara tollendo, nifi tu qui proprio íanguiné redemiíli. lfa.43'�' Ego fum, ego fum qui delco iniquitates, k .N�que qm faluum fa ciat , ] vitam donando , niíi tu qill vitam refurgepdo r�- paraili. 1(11.43. c. l Domme Deus !lleus, &c:] HIC p�n�t Ad ¡¡","m. meritu�quia innocens , � pat1e�s: Ad �lter�ll_1 dICIt Dauid: ��equuntur accldant mlhl. m SI feCI illud, ] id eft,fi merui,quod filius meus perfequeretur .me. Vel myftice IUftus fie dicit ( Nec �fI: exec ratIo, v�� ob- MJs1i&. fecratio, fed prerdiétio ) Domine Deus n::teu� ft fecIifl:ud_, rd eft , quodlibet mortale peceatum, qllla, iftud, prono- - . �en g�neral� ell , & quodlibet pot�ft demonftrare. Ve!> SI feci iftud, -Id eft, peccatum [uperblcr , quod caufafigm Ecanticr per pronomen fignificatuf, quia ell maximum: Sicut dicitur:QEifquis fui,t iIle, Deoru�, id �fl:" maximus) . Vnqe Alibi: Emundabor a dehao maXImo, Id eft, fuper hia. Vnde & dieitur radix omnium maIOl·um. Eccle(i .. flic. 10. b. I�itium omnis peccati fuperbia : Duabus de caufts. vJ?a,q�a �ngelu� ceci�it per il�u.d. Alia, .qu� fteut r�d.i.x: dlfficilhme euellitur, Ita hoc Vltlum. �la etlam de 'allis virtutibus , immo etám de [ua oppofita virtute, [cilieet_, humilitate, nafci [olet. Vnde dicit Gregorius:Valde cauen ... dum eft vitium,quod ,d.e viétori: fur!?it .viti�rum":..E.t �libi: ¡Magna vir�us e.ft. humI11tas , 'lua pa��arI petIt (uperbla ne L vilefcat. S1 fecllfl:ud� Ideo etlam diCltllr, non illud, quod demonftrat rem remotam:fed,iftud,quod demont1rat rem }'roximam.Et nota,quod non dicit, Ii feci fuperbiam,fed., Ii feci iftud,& hoc propter vibtatem ipfius íuperbi:r, qu:r non eft digna nominari. [Feci. J Nota hoc, quia plus eft £acere, quam effe :'Et licue fupra ofiendit fuam tríplicem necelfi�at�m, ita. �c oftendit, �el prcrt�z:¡dít triplex me�i-: túm.Pnmo humllitatem fuam hlc,Slfeci iftud,íupple mihi male accidat. Secundo, oftendit fuam innocentiam, fub- deos. n Si ell iniquitas in manibus meis , ] ,id eft, crudeli- �ás, v�l etiam .' aliqu?,d mortale c?ntrariurn :rquitati 111 openbus melS. Tertio, pr<rtendlt fuam patientiam dicens. o . Si reddidi,&c.JNota quod quadruplex eft lex: Carnís, mentis,Diaboli,Dei.Lex carnis,eft voluptas:Mentis,.rqui tas : Diaboli , iniquitas : Dei, charitas.Lex carnis, eft mala pro malis reddae:Lex mentis, bona pro bonis: Lex Dia boli?mala pro bonis: ��X: D�i,. b�)fla pro mali$,quam ipfe dedIt Matlh£i). g. D1hglte mlmlCOS veftros: oenefacite, his qui oderunt vos. Is eft ergo fenfus : Si reddidi,&c. id eft, fi procefII feeundum legem carnis. p Decidam, &c. ] Simile lob.3 r. a. Si ambulaui in vani tate, & feftin�uit in dolo pes meas, &c. Nota, quod pa tienter fufferre ab his qui bus aliquis nocuit, magnum eft: Ab his, qui bus non nocuit,maius:Ab his, qui bus profuir, maXÍIl?u!TI' �ód híc i�nuit de fe: Si. re�di�i r�tribuenti bus mlhl mala: quafi rucat, ego retnbUl pnmo bona, & _ ipfi eC01;ltra mala.Et,fi ego reddidi,&c.Decidam, &e.lob. 31• C. Si gauifus fum ad ruinam eius qui me oderat , & exultaui, quod inuenitret eum malum: Prou.25. C. Si efu rierit inimicus tuus,ciba illum,fi fitit,potllm da illi aquam bi�ere, prunas ��im c�ngr€gabi� fupe,r caput eius, & I?o- minUs reddet tlbl.Et enumerát hIe qumque pcenas.Prmla eft feruitus,ex hoc quod vincit'Ur a Diabolo,ibi:Decidam, fuperarus. - q Merito,] id eft,iufte , r Ab inimicis meis.J 2. Petr.1.d.A quo quis fuperatus ell,eius & [eruus eft. Secunda eft eua cuatio ah omni bono,ibi:f Inánis.] l-uf.I.e.Et diuites ru- mi,út qui faluum faciat. I Domine Deus rneus Ii m feci iílud , Ii eft n iniquitas in manibus meis. Si o reddidi rerribuentíbus mihi mala !I p decidam t q meritó ah r inimicis meis f inanis. Pul"1 ./ I ---- Pfaln1us V 1 I. mifitinanes. T.e�t��e{l: inflantiflima tentatio Diaboli, ibi: �eus,vt noteturTriniras : Er, ruc tercioloco ponítur � c.d, If Perfeq�atur innrucus , &c. ] Períequitur autern d�obus / _ylrtute T!l1lltatls., .exurge.lIn p.ra?cept? 9_uE')d mandafu,] modis Diabolus peccatore�, ícil.difficulratem bene op�- I� eft mento .humilnaris ,quam impleíii In paílione obe- randiingerendo, & deleétationern In peccans proponel�- diendo Patri víque ad mortem. Et hoc eft pra?ceptum do,ibi: b Et comp�ehendat.J Et hzc eft qu�rt� poena, ícil, quod rnandauit Dominus, fc. humiliras.quod ipíe prímus illaqueatio. De pnmo If. 68. Infixus fum In limoprofun- impleuit , & Ideo in eo, id _eft merito illius reíurrexit, di,& non eft fub- pha.2.a. Humilia- ílanria, id eft fir- It Períequarur inimicus animam inimicorum meorum. Et Iz exur- uit Iemetipfum , ma�entum\, vel meam & b cornprehendar , & e ge Domine Deus meus in t pra:� faéi:us obediés ví- firmíras bene ope- cóculcer in terra vitam d meam cepto quod máda fti,& t m Iyna- que ad, &c. Prop- " _ randi. De fecundo . .' ter quod &Deus, Al. t con= Num.2). a. quod see gIonam meam mfp?luerem goga populorum n .circundabit &e. Vel poreíl gregatiol deconfilioBalaam deducat.j- Exurge Domine in h te.Et o propter hanc in p altum q eriam hoc quod mulieres Moabiti- ira tua , & i exaltare in finibus regrcdere .. r Dñs iudicat populoso dicit: Exurge in des deceperunt fi.-, przcepto, &c. de �IOS Iírael. Qginta eílvilificatio per iterationern peccarí, Incarnatione exponi, ficutdixi : Exurge in ira, &c. id eft, ,bi :. e Et conculcetin terra,] id eft, in amore terrenorum. I manifefla te in came. Sed qualern ? Hurmlern. Et hoc eft: d Vitam mearn, ] Id ell: animam rneam, Ecc1.9. b. Omnis Exurge in pr�cepto humilitatis. GE_od manda{b,-,I1'�tth.ll. Different;'" mulier qUa? eft fornicaria, quaíi ílercus in via ab omnibus d.Diícite a me , quia mms íum, & nurnili, corde. Et nota inter pr&ctp� pr�ter�U1�tIbus conculcabirur. Pratereuntes.funt Dzrno- differentiam 1:llter pr��eptum , & mandatum. Lex noua tum & man-; nes,qw dicuntI[a.p. g. Incur1:1a teyt rraníearnus. !ob I8.c. pra?cIplt quaf .pr�lentlalitt:r., fed vetus ma.n�at quaíi a�-' dillum. Calcet fuper eurn quafi Rex mtentus , Id eft Diabolus, [ens.Eft �rgo Ieníus.Bxurge m przcepto.Src.id ei1: humi- ,__- Sexta eft dillipatio imaginis Dei in homine. V nde fequi... Iis appare.ee quod aliis pra:cipis,�mple,Ira.5 3 .a. Deíidera- tur , e Et glonam mearn, ] Id eft ranonern mearn , íccún- uimus eum defpeétum,& nouiílimum virorum.Szc, m El; dum quam fac1us [urn fimilis Deo. Et in hoc eft gloria [ynagoga, ] hoc poreíl referri ad primam leéturam fie : Stl'r¿' 1. me�. Hane ínquam gloriam. fIn puluerem deducar ,] id Exurge in przcepro.Scc. id eft ref urge : Et fic, íynagoga,id eft 1[1 vanitatem-, & in nihilum.In hoc fenlll accipitur ¡hi: eft �ongregatio populofum credens te verum Deum effe. Ta�quam puluis quem proiicit ventus el facie terra? Sed n Orcundabit te,] id eft,coUiget: fe ad te,l(a.2.a. :c.leuz_bi- S�prif, proxi- q U1á.noll feci,non deducet.Attende, quod duo fupra opta t tur fuper coIles � calcando mortem in Refurreébone : Ee wiD verfu. � fidehs, �um ��itpeci�ám,&c. ºpt�t e!l�m fibi caf�m) .fi Buent ad eum omnes' gentes per fidem. Vel feeundum [e- hoc'feclt,& ImmlCIS (rus ftatll.t11me lUftltla optat fibl rUl- eundam leéhU'am fic:Exurge m pra?cepto,�c.ld efr,appa- natn, � de charitat€ illis bonum: Defiderat enim de iuftitia re hllmilis in hnmanitate, fi facis quoa. alüs pra:eipis, & deorium cadere per feparationem, & fie iUos ft-are, vel pr�dicas. Etex noc, Synagoga p0l'ulorum circurndabie [urfum ferri.Inanis,id eft {iile fubftantia boni l$c veritatis, te: Qyidam amando,fecunduITi illud I¡ a.6o. a. Leua in cir- & ordinis: In terra enim eft vanitas , in .c�ló fubftantia: cuitu oculos tuos,& vide, omnes ilh eongregati [¡lnt, ve- Vnd� P[.?8; E:tfubftantia mea apud �e eft : Ergo in inferno neru�t ti�i. �idam per(equendo? & conten�fle�do, fe- maXlmamamtas�. Qyod amem [eqUltur:Perfequatur, &c. cUlldum illud lob 16. c. circumdeditme lancels [UlS, (on- pot:efl: legi � yt fit dlCerminatio huius cafus. Perfequatur, uulnerawt lumbos meos� 92_arto,petit 1\fcenúonem,fu�- per fuggeftlOnes.C.orppr.ehendat,pe! confenfum.Omcul- dens. o Et propter hanc, J Synagogam fctl.p �n altum, } Id , e'er, periléhuh. Bt glónam meam In puluerem deducat, eft Inefelum. q Regredere, J fcII. propt:_er.vtlhtatem elUS, . per con[uetudinem ,iniinicus, id eft Diabolus : de quo loan.r6.b.Expedit vobis vt eao vadan1:1i el11m,&c. Mich.2 • .Jl!lItth.ll.d. Inimiclls hemo hoc fecit,id eft DiabolJIs,q ui d .�feend et pandens iter an�e eos .Ecce dUa! vtilitates,[cil. dlótur ho�o non _ratione tJ.�tur:E ,fed ra�ione qu.alit.atis, mlffio Spiritus fanéti,& prlfparatio vi�=Regredere,P(4l.8. G/br;. multi- velab hotmñe deUléto. Glonam , eftglona creatloms, 2. A fummo ccelo @greffio eu.Js, & occurius ,&c. loan.Ió. f. 11e�. C_or.� I.b. Vir eft imag,?,& gloria Dei. Item. gloria recrea- Exiui a Patre, & veni in mtimdum, itc:-um �e�lqU? mun'" t!oms,2.Cor.I. c. Glona l'loitra h�, eft, teftlffiOnlUm con- ,d�m,&vado ad Patrem : Eceeregre£lto.Pnmo erum Do- [cientia? noftá.ltem gloria vanitatis,lotm.). g. Q_ omodo mlllUS defc�ndi� in carnem., & fie fecit quafi linearn, & poteilis credere, qui r;loriam abinuicem qUa?ntlS ? Item - cum afcendit,aham,& vnum angulum. Irerum de[cendet, �-. . . gloria veritatis,f[at.I44. Gloriam Regni tUl dicent: & de & a[eelldet, & fic erullt quafl tresanguli ,in quo Trinitas _ Pu!)umultl- qua hie.Item nota, quod eft puluis materialis, de quo Ge- notatur.Nota quod eft tnplex regreGIo Domini.Vna Cor- Domini ", .. nef.3. d.Puluis es,& m pruuerem ibis. Item eft puluis cul- poralis, qua ipú: regre{fus eft re1urgendo,& afeeLl.dendo. greJ/io trifle.w p�.I[a.65 .d.Serpenti puluis panis eius.Et eft puluis p�na?) Regredi enim eft, vt alt CalI'iodor. ire per viam qua vene- • de quo hic. Et eft puluis gratix,de quo Cant. 3.C. �ua? eft rat. DUa? fpirituales. Vna qUa? pertinet ad bonos, quaip[e f' ifta qUa? aicendit per deiertum ileaL virgula fumi, ex aro- :egl'editur ad tempus (e [ubtraheudo, vt omnipotétem,& matibus myrrhre,& thuris,& vniuerfi pUlueris pigmenta- It:comprehenfibilem ie effe ofrendat, & vt magis defide- rij ? g ExurfJ"e Domine,&c.] H�c eft fecunda pars, in qua "\ �lUm accendat. CliJm.6. b. Auerte oculos tuos á me, quia petit. vt glo�ia. refurreéhonls Chrifti �ll�l!eniat. [C�)l1ti- Ipfi meauólare feeerunt. Et ?d. Fuge �eae mi��c. Alia , nuatlo,q uau dlcat,fi hoc quod [uprli dlxl,fiat:Exurge,ld eft qu� pertmet ad malos,qua IP fe regreditur, fe ab lUorum veni in c�rnem, qui videl'Ís Jormire. Sed yidetur q Hod I].otltía fubtr.ahen�o.V e.I íic:g �x�rge Domine. in ira tu�,] Alilrl" deberet differre : De[cende, per Incarnatlonem. V nde COntra ,hommes, Id eft.lra{cens eIS ne �e mtellig3!l�, Sf Ita 1[ .... 64. a. Vtinam dirumperes. ccelos,& defcendere�·.Ttem te crucifigallt : Vnde att, i Et e�altare In fil11bus �mI!Uco- 104n.3. b. Nemo afcenditin cerIum, nifi qui de arlo de- r.um meorum,] i�eft,altl1:sab elsefllcere, vt te �on mtel- feendit. Soilltio. Mceniio eius per Incarnationem, fuit hgant .. Vnde euam addlt : k Et. e�urge D01Il1ne p.eus eius manifdb.tio,ficut eft de aurora,lfa.19.a Afcelldet Do- meus in prxcepto �uod 1l!�nda!h ,J l� eft, � huml!lta- minus fuper nubemleuem,h In ira roa, ] id eH, appare in te altus .efto. Et qUla �1U,mll1s ens, non llltellige!lt te, yn- carne codtra inimieos. Sed videtur quod male exponatur' de crucifigent. Et qu�a m te non credent Il!drel , q_Ul te hoc �e primo aduentu, qu� �Ol�_ filit in ir� , [ed, in mii�ri- crucifigent, crede�t I.n te gentes. V nde a�.dlt. ��. iyna- cordIa, fecundus autem ent In Ira. Solupo. In Ira dlmur goga populorum ,J Id eft Ecc1efra gentiliUl�. n ClrCU�-' adueríus Diabolum , non aduerfus homines. Vel dicitu r dablt te , ] credendo, ° Et propter hanc, Id eft, qUla p�opter incr��ulos�quibus incar?atio �on profuit,[ecUl�- ifta. iterum te offendet. p In altum �egreder�,] id �ft� dUl11quod dICIt Aug. Magna eíhra Del, quando mediC:I- redl ad iynagogam Iudreorum, & d�úne mtell.lgl a �a vel:fa ef_l in venenum,de qua Eccl.43 .Medicina omnium gentibus , quia exca?ca.to pan�te de geI?-tlbus" omms If- 111 fefi:1I.la�10ne nebula?� Primo ergo petit liberari a malis rael faluus fiet per pr�dl�at10nem Ella?, � Enoch., & ftlp�'adléhs per lncar�atio�em, Chr�jh,cul11dici�: Exurge �un� Dominus .veniet. il.l(hc�re. Vfl:de\addit. r l?o�InuS 111 Ir� , �c. Secundo petlt dilatatLOnem Regm Chnfri, lUdlcat populos, � 9.uod eoam pn�la? eXpolltl011l b�� �um inbdlt.. . ..; ne competit : Qwa In Afeell�0!l� d.iétum_ eft Apoftoh.s� � Et e�altare �n,fintbus lll1mlC?rum �eorum.] In finibus, ..A.a. I. b. Q!!.�rn�dmodum vldiilis e�� aicend.entem 111 . Id �fJ In termII�ls, Luc. 1.1. Cum fortis armatus cufiorut e�lum ita ve11let. Ideo poftquam diXIt de A{cenfione> atn1:1m fuum, In pace. funt 0l1?-l1ia?qU;:E poffide.t : Si autem In altu� regredere, fu�dit de. Iudic�o : pornifo1us . iudicat. f,?roor�o fuperuenent, & vlc�nt emn ) vnmerfaarma populoso Et eft h�c. tertIa pars, vbl aglt de lUdlC�O re- el1:1s ameret. Gen.22. d.Poí?d�b�t [emeI? tUl1� portas ini- gref1i, id eft Chrlili ,.de C�llU? reg�effi01�e f1:1pra. dictum r:tIcor,um fuo�um. Sed qU1� nIbIl pr?fUlíf:t elUS Incarna _ eft: Ee hoc e11, DOI:nlllUS mdicat, ld eft lUdieabltpt>pu- tIo, mli Dommus refurreXl{fet. I�eo teroo petit reÚlrl,;e- los, id eft omnes, VlUOS & mortuos, Ifa.j. d. Stat ad iudi .. a�onem, :bi. k E� exurg�r� I?omme Deus·meus.,] a mor- candUln Dor:ninus,&c. �odiudici.um non timens perfe tUlS. Et notl, quod ter dICIt 111 hoc pfalm. Domme Deus c1us a�Ldet�9icere. I'f Iuulca me Domine.,&c.] Non autem H,Hgorús Card. Tom. I r. e � loquit� In. ¿ift. Moni- ergo. I DI pt%n. J.t: loquitur hie peenitens, qui filpd dixit:Sa:luum me fae ex coronemur. P{lJlm. 5'. Domine, vt fcuro bonz voluntatis ,.otP�nirur, omnibus peFt(;:quentibus me) & libera me. Sed perfeétus tuz coronaílinos. Defecundo adiurorio dicitur hie, quaíi -ult.« medo .adeptá iufritia dicit: Iudica me Domine fecundara iuíli- non tántum dirigas,fed iuues. Bt dicitur iuílum.quia íolus Ill. t dirige. tiarn meam , in bonis facíendis. b Et Iecundum innocen- Deus eft adiutor, Item quia ex promiííis � mentis , � De p�n. «,«. tiam mearn.] id eft, quia adiuuat feruum , & etiam nlium. � Ialuos fecit � ,. nunqutd , in malis fugiendi.s-. a Iudica me Domine (ecundum culpa per gratlam, el tentatione per augmentu� gratl�, a Ne fedt 'Va,. Sed videnir me iuíliriam meam & Iecundum poena in gloria. Item per �oc quod dicit: FaC1t:! notatur' e.r, in prin», male perere duabus b' .' e creatio. Per, faluos.recreario, De quibus duo bus Ift •• 43. b. Ill. t auxiliü, rationibus. Primo , mlldocentl�m rneam e mper Ante me non eft forrnator Deus, ecce creatio.Et pofi: ªd- Trlpl!x CDn- quía pent iudicari. me. COlUummetu� �equi�ia ait: Abíque menon eft faluaror , ecce recreatio>Réa:os !ummaúo. Vnde A__m_OJ 5 .e.y� peccatorum � e & dmges 1U� corde.non tanturn ore.íicur multi, Pial. i7. Siveré vtique Ite,?, e} et�!l defiderátibus dIe';! ftnm,f ícrurans corda, &g te- iufritiam loquirnini, recté indicate filij hominurn. Etenim <conJu�mt'ltlo D�IDl111 •. S�cul_1do� nes Deus. h Iuílum t adiuro , incorde iniquirates operamini in terra, quafi dicat ,cor {£cull.Heb.9. qwa petit iudicari . .. � habetis curuum in terrarn ad faciendum iniquitates,& di- g .. Nun� Rt411 recundum iufhtiam rium meum a Dornino , , qu� Iizendum varntarem , non reétü in coelo ad contemplan- jimel in con- [úam.!ob 2) .b, Stel- faluos facit rectos corde, k.. d�m zquitatem, & amandurn bonitatern.íicut C�nr .1. b. fummationem l� non íimr munde Deus Index l iuílus II 'In fortis. Recti diligunt te. Nee rmrurn [i falui fiunt real corde, �eulorji.ltt'!' in conípeétu eius. & t n patiens , t o nunquid quia in turo habitant, id eft, In coelo in Deo. phll.3· d. �onfummatlo Ifa. 64.c.�afipan- . í( . e 1 '. Conuerfaeio uoflra inccelis eft.zr Greg. [uper lob 2. In a1- ¡4nfJorum. _ nus méliruata vni- Ira cetur per llngu os dies, tum mentem fixerat , & ideo ad eum inimicus irrumpere Eth• 4· e.�d uerf� iuihti� no- NHi t p conueni : fueritis, non vale bat. Sunt enim reéticorde.vt Aquila.quz reuer- 'ó[ummllt'lJ- il:r�. Sol. ad J>ri- q gladium [uum t vibrabir, beratis oculis intuetur Solem. De quadk�tlob 3�.d.Nu�- - mm (lInéio- mum, V � dende- quid ad przceptum tuum eleuabitur AqUIla, & � ar4u�s _ ,�u". > &oc. _ rantibus ex pr�furnptione,& non exfpe)Íicu� ifre de1ide- ponet niawn �uum? In p'etris manet, .in pr�rupt1s fIl1cl- _- _ - tc"'._&.on{�"! rat. Ad fecundum: Stell� n�ll fUl.lt mund�. m .confpeétu buscommoratur, atque macceffis ruplbus. �:tt�:ufi�". elUs,fupple. ex fe,fe@-tx,gratIa.Et Ideo fubdit hlc. e Super k. De�s !�dex,&c:J �arta pars, in qua te�ret �etu nltu- - �- N,� f·. me,qual1 dtcat,ha'G iufiltla) & innocentia [unt fuper me, rlIudi�lJ ,&pom� qilatuor"qua.relUdlc19m �ll:nendum fl o e tI. (o.n- id eff,non ex me)íed a Deo, quia omne datum optimum, eft. Pnmum, qUlª llldex omma [Clet. Vnde diCIt.: Del.!-s 1I,"'.mtJ/4[¡ IU- & omne donul11 perfeétum defilrfum eft , defcendens a )udex, nop. homo, qui decipi poteft, fed Deus, qUI omma fl'�'� eft. te� patre lunlinum) llle.I. e. Rt quia ante Judicium confum- {cit. Vnde fup. Scrutans corda, & renes Deus. Se�l.!-ndum ronJummlltlo � A h d' ft '. 1.' • • V d di t· 110 mala erunt peccata morr �orum, e qmbus G�rJ. I 5.d. e ,qma müus ent,nec potent corrumPl. n e Cl,' . �rerum. ideo addit. .' I It.illus.] 1 r8u.6. d. Zdus & furor viri non parcet 111 �� £,,1. 38• c. J C 1" • • J " n. . diÁlt . fc 'w- 'b ec fiufcci Cor filum ", 0!l, un:un�tur neqUltla peCcatornm, qUla lUnum ell, VI? 1.,.. cr ) nec acqUlc cet Ctu q�am RrecI us, �, - Jabit in con- vt qm �n iorru�;.¡s, eft,ford�(cat adh,uc, AP"&. vlt.c.Vt iam plet pro redelJ1ptione dona plunma. H�c duo J�pe cor- r. .' veruat mftmn lUrucmm)qUI:l non mmas peccant qui pr�- n.lm. puntiudices. Vnde prohib�l.ltur. Deut.I6. d. Nonac- J umm¡¡ttonem D . \'" r. �em.1TJ. km cepta ,el contemnu�t,qu�m qUI Chrillum cru�ilixerunt. Clplas penonam;nec munera,qula munera ex��cantocu"" lonfummtltio Et magIS p�ccal�t qm �hrifl:o aetrahunt f�dentl.ad dex- los [aplentum,& mutant verbaiuftorum.Tertmm eft for" gratil.. APtI teram Patns,q�am q� crucifixerunt eu� m tems: Nota, titudo üidicis , quia quod iufre iudicauerit ,potenter, 8: c/d ¡ b D quod eft: coniummatlo fecundum ventatem Scnptur�: fortiter exequ�tur. V nde addit. ne; �;nfo':� Vt Eecl.43· d. C0!lf�nmatio 1.er.monum. ipfe efr. Et con.... -m Fortis, ] quia non poteft impediri ab execution�.Iob ?o, m�t .. '1 ,fummatlo operatlOnls) qucr fUlt In DOffilOl Pa{ftonC\[o.I 9. b. Deus �uius ir� nemo refifrere potefi:. Et pofi: :_ SI fortl ... ur m., e f. e fi -ftEl: fi " d' b·-n..;� r.t (), ft' t' linn; li.£ jI;�.. on ummaqlm e . Et e con ummatlo 111 malo:& hxc tu o qU�f1tur" ro WLUUWUS ell. ",uartum e patlen la n[ur�efl;: e nt, 'qu�d? hhmo nequillimus fe faeiet credi Deum, de eius. V nde dicit: � primlJ.1ue,e/1 n�a �ddlt �IC: ConJ;�m�tur, &c. V.el, Confumet;ur" n Patiens,,] quia non ftatim punit" fed nos ad preniten- in pr&[emi pe.r aha htera',ld ,eft,�l��bltur. ?e.d lnL�rim. e I)irigt:s- iu- ti�m expeétalls vfque ad diem vltionis iuft�et. s.�p. 9· d. grati::tm. Se frum,] qUIa l�plUS vlmt plo.DInges, Id �,reétum facies DillirnuJas peccat.a hommum p�opter p�nltent.Iam. !�- cunda erit in a�ouendo gl�bo(i.tates, &: afpentates.Greg. Peccata pro- cIeJi�ftle: 5· �. �lti1Iimus eft pa�lens.redd�tor.Et Ide<? Ip,fa u��Op'er gIG- xlmor!lffi , fn�ona fl:lllt lUftorl!m. Aug. ,�on per mittiE elUS patlentIa tImenda eH mahs"qUla eo lpfo quod .expe .... r¡am. I'tem Deus _m .repu�lica,fiel"l malum,nifi ex eo eliClatur bonum. étauit eos Dominus ad poenitenqam, & conuerti llolue- &onfumma:;o Et q�a Ir-..a dlreého latet homines propter hypocrifim, runt, diftriéhus iudicabulltur, & durius punientur. Thre- Jifeli1on;s ailiht. nor.l.e. Vocauit aduer[umme tempus . .Rom.2. a. An igno- ,erfotl£.lo .17 ft' Sc�tans co�da,J id efr.) quid quifque cogitec. g Et re- ras quoni�m benignitas Dei act poenitentiam te adduci,t? J. Ego in eis, oe�,J�d eft, ql�¥ quemq'-Ie ddeétet . .Et in hoe notatur di- tu autem iecundul11 duritiam tuam & impoenitens cor, C' tu in .me, frnd19 IudIcl}> quali dlcat, Dominus iudicat hoc mo�o, t.hefaurizas tib-iiram in die ira: & reue1ationis iuili iudi- .. ,t fint &on- [cmtans corda,& renes)ld efr,cogltat:ones,&deleétatlo:- cij Dei. Gregor. Tanto in iudicio dillriétiorem iuftitiam fummlJti in !1es,ferem. I I. d. Tu autem Domine Sabaoth qui lud:!cas . ex�ibebit) quanto in pr�{enti maio rem patientiqm exhi .... vnum. Item mlle,. & probas renes & corda, & PmJ.I6. a. Omne, vi� bUlto Et pro bat per effeétum quod patiens eft, fubdens. cDnfotnmatio' hommu1!l patent oeulis eius, 1 pirituum en;m ponderator J o Nu�quid ira1Cetur per fIngulos dies, ] quafi dicat, nOll.' - glori£,HebJi. ell: Dommll�. SOfhon .. r.c.Scf�tabor Iemialem m lucernis. . Vel �ha liter,!,: �o� iram �dduce� p�r rmgu�os, di�s, qu?d g. Detl pro n�- Sed.fi Doml�us Ita éhllriéte lcrutatlIr cogitationes) & af-' magIS prop�Ie dleltur, qUIa non In Ipfo eltlra qua pUnIt) bis meliU$ f<:aJoneS, qUId ergo de COJ1[en[u ,& Optfe ) & con[neru- fed 111Ange�ls malis, qmbus punit, fed non quotidic. Et illiquid proui. dine,& contemptu? Et nota�q uod q�u k�uta.tur,ad diuer- n.ora quod Ira Dei d..iCltur punitio eius per gehennam,qucr dente. 'Vt ncn J:a fertur,p�r quod Ilotatur operum & CJrcumfranr·iarum ��nda eft, de qua loquitur rue. Item ira Dei dicitnr in- fine nobiHon- c�>nfid�ratlO. Contra.1e·.17. b. Profundmn eHcor homi-- flItho p(X'n� tem¡>oralis , qu� a,epetenda �ft: De qua fomm�,ltu,.. lll§_,& mfcru_tablle.Sol. In[crutab.de eft homini, non Deo. �'{:eh.I6. e. Auferetur zdus meus i te.) & qmekam.) nee II�. t longa h ,Iuftum acliutorium meui1? a Romino. ] Duo funt medi- ll:afca� amplius .. quOd efl: .fignum reprobation is. Cum ve.- mmlS. ' Cll1� $enera : Vnum eit adfaOltatem qurerendam,·de quo ro fI� IrafcItur,fIgnum eft dileéhonis, 2 • ..J1Mhab£orum 6.c� �/. t non irá poenItens fupd. egit. Alterum eft ad {�ll1itatem confer- Et_emm non [inere peccatoribus ex fentcmia aaere, fed adducens. ua�ld-an�, �eiluo.perfe�s �1c ag�t. Et eft [eh(us: Iultum 1tatim v!tio�es adhibere.) magni beneficij efl: iudicium. 4!.t conuer- adiutOrILlI11, &c. Id eft) llille conieruat medlCll1a ad[alu- Not;c�uod In hoc �erfu in Chrifl:o oftenduntur effe qua- timüú. tem quam iam fecit. tuor vlrtutes Cardmales : Prudentia, per hoc quod dicit" Ill. t vibra ... ; �i [aluo� facÍt reaos corde) ] id ell, reae cogitantes. Iudex.Ad prudeI?-tiam enim per't:inet difcernere,& iudica'" wt. Et,llota,ql:10d in hac [erie poteft notari triplex gratia. Pri- re. Iuftus, ecce lUftitia. Fortis, ecce Fortitudo. Patiens.., Propter !ua- �o proflclens, per hoe quod dicit:Diriges iuftum.Secun- ecce Temperan�ia. �� etiam in qu01ibet judice requi- tUDr txtremú dO conferl:lans contra tentationes, per hoc quod dicit: runt�r. PrudentIa, ne decipiatur. Iufiitia, ne fleaatur. l�d;cium efl Sal�los fam, &c. Item nota quod efttrjplex adiutoriurp. fortttudo ne terreatur: Patiemia) fiue Temperantia, ne "mendum. D":l.Vnum an�e pugnam,vtpr�paremur ad eam fumendo Impetu dueatur, vel ad lram roo 'eatur. Ne autem creda- DuPlex ¡rtf, arma .. De qU�blls 1:,ph. 6. C. Accipite armaturam'Dei, vt tur ifra pacientia Dei elL e'( w:ruffione,addit. p. Nifi con-, D�í. �atu(Jr pQllitlsreftftere .in �i<: malo, & in omnibus perfeai ftare. . uerfi, Si c�t. J. dum. ip,{e patiens eft. ConuerfI, dico , ad 'I.JI�tutesCtlr- Sta�e ergo fucClnéhllmbos vefi:ros in veritate & induti fi Jinale-se"" in 10ncam,.iuilit,i�. & cale,e"""'; .p' edes �'. nr�pa'ratl'onelTÍ �umpe�preI?ltentl�m,q�i au�r 1 eftispermalit�a� a� eo· . . . �J. , ... ".. r: "" lJ GladlUm mum IbrabIt.) J Id eft, Chrifium In lUdlcio Chrtflusdltl, .. , C_h�tflo ojlen- �uang�lIJ,pacIs. Et eH adiutorlUm Del In pugna, vt viri- qui di�itur sl.adius a dillidendo. M., atth. ro.d.Non vehi pa� tur gIll Jius. II ..• lfl,!- 'Vlr- _11ter allnlcemus & vincamus. Vnde in Pfalm. 34. Ap- e f( dId " r. -'utes. eJ[e d,.- prehen.de arrn.a & fc.cutum, & exurge l'padiutorl'um ""�hI·. ' em�ltterell1 ter:ram, e g alum, v�m enlm leparan! ¡, ft uu hommem aduersus pattern fuum,& filiam a�uersus lna- }:;�:::ii;:.oJ,- E -' �ertlUm adiutor¡um poft pugIlóUll) vtadepto Jtiumpho nem [ua.m iI & nurum� & czt. id eft , a mu,n'dano & ear- � ��_,...---"'-=�� na.l� "7 --V ,. """_ /" "'"_r Píalmus, V'II. al. i tus el, t / / Pfaln1us nali amorco me gÍadius in prirno aduentu reclus fuit va gina noR-ra! mortalitatis :> , fed in fecundo veniens in Ma ieOatc, & glona coruícabir. Vel gladllls vibratus, dicitur comminatlO p�n� gehe��nalis , 9LJa! gladíus dicitur lob 19. d. Fuglte a facie gladI) , quomam vítor iniquí{atum eft aladms, & ícirote , effe::J�ldiciu�, Deusera, a arcum íuum rerendír , & 32• r. Gladius meus b - . '11 E' , deuorabit carnes , id pa[�lllt 1 um. t ,m e eo eíi , carnales homines. paraulC d vara mortis , e fa- ttl. t opera.· If�·17 }a. In die iHa v�- gitCa� Iuas f arJellCib�ls ! g tus efr. Ittabit Dominus m eflecir, h Ecce panurJ t In- I t 1 b ' '" gladlO fuo duro , & ' n.: " ít t d I «), J Ole,. di & e ' S d ruitmam, i concepn t o 0- gran 1, rorn. e. .' .' , ,., multi non timent hanc rem, & h pepenr 1l1lq�1lCa(e. vibrarionem. job 41. d. Deridebirvibrantem hallam. Hoc eft Iecundúm Gregor. comrninationem p�nx ztema- non rnetuet [ vibraba ] 1(a.9. Adhuc manus eius extenra, Deul. 32. f. Si acuero vt . fulgnr gladium meum, & arripuerit indicium rnanqs mea. Za(h'9.d.Exibit vt fulgur olacius eius. Et ne hoe vldeatur efle proditio.íubdit. � If, Arcum íuum rerendit : ] Arcus eíi íacra Scriptura, lob AteuJ .liciruy (29.d,Arcus meus in manu mea inílaurabiturstrcus in rna lacra Siri� nu.eí] Scriptura in operat�cne. Arcum in manu tenet, qui plum. quod intelleétu percipit , openltione perficit. Hunc arcum t�tendit,' quan,d? vetus: :fefia!lleZ?-w111 per no uum aJImplemt, & ems duntlam mclmando emol..:. liuit. ' b Ét parauit ilfum ] quando per Expofitores expJanauit; Ih arcu enim funt duo.Liant.!m,& chorda. Chorda qua' eft mollis, eft nouum Tefta.�eritum. Lignum eft duritia ve teris TefiaÍ11enti. Tunc autem dicitur arcus tendi, quando ínollis chorda trahir,& fleéi:itlignuID. Tunc autem parari dicitul', quando fagitta aptatur chorda"&,ligno,qu� ita tim emittenda. Hoc autein fit per .Expoútores, qUI {en..: _teiItias , & comminationes facrz Scriptmz, veteri, & nouo concordantes " & ex eis prodeuntes cito venturas declarant. Sententix enim & comminJtiohes funt fagit ta'. De qua paratione. 1 Jaim.I7. Reuelatafundi.mdamen ta Orbis te,nan:m. Et alibi. /f!!lm. ,5�. pedifh metuenti bus te figmficanonem , vt ruglant a facie arcus. Hoc au-' tern feót -& Chrifius , quando vetus per nou�m1 non ,�e ftruXlt, fed tempera¡.lÍt. MaHh.). b.'Non vem1egetn 101- .Arcus qu&- �ere � fe� adllnplere: El nota quo� eit arcus ext�r�or , � druplex. Intenor)1llferior,:& iupenor. Extenor efi {a era Senptura, de quo hie agitur. EthIC tenditur a Deo, vt diétum eft,_& eminit fagittas przdicationis,&comminationis, vt diéh;m ,�fi,quibus fagittantur peccatores.Vnde Ifa. 13 .d.EcE:e ego ii.JfcltJ.bo [upcr vos Medos, qui argentum non quxrant, nec aurum vdim, led fagittis paruulos interficient. Medi _jnt�rpr��ntW' l11e�114ratOle� , � fignificant Pr�d.i.catores, qll1 menlurant tritlCuln Domm1. Luc.n. f. Q£lS putas eft bdelis Jiipenfator,& pruderos, quem confiitult Dominus fuper familiam [uam, vt detillis in tempme tritici men furam ? � VrxdlCatores, ad hteram,nec argentum qua' ,Tere, nec aurum vel1� dtbent , fed folum prl?feélum ani marum. 2; Cor. U. e. Non quxro quz veftra fum, fed vos . . Et fa�ittis eohlminatioilum interhcere debent paruulos, id eft,primos motus in auditorious.Areus interior,eft bo ,najntentio. De quo ¡[;1m. 17. Fofuifti vtarcum a'reum brachia mea. Ciojf:tbl,id efi>de,dilh mibi infatigabilem in tentionem bonorum operum. Hic tenditurabhomme iu fio, � emittit iagittas bonorum op�l:um , quibus h1gitta tur DIJ.bolus. De quo potefi exponll11ud feb 29.d. Gloria �ea,fci1.confcientiz, femper innouabitur, & arcus mens, Id eH,bona intehtio, in manu mea inftaurabitur, id eft, in operatione conSrmabitur .. Mallh. a. c. Bonus homo de bono thefauro proi:ert bon�, quaE dicat, bonas lag-ittas de bona pharetra. Arcus mfenor, eft dolus, & inildia' rnalorum.D� quo �falm;45. Arcum conteret, & Gonfrin g�t �nn�. HK tendltur a D!abolo, � emittit fagittas per lecutlOms. Vt pate� �d Jiteram III Beato Sebat1iano 1 q�ltm laglttaperunt 1111qUl. , Et ,de omnjbus Martyribus dIc!,tur ad Heb�., 1 I. g. Lapldatl íunt , [eai iim� , �;.c .. rj.,m:. 63: SubitO _fagIt,tab,Ll�l,t eum, & non timebunt. Ar eu� iupen?r, efingor lUdiclJ.¡�b �o. d.l�ugietarma fenTa, & mCIdet �n �r�ul!l a'l'eum. HIC a Chrifto homine tend i �lll:, & emltut fagmas m�ltis .. Matth. 15. d. lte maIcdiél:i m 19nem zternum. De 1'1'1mo autem de quo hic loguitur . nlbüit. ' e Et.in eo parauit,&c. _J id eIl, ,in fa�ra Sc�iptura ,difpofilit 11<f.retlCO$ futuros, qUI ex Scnptuns male expolltis vene nant & occidunt animas. Vel. d Va.[a mortis] id eft, quxdam o�fcura.loca Scriptur<e,· Hugorlis Card. Torn. Ir., ' sdi&i ius. -v I I. vnde mors eíl in ipfis hzrericis. ¡Yfalm. roe, Errare eos fe':' cit in inuio,& non in via.permiííiué. vel [Vafa mortis : ] id eíicomrninationes quo ad malos.Sr quo ad harcticos. Vel [Vala mortis: ] id ell, Apofiolos, qUI occaíionaliter runt vara mortis, íecundúm illud 2. Cor. 2; d. Aliis iUl11uS odor mortis in mortem. e Sagittas íuas , ] id eft , auétorirares facrz Scripture de dileétione Dei acutas, Cant.4.c. Vulnerafti cor meum ío ror mea [ponia. Alia litera, vulnerara charitare ego .Ium. R[alm.I19.Q!:.üd detur ribí.aut quid,&c. Etre1pondet:Sa- gltt� porcnris acutx. . l Ardentibus.Icharitate auditoribus. g Effecit, ] id eí] fecit, vt fint eis vtiles. V nde ardens 11'onfa dicit Cam. 5. b. Anima mea liquefaéi:a eft, vt dí Ieétus locutus ef]. Vel [ Sagmas effecit ardenribus , J id eft, act hoc vr arderent homines Igne charíratis. LtIC£ 12� f. Ignem veni mitt ere in terrarn , &c. Vel [ Ardenribus �rzdicatoribus ; Sagittas fiias , id eíl , verba przdica nonis , fecundúm quod dicit Gregor. in eo quod viria fe nunr: , male viuentium corda transfigunt. Effccit , vr proficersnj , EcclejiaH. 48. a. Surrexit Elias, quaf ignis) quia verbum ipfius quaf facula ardebat. 2. Reg. 1. d. Sagitta Ionathz , id eft "Pra'dicatoris ardenris , nun": . quam abiit retroríum. Ionathas interpretatur do num, Col umbz , & charitas donum eíi Spiritus [anéh. . h Ecce parturit iniuftitiam,&c:] Supra dixit, quOd Domi nus parauit vara mortis J v�de poffer qlJis dtcere, quod Dommus eifet auétor mortls,& peccatl.Hoc remouet hic rucens:Ecce,quafi in euidenti efi,quod non Deus; ied ho mo, quia homo concepit. Sic Ol'dma : Conceplt} malum concupifcendo, partunt ,conú:ntiendo, & machinando, parit, opere perpetrando. i Concepit dolorem, J id eft,appetitum temporalium, in quo eft dolor,quia eft labor in acquirendo, tImor in poi:' fid.endQ)dolor in amittendo. Vnde dicuntur [pmz .LVilittr:. 13 .e: lfilln� dico do10�em concepit ad ft�ggefuonem Dia bo h. Et G1Clt,conceplt dolorem, vtfie IplO verbo muitet -ad fugam peccati, & vtfignifiect peccatum nOll poffe ex piari ; nifi per dolorem: Parturit iniufiiriam,id eft, ma ximo labore niiiIs eft efIicere. ¡erem. 9. b. Vt inique agerent laborauerunt;) ¡fa. 57. d. Cor impij quafi mare feruens. - k Et peperit iniquitatem, ] male operando: Et nota dif- �ijferéiH¡d ferentiam inter iniufiiti'i-m, & iniquitatem : iicut enim iu- .?(�r, tuf!_m,z .aitia eft reddere vnicuique quod fuum eft , & xquitas &tntqú't4It� quantum fuum efi : Sic iniufiitia eil: auferre quod [uum eft,lniquitas quantum fuum eft. Sed nota quOd primo dicit, parturit, & pofiea dicit, con cepit, vt per huius li- tera' inordinationem , fignifieerur jnOl'dinatiO peccati; Dicit enim ./.itolgufi. quod ex prxpofieratione liter.r , no- tat�r �ral1fgreflio., �ota quod eft conc,eptio bon� , quz C:0n_cé{'tr() eft a tunare DOmlll1. 1(a,£ �6. d. A facIe a Domme , vel duplex; tÍmore , Íeeundllll1 aIiam literam , cOneep1l11Us.) & qc.aii parturiuimus,& peperimus fpiritum falutls.Eft & conce� ptio mala,quz eft prima cOllcupifcentia, &efia Diabofo, quz corrumpit alllmam,& Imprxgnat. Sed nota ordinem, �omodo kil. quomodo anima concipit peccatum el Diabolo, quia anima llmd:. primo alloquitur animam per ÜIggefl:ionem. judah. 12. c. ¡it pcccai-um Non vereatur puella mtrare ad Dominum meum, vt ho- a Dillbofo� norificetur ante faciem eills. Gen.3 4.a.Siehem DillaITI bhn- ditüs deliniuit. Contra quod rucitur I rOU.2. b. ConÍl1i� �uftodiet te,& prudentia feruabit te, 'Vt eruaris a via ma- la, & ab homine qui peruerfa loquitw·, id eft, a Diabolo. S,ecl}lldo,ampl�x�tur, r2:tiones inHuc��o. Prau.7.d. Trre- tlUlt eunuhulns 1ertnombus, &c. Tertlo deruculatur per deleétitionem. 1 1'Ofl.27 .a. Melioralunt vulnera dtligentis, quam fraudulenta of cuI a odientis?id eft Diaooli, ytIbidel�l dicit Interim. Hoc1lgnifieatum fmt 2.Reg.2.C, Vbl loab dI"': xit Amafá;:Salue mi frarrer,& tenuit manu dexteia men- tum Amaia: ql1aÍl deofCLllans emn : Porro Amai"a n�,)fi ob- Bifloria' feruauit gladiurn, q�em habe�at ,loab, qUI percu.lht eum in htere,& effudit mteihna ems 111 terram,& mortuusefL Ioab, últerpreta�l�r inimi�us , & flgnif1cat piabolnr:1, qui fub ipeCIe OrCWl mterfielt ammam. �arto commiicetur ei per copfenil.u�l., Sap.3 .c. F?=lix e� ftenlis" ,& .... incoinq ui- nata, qux nc{clll!t thomm 111, delia,o. Qumto, eonclpit anima per propol1wm, & dehberatlOnem peccandi. GItt. 9. c. G 10ria e�rl�m a par"tu , & ab vtero , � el conceptu. ,sap. 3. d. Ab 111lQUO thoro femen extermmabitur. Sex- to , parturit in proem-arione peceati , 1tcm dicltur hÍc: Ecce parturit itliufiitiam. 11�i£ 87. a .. Venerunt filij vi:'· que ad partum , & non eft virtu£ pariendi. GaJef. 3. c. In dolore pa�·i�s,&c. Septimo, parit in operis expletioill? l • .Reg. 4· d. diCltur" quod audita morte Phinees,incllruauit . e 3 k PCalmus. fe vxor eius j &. peperir Icaborh. Pe.r Phinees intclligitur Pralatus, per vxorem eius, fidelis aruma, .qu;:e audito pee cato Przlati, incuruat íe ad exemplum ems, & par\t Ica both , qui inrerprecatur ) cecidit gloria ) v�l tranflata eft glonatio: & llgn!��at p�ccatum. Oétauó Iaétat �um duobus vberibus, ícilicer ípe redeundi , & comparatione aliorum. T'hren, 4. a. Lamiz nudauerunt a Lacum aperuit , & b effodi mammarn , laétaue- eum , e & incidir in foueam toot catulos íiros , fi el Job 3. b. Cur laétatus quam ecir. Conuerretur t .Z. t labor. vberibus? De primo dolor eius in e caput eius , & vbere Soph. 2. d. Vox inf verticern ipílUS g iniqui cantantis in feneítra, ras eius defcendet. Confite coruus in fuperlimi- bor h Domino , fecundum nari. De íecundo Ec- , ele], 32. c. Peccator i iuítiriarn eius , & k_.pfallam homo vitabit C01'- I nomini Domini m Altiílirni. reptionern ,& fe- In ftnem P.falmtu Dauid cundúm voluntatem pro torculerious, [iiam inueniet co�- rtl P S A L. V I I I. paranonem, Nono J (� • " in peccato roboratur ml Omine n Dns o noíber, propter fatisfaciendi.. ,/. nrnorem. rfaZm. q. Ibi trepidaueruut nmóre vbi non erar timor. Decima ablaétatur in peccati defeníione. lob 4I• a. Corpus eius, id eft, Diaboli, quail feuta fufilia, & compaétum fquamls fefe prementibus. Vndecimo ) de portatur,& deducitur per_iaétantiam. ¡fa. 3. b. Peccatllm fuum quafi Sodoma pr��lc�uer�tr.lt. , . , _ If iaeum aperuit: &c. J HIC dICIt tna, contra tna pra: di.éta, fcihect concepit , paTturi.r, peperit. lila tria pra: diaa referunrur ad culpam > ha:c tria referunrur ad p� nam, fcilicet, aperuit, effodit, irttidit. Et ideo efl: hie retta ordinatio,fupra non, quia in p�na eft ordinatio,_in culpa non. Dicit ergo, iacum aperuit, fupple Inferm, conCl- piendo. . b Et effodit eum J id eH,ampliauit pa�uriendo. Et inciditin foueam quam fecit J pariendo. Q:.IOd per fimile diciru!, _, quia (lcur ilJe qui cad�t in foueam . qua� fecit, in hoc punitllr III quo volebat ahlunla:dere, Ita qUI facit peccatum , prius fibi nocet -> & qui fraudem fa-cic alij, prius patímr damnum innocentia: )' quam aJius pe- Z1e�lftum di- cu�ix. De hoc Iacu �icitur �'1�h. 9. c. Tu qu-oque in fan eitur l�cus gume tefiamentt tUl eml{¡{h vmétos tuos de lacu In quo ¡Ttlpter mul.. non eIl: aqua. V ellacum appellat lpfum pe<:ca�um. Pro- 'II pter multa elUm dieltl!r peceatum lacusr Pruno, propter • obfcuritatem. r¡liftm.42. Collocauit me in obfcuris , 1ícut mortuos fa:culi. Secunda, propter profunditatem. 'J'{alm. 12.9. De pro-fundls c1am�u� ad.t,e D�mine. ,ccclef. 51.}. De altitudine ventris Infen, 1cilicet hberalh me. Temo, propter f�rorem. Joel. 1. d. Computruerul1t iumenta in frercore fuo:. Quarto , propter exeundi difJicultatem, l)rot�. 2.. d. Omn-es qui¡ingredlUntur ad�am non reuer tUlltUl,neC apprehenatnSlemitas vitx.J!lum lacum ape rit homo,q uando incipit peecare. Effodlt,quando pecca ta multiplIcar. IncidIt in foue-am , quando montur in peccatis. ,. ¡ d Conuertetur dolor eius. ] Continuatio, Supra dixit: Con cepit dolorem)& ideo conuertetur dolor eius : id efl:, appetItus ilie qui _dolor dicitur, vt 1upra diétum eil. e In caput eius', J id eft) in mentem eius , quando pro eo pumetur. f Et in verticem ipfius , ] id eIl: , in ra- tlOnem. '/ g Ioiquitas eius defcendet, ] id efl:, xterna pcena pro iniquitate. Ratio eniro maxime punietur in Inferno, quia duplici p�na, jgne, � verme. pe, quibus J¡ait!/. vlt: g. Vermis eorum nonJ!1onetur, & Igllls eOl"Um non extm guetur. Caro aut em rantum ígne. EIl: el1Jm quafi regula, quod maXllnummaxime punittur. Sapw'u. 6. a. Fotenres potenter tormenta patientur. Recte 3-uttl11 per verticem . ratio defig�atur. yertex erum, vt dicit CaíTiodorus , �ici tUl', eo quod capillos dextera lzuaque vertat , & offiCIUm ratioais efi:di[cernere. Proprie autem dicitur , conuerte tur, &c. Peccatum enim ab imeriori exterü)s egreditur, quia primo acorde. Ma rho 15. b. A cOl"de enim exeunt cogltationes mala:. P�na autem e conuerlü ab exteriori ad interius mgreditur. Et-ideo dKit hk de pcena, conuer tetur,&c.Sed cum verte,:,& etlam rat¡o ill1t 10 fummo, vi �tur quod maledicatJ in vertlCtm iplJus, &c. fed deberet dICere, afcendet. So:utio. Per hoc mnUlt naturam peccati, eo quod in peccato ratio cadlt,& fubmittit ie lenlualitari,J I cuideberet pra:.effe.· Spirítu�'lter alrtlm hic notatur mo dus dal!1natioms malorum f-r;:e}atorum,quia,Conuertetur d.olor 111 caput Eccleila;: I fi male pr�eft: Et in verticem \ V II. ipfius,id eft, in Pralarum : Iniquiras, id ell, p�na pro ini quirate eius.defccnder.Pralanis enirn caput, & vertex eft Bccleíia .H hic non folúrn pro fuis, fed pro peccatis alio .... rum punientur. 'nde Nemer, 25. a. Forrncatus eft populus cum filiabus Moab , qu� vocauerunt eos ad íacrificia íua, &<;. Et irarus Domin '5 dixit ad Moyíen : T olle CUl1- étos Principes populi � & fufpende eos contra Solem in patibulis. Et, vt prztaóium eft , bene dicit: Deícender in v�rti<:em, qu�a tunc mali Pralati, q� modo rU1{lt Jupra altos 111 hononbus, tunc erunt infimi 1Il cruciaribus, V nde dicitur Ofe£ 10. C. Congregabuntur fuper eos populi.Ecce , quod infimi erunt " <;luando corripientur , id �fi:. pumen tur , propter duas iniquitaresfiias. Duas en an imqiutates habet malus Przlarus, propter quas punietur , propriam, fcilicet quam geffit , & fubditorum quam non correxir. Et hi,c modus damnarionis eoruín habetur ab ipio Dorni- 110 dicente; Ijai£ 22. e. Vade & di, ad Sobnam Prepo íirurn Templi , &c. Ecce Dominus afportari te facier, ' íicut aíporrarur gallus gallinaceus , fcilicet pedes fur fum , & caput deorfinn , íecundúm illud Ijai£ 14. d. Veruntamen ad Infernum detraheris in profundum lacio Ieron, Vnde in cepit peccatum , inde iupplicium; qui fuerunt primi in populis primi puruentur 111 pcerus. '- h Corifitebor Domino. ] Q]inta pars, vbi pro his om nibus promittit fe Iaudare Leum. Et oílendir materiaín laudis, ,bi : Secundum iu.ftitiam. Et modumr, ¡bi: pfallam. Et finem� ib¡:Nomini Domini.Et eau1am,ibi;AltiíTimi.Dicit ergo, Confitebor Domino,) confdllone laudis, lion pec:... cati. Non enim [unt ha:c verba pcenitentis , fed per- f<i:éti. ' ; Secundum iuftitiam eius,] id eft, propter iuftitiam,qua. iufl:os protegit ) & malos punit. Et non [olúm con�tebor ore, fed k Et pfallamJ opere,fJ_uia vox fine ºperenon placet. Nea ad gloriam meam,fed 1 Nomini Domini,] id eft,ad honotem nominis Domini;; 1 .Cor.l o. g. Omnia in glodam E)ei facite. Be iuilum ) quia m AltiJ[¡mi.J Luc.2.b.Gloria in altiíTimis Deo. EXPOSITIO PSAL. VIII. n ��� o,mine Do�inus !_1ofter; ] !itulus. [Ih fin em ;�.: PlaJmus Darnd pro to,rculanbus. ] Senfus hums ff. ...... :AII� tituti taUs efI:.Ptálmus ille dirigens nos in finen1,J [cilicet Chri:fium,eIl: Dauid P!0¡>heta:, icriptus pro torcu laribus, id eft, conihtutionibusEcclefia:, figll1ficatis per torculariajquia [icut in torculari fum duo, fcllicet vinum� & acillum, & ad v Itimum vinum reponitur in ¿elIario, & acinum extra proiicitur: Sic & in Ecclefia [imt boni , & mali, quos in fine [eparabit Dominus, & repom,t bonos' in cellaria [ua,1icut dlCitur C"mt.r.a. Imroduxlt me Rex in cellaria fua: Mali yero foras mittentur. Apoc . .-d"m.c. Fo ris canes, & venefici , & impudiGi ,& homieidót: , & Ido.., lis feruientes , &c. Et reél:o ordine in hoc Pia�lJ1o aait fie co�ftitutione, E,ecle�x, pofl:quam in pr�cedtnti Pltt rno eglt de Chnftl PafJtOne, in qua fillld�ta eft Eccletia, fecundum quod dicit ..duguJlin. Dormlt Adam, vt fiat EU,a " m�ntur Cpriil�ls ) vt f1!�t E�(;_leÚa. HélC eft ergo jmncipahs matena hums PfaIml, [cIllcet coníhtutio Ec- " c1efia: , & tam en cum hac agit de exaltatione Chrifti iecundum duas naturas. Imentlo ea confutare errorem . Iudc£órum d icentium Deum tamuID in Iuda:a notufll erre, fic�,t t,angitur in G/off. Et IQ9,uitur �ropheta qui in vI tImo vfriu prx���emls pfahm proml[�rat fe laudatu rum DeUm , lb, fClhcet: Confitebor J hlC autem [oluit promiffum, laudans eum) & dicens : Domine Domi- nus noiler, &c. Dua: runt partitiones.In prima commen- p 't' .. d b 'b If".' artl I .. at eLUl:1 a open us exce 11�) �male�ate., In fecunda ab p[almi. exaltatlone �u�all� natur� , ·,be : �ld eft �omo. In pri- m� parte prIn;o, com�endat t�um a potentIa, ibi : Do- mme. Secundo a largltate , ¡Iii: Dominus nofter. Ter- tio ,ab excelle?t�a c,ogni�ionis eius,' .ibi.: �m admi- rabIle. OE.arto, a ,dI1atatl�ne cognItl011ls , .bt: In vni� ue�fa �erra. �mto oilendlt caufam excel1enti�, & dila- t�tloms & cognitionis eÍus ,fcilicet Afcenfi(?!1em Dom�- m) ibi : 9E.on�am eleuata eft. Sexto oftendit per quos �aé1:a eft dIlatatIo , quoniam per fimplices , & idiotas, fbi: Ex or.e infantium ,&c. Septimo & oétauo loco oftendit duo qua: ieCuta fU,nc ,{ciJicer confufib Iudxo- rum" ,-b¡ : V t defiruas , &é. Et conuer{io Gentium� & qU,orundam Iuda:orum , in qui bus confiituta ell:' Ecclefta, ,bi : �oni�m vid�bo ,) &c. dicit ergo: DOlnme , &c. O Domme ommum per potemiam , & ,re�tionem) [upple qui es I) Dominu� nofter � J ptr ·cul- cum" al. t Ioret Myfl �a debe� morel br)llol .Útl] notttl ':JIM.l Pfalmus Myflic. tum '& recreation em. a Quam admirabile eíl no men tuum J fupple in in !1nitum_.b In vniuería terra] non in Iu dza tanrum,1ieut dicebat Iudzus. teronymes aurern fie le git: Nomen tuu� eft adrnirabile.proprium nornen.Vnde lfú. 9. b. VOCé:! bitur nomen ems admirabile , coníiliarius, &c.Et illud admirabi le repete:Qyam admi rabile eft in vniuerfa tena , quaíi dicar in inpnitum. Dicit etiam 1(!1¡onymus, quod vbi habernus Domine,He bra-us habet nomen Domini Tetra gram maron.ineffa bile.Et v bi habernusfrominus no íler , Hebrzus ha bet Adonai, , Myíticé.vt fupra diximus.cúrn dicit: n Dotnine, J com mendatur a potentia, & creatiorie omnium, quia Ornni 'patens eft in fe.debcmus ei timorem, quia Creator nofter dt:,debemus ei honorem, Dehis duobus Malach. r , b. Si ego pater fum, v bi honor meus , & fi Dominus ego fum, v Di umor me us ? ije bene ei debernus honorem , in quan tum creator.quia in creatione hominem honorauit in tri bus. In eo quód eum fecit cum dehberatione. Vnde dicit: Faciamus hominem.non íicur alias creaturas. Dixit,& fa éta Iirnr.Secundó.in eo qu.ad eum fecit ad imaginem,& íi- . militudinem Dei. Tertió in eo quod eum przpofiut omni bus creaturis.Vnde dicitur Genef.I.d. Faeiamus hominem ad imaginem,& fimilirudinem noftram, & prxfi,t pifeibus maris,& volatiIibus c�li,& befiüs vniuer[a: terra', omni- I sue reptili quod monetur in terra. TiIilorem autem ei de...; bemus inquaaturn efi omnipotens , fieut dicit Dominus Matt olo.d. Eum timew,qui potefi animam & corpus per dere in gehenham. o Dominus nofier:J In hoc, vt taaum efi,eomtnendatur a Iargitate, qua: maxime apparuit in recreatione, vbi veré Dominus omnium nofter fuit.I(a.')., b. Filius datus eft no bis. IIM.n.3' b� Sic Deus dilexit Mundum;, vt F�ium fu�� vnigenitum daret.I;t in hoc verbo notatui' _1argltas Del ill quatuor.Primo,quiadicit Deus Pfal.)! .�l �Oll?rum n? ilrorum ITon eget.Iob 3) .b. Si pecéauens,qUld el nOCeblS? Porro [¡ iuite egeris,quid ei donabis? S�cu�do, quia dicit Mundumj qui irtdignus eft.Matt;��g:Ql:F faclt Sol�� fuul? oriri [urer bonos,& m�os.Tertlo,1l1 h?c quod dICIt, Vill genitum.Rom .8.f.Qul etl�m propno fi110 non pepereit/ed pro nobis omnibus tradidlt ilIum , quomodo non etlam cum ilIo omnia nobis donauit 2 Quarto, q nia diGit daret, non'venderet , vd accommoaaret ? lob 28. b. Nefeit . homo pretiúm eias , nee inuenitur in terra fuauiter vi uentíum. a Qt�am admirabile eft nomen tuum.J Nomen Domini� filius Patris dt.¡;fa •. �o.f.Eece nomen Dommi venit de 10n ginquo.ltem poteftas.1ow.5.f.opera Clua: ego facio in no..: mine Patris mei, tefiirnonium perhjbent de me. Item, 'fa'" rna, C{�r.t. 1. a. Oleum effufum , nomen t!!lum ; Admira..: bile eft notl1en , Filius propter humilítatcln. j h,lip.- 2. a. Exinaniuit [emetip[uID, form2l11 ierui a.ccipiens. Vnde loquebantur Moyfes, & Elias tanquam admi r:l11tes de excefih eius , queiu completurus erat in le..: rufaleIh,Ltlc.9.d. Admirabile eft nomen: potefia�,propter operum magnitudineI11 , multit ¡din� , pulchritudinem. P(alm.Mirabilia opera ma. Admirabile eit nomen, fama� propter dilatationem. Pfalm. 28. In" omnem terram exiuit [onus eoruni. b In vniuerfa terra.] Efitena viuorum, fcilie�t , ecelum. pr�/m. I41. Portio mea fit in terra viuentium. Et Job I5. c dicitur de bOllis. Quibus foEs data eft terra. Et de malo ll¡bdicur : Non mittet in terra radicem(uam. Et eH terra morruorum,fciJieet, Infernus. lob 10. d. Terram tenebro farn,& opert�m morti� ealtgme, ten'am miihi:r, & tene brarum,&c. EH terra. moriei1tium" & vinentium, fcilieefj Mundu:" jite. In omnibus his efi nomen Domim admira blle, quia in ��10) i,ect\n�úm iH�d �r.!· _[ex�gdim�)tertio, a. '9.:.11S efi lfte qUI venlt d� Edom trnths veftibus de Bofra .; Eft & admirabile 111 Jnfcrno , feeundum iHud, ¡:'(If,ln,. 23. OE_is eff iHe Rex gloria: ? _ Et efi admirlbile in' Mundo. Matth. feptimo do. Admlrabantur tt�rb� fuper doétrilla eius, Et MI�·r(. 6. a. Adrmrabantúr 111 doth-ina eins,dicentes:Vhde huie hxc omma} Et qux efi fapientia qu:r data eft illi,& virtUtes tales qua' pel' manus eius effi- ciuntur,&e. , , In terra viuorum, efi fumma felICitas. In terra lUortllorum,ftúnma illtelicitas .. ql1am ti admirabile eft no men tuum in b vniuerfa terra, �oniam e eleuara eft d rna gnificenria tua íuper e eccles. Ex fore infantium & laéten num g perfeciíii Iaúdern pro pter h inimicos ruos.vt i de fintas ínimicú & t k.. vltorern al. i' defen farem. �are Deo aebe'amus ti I morem ,-tY hmorem; r¿rgit/l;s Dei nottitur in �tM(Íi{)r. De t;;plic; te"IJ�. VII In terra morientium, & viuerrti iín, proíperitas , 1& ad ueríiras. e Quoniam eleuata eíi.] Continuario.Admirabile efi,&e, Et ecce in quo.pracipué.ícilicet.in Afceníione. -d Magnificentia tua. J O Pater, id eft, Filius tuus per quem mag��atus es , &_ quem ��gnificafu. laenn. :3. d. Nunc clarificatus efi filius horninis , & Deus clarifi catus eft in eo. Et ita per hoc quod dicit , rnagnificen tia, notatur in Chriílo vtraque natura. Notar enim aétionem , & pafiionem feeundum quod homo maf,)ni fieatus , & clarificatus ,efi el Patre , íecundúm qkod Deus clarificauit , & magnificauit Patrern. Hac magni ficentia eleuata eft in AIeenfione , Iecundúm illud Abac.uc. 3. c. Sol & Luna fteterunt, &c. Aha luere : ste uarus eft Sol.id eft, Chrillm,& Luna, id eft Ecclefia,l1etie in ordine íuo. e Super c�los ad �iteram. V el fuper coelos " id efi , Apo'" itolos,& vires ípirituales.qui dicuntur cceli rnulns ratio nibus. rQlia funt alri, l'hi¿ip�3 .d. Noíira connería tÍo in coelís eíl. lob r.c. Sufpendíum ele git anima mea, �e. Quia.íernper voluuntur,& nunquam retro cedunt. ¡-h,l'p·3. c. l-oílerioriun otrlirus, ad anteriora me extendo,E.z.ech.¡.d.Ani...: A pofl oli ma�a ibant.S; �on reuertebantur.Eeon- & viri fpi- �rano mali factI runt retroríum , & non . 1 I in ante.Ierem.7.e. :l.tua es ,�alicet moueantUl',nunquam tamen laf- dicuntur -< Jantur. Z{II..40.g. Current & non labora .. cadi. bum,ambulabunt & non deficient- � Q!lia mouentur ordinate.!.cor.14.g.0mnia nonefte , & lecundum ordinem fiant. lob 38� d. Nunquid nofti orrunem c�liJ &c. Q..uia ab eis de[cenrut pluuia doétrina:. J{tI; : 4). b. Rorate��li defuper.DeUt.u.b.Ne I claudat Domll1us ccelum,& pluUl<e nOlÍ • \.. defecmdant.Vel fuper crelos,�d eft,fuper .orones rationales creaturas, Angelicas, fcilieet, &'huma-' nas;! .Pet.4.d.Prodeétus in C�IUlll iübieél:is [¡bi Angelis,& J?otefiatibus, & Virtutibj.ls. Vel [uper c�los.) id eH,. Scri� pturas , quia excerut eloquia omnium Scripturarum quz dicuntur c�li; quia celant diuina feereta, & quando que reue1ant.lfa.34.a.Complicabuntur [¡cut liber cedi. t Exore infantium,&e.J Hoc adhteram faétum efi,quan ..do pueri Hebr:rorum cum ramis palman.:m obuiam Chiifio venerunt, cantantes: Benediétus qui venit in no mine Domini, .Matt.2I. b. Vnde Dominus contra ludxos murmurantes propoftJit hune ver:fum, dicens: Num 1egi lEs, quia ex ore infantium , & laétentiu,m perfeciili lau ... dem,propterinimicos tuos confundendos. Vnde dixit cis LUO.I9.t:Si hi tacuerint,lapides clamabunt. i Vt defiruas inimicum.J Ph�Tii�um, Iud:rum. k Et vltorem ] _id eft,�mulatorem legi£ Mofaica:. Gill.! .c. Abundantius a:mulator erifiens paternatum mearum tra ... ditionum. Vnde alia literahabet�defenforem. Myíhee. j Ex ore infantium, & laétentium, ] id efi flID plicium,qui fugunt ducr-vbera, qua: funt duo Teftamenta: de qui bus Cant.6.b. Duo vbera ma, [¡cut duo hinnuli ge- mellicapre�.· . . - . g PerfeGifii laudem, J Id eft, perflcles. Hoc lIDpletum fuit , quando Apofiolos vi:-o,s úmplices �ifit,�ominus pra:rucare:& implemr qllondie, qUIa tales lImpllces eo.!l- uertunt animas ad:pe��. I. LOr.inth. f. C. P1aclpt Deo per ílultitiam prxdieatioms faluos faeere cn�dentes. Ifa. 32. a. Cor ftultorum Íntelligecfciemiam , & lingua balboTum velociter loquetur , & plám�. h Propter inimicos tuos J wnuertendos quofdam,& quofdam confundehdos.. Ini miei Domini,frll1t iuperbi. P (al.· 73. Superbia eorum qui te oderunt a{cendit[emper. Ipfi enim Deiglo lam, de oua I{a. 48. b. Gloriam meam alteri non dabo : vollll1t aufe�Te iUi. lob 1). e. Tetendit aduersus Deum manum {u:!m, & eontra Omnipotentem roboratus efi : Cueurrit aduersus Deum ereéto Gollo. Item inimici Dei funt, Mundi �mato_' res,de-quibus dicit j/il.C. 4. a. Qgicungue voluerit amiGus efTe huius Mundi,inimicus Dei conftituitur. . i Vt deihuas initnieum & vltorem J id efi , AnticÍlri {tum, qui antonomaftiee dicetur initniGUS Dei, & pro pter [uperbiam , de qua 'z.. Tbrj[. 2. a. Q,gi aduer1atur & �xtoUit�lr [up�'a omue quod, dlcitur Deus , aut quod Golltui' , Ita vt m Templo Del fedeat ofiendens fe tau ... quam fit Deus.Et pmpter amorem.Mllndi,quem ip.e rna xime habebit.Vltar auté dicitur Antichriftus,quia propter peccata hQminum,i.exigentibus peceatis veniet. J.b 34. do" e -4 Regna. Píalmus Regnare facit hominem hypocritam propterpec�ata 1'0- h puh.propter, erao dicit �nel� gener�lem,& pro.pmqu�n�) Matt ,2...C. ...... 1 :-:, V 1 vt deílruas dicit fincm peclatem, ce rernotum. e, mi- micum , appellat Anticbnfhp.? ' & cómplices eius ) vlto. rem vero dicit Herodem , qUi pueros interfecir. a Q.uo-- niarn videbo ] Conti- nuatio. Dico , perfe- a �ol1iam videbo h coelcs cillilaudem, & veré rues e opera digitornm tuo-" perficierur , QEoniam rum: d lunam , & e Ilellas videbo , intelleétu fi- .l. t quas- dei , dicit Dat�d in t qu<c f tu fl1ndafti.g OE:id Prophetx períona , eft h01110 quod h memor es vel in perfona ele- eius ) aut filius i hominis dorum. I� 'fi b Coelos tuos , ] id quoniam I'-. VI Itas emu? e{l: Apofiolos, de qui- .¡ Minuiíli eum 'IfJ. paulo n bus lob 1.6. d. Spiritus minus ab Angelis, o glo Domini ornauit coe- ria & honore p corona los, fcilieet ,irí die Ili eum ) & q conílitui- Pentecoftes. - Ccelos , ruco, qui íiint. fil r íuper opera manuum, t: Opera digi to rum , . tuoniml �d. etl , totius Trinit.atis. I(a. 40. c. Q:__u append it tribus dlgms molem terrz , Id efi , opere Tnnicaris Iiabi liuit, Et 1Í¡;nanter dicit Apoílolos , non Iolum opera Dei, velopera rnar:-uum Dei) led digitorum. ?unt enim ope!a Del communia , omnes creature , de quibus folum dixit, & facta fi�1t. Opera ver� malluum ems quaii fpecialia funt h9m1l1e� & Angell. Opera autem dlgltorum eius _ quali1ingulana, & diicreta, {unt Apoftoh, m quibus fuit m,axim� gratia_,& dieeretionis diftributio.Per digitos enim dlfcretlO deiignatur. - d l:una�] i� eft , Eccleiiam vniuer{alem, qu:r a Sole' Chruto I,llummat�r. e Et. {l:ellas ] id eft, fingulas Ecc!eiias, vel q_uaí1�bet fidelium ammas. f �a: tu fundaíE. J Et hoc fupra te Ipeum, quia,iieurdiótur 1. Cor.3. c. nemo potell: aliud fUl'l:damentum ponere prxter id quod poiitum eft , Chnftus. Iefus. Ipfe enim eft fundamentum fun...; damentorurn , id- eft , Apoftolorum ; qui etiam dicun tUl' fundamenta, Eccl.26.d. Fundamenta xterna fuper pe ... tram [olIdam,id efi, [uper Chrillum fundamel1tum. t My(1. . Myftice. a �olli�m videbo.] .Co=li dicunturviri {pi Nota de quin� nt�ales, vtIllpra dH2um �(l:, qill: �unt opera digitorUI�l que dil1;t;s Del .. Deus enu.ñ �abet qumque dlgltos, per quos faClt �ei ) ;u�fa- horrun€sco=lo�, Id efi,co=le1te�. Primus eH pollex , q� Clunl hr-mi- habet duos .amcul<>s , fiue dua� l':lntturas,per quod iigm .. nes crelsnes. iicatur fortitudo, qua: confiíht In duobus , [cilieet, pa� -tientia aduerforum ,& conUanti agO'reffione arduorum. Seeundus eft index, qui habet tres �rticulos , per quem prudentia defigüatur, qua: confifiit in tribus, [cilieet , in memoria pra:tentorurri , & in circumfpeaione prxfen tium, & in prouidentia futurorum. Apoc. 4. c. Animalia in circuitu, & intus plena eram oculis.Tertius eft medius, habens tres artieulos) per quemdeiignatur iufiitia, qua: conrifiit in tribus, iI) obedientia prxlatorum, in [ubfidio' f'arium , in cafiigatione inferiorum. �artus eft medicus babens tres iunduras, per quem iigmácatur temperan tia, qu:r 'qmii{bt in tribus, icilicet, in fobrietate viCtus, & habitus, & in continentia affeétus, & in modeftia in c�LTus, & guftus: �úntus .e.fi auricuÍaris. , habens. tres ar tIculos, & figmllcarhurlllhtatem , qua: coniiftit in tribus, [cilicet , in Intell�1u, in affettu, in exteriori conuerfa ribne. Hic digitus-humilitatis dicltur auricularis',' qllia & aperit intelleélum. 1 YDuerb. I I. a. Vbi humilitas ,ibl & fa pientia. Et quia aperit aures Dei J vt nos exaudiat. ECL tef. 3.5' .e. Oratio humiliantis fe, nubes penetrabit. Horum quinque 9igitorum runt opera co=li J id eft, viri fpiritua Jes. g Q!!.ldefthomo, &c. Secunda pars, in qua agit de li- ' beratione generis hum ani , & ex.altatÍone humana: natu ra:. V,t au�em gl:atior.appar�a.t liberatio , pri�o �ílen�t mlfenam liberatl , qUla vt diCIt Gregor. tunc mlfeneordi:r Dei in no bis mult:r oftenduntur, el� m no rha: miferix ad Plemoriam reuocantur. Et ideo oftendens hominis mi[e� riam,dicit:�id en homo,fcilicet,peccator.Defpeétiue & .cu1!1 graUl, �ccentu, won�nciandum eft, quaft dicat, vile qUld. dr., Sl� qua:nt adl111rando, & pofiea fubdit caufam admiratlollls. b Q!!od ] tu, fcilicet, memor es eÍus, mife ..xendo:i Aut filius hominis,Jid efi,qui innouatvitam fuam, -depoÜta vetu[fate.��d efi,repete. Dillinguit inter homi nem, & filIUm homllUs. Nam non omnis homo eft filius hominis, cum omnís filius hommis iit homo. Adam nam ql�eAe{l:. hom?)!ed non eit filius hominis.Nomine ergo ho nlIm� �nteH. Itnr qmcunque P?rtans imaginem veteris h�mlms, (c�I.A:d�, de quo gratIa pariente nafcitur nO�lllS fi¡ms homlJUs portall� lmagmem .c<X'lellis hominis. Q!!id v 1 I. eí] homo, in quam. I: �oniam viíitas eum. ] Non íolum Aliter. memor es cius, vt abfentis & procul pofiti,fed viíitas eum, vr prafentern, qui prope eft per vita: rnunditiam. Et ideo viíiras eum.i.Iumine vultus tui illuftras.Vel.per hominem mtelligitur generaliter quilibet homo.per filium horninis, Chriítús.Vt dicatur:Quid eíl homo quihbet.quám mifcr, & vilis. �9d memor es eius: hoc non muratur, aut filius horninis,rd eft, virginis.fcil.ChriílustOjnd eíl.repere.id eft, quantus. Et eft cum maximo pondere pronunciandum. �oniam viíitas cum.hominem. Et hoc per eum.ícilicer, qualldo Verbum caro fa�1ul11 eft. (Fragilis. Moral. g �id ef] Mo,·al. I Brcuis vira. hornó.] id �1� , cum • I Putndus. fit tam fragIhs. Gen. 'lb!ld I F�tld�s. 6:a. N,o� permane- eft ho- -< Imbecillis ad refurgendum. blt:Ípmtus meus in 1 Val1�s. horrune , quia car.o mo. I V:1l1l0r. eíl.Iremtam breuis I VaniíIimus. . . virz. Iac.4.d. QEid lSenms Diaboh. eft vita veílra> va- 1'01' eft ad modicum parens. l'fa�.36. Tanquam olera her barum cito decident. Item putridus per internarn corm ptionem.Iob 25.b.Homo putredo,& filius horninis vermis. Item foeridcs per pe.ccatum. loan. I I .c.9.!_!atriduanus enim eíl.iam foeret.ltemimbecillis eítad refurgendum.l'{al.77. Spiritus vadens, & �on rediens. It.em. vanus in opere. Va..;. mor m fermone.Vaniílimus in eogltanone.Pfat·38.Vniuer fa vaniras omnis homo ,:iu�ns�:",Ite!11 íeruus Diaboli per peccatutIl. I ero ].6. C. Senuetls dll� alietllS, qUl non d.abunt vobis requiem die ac notte. loan.S.e. Dmnis qui facit pec catum,[eruus ei1 peccati.h Q,gocimemor es eius. ] Filium incarnando , quía ante Incarnationem videbatur oblitus JlOminis. Vnde in perfona antlquorum Patrum diciturin P¡:12.Vfq�leqU(? Domine .obliui1c�ris I?e in fincm, v[que qu,o allertls faClem tuam,td eft,fillUtn a me?Et in alio loco ! f. I ° 5 .Memento noftri Domine in beneplacito populi tui, Id eft, in filio, &e. Qyare autem oblitils effet, determinat Jfa:33 .b.Dinipata:_ ftmt vix,ceLTauit tral1iie�s per fenritam, J.�ntum faétum eH paétum.Et ex hoc [eqllltur;proiecit cÍ- u:tates�non reputauit h�mine�. i A�t filiu� homÍtlis, quo- . . . main vlftaseum.}Dommus vlht:aUlt nos 111 Incarnatione, De vifitAttÓ""t Vt medieus a:grotum.<l!!od fignificatum [uit.Gen.37.C vbi ne Dei qu4-'_ Jacob miiit filium fuum Iofeph de Hebron in Sichem ,vt Jruplici .. viiitaret fratres fuos,& inuenit eos in Dothaim.Per Iacob intelligitur Déus Pater:per lofeph Filius,quem miíit Deus Pater de Hebron j quod interpretatur vifio [empiterna, in Sichem,quod inter2retatur humerus,vt,fciLvifitando fra- tres iu?s j labores ruilineret : & in�enit eos in Dotkaimj , quod .1l1terpreta�ur Jefeélus,& fignifica� .Mu�dum,in qu� Donunlls vlÍitaUlt: fratres fuos, Lue. r.g. V ifitaUlt nos'oriens ex alto. Item pomim�s in pra:[enti viiitat per gratix infu fonem, vt �mlCu.s a�U1cllm. Apoe.] .d. Ego tto ad oftium,& pulfo,fi qUlS audient vocem �nea�, & aperuerit i�,nuam, 1l1tra�0 ad.illum,.&eo=nabo cum ilIo., &ipfe mecum. 'Et h<fC vifitano ftgnificata e{l: EXO.3 .C.Vbl prxcepit Dominus Moyli)vt f�atres {u�s viiit.aretin,h:grpto. PraL. 1°5. Vifita nos Deus 111 falutan tuo, Id e{l:·, m fIlIo. Item vifitabit nos in morte, vt Doaor. pral.8S. Vifitabo in viraa iniquitates eorú.ltem viMabit nos111 iudicio?vtiudex,s�ph.l.e. Seru �abor !erufalem in Incernis,& vifitab6 ftlperviros defixos· In fXClbus [uis. In his ergo [upradiéhs manifefte o{l:el1dl .... tu�' .benignitas pei �rg� n?s.Po!�ea áutem [equitur de hu mIlitate C,hn{l:I.l MmUlRI eumJld eft,filium horninis fcil. Chüftum,id cft,paffibilem,& mortalem feemi : Et i� hoc min�r fuit Angelis , non tamen fimpliciter minor: V nde fubdlt:m Paul?.minus abAngelis, J id eíl, valde parum. Quolllam humllltatern PaíIioms fecura eft o-Ioria Refurre'" ttionis.V nde iiIbdit. n Gloria, llnmortaJita�is. � Et honoreJ[e.dendi �d dexteram Patris. p Coronafu eú] Different;" Id eft, ChriRum. Et eft differentia inter O'loriam & hono- inm gloriam rem,quia gloria eRin fead alios: Hono�in fe ab aliis. Per Ó' honorcm. coro�lafii notamr, quod :Eterna eft gloria, & honor. Vel,- Glona & honore coronafii eum, id efi, vniuerfalis Eccle- fIa,quxeft quafi corona Domini: lob 27. d. Ctlm federem quaii Rex circunftanre exercitu,ecce corona.I(a.49.e.Viuit Do:nillUS, quia his omnibus velut ornamento veftieris. Vn�uer[aJis enim Ecc1el1a corona eft continens quatuor lapldes pretiofos, quiQus munitur & Jefenditur & deco ra�ur. Primum lapidem habet Ecclefia in anteriori parte, fCl�.Reges,& Principes,qui defendunt eam abinimicis vi fib�l�us.SeCllndum in pofteriori parte,fcil. Sacerdqtes,& !ell,g!-o[?s,qui orationibus ftIis derendunt eam ab inimicis Inu}.hblbbus. Tertium a dextris, fcil. pra:dicatores, & do- étores,q ui defendunt eam ab h:rreticis,&erroribus.�ar- tum) oí finifuis) agricol'\s � Yinitores�<lu,i defendllnt earn ab Ecclepa en eororul. habens in fe quatuDr lap;des. Pr"di di,u lies I {uat) .I 'fl 7enS uor Pfalmus I X. abefurie, & fame. Vnde FrAim. 2.0. Pofuilli in capite eius coronam de lapide pretiofo. q Et conflituifh eum ] id eft, aoternaliter ftatuiill.,. Super opera rnanuum tuarum , ] id ' eft,fuper omnes creaturas, Colo[.r.b. Primogenitus ornnis crearurz. Nota quod tria datafunt homini. Primo, Deus creauir hominem ad imaginem, & Iimilirudinem fuam. � Onfitebor,&c.Titulus: Infinem pro occultis filij, .AlJeg01'� Secundó.benedixit ei.Tertio.dedit ei prcrelfe ceteris crea- � Píalrnus Dauid. Supra egit Propheta de conílitu- turis, Similiter Chriílo hornini primó data eft humíliarío, none Bccleíiz , hie asir de rev-imine eiufdem oc-, -quor notatur per,Minuiili.Secundo,benediétio,qu:r nota- " � culta fapientja Dei tur per.Cororiafli.Tertió.darum eft ei preeffe.qúod nota- eft nomen tuíi in vniuerfa terra. faéto:propter hoc tur per,Conilituifti,&c. intirularur de oc- a Omniafubieciili,&c.] 'ruatum. a Omnia fubiecifti In jinem pro occnltis jilij ,Pfal- cultis filij. Et eft Contrarium videtur fu- Cub pedibus eius, b oues, & mus Dauid. 'I X. Ienlirs rituli talis: pra :Minuiili,&e.SoIut. e boues d vniuerfas, e iníii- Píalmus ifie diri- Bore duo dicunrur fe- rt gens 1105 in fin em cundum diuerfas natu- per & pecora campi. ¡Vo.. Onfirebor k: tibi I Do- Chriílurn, eft Da- ras,quia fecundúmcor- lucres coeli, & g pi [ces rna- \ mine in m toro corde uid Prophetz fcri- rupnonern minor £Utt rís.qui 11 perambulant íemi- meo.narrabo n omnia mirabilia ptus pro occul- Angelis, íecundúm fpi- ras maris. i Domine Dcmi, tua, tis filij , id eí] pro rirum non. Item iftud occulto aduentu viderur fuperfluú quod nus noíler quam admirabile Chriíli in carnern , qui occulratus fuit Iudzis caxaris , & dicit: Omnia fubiecifh: profuit Gentibus: Roman. lI.C. Czciras ex partecontigit cum fupra dixerit : Confliruiflí eum fuper opera mánuum in Iírael, vt plenitude Gentium intraret : Et pro occulto � tuarum. Idem enim videtur efle. Solutio. Licét idem fit in eius iudicio,quod incipit el domo Domini.r .P;tr ,4.d. Quo fubieéto,diu�rfum �amen eítin ratione.,Primu,� enimdi- [c,ilicet in prxfenti purgat bonos,&.iuftos,conuertlt pQ.- \ citur íecundúm �atlonem ,fuperpofI.,tlol11s.Bene erg? dicin D:ltentes, excecat reprobos conremptores. Et dicit,occul- _ ,�;d ¡nI pe- Omnia íubieciíiifitb pedibus ems. Pes dexter Chriíli , ell: , tis.ad differentiam manifeílorum. Eritenim adhuc mani-- M :ttl:.I6.d� ¿es Chritii, diuinitas , finifter , humanitas .. Sub his enim funt ... oml}ia.---- ---- fefius aduentus if!- Maieftate , &, manifeflum Iud�ciu�, V nde If.lo9.Done� p<?nam lmmlc�s tuos �cabellu pedum -quando reddet vmcuique íecundúm mer�ta. Sed hie agtt alorum. QEod ernm infirrnum eílin Chriíto , etf'mams Prophera.non de manifeflis.íed de occultis, vrdiétum en, ,omni creaniiasfecundúm iUud r. Cor. I .d. Q!!od jh�rmum qu:r funt materia huius P (¿¡lmi principal�ter , jnquantum eft Del.f<;>rtlUs eft hommIbus.Poftquam dlXlt:Ofnma fub- aduentus Chriili hun1ilis eft contra Antlchnflum, & ill- iecii1i,fubdiuidit.b Oues,] id eft fimplices.lo¿¡nn.lo.c.Ego quantum oecultum Dei iudicium, eaqu:r fiunt in Mundo fum Paftor bonus,& �ogno[co ou�s meas, & cognpfcunr di[ponit, & regit. V rrde intentio eius eft, !pone_re vt ��)ll me meor. Et PetrodI¢!:umeft,loan.'Vlt.Pafce oues meas. e credamus Mundum rerri caiu, vel fato, fed mdIclo Del�U- Et bouet, ] fcil.Prorlatos,& Prordicatores in agro Domini fto.Modus talis eft, ql�a quinque funt partitiones. In pri- Partitiil 'laboran,tes ',& tritur�ntt:s. De �u�bus dicitur DlUler',2) .a� rna Prop�eta l�tus de eo quod aduentn Chrifh deftruitur 'JÍllm;. Non alhgabls os bOUIS trlturantls In area fruges tuas,ld ea culturaDlaboli, laudat Dominum. In fecunda fideles vo- grana el paleis diuidentis,fcil.bonos amalfs.Il1ealligat,qui cat ad collaudandum , ,b1 : Piállite Domino ,&c. In tertia if!1'pedit P�ordicator7s !le pr��cent, &_ qui falf�� crimen fine� ma�O!'um ventur{lm peccatoriblls,cun� Antichriflo • ,els Imp<>:fl1t� vel qUl elS vlc1Ul neceifana �onm�lftrat. In prxdiclt,J�i:Conuertentur peccatores.�art�,mal-a t�m- quo feniu vldetur Apoftolus hane auétontatem Inducere, pore Antlchrifti futura pertraéht, ¡bi: V e qUId DOlrune-. l. Cor. 9¡,b. _Pr_:rdicatores au�em, dicunt�r boues p:op�er Q!into, ' orat iudicium maturari , vt mala Sanéto- quatuor: Pnmo propte� rununat1<?nem, Id efi: meilita�lO- rum fimant.ur,; ibi : Exurge D�r�:llne. Propheta e�g? l��s heft\ Scnpturarum. Letm.II.d;Ammal quod non rummat dedefiru&one cultus Diaboh m aduentu Chrlfh dicIt: imm4ndum eH. Propter hoc pr:rceptum 'eft Exod. 2; . b. k Confitebor tibi,] id efi, laudabo te. L Domine: ] Ecce quod veétes femper eiTent jn anilulis ad portandam Art confitetur potentiam. Et in fequenti ferie oftendir quod cam. Secunda, propter vngulor fciffionem, id eft, difcre- pelfeae laudabit,dicells. m In toto corde meo.] Et quod tionem iti agendis & difcernendis.Eztch.r .b. Planta pedis vniuerfaliter. rJ Narrabo omnia mirabilia tua. ] Et quod corum, vt plama vituIi. Tertia, p-ropter inceifus maturi- hilariter, ¡bi: Lortabor. £t vehementer, ¡hi: Et exult:rbo tatem. Oríg.Virtus lenta, vitium impetuofiu�. ?t fuper il- in t�. Et opere, i�i: Pfal!am. Poftea ofiendit qU? �ne �au- lum lo<;:um Matth.26.g.Summus Sacerdos fCldltveftlmen- dablt, ¡hi: NomImtuo,ldefi, ad honorem nOillillls tUl. Et ta fua, dicit Aug. Exterior motns ind�cat , quod incerius quare,.bi : Alcjffime. Propter hoc ergo dicit: Confitebof" nulla ft�bilitate fubfiftat. Ql:arto, propter multi lal?oris 'id eft tec� fat�bor, quia quod hor:no confiteatLl:� , hoc tolerauonem,Iob ) .b.Homo natus ad laborem. d VnlUer- habetur a Doromo. Vel confitebor, la ell, �um aius fate- ' las",] hoc dicit in f�minino, ve noretur frecunditas.Vnde bor, fcilicet confefIione laudis , & peccati. Et hoc: Tibi Greg.iic exponit:dicendo,boues,notatur fortitudo laboris, Domine in toto eorde meo , non in parte, vt ine de quo ftlbiunerendo, vniuerfas, frecunditas prolis. e Infuper , & dicitur P [¡¡lmo 48. Confitebirur tibi, cum benefeceris ei. pecoraocampi, ] in[llper, ad notandam diueriitatem inter Et poft confeffionem, Narrabo aliis, omnia mirabiIia tua. bonos,de quibus prordixit,& damnandos, de quibus fub- �aii, confitebor intra: Narrabo extra, 0I?nÍl mrrab�ia iungie': Et pecor� campi, id eft, lux,u�io[os vagantes per tu�. Sed hoc vide�ur, f�lfum,eo quodruir_ab1�a fua fint m- .l.t lu:xurlor. campos i licentla? Vnde Cam oceldit Abel ID campo, nmta, llcut fupradlcltur: Q£am, admirab_ile eft n?mt:lI Gen .4.b. f Volucres creh,id eft ülperbos. In perfona quo- tuum! Vbi dicie. 01(1(. quod infimte. Sol�tl?, D�Clt �l� rum dicitur Ifa.14.d, Afcendamincrelum, &c. gEt piices omnia pro,genwbusfingulorum. Et fupradlXlc" illnmte maris, J id eH curio[os, &cupidos huius mundi. h QlJ.i pto iingulls generum. perambulantiemitas m�ris ,] etiam ad literam. Vel my- '. , , ,_A Lxtabor,'� exulta��.] ihee, quia femper iill1t in amaritudine. Ecce hic comme- M�rahter.k C;on�tebo�,&c.J Hoc debet dlce�e qUlhbec MDrIlI. .' l110rantur il1a tria vitia.r .Io.2..c.Omne quod eft in Mundo$ .fidells , & pr:rcipue Pr:rdicator. Etnotantur hlC qu�tuor �a!�or 1U" aut eft c0!1cupi�Cen,tia carnis , aut c0l!.cupiiCentia oculo - neceifaria .Pr:rdicatori, fcilicet quod �t .mundus a pec�a-: ce_f{¡¡h¿¡, pV:", I • rum)�lit !uperbla vI�:r.Et n�ta qu<?d CU� numerat, malos, to.yndedlc!t:<;::onfitebor peccatwn tl�l. Pfal.)o.Q.�a Clbl á:�ators no , dicit eorum loc�, fClI.campI, �relt, mal"lS. H:rc enlm fUI?t foh p��caUl. m In toto corde me,?,] Hic notatur, quod ex tamur .. tria e1ementa , 111 quibus habItant D:rmones , & non m contntlone prxcedente debet eXlre confeffio , quafi non igne:, quia non �n lu�ido.CamP':ls,latit�do, volupt�t�m,i�i folut:n in ore, fed i� c�r4e, �c�licet dolente 4e p�ccato. �t habItant lllxunofi. Ccdum,altltudo dlgmtatum,Ibl habl- hoc m toto,non dumdio;loeles 2.c.ConuertlIrum ad mem tant iltpeI:bi;-Mare,amaritlldo di�i�iarulll,i�i habitant aua'"' to�o corde �eftro,.&c.SecundU.m eft of_?cij ex-e�u�io,�uo"d .'-l:Í.BOllQTUm autem locum non dlclt,eo' q���nondum de..;; fcll. congrue [eqUltur pofl: confeili_one.Vnde dim pflmo: . te�minatus eft nobis.Vt, autem ?�endat �ltlU�, � �neI!t Confitebor,& pofi::Narra�o, prxdic�n4o.V nde infra::�t ad Deum referendum, In fine diCIt qUO,d In prlI?clP.lO dl- e�altas me de portls mort!s� ve annunClem o�es lauda...: xerat. i Doinine Dominus nofter quam admlrabile eft tIones tuas,& cxtera,& alIbl P (alm.S7 .Nunqüld narrabat nomen tuUIp in vniuer[a terra. ] Ipfe enim eft principium aliquis in f�p�ltl1ra,id eft,in. pe�c�t? mortali mifericordiá & finis,Apoc.r.b.& �lt.C.EgofuI? AIP?�,&O.mega� Etex tua�l?�,ahbl p(a1.49.PecCa�?ndlXltDeus,�uare tuenar- hoc dicifur Pfalmus ��e penodahs, qUi a q_uo InCCplt, ttr- ras lUfilClam meam, & a�uml� teftamentum m�um per os min at. Ita & nos qm a Deo proceffimus, tI �eceffimus, ad tuUI� ? � I 0(. P9�utum:AhoqUl� non cre�:�r el,; Ecct.22.a. P(alm.102.. eum redeamus,qui eft Alph,a,& Otnega.Pen�dales amem I Mt�Ílca In l�lttU,I� et1:,m l?eccato mortah, lo:portuna.nar- � 105,. Pfalmi, quidam repetunt 111 fine tatum ver!wn ) vtJuc. ratIO. TertlUm <tit deuotlQ, qu� (lo�atur cum [ubdlt. � L�taPor,&" QEidam tantúm partern veríirs : vt , Benedic anima mea Dommo,&c. EXPOSITIO PSALM IX. Prl,dicatDYes d¡,umur bo l4es propter fu¿¡tt4or. ( Pfalrnus. I-X. A a Letabor , & exultabo ; ] quafi cum humilitate fa ciam.Eccl'3 5 .b.In omni daro hilarem fac vultum tuum,& .in exultarioncfaadifica deClmas tuas , Id eft opera tua. b In te,] 'in 'quo eft vera [ztitia. Ph'¡iP:4. a. Gaudete in Do millo.[emper.P!alm.7o. In te cantatio mea femper. cpfal lam:J id eft operabor. d N orninr tllO,] id efi, ti Lztabor & exultabo . n b ad honorem nomnns ' ,.1 . . tui. Vnde Letatic, 3. c. te � e píallarn d 110mlnI [UO przcipirur � vt cauda e altiílime, In f conuerten Domino ?ff�ratur., Id do inimicum g meum h re eft, �nalis mtent�o. � troríum , i inhrrnabunrur & Altlfllme, ] quafi mfte _ " ' piallam nomini tuo, �'pertbu�[.a !ac�e,�ua.t �o quia tu es altiílimus. niam feciíli iudiciú 'In meum Vel, AltilIime , aduer- bialiter. � a Lztabor.Ss exultabo � ] Et hac neceflaria eft, quia qui non arder, non incendit. Vnde petit P["lm.62. in per Iona przdicaroris. Sicut adipe & pinguedine 'replearur anima mea. Et fic labiis exultationis laudabit os meum predicando. 9.!!.artum eft, vt quod ore przdicat ) opere adimpleat.Q!!ia,licut dicit GregorjtM�, Ioqucnris auétoriras perdirur.cum vox opere non iuuatur. Er propter hoc fe qUltur. e Píallam, J non ad vanarn gloriam,fed nomini CUo Altif íime.Sequirur l�titi�,& laudis eaufa. f In eonuertendo,] id eft, dum tu conuertííli. g lnimicul11 meulH,] id eft Diabolum.De quo Matth.13 .d. Inimicus homo hoc fecit. h Retrorfum.] Hoc fecit Dominus in fua Paffione, quia Diabo1t!s qui ante Paffionem prxeedebat quafi dux mor tis, modo eonuerfus eft retrorium , ablata fibi poteftate. Ad quod fignificaladum , Draco in duo bus primis die bus Rogarionum ,pr:;Ecedit Crucem. In tertio autem die quail Chrillo lam palfo,& refilfcitato, pr�cedit Crux, & [efluitur Draco. Et in conuertendo ilium inimicum re trorfüm. ) DNplex mlt- , Infirmabuntur. ] D�mones amilfa manu trahente, GUS D;lIb�lí. faéti manci. Ante enim habebant dnas manus , fcilicet imp ellen tern , & attrahentem jjn Paffiolle autem Domini amiieruntmanum trahentem, & debilior faéta eft manus impellens. K Et peribullt Macie tua, ] id eft propter pr:;Efentiam filij tui.Vd,a faeie,ideil: abanimaduerfione iudicij, lob 13.e.Et tunea facie tua non abfcondar.Vbi dicit Glofanimaduer fione.Vel in bono, fie. i tnfirmabuntur,] íupple peecatores ad malum faeiendum,& fie erunt potentes ad bonum.Eft enim infirmitas auplex, fiellt eonfulio, de qua Ecd.4.c. Eft coofufio addueens peeeatum , & eft confufio addueens _gratiam,& glóriam,2.Cor.l2..d. �um infirmor,tunc potens fum.Et p ft41.15 • Multiplicat:r funt infirmitates eorum , po- fiea aeeelerauerunt: . k Et peribunt ,] id ell: vita. P,ouerb ... u.a. Vert�impios,& non erunt ,fupple impij. Vnde G¿¡lat. 2. d. Viuo ego, iam non ego. Inimleus ergo Domini, id eft peceator , vt fiat a.micus,debet conuertl retrorfUlll a peecato, relinquendo illud.rta.JI.d. Conuertimini ficutin profundum receffera tis Elij Ifrad.Et debet infirmari in deiiderio Mundi)in quo prius fortis fuit;vtfiat fortis in am ore Dei.Ifa. 40. g. �i [perant in Domino,mutabunt fortitudillem.Sie infirmatus erat Beatus Villeentius, quando dicebattyranno. Plus vi debis mepoffe dum torqueor , quam poffis ipfe quitor- , ques.Vnde& poIl:modum coadus fuit tyrannusclamare: Vincimur. Et aebet perire , non folum infirmari, fed & mori, hcut iIIi quiblls dicit Apofiolus Col Jf. 3.a. Mortui efus,& vita vefira abfcondita eft cum Chrifto in Deo. Et hoc fiet ; A facie tua,id eft pro facie tua,id eft pro faeie,id dlcognitione tua,fecundum quoddicitur I{a.26.d.Afacie tuaeoncepimus , & q�afi parturiuimus. fp!rirum falllds. pfil.lm.79. Often de fam.m tuam, & faIUl enmus. l �o niam fecifuiudiciummeum.] Continuatio.Dixi, In con uertendo,&c.Et hoc patet, Q!:oniam fecilli iudicium,quo Chr.illus iudicatus eft a Pilato, elfe m Meum, ] id eft mihi vtile. Ira.. 5'3. b. Liuore eius fanati fi..lmus. Et Prouerbio r.um 20. d. LiuQr vulneris abfterget mala. n Et : ] edam feeifri. ) � Caufam,] .quam chriftris egit contra impios,& Diabo .. lum,efle meam, id eftmihi vtileín, non Chrifio, quia bo tlorumnofirorum non eget.Sie naut:r dicunt bonum ven tumeffe fuum, quia eft eisvtiIis. Ifiam eaufam Chriftus a.d�o�atus nofter fufcepit pro nobis agendam. Diabolus el11�habebat caufam contra hominem,imo tenebat eum FaptiuUlll,� allegabat l�ngam pr�fCriptionem,& chiro grapbum decretúlatum a Domino � [cil �cun'l ue die comederis, rnorre morieris, GI1'-2,. c. Et in hot caíii com- IfIl.38.. pulfus eft homo clamare ad Dominum : Domine vim pa: tior,refponde pro rne.Vnde Ier, II.d. Tibi Domine reue.- laui caufam meam, Et Chriílus aduocatus cauíam íufce- ptam fecit eífe nofiram ) quia fecit nos obtinere in caufa. Sequitur. p Sedifti.] . r: r: d·J1.· Vel, fedes dico , quia 'II & o caut am meam,p ie nn feciilí indicium meum .9 Cuper thronum r qui iu- & eaufam mearn. E� dicas iuítitiam. j' Increpaíl:i hoc po.tuifti _D�us Pa- eeures , & t pedit impius ,II. ter, qUlafed¡fh,vel Fe- tr; 1'" b- . l' . des. q Super thronu,] Al . .,.zeu u .. nomen eorum x de db In t id Jl' Ch 'Jl' J • r 1 J • r 1- 1 en arumam run, reternu,&) In izcu U isecu r, qu� eft tricliniurn Tri- Inimici defecerunt It framere nitatis. Si enim anima cuiuílibet fidelis diei ... tur fedes Dei.quanro magis anima Chriílisvnde p!a_l.�02. Dominus in coelo parauir fedem fuam.id eft cceleíh viro, ícilicer Chriílo. r � iudicas iuíiitiam.ícilicet quaf Chriílus pro huma no genere moreretur, Sed hoc non videtur efle iuílum, cum Chriílus mortem non meruerit ? Sed poreíl did. quod iufi:um fuit,id eft collatiuum iuílitie, quia ex morte eius Iecuta eíl noílra iuflitia.Vel fie, vt dirigatur fermo ad Chrillum.· , l Ql:..oniam feciíii iudieium,&e.J id eft, quia pro me íudi- Art 11 catus es,&punitus iniuílé, ideo iufte accepilli iudicij po- ' e • teíiatem. Pater enim omne iudieium dedit Filio. 101171.$ • d. Et hoc eft quod dicit:Q!;!oniam feeilli,&c. "- p Sedilli,] vel fedes fuper thronum qui iudieas, id eft iu- dicabis in fine. , Iuftitiam.JIufte enim iudieabit. Vel, iuili .. tiam noftram,non foltlminiufiitiam.p[atm.74. Cum aeee- pero tempus,�go iufiitias iudieabo.Ipfe enim etiam bona operadifcernet,quia,ficut dicitur ¡{a.64'c. Omnes iuilitia! noftra: tan quam pannm menfiruat�.Et Gregor.Omnis no- ftra iuilitia ad examen diuink iufritix deduéta" iniuftitia efi,& fordé! in diftriélione iudicis,quod �ftimatione ful- get operantis. Et poffunt hie notari oCro eauf�,quare de- uiétus eft Díabolus, de quo'fupra diétum eft : In eonuer telldo,&e. Prima caufa eft;quia patienter fuftinuit iudieiú oél fA Pr�lati, vt diétum eft ibi:Q.goniam feeifti iudicium meum. � cAdu '! S d f'. �Jl - b· "f'. - b quare e14'- ecu�,. � eaula. Cll , qUIa o tll�Ult 111 caUla e�)l�tra Dla. 0- {Ius fit Di,,- lu�,.b,:E� eaufam mea�.,!ertIa caufa eft,qUlam o�mbus bolus. fut obeQ¡ens Deo Patn, ib,:Sedes fuper thronum�o Pater, III t fedilli id eft quiefeis fuper an imam . Chrifti obedientis. �arta' • caufa eft, quia iudicabit contra Diabolum,ibí: Iudicas iu- fiitiam. �jnta efl increpatio peccatorum , per fe, & per . Apoftolos.y- nde �ubdit: f Inerepafii gente.s,) id �ft peeca- . tor,es gentiliter v�uente�,Matth.3 ;b.'Gemm!na vlperafum, Luc. �. h--. gws demonftraUlt VObIS fugerea ventura Ira? N"aum L.a. - Inerepans mare, & e�ficcans iUua.Sexta eft t cQnuerllo I t c" filii ipforum peceatorum, de qua fubdit. 4 • o o. t Etperiit impíus. J Juxta illud Prouirb. 12. a. Verte im- pios, & non mint. Septima eíJ: pcr-feétio eo rum, de qua addit..- , tI Nomen eorGm, ] id eft impiorum. ' x Delefii, id eft , malitiam eorum in qua nominati erant. ynde P{",¡.>I5. Nee memor ero nominum eorum per labia me�,J(a.14.f.Perdam Eabylon�s nomen,& reli9.ui�s,& pro gemem, & germen. Nomen III eft malam mfamJam, reli quias,id eft, memoriam ad deleétandum, & refrieationes� progeniem, id eft, mal�m eonfuetudinem, germen, id eft malam voluntatem. Odaua caufa efieorum perÚ:ueran tia. Nnde dicit.1 Deleui1l:i, &c. non ad horam , fed in �ternum. JEt,] prq,id efi:i11'f:;Eeulum f�euli.Et propteromnes illas caufas. . " Frame�, id eft PiÍadij, vel enfes. z Inimici, ] id eft Dia-, . boli, defeeerunt. !>icitur autem framex , plu.raliter, quia n,abo!us Diabolu$ duos Jbet gladios:Profperitatem, & carnalem duos habet. deleétationem; e qUlb1Js Ez.ech.2I. b. Gladms exacutus glild/Qt. eft,/& li!11atus., is �cit gl�dills, prop.tergladi�f!1' qui eft pro{pentas;& gladlUm,qlú eft carnalis dcleétatlo.Et iub- iungit Ezech.· Vt c�dat viétimas exacutus eH , vt puniat �terna p�na:Vt fulgeat,Iimatus eH, per tranfitoriam de lettationem. Stulti vero eonfiderant fplendorem, & non, attelldunt mucronem, ficut puer aecipit gladium,& fein- dit f�. ynde Gr�goríuj: Fulget quod ael�aat, latet quod �ruCl�t. Propt�r hoc monet Ecclejiafl.&Us 21: a. �a1i a fa��� Colubn fuge peeeata, & fi a�eelfe�J� ad �na,. fu[elplent te. Dentes leonis , dentes ems , mterfielen tes animas hominum. Coluber a facie -blanditur , 8t fi�lificat deleétationem , fed c�uda pun.git) & fi gnificat p�nam �ternam , qu� mde fequltur. "Et hoc eft 'luod [equitur : Si aeá:lfc;ris ad illa � & e�tera. Dentes .Aliter. .AI. t .P�tu. .A .• t fuam, nes t in regi billi •. .Al.t polis 1 • HM ehriJ Jlrux �culú. lifü. �1i(). 1 , ," DenteS enim Leonis quod renentfirrnieer tenent,& lace rant, fie pcen� zterna, Et eriam de hoc gladio , irerum E\5,h.2I. d, In omnibus portis eorum dedi conturbario- I nern gladij acuti,& limati, Limati ad fulgendum, acuti ad csedem. Iíte enim gladius penerrat omnes fenfus. Ifr� fra mea: defecerunt in fi- nern", id eft quando renrati coníiderant fi nern rentationum , id ¿I. t Hre- eft, poenam oeterna!U, 't qU<E Iarer. Apoe. 18. b. :;¿�t fedem �antl�m gl?��fica�it fiiam, fe, !k In delitíis fuir, tantum date illi tor mentum,&luétum.Et Gregor. Dum culpa blandiri inchoat , ad quem interitum �ens trahatur,neeelfe eft agnofeat. Vela In finem.] id eft, In confiderationem finis vita: noftr�,EC!I.7 .d.Fill recorda re nouiílima tua , & in �ternumnonpeccabis. Oeu!.32. d. Vtinam f�perent ,& intelligerent, ac nouniima prouide rent.Vel, 111 finem.id eft, in coníiderationem finis tempo ralium, J(i¡' I .d. Nudus egrelfus fum de vtero matris mee, nudus reuertar illuc. r, T,m. 6. b. Nihil intulimus in hunc Mundum,haud dubium, quia nee auferre quid poffiimus, &c. Vel, 111 finern , in con.iderationern .rns corporis no flri, quia eíca vermium erimus, Ecct. 10. b. Cúm morietur homo haredirabie vermes, ferpentes , & beílias. Vel, in finem, id eft, in coníiderationem finis Mundi. 2. tar. 3. c. Cum hac omnia diíloluenda íint, quales oportet nos effe 111 fanébs conuerfationibus , &c. Vel, infinem , id efr in C.l;lI:iil:um,quieft finis omnis confummationis, Nutn.2I.C. �lCtmque te[picieoat ferpentem , 1anabatur _, I. Petr. 4. Chn�o igitur paffo,& vos'eadem cogitatione armaminit Vel, 10 finem, id eft, in confiderationcm illius finis ad <}uem Creati fumus. Non enim íi.mi'.ls creati, vt coruus, vel porcus. Prouerb. I. b. Fruftra iacitur rete ante oculos pennatorum. GI(Jf. Facile laqueos el.ladit in terris , qui oculos habet in ccelis. b Et ciuitates eorum deftruxifb, [fcilicet colligationes, & munitiones impiorum, in qui b!1� Diabolus regnat. Pfalm. I36. Accipiant in vanitate cuutates {ilas. Has, inquam, ciuitates del1nxiili ,expel Iendo Diabolul11 , & eos Dei fernit.io fubiugando. Sicut �olebat facere Paulus R.om. 6. b. Non regnet retcltum l� veftro mortali corpore ; vt obediatis c�ncupifcentiis e1U�, fed neque exhibeatis membra veil:ra arh1a ini,qui t�tlS peccato) f�d exhlbete vos 1/eotanquarn {'X olortuis Tm ciúitar,s VlUentes,&c. Vel, Ciuitates eqrum, id eil: impiorum, Ctu.r in regnD D'ia- funt tres in Regno Diaboli , id eft in hoc-mundo , fcill�et blli. . �uaritia, luxuria, luperbia, I .loar;.. 2. c. bmne quod eft III Mundo, concupifcentia carnis eft , & concúpircentia o��orum, & fuperbia vita:. Ha: fignificant paruulas tres �JUItate.s, quas �dificauerunt filij Iii'a;;1 Pharaoni , víde llcet Phlton ,& R::ame{fe, vt habemus E od. I. b. Ee tertia .Al.t Helio- fuit t On, quod interpretatur ciuitas Solis, vt ibidem di polis.' citur fecundtlm tranf1�tIonem LXX. Plutoninterpretatur os abyffi, ve1 os prof�mdum, h�c eft éapldlt S, qux non poteftimpleri, Ecdef. 14. b. Infatiabilis �fi: oculus cuptdi. Ec,lef. f. b. Auan,ls non implebitur pecunia. Rameffe in.:. terp�etatur commotio tmex. Per tineam qua: de vefte nafcltur , & eam. cOllfumit , fignificatu .. arnis illeceb a, qua: de carne naicitur , & eam coniumit, n ,'n fol �m iri fuqlro in gehenna, fed eÜa.m in pra:ienti, q�tia qui forni catur,in corpus fnum peccat. l. e r� 6. d. Per ciuitatein Solis:, fignifiC1tur fuperbia, qua: fefiper lucee & appare- HtU t;u;tateJ re appetit. Has tres ciuitates d¡;firuxit Cbrifius , "eram ChrifttlJ de- paupertatemample¿1elído,'aufieram, &dararn vitam ge: flruxit. rendo,& 0mnem humllitatem exhibendo. Vnde nos mo- net a_d h�c tria, T Ioren.3 .c: Recorde pltlpertatj�, & cranf.:. gre{1lOl11s mea:, abi} nthl) & fellis. Vt memona pauper tatis Chrifti, in nobis defiruat ciuitatem phitoll, id eft eu pidit�tem. Mt:;moria tranlgreffionis, qua fe non for m hu miliauit, fed etiam exinaniuit, defiruat ciuitatem Solis j id ea fi.lperbi¡uTI. Memoria vero abfynthij & felli, de ftruat ciuitatem l�ame{fe, id eft omnfm deleaatio nem carnis, Et propter hoc dicitur [rrem. 48. d. Relin quire cinitates,íCilicet iitas tres,& habitat.::: in ¡,etra, fcili cet in Chriflo , per iugem memoriam illorum triurn, qu� prxmiffa iunt. , � t Perüt memoría, &c.J Continpatio.ven� defiruxifti, ita quod periit !llemoria .eorum, id eft peribit in fne. 'ff Cum fomt ,J fClhcet , tu�a:. De quo.1. Cor'nth: I). g� Canet enim tuba, 8, m ntul refurg::nt Ihcorru�n. V-el; Cum fonitu)i1 o fd cet, quo intónabit Domimls:lt<.: ma- Mlltt. 1. 5.d. lediéti in ignem a:t�:�um. )(/pYJOIl. I. �. _Erit in die iila vox ,lamoris a porta pi c¡um,& vll! atus a 1ecullda. Vel,perllt, in a finem, & b ciuitares eo rum deílruxiíli. e Periit me moria eorum d cum t íoni tu ) e & Dominus in eerernú per�}a:nec1 Parauit in iudi cio tg_wronú fuú, & ipfe h .I x. ]8 in prafenti, memoria eo rum, id eft memoria malírie eo rum,perüt apud Deum neeospuniat,cum Ioniru.in bono [cihcet,c�nfeí1ioni� & contritionis, E z.e: h. 18.e. Q_ acun que hora m�em rent peccator.Src. Vel.cum [onttu, Da- monum iruulrantíum.Sc perftrepentÍum.Olm enirn c.on- uertuntur peccato- íudicabít Orbem t terra: in se- res, infultant & in- .Al.herrárfre , . d' bi .. furgunt Dzmones. qUItare, i 1U lea it pOpUlOS 111 Ira. 9. a. Omnis vio- iuíhtia, Et k: faétlls eft l Do- lenta przdario cum minus refllginm 'In paupe- tumultuo Hoc figni ri , n adiutor in o oppor,ru- ficatum eft M.trc.9.d. nicatibus in p tribularione. vbi imrnundus {piri- tus iufliis a Dorruno exire ab h�mine ob [elfo, exclamans, & mulrúm diícerpens eum.exiuit ab eo. Et Ez..ech.3 .c.Affiimpfit me fpiritus & audiui poft me vo cern commononis magna: Jl elm maio. e Periit memoria eorum. ] Ad literam, cum Ionitu, cam- .Aliter� panarum,& planétus.quia íicur fonitus ille cito traníit.íic memoria eorum cito deletur.Prouerbzoru1Jf LO.b. Memoria iufh cum laudibus , & nomen impiorum putreícet, Sed econtrario, , Dominus in' zternum permanet. J Eft ztemum , quod .1F:te,nim;. nee habuit principium, nechabebit finem , vt Deus, Eft mplex. �ternum quod habuit princrpium.fed non habebitfinem, vt ignis ztemus. Et zrernum quod habuit principium,& habebit finern.vt vita pr�fens,�e gua dicitur, q��a homo peccaun ill fuo zterno , Id eft 111 ilia VIta, merito punier eum Deus in iuo <Eterno. lEternum enim dicitur ,q_uaú �üitern::i:n. f Parauit ii1 iudicio , &c. ]�afi DomInUS permanet in �ternum in fe ipfo, fed ad alios iudicandos> parauitin iudicio, quo Íudicatus eft. g Thronum. ] id eft, iudiciariam potcftatem,q !lia ex eo,quod iudicatus eft,ac-: quifiuit fibiiudiclariJm potei1atem. rhjl,p. L. b. Propter ,quod & Deus exaltai.llt IUum, & dedit iUi Nomen quod eft fuper omne nomen. lita .autem potei1:ate iudiciaria vt�tur.Vl1de fequitur. h Et ipfeiudlcabit Orb em terra: in :Equitate, J id eft, ha bitatores Orbis terra: , redden do fIngulis digna me ritis. i Iudicabit populos in iu{htia. Hoc eft expofitio prxce dentis.l a.II.a� Iudicabít in iuftitia pauperes, & arguet in �quitate pro manfuetis terr�� - h Iudicabit Orbem terr�. ] Moraliter p'er Orbein terra- MmJJ;. rum fianificantur Pra:lati,qui alios contjnent.Sap.6.a.Pra:� hete aÚ't.;::m vos qui continetis multitudines. GEi debent �abere & o rendere fignum ma:?ma: perfeétionls , quod ill Orbe notatur propter rotunditatem. Per populos,fub- iliti. In hoc ergo quod dicit Pr�latos iurucari in a:quita- te, & fubditos 111 iuftitia ( cum iufiitia fit reddere vnicui- que quod [uum eil:. iEquitas vero:fit reddere , & quod [uum eil:, & quantum fu 1m eft) n?tatur, quod dillriétius iudicabuntur Prxlati, quam fubdm, uoniam; vt dicitur Sap.6. Exiguo conceditur niifericordia, potentes auteIn potenter tormenta patientur. Ne _autem nimis ter- reat feueritas iudicantis , fubiungit de benignitate ex peétantis. It Et faétus eft,&c.J Interim. 1 Dominus refuolUm, ] ne ñóceat incurfus inimici. P,o�� 18.b.Turris forb!j¡maNomen Domini)ad ipLam currit iu fius,& exaltabitur. If) Pauperi, J ipiritu, id efi h�mi1i , Praim •. 33. Humiles ipincu [alLiabit. Vel, paupen ad. Lter�m, Id e� .egeno. Bt in hoc notatur verus amor Del. Qgla , ve diCIt G,e":" gorlt.s, dm quis in profperitate diligitur , incertum efi:� an perfona, an profperitas diligatur. Sedcul pauperi fa":" éfus cfr Dominus refugium ? nunquj.d omni.; Determinar lerD'lJ)'mUl, dicens.: Viétus tenuis , & cultus a1peno!, & arétiora Chriftial1� religionis inftituta ; non faciunt vérum Chrifrianum. Hunc fcito elfe ; qui nec [perat; nec concupifcit. Nt:c iolum eft refugium contra mala vi-' tanda,1ed , n Adiutor.J In bonis agendis. '" - o In opportanitatibus. J Hocrefer€ridum en, & ad refu"; gium, & ad adiutórium, idefr, III his in quibus opportu";'; num eil:,es refu¿mm, & amutor. Et illa fuilt pr�cipue tri,;; bulationes. V nde addlt : p Tn tribulatione. ] Vnde E&ClefiaJlíc� 35. d� Speciofa Dei mif�ric?rd�a in tem1?o�e, �ibulltionis , qU:ifi nu bes plu,-.l� 111 telilport: ,Ílccltans. Vel. ftc , Adiutor iri opportumt�tibllS J vt fupra [ In tnb llatione , ] id eft per tribularionem. Gregor,ul : Mala q ll<e nos hie premunt ) ad Deun�. nos ire compeUunt. Et quia'talis adtutol;' es. .-flit l' [Document text truncated for crawler view.]