scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

R.P.D. Antonini Diana Panormitani ... Resolutionum moralium pars septima...

Diana, Antonino (CC.RR.MM.),1585-1663

Abstract

BHR/A-014-062

Full text

/ I ,/ I, "1' t / . . . PONTIFICI· MAXIMO,. � . ANTONINVS DIAN ., CLERICVS REGVLARIS,' ''' .. POST S-AN'CTISSIMOR'VM P E D V M O S e v L A F E L I e I T. r P ,E R PET V A M. � - I ¥, EPTl1vlAM-ha-nc nlearUm tu; cubrationum Partem tub hoc fauíliflimurn tui Pontificarus initium íubductam prailo .ex .. cclíiílirno tuo Nomini addi- _ . étam vltro , ac coníecratam vides, B E A T I S s. PAT E R. Non auípicaii us pro . feélü publicam lucemafpicere, atque in con . ípeétum litteratorum prodire Opus po�erat, quámrnagni fub aípectu Syderis , quod nuper Vaticano e Cedo ad iniegram Orbis felicita- . . tern affulfit .. Sed nee exigui meriti, ac tenui tatis fux conícienná íirpremi mortalium am- _ á 3 plitu. _4 plitudinem , ac Vicariam Cedi Dignitatem . reformidat: íiquidern ; Tu ipre eo quo nunc' renides íumma; Infula; auro , qua celíitudinc '. proximé ad Diuinitatem accedis , pretium Icri- ptioni facis, & deeus ; videriíq ue iam ritu N u- ,', ' minis' nobiícum agere ,quando non aceipis aigna, fed faeis. Mecum vero non equidern acturn ell minus przclaré. Nam qui iam 'diu futurarn in Té [ufpexeramcerto quodarnrnen- , ' 'tis prx[agid Maicílatem �, venerari admotum . iam Cedo, &. fyderibus auguílum caput, ado rare infulatam , ac verendam earn frontem, ad- .mirari magnam mentem .ingendbus Orbis curis impoíitam ,_ fuípicere non vno condeco- . ratam diademate virtutem tuam ,meam deni que inter communes Populi Qgiritium plau- fus miícere lariríam , plane nee _dignius pote- - . ram, nee meis 'votis accommodatiús, , Enim- " - ) vero , hac O peris dedicatione non Jperfunéto-- . '. ria quidem, breuique gratulatione defungar ; . fed, quod ex animo optaueram, duraturis .in- , genij . monumentis perennabunt plauíus , ac admiratio ; �t,. vel trie extinóto , im preíla hiíce , lucubrationibus deuota tux Ímmottalitati mea mens, pr<rdieabit con Iequenti .euo [apientiam,_ qua mundi fafccs , ae Imperium promeruiíli; moderationern , qua capefliuiítí , prudcntiam, .', qua' , r / qua temperas ; 'indolem , qua ornas; magnifi., . centiam , qua nulli Pontificum impar fOrtuna� re rem Romanam, ac Orbem pergis. lam vera, non inter poílremas , cur hare Tibi ad .. dicerem , cauías, .volupratem illam repono, " . - qua reliquos antehac lucidatoslabores meos" i. non [alum prx oculi haberefepiús ;' fed etiam . probare dignarus es; eos prafertim , quibus Ec .' cleíiaílicam Immunitarem propugnator,quan� . .túrn ingenij tenuiras tulit.; acerrirnus , vindi . caui. Addo beneuolentiarn, qua me humanií .. (hue. complexus es, ne dum cum in purpura . eras, atqueinter augufios Patres; fed cum ad hunc rerum apicem euectum, Sacrorum Te 'rrincipem .inauguratum .confalutauimus. Ea _ namque 11)� placidiílimrefrontis, animique COa .. ': s mirare tuis pedibus prouoluturn , adorantern- que excepiíti .vt aperté agflOuerim, acccíiifle fortunam .non fupercilium ; Dei Te imaginero �. . induiífe , non exuiífe hurnanitatem IlligatÍf- . que egregio nexu priuatis , oregiiíque moribus, · ... poífe perenni oris, moruqlque íuauírare fulge,": .. re . gratiu5 Maieílatem. Anneaerem hie reli- . quum , regiumque virtutum tllarum appara .. tum': at eo nunc es in lumine collocatus , VE . , \ cum lacere Orbem minus poílint, optandus folummodü fitlongus '. ac íegois felicium an- � a 4 norum 4' ... , . norum deeur[us, vt ex tardiús in cognatum . Ccelum redeant, amentque diu terras: viuáí que íenio diuturniús ,ad feculi felicitatern tui; . ad Principum imitamentum , & íólamen ; ad ' pulcherrimos tux glorie triumphos.· Hoc ipíe BEA'TISS.PATER, OptimorumexemplarPon-:.' I titicum enixé preeor ; HocS; noflra omnis im- . / mortalibus tuis meritis.maximóque nomini ad- . dróliílirna Religio, anxia vouet. Romz , V I I 1. . Kalendas Decernbris M.,D C. X L rv.. ,_ . I \ i c0 P PRO B- A T ION E S. / POL o GET I e A M Diíeeprarionem de omnímoda Clericorum exeíii.� ptione, &c. contra Michaelem Rabardeum a R. P.D.A N T o N I N o D I AN A. ac�rrimo v,indice elaboratam recognouirnusr nec quicquam quod autfidem inficiat , aut moribus minus conueniar animaduertendurn occurrir, Quin imó non [olum coníuerafacilieaee , fed etiam rationurn pondere & Dodri na; folidirare deleélari libertatern Eccleíiaílicam ab ipfo irrconcuíse ílabiliram aílerimus. Qpare Reucrendiílimo P. D. Stephano Medices noílrse Congregarionis Prz.pofiro Gene tali, � quo nobis hoc munus impqíitum e£l:, reílamar , dignam eife , qox cypis mandetur, nbs infraCcripd Sacre Theologie Profeílores. Rornz Idibus Oélobris 1642. D. T H _o M. A S -n E A F F L I e 'FI s Clericns Regulilrii. D. Z A e H A R I A S P Á S Q._v ALi G V S clericte Regularuó r: D. S T E P H A N V s M E D I e E S Pr£pofitUJ GeneraliJ Congregatjomi [icricorum Regularium. . , O e op��s inícriprum I5iflepttttió Ap%gt/ica, de omnímoda Clericerut» Exemptiont¡ &c. contra Michaelem -Rabardeum a R. P. D. ANTONINO' DrA�A cornpofirum, & iuxta prxfixam.affertionem Patrum , quibus id commiíimus approbacum , ve Typis mandetur , 'quoad nos (peél:at, faculrarem coneedimus. In quorum fidem pr:Efentes literas manu 'propria fubfcripfimus,& folito noflro figillo firmauimus.Mediolani die J. Nouembris 1641.. I •• 4 . O'. S T �-p H A N V s M E D I C,:E s PrdPó/tttu Generatu. cter,Reg� D. I o. B APT I S T Á t, A N F R A N e HI Secrct4rius • .... i,;;�� E mandate Parris ReuerendilIlmi Mazarini S. Palarij A pofiolid Magilhi accurate �� perlegi opus adrnodum R. P. D. A N T o N r N I O I A N lE cui titulus , De omnimQJ.� Cteric. exempt. eiufque origine Difceptatiq Apologetica, Arque III eo nihil penitas inueni,quod non redoleat (anam, & A pofl:olicam doéhinam: Imó ilIam ex profeífo contra P. RRbar Jeum de Poreflate Ecclefiaílica male íenrientem propugnat,atquevindicat ,xque pie, ac � foli dt,& exquiíito labore , Ideo 'JtlOO íolúm e re eífe ; verúrn neceílarium duce.quod Prxa lo detur,pro Antrdoro.contra talém Auétoretn,'merito as.CoogregatióneS. R. & V niuer .. Ialis Inquiíitionis dam�atum -. A N-T o N I vs L lE -L 1 V S S.Congregationu lJ�dicÍ1 Confoltor. � Imprimatur F �. H y A C. S ERR o N V s Mag" & Sotills R. Po Fr. Michaelh Ma�rinl S, P. A.M. Ora. Pred, . . 4 , 1¢,����A\���:���h,�*��rllf,����*�Af,�����h;ft1ht ,t]i:il X commiflione Reuerendiílimi P. D. Stephani Medices noílrsc Congrcgarionis �,.�� Prcepofiri Generalis expendimus Pnrt em fepúmamRefolutionum Mora/iam,�. P.� .. A N T O, N l N I D I A N lE, & cum nihil in ea Catholicz fidei aduerfetur , aut bonis mort ... bus,dignam ducimus, Vt publici iuris fiat, Vt in ea quifq ue moralis doarina: £l:t1dio[us' i�ltl- . Ilribus quadlionibus veluri floribus hine inde decerptis , arque in [uanem ,Doth1O� fauum di,ge!Hs fruatur, & ex nouo titulo Auél:ori fe debitorern agnofeat Romas hi .tEdl" �llS S. Andrere de Valle 7. Kal. Februarij 1644. -,_ D.PAvLVS MAR.IA �AR.TVS Cler.Reg.Theolag. PrófeJforó P A S ti.! A L I GV S e ler.R eg.S.T.h(ol.proftJfor. . . D, Step'&. D. S T E P H A N V s M E D I e E S -PrtlpofitUd Generalit Congregatiomi Clerlcorum Rigularium. \ , ff'�"'ij O e O pus inferi ptl1m ,'Sep!ima PA'S Re fl¡lItiDnll� MD, a/iam , :l �, P._D. AN T? NINO' �'D I A N A cornpofirum , &: JUxta pnefixam aílertionem PP. quibus l� commifimus, approbarum , vt Typjs manderur , quo�d nos (�eél:at, facult�tem conce�lmus; In .quo fum fidem prrefences literas manu,propria fubfcrJpfimus,& folno.nofiro Ggdlo firmauimus, - Rome die I. Februaríj 1644. _ D. S T E PH A N V s M E D le E s Pr.epofitus,G;tn6Mlis Congr(gRlion� C.R. Imprimatur Ji Reuerendiffimo P. Magiílrc S. P. A. videbitur.A �fa,rAtlU Epifc0lllS Con; Yicter!i Genera/u. / . ' [enfora A.R. P. A � TO N II PER E Z Societatis I.E sv in Collegio RomanI) , _ Secre Theologi£ Primary' ProfeforiJ. . . �� V s s v Reuerendiílimi P. Michaelis Mazarini MagHhi Sacri Palatij vidi hoc opuª k!� infcri ptum, S eptim" P IO,S Refolutionam M .,,,Uum (I R. P. D. A»tonin. D hm" comp.¡itam. & cenfeo dignum eire, quod in lucem prodeai ; tum quia nihil in eo rcperi contra fidem, & bonos m-ores, tum etiam propter·ipfius Operis-pr�fiantiam; Qpippe quod erudirione, ingenij acumíne-, ledione immenfa A uétorum Iuris Canonici J & Ciuilis ) & Sacrre Theo-' logia: ; Deleéhi quzflionum non vulgariúm , &: in quibus ranquam improuifis dodiflimus . quiíque hzrere folet , ad praxim ramen v[u frequentium s: vtiliílimarum ; Eleétione opi nionum reconditarum, & agnitione probabilirans benigna, &: couícienrie Iaqueis con[u lenre , fed (olida, & doéla, & grauiurn Auéborum teflirnoniis , non omnibus obuiis muni ta; Et decilione minime ambigua & 'perplexa , fed cIariffima , & ad vfurn & curam ani marum accommodatiffima , non cedit , fed poríús ob maiorem quandam indefeffi frudij" auél:oris maturitatem reliquis lpfius eperibus antecedu , qux jam communis tojius Euro": pa: 'plauCus approbauir. Dignurn ieaque ceníeo opus, quod in lucem non íemel ) fed to ... ties 'prodeat , quoties cerera huius Authoris de Theologia Morali oprime merící ) opera ' prodierunt� Roma= in neílro Collegio Romano 1 S. Maij I �44. A N T o N I V S PER. E Z SOfjellJt� I E S V. r f . Imprimatur Frater Hv A CIN T V S SE R R. O NIV S Mngif!er cf flfim Relltrenaijhni P.F.Michaelu MAZAIUNI S,P.d.M. fird .. Pr�J. _ cv1 P PRO BAT ION E -S. � .. ,,�,,� o s infrafcripti Faculratis Parifieníis Doaores,fidem facimos pe�legiife R.P.D. AN';' C:� TON INI DIANJE Refolutionum morf1;lium Part em foptimam, nihílque in ea fidei or- . thodoxz conrrarium reperifle. Lugduni die 28. Maruj � 1642. p' R • .C L A V D I V S e o e H É T, Prior Pr£dicatorum .LlIgdu,nenf. FR. STE PHANV'S MOLIN, Carmelita. I PR. M 1 e H A E L M I e A R D, Franfifoamu. ORDINARII CONSENSI7S. - ./ r� VOD R.P.A N T O N I N I D I A N JE Refolutionum Moralium PiJrfem feptimam,Prxtad � R R. Patres íácrz Theologie Facultaris Pariíienfis Doél:ores fuorum refhrnoniorum authoritare probarinr.non beneficiumfuir.íeddebirum officium. Et cui enim in Vrbe)& ill Orbe inaudita eius in lnuefligandis Ipiricualis Policiz abditis , & inacccílis caíibns perípi cax, & íubrilis animi audacia; in refoluendis, & elucidandis mentis cláriras ; in euoluen dis Auth�rum Ienrentiis.irnó & excoquendis pertinax , & indefeílus labor; ac tandem. non Librorum.íed variorum Codicum partus íublimis $loria?Parihus ergo Doétorum om ... nlurn acclarnatione ).& interpellantibus voris , noui i£ti fcecundiílimi ingenij fruél:us iuris ' publici fiant , meriráque luce donenrur. Sic c�n[eo. Lugduni ,4, Martij , 1'45. D E V ILL E, ProuicltrilU Genersl«, SVMMA � V D '0"\1' r e I X II I. Galliz & Nauarre Regis au thori tate íancitu m ell: , ac paten ti- � bus Lirteris cauturn , ne quis in Regno foo , aliífve locis ditioni fux fubieébs; intra . proximos annos decem, a die irripreflionis primx inchoandos., acnurnerandos , cxcudar, v�ndat , excndendum, vendendúmque quouis modo & ratione curet, Librurn, qui inferí birur , Refolutionum Morillium R. P. D. A N T O N I N I D I A N A , Pars fe.ptima , pr�ter Laurenrium Aniílcn , Bibliopolam Lugdunenfem, aut illos , quibus ipfemet conceílerir, Prohibitum infupereadem auétorirate Regia omnibnsfuisíubditis , eundem . ibrurn extra Regni fui limites imprimendum cur�e.J velquemquam , vbicumque fueric , ad id agen dum impellere, ac iníligare , 'fine�on[cnfu di�ti Laurentij Aniílon. Idque omne fub cOl� .. fifcatione Librorum , aliííque pcenís originali Diplomate contra delinquentes expreílis .. Datum Lugduni, die 3 I.�Augu�i, 164%. De. mandate Regis, SignlltllflJ ) F A V V R z, INDEX R A e T. A T V V M H V I V S S E P ,T I M tE PAR' TIS. _., _ • ...J TIt A e TAT V s I. :De immunitatt Eccléfiaffica,fiue de omnimod« Cit:' ricorum exemptione , eiuft¡ue orig;nc� . '1 I. 'De Poteiie:« epifloporum quoad difjenfondum, f$ ahfoluendum¿ vigore cap_ 6.flff. 2,4-- Concil. Trid. de 'Reform. I I J. V� Corredione fatcrna. I I V., Ve- daliI, e5 promi/ir foper lJullam Grego_r�·. X I ¡ I. v. Ve Abor/u. V I. Ve CJéfomentii priuilcgiati.r ad piiu ,"ufaJ ,pef!_e infoélorum; fJ;' militum. V I 1. en e ftruiJ f1 mancipiir. � y I I I. a» ceJfione bonorum, ei dilationihu.r moretorii: a Principibu.r con"_ cedi [otilir.· - -_- -. I X. 'Dc ludo ) � (}onJioni/;m. X,. X I. X I I. �ifce!lart(j. . , ." INDEX TRACTATVV EY . ,:,,' RES-OL V'TIONV SEPT-IMlE P ARTIS T R'A e TAT V S I. De immunitare Eccleíiaítica. Vmmatim exponitur qúid (entiát Rs bardcUJ circa' im munltetem Eec/e- I " .-' jiaftica'm.. I pago I 1 I. �n immunÍ,(aJ Ecc/eJiaflica fit de lure - Diuino, @7 ajJil'matiue aduer[tiJ Rabar áeurn probatur ex locil S scr« Scriptu- rte. . 1, I � J. Probtuur nanra fententia ex locy Con .. . cilio�uYl!,,& Sncrorum Csnonum. 5 .1 V. 7?rohatun:.: noRra' ¡ententia rationi � bw., ' 6 V. Proba/ur noilr« SentCfltia ex Dodo-; rum auóloritate. 8 V l. 7V,f}ondetur ad argument It P. Rabar- .dei. . 9 _E,,'t'penditur íocUJ D.Gregorij a P .�abar- ' . deo adduaUJ� 10 Explicantur leges Imperatori£ qUtU P. ' 7\gbardeus addacit, J. 1 V I I.. 7Jato,rt( non eonájfo ') quod immuni- _ leu Ecclej1afliea non fit de iure diuiiJiJ, 'lu£ritur an primario ortum habuerit a iure poJitiuo lmperatoram. J ; V I I 1. rtAn Ji immunu.a Ecclejiaflica eJfet p�imario 'ex . conee(jione Imperator.um "_ ¡offine Principes a4huc iQam refiringerc;" & limitare. lá I X� eAn immúnitlU EccleJianiea extends- tur ad omnia deliéla. 19' X. aA.n Clerict« propter crimen l£fo Ma ... ieftatil fobiiciatur fecular; Magiflratui. tI X 1. eA.ñ Cleric; in gl'auifftmiJ criminibUJ priaentur omni priuilegio fori, ante aliam fententiam depoJitionil, "Vel degradationú -Iudieis EccleJiafliei. 2.; � X I 1.·aAn-Summi Pontífices potueJ'int e» em .ptionem Clericorum concedere-, inuitiJ PrincipibUJ Lsicú, 2.9 X I I I. l}ef}ondúur ad exemplum Salomo .. . nú cum Abiathar Sacerdote, quod affirt , RabardeUJ. 3 � X I V. Refillitttr a/iud. exemplum lOal Re- ,gú. - 3t X V. Reucltur a_rgumentum PatFM Rab4�� d�i defomptum ex auiloritatc Boer] ) &- , ' Cur�y, eS es capite 1. de Homicidio in 6. 35 - _X_V I. Impugnatur argumentum PatriJ Rabardci ex caJibU4 prtuilegiatts (JaDii£. . 37 X V I I. Expendul¡tur exempla Chrifli4nfJ rum Principum , a P. Rabardeo-addu.El¡¡ e5 eorum !eg�j. ' 38_ e X V I- I I. �n eonfuetudo pcffit tribllcre iu rifdtEl_ionem luajcibm LaicM in elencos; faltem_ in aliqulbm�r¥.t!J !4I: , -� XI��n� Index Traétatuum � X I X. tAn Cleriri teneanue' ad fobftdium- hoc Priuilegiurn. _ 71 Patrit£,& ad onera communia, 4+ ,'; IV. eAn Abb.ues @Y al� Prelst] habentes XX. eAn in aliquo cafo teneantur Clerici ¡ iurifdiélionem, quaJi Epí{c()palem imlu- forre [ubJidium fro communi, f5 mixta dantur_fub nomine Epi{copi in hoc Deere .. Reipublic£ r-utilitate ) inconfulto Summa . to Concilij. .' 73 (Pontifice. 4'6 V. eAn Pr�}ati Regularium vti pofint hoc \ X X 1. tVtn Decretum Bonifacij V 111. in "Ptriuilegio !·Concilij circa [uos fobditos. cap. Clericis de irnrnunirare Ecclel. 74 , o in 6.hodie pcrJiflat. 5 o Y I.. 'dn EpifcopUJ ex licentia Superiorum X I L eA.n Princtp»: polint prohibl1re ne po1]it rvti [acultate huía¿ decreti cum Re- snnat« ex fuM Regni.r Summ. Pontifo' gularibUJ exemptú, ibid. foluantur fine eorem confenfo. -51 . V. II. .An ArchiepifcopUJ dum aél� rvijitat, X X I I I. rv1.n Principú Lsici, quo ad flos , habeat· poteHatem conceffam in hoc DI.- fobditos poj}int inducere impedimenta di- creto, 75 ; rimenti« Matrimonium. 5.) V I I I. 4n EpifcofUJ extra foam D tace Jim X X IV. Expenduur contra P. Rabardeum extfl�ns po/Jit vti hac [acu/tate Conci- o locus Concilij_Tridentini,de cogmtirme cau- lij., . , ' 76 forum Matrimonialium. 58 I X. An Epifcoftu po/Jit rut] hac facul�ate X xv. 7\§f}ondeiur ad a/i-a argumenta Tridentim cum' fubdit14 exiflentibUJ ex- P.Rabardei. . ,59 tra Dia:cefim. . _ 17 X X V 1. Conjirman!ur foperitu diéla, eS X. An Epifcopu.t 'Vigore díéli Decreti Cenci- :Jt1atrimonium_ co'ntraaum inter filio! lij pojJit abfoluere extra Confe/Jionem Sa- fomili£ fine conftnfo pa1'en.tum non ob-- � cramentalem; . / '7,8 ftantibUJ ,prohibitioni�UJ Prineipum _ rva- X I. �inam includantur 1¥mine [ubdit{) [¡dum eifo contra Rabardeum probatu� .. ' rum in diao Decréto Concil�. 79 60 _.' X I I, �n EpifcofUJ po/Jit facultatem _di .. X X_ V I 1. Trobatur contra .Rabardeum, _ - _ � f}enfandi ,fib; tributam ti Conalio , aliil oOI1atrimonia inter RaptM�e.r :> & Ma�ri.. ¡U,hdelegare. "_. . . ibid. mania C01Jfanguineorum Principum,jine X II L An'etiam pojJit EpifcPflUJ faculta,tera illorum confenfie 8ffi'Valida. 64 �V(oluendiex diaa Decretoaliú fobdele- X X V I I t -"1Je publicatione, scceptiuione, gare. " 80 ft) contrario rvfo 'legum- PíJntiftáarum X I V. An Epifc()pUJ ji incidat in aliquod de- pr�fertim in materia immuníúmi" Eale- liSorum ) de quibtfJ agitur in diFlo De- o fiaflitA!._ -' (), crete Concilij , polit ab alio diffenfori, ruel ab [olui cum ¡-oteftate. ab ipfo delega- .i: . tal � 8z. X v. �inam dic4ntur carm occult: in qui bUJ EpifcopUJ l'igot e Decreti Concilij 'Va�/ let difjenfore. ibid. X; V I. An ilel¡tlum publicum in «tmo loco; ac occultum in alio,in quo non fit f}ej rot fublicetur po/Jit EpifcopUJ rvigore Eonci- l� dif}enfare. - 813 RES,.OÍ:.·AN EpifcopUJ eleElUJ @f con- X V I l. �andónam deliólum dic¡tur de- l: f!rmatus,quamuiJ non con- duaum ad forum contentiofom "Vt lEpi� , _fecrattU_ po.ff/.t rvti �oc prieiilegio. pag.71 _/coPUJ. non poft't "V!i focultau CanciliJ ... lI. �n Epifi.oIJt, 'VEt non el!: reuptum Con- 84- -crlmm T!IHentinum,pojJint ruti facultate XVIII.Anji rtlu a deli£lo dedu610 ad forum huiuJ Deer-eli;> _ ibid. eantentiofom fuerit liberatm, poflit cum ,I Ii. é1ufJapiliJlarG:ia,!rvacamco, compet.4� �illo' epiftopus rvti fo�ultate Concilij. 8 5 _ � - � :.�,' 10_ �,_-.. • ,,_ XIX An -. �, - � >� ....• �t��;�c'��-:,� ,I • � . . - -;;:.:_.;.A -- :....:,:.�Y>- .... ""'�_ ... -�'O";�!'(.;..;;�� � � � '-;_:. - t � " � '.���::::� --:;r-- �-'::::�"""''b._- & Refoludonum Partis V II X l X. ;An ji deliElum fuerit 4edutlum a� flru,m' contentto fum � & probátum, poft iudiciar» ji,útum ) f5 deliuum punuum, poJJi! EpifcOptfJ adhl4c I'7Jti focu�tate Con cilij. 86 X X.--(!An, ?piftopi poJJint abfoluáe a cajiba.t occultú rvigore dlüi Decrett poncl1ij. re-, feruatü P ap� paft diélum Concilium per Noues Coniiitutiones, 87 X X I, �n Epifcopu.r 'Vigore diEli Decreti poJJit abfoluete ab 'excommunic;,atioJie con,: traBa ob deliuum occultum Duellicontr« 7ltellam Cle1J�. V Ill. � 87 X X I I. An EpifcopUJ rvig;ore huitu Decreil polftt ab fllttere d,cen fora occult» contraiia ex Bulla Pij V.e§ Gregorij XIll.o/>.ingref fom in )l,!lonaHeria Monialiar». 88_ XX1�I. �{n foltemper_�Bu!lam Cane fit Epi .. {cop-iI 'reuocata. faculttU abfolttc_ndi ab h�-� J< reji,�rr aliiJ cajibUJ in ipfa contentú. �ibj4. - X X I V. eA.n �pifcopUJ ,'Vigore huitU De- . crett po/fit difPenfare i'lú¡fegiti�n¡j natatí __ ',. De correétíone fraterna .. bUJ ,occultujad Ordmes matore«, & bene- _ licia curat», - '"9° RESOL. Qvotuplexfit Corredio. f.c;8 X X V" �Jj EpiftofUJ 'Vigore huiUJ Deere: 1. - _. 11.. Ad quam ,':Virtutem f}e; - ti pofo/difjenfol'e in irregularitaté occul- _ Elct correüio [rat,er12a. - - ibid. � , ta h-terifis.' � � 9 I r I I I.' An detur pr£ceptum de corredione fr� . � X V I .. An Epi�opUJ rvigore Concil�poJJit _ - ter�a. .-. 9 � �if}enfa.J'e in ir-rcgularitate cont'(qéla a I X.·An hoc p.r�ceftum obltgtt fob mor/aba - �¡niflr¡j Ittfiiti�,ex defi6lulel1jtatil'9l � ¡kid. '- X x V I L eA.n epiflopw polit aiJ}er;fare V. �ando obliget hocpr.£ceptum. 100 \ 1JIgore butia Decretiin irregula_ritate con- V I.Ap qui CBrt.� non [cit f.£ccatuin fatru t_e:. < traBa ex homicidio in bello ¡uflo. _ 92> neatur_ ¡Uum corr.irere. >�. .i�iJ-.� X X Y I I I., eAn EpifcOftlJ rvigorc hU/IIJ, V I I. eArl adfit prteceptum fob rveniali cor- 'DecreHpQ7Jit:difje-nfare in .ir_regularita- ripiendi pcecata ruenieli«, 10 I te orta ex 1I1utilatione alicujm membr], V I I 1. An Prelati, t5 MagijliatUJ tenesn: ibid. tur aliquando fob pucato mortlili corrige- X X IX. '!An EpifcopUJ poJJit c-vigore Conci- ,re pec¡¡ata r-vemalia. I G L l� difJenfare in irregularitate contraflt4 I X. An PrteL(m, @T M_agif1ratUJ feneantu� . e� excejJu·in fui defenfione. 9.5 ' corrigere peccata morl4ti-a_ex iuflitiaolof t . X X x. �n EpifcoplU ex hoc Decreta poJJit -XI An Prtelati) @7 Mt!giflr4tuS' debcant - dif}enforf)n irregularitafc occulta man_- inquirere _, e5 explorare -'Vitam fobdi .. dantu, ji �AiidatarittJ exceJJit ma1)�a- !orum ad ftttemalitcr dios corrigendum. tum it rot mors fequuta fit. - Ibid. 'JoG X X XT �n ?,igore huitu EJecreti Epifco� X 1. An cor�eqio jit facienda de peccaft1<¡ p�UJ __ f'vlzt d1}enfore In lrlfguL:!ritate cotJ- habituah' , ji non eft . pencu/um labendi. �ra[ia e.x homicidio cafuali quando eft 107 ,pubLicum. ibid. ;x: J 1. An ConfeJfarij pofint;"Vt Prtelati,mo- X X X I 1. eAn Epi(copUJ poflit, difjenfore res pa¡útentieem inquirere. .1O:J in'irrerrula1'itate comraua ex homicidio . X I I LAn CQncionatores t€ncantur corrspere o é � p.ubliftl . rvoluntario ex repentina rix« orto': ' 94- X X X I I 1. �n EpiftopUJ pOflt dif}enfare cum homicida occulto rvoLur,uario , quoad jimpfex beneficium retinendum. � 5 X X X I V.!An EpifcopUJ pofu dif}enfar� (urn, homiciaa occulto rvolun¡ario , quoad retention em ben-eficij Curat], i�iª� X X X V An EpifcopU:l ex hoc Decreto pof fit di§fenfare in irregularitate bigaí?Jite interpretatiu£ Ji fit occult«. ibid. , X X JGV I. An l!iiflopw 1Jigore huim_ De ... creti pofsit dij}enfare in inhabilitate con 'trafia propter jimoniam occaliarn, 96 XXXVII. An Ji qUIJ habeat a [UO EpiFopo litere« DimijfOriai J!fo Ordinibm reúp-ren dú, poftit abfolui ab ir-regularitate occulli , d,b Efifcopo,qui eum ordinare debet. 97 "'fRACTATVS Index Tradatuúm, . publica petcata, quamuM non �ultum ft- rariit, eje. ibi4, dant de emendstiose. 11.0 XXXIV . .i!.!!,ando quit confite/ur , an liceat X I V. rv1.n ji Concionatores corrigant_ in manijeflare complicem , vel alterii« pee- . peceato , peccent mot/aliter. 1 I I cuum , tVel ConfejJariut pojJit de.bee in- X V. eAn fubditi teneantur foO! Súperiores . terrogare ad fin ern corripiendi pcccato- co rrtgere. ibid. rem. _' , _!2. 8 \ X V I. �n priuatUJ teneatur i7)itam foam X'XX V. �oordine {a ci enda Jit corredi« emendare,rvt pofit peccantem eorrigere� , faterna. ibid. quando,ob peeeaturn incptUJ "effieitur ad XXXVr.,A11 fopradi[tUJ ardo in correiiio correpttonem. 112. ne adhibenda cadat fob peccato. 119 ;X.v I LeAn ludiccs,prte,fertim Ecc/eJiaflici in X X X V 11. An ordo circa adhibitionem peccato mortal: exiJlenteJ,pr:fint exercere teflium fit femanduJ � quoad peccatum ' , , r .. . correiiionem iudicialem in alios. 'I 13 runt tantum notum. '13 o X V I I 1. An qUM teneatur ad correfJione'?Z . XXXVIII. �ales testes adducendi font in . � quando pro�.mi debitum non cognofcit.1I4 ' fecundo gradu '-.orre[JioniJ,e§ jn quem fi- X I X. €numerantur aliq�i-cafi,f.f �n quibUJ neme _ 13 [ laborant�l igQorantia non font sdmonen- _ XXXIX.Al1 fopradiaUJ ordo in' corredion« d;,ji Jj;eJ cQrriaionir abfit� '116. femper cad�t fob pr£cepto. if?id. X X.!An tenesmu» compere inftdelcs. � 117 _ XL� An in corref1i�ne tenejl__tur quiJ in Te-:- X X I�' eAn rvtfr£ceptum correilioniJ qjli;_ flium' numero gradatim ttfcende,re ante- get,opUJ eft vs adfit prohabi/it f}es emen- quam Pr�lato deauncieu«. 133 dation.ti. '. ' ,( . i�id., XLI.�ando pecca!� cenftndu fit publicum,' X X I I. eAn in dubio tenetur quiJ sdbibere _ vt liceat pr£tcrmijfo primo gradu priuat'£ ' correfiion,em. u 8· . �'onition¡j7Jcorrigere publice cora aliil. ibid. XXIII.An fit prD�irtJUJ corripiendUJ,ji corre- X�lI.An quando p_cccaturn eft notorium nfl- . aio initio oberit,[ed pofiea praderit. 12.0 :torietate faai, i.ta rvt non polit roll« ter;;. X X IV. 4n ad aNertC11dum . damnum alie- giuetfatione eel ari ,jit fouandUJ ordo in .. num teneatur quiJ compere aliquem , et- correilione facienda , ita rut precedat fe- . ·¡am ji creda! peiorern fu.turum.· - 12.I" �,' creta admonitio. ibid. - X X V. An quú ú"eatur corripere peccan- XLIIL An quando non j}eratur fuElÚJ e.x¡ tem alitt ratione emendandum. . . 12.z, -:. corredione ,fint adhibendi teHes ) ruel hiJ I X X � I. An teneamur adhibere, .correili�- omi(jis rccurtendum ad Superiorem. 134 mm cum adeft periculum noflri,·damni, ,XLIV. An in Religione fit licitum reuelare eS incommodi. ,ibid. I Prelato.vt Patri,peccatum oail/lu fiatril X X V I I. An in extrem« necejJitate proxi- �b fq�e pr£uia' corredione , quando melius mi teneamur ilium corripcre cufn proprio fit per ípfom Pr£latum corretluT(-lJ. 135 . rvitEpericulo. ibid. 'XL V.An fo,/icita Co'nftitutio SocietatiJ Iéfo; X X V I I 1,-eAn faltemPr"lati,& alij [upe- '. qf,eod defi'Nintur peccata [ratrum Prt£lato riores ten�antu.r in extrema neceJ/itate "Pt P aúi,abfque prteui'f correélione. 13 8 proximi/um pericu/�\ tVit£ corretlionem X·L V 1 StatJd� in opi1.1ione , quod lidt�m adhibere. ' . 12.4 fit,�bfque pr£uia CO'rfCaiOlte deforre deli::. � X X I X. eAn [icitum Jitfermittcr'C alicuiu.t tSla fatrum P.rttlato,rvt P atr-i, qUdritur pefcatum�rvt meliUJ corrigatur. ' 12 5 quid pojJit [acere PrtelatUJ cum fubdito ftc XXX. Anfiatim fit adhibenda co'rre&io. u6 delato. 139 , '.XXXI. An parentes,domini, mariti tenean- X L V 11. An aliquan.do 'Prilatm p0fsit'e� tur [lritlius ad correDliQném. ibid.· denuneiattone paterna, prDccdere ad,tu- X X X I 1. eAn teneamur fopius adhibere difialem. 1.40 correaionem. 12.7 X L V I I 1. An Re,aor,rvel Prior a·licuiur X X X I I I. An correélio fit adhibenda pec- [ollegij.leu Domus,peccet, mam[efland(J catoribUJ pubficú:/7)� meretncibU!) rvfo- Proumciali;J �el Generali deliElum � 0'- , , ; cultum; -, & Reíolutionum Partís VII. cultum ,Ji ip fe poteft abfque tali manife- ..___ � ftatione fratrcm emendare. 141 T R A e TAT V S I V. X L IX. aAn Ji pater Jit emendatUJ,pofJit quiI illum'Pr,telato, rvt Patri denunciare, D� datis &_promiffis Cuper Bullam ! rut fie [écurior Jit,ne in poflerum labatur. Gregorij X II I. �� / L. eAt] {alum in Soci�tate 1 � S V {rater RES��.AN in aliquo cafo ab incurfio.ne . emendatta fit denunciandUJ- Prttlato, . I._ pf£narum BuIld? Greg. X LIl. rutP atri , r-v-tJic fecurior Jit a readiuo: de datil & promijJis) polJint in CU1�ia J 42. . - Roman« exeufaridaptes munera, p. 158 - L 1: vtn fit neeejfaria corredio fraterna ex 11. eA.n in dióla Bulla Jint prohibitte omnes peccaú, qUte rv�rgunt in dámnum tertij. promijJiones,maxime cum rverbiJ genera .. 143 libm. 15� L I I. eAn quando pr£termittitur correilio 1 I I. Un quiJ incurrat pamal diél£ Bull£ ftaterna �n uuas rvergente in damnum Gregorij Xill.de 4atiJ e5 promifJis,ji ali-_ tertij, e5 periculum non (it in mora ,. & quid promittat'(t) donet v"bu Guberna .... , fjeretur correüio, quis peecet COJ1t�aiufli- tori{vel Burgi,aut Iudicibm Capiiolijtpcl , tiam, ibid� eOTum pclegatit. Hir ,L I I I. eAn qui in corredtone tiBes a4hibuit) \ IV.e4n fiBe promitiens tncurra: in p«n4J teneatur adlmc aliós adhibere. 144 . 'Bunte Gregorij X Ill. de datis e:f pr? .. L IV. eAn Jit necejJarium adhiberc r¡mum mitfis. _ 1 � 2- teflem,rvel duos. ibid. V. eAn ex promifftone non acceptata incur .. , L V. An quando proceditur'tJia denuncuuio- rat!,r in pttnlM' Bulle Gregorian£ de -da- nil iudicialt4,) in delióliJ tendclPtibUJ � in til,f5 promifJis. ' , ibid. damnum communitatti Jit premtttend» V I. An ad incurrendas panal diud? BuU£ fraterna correiiio, 145 Gregorq Xlll, fofJiciat rvt donum attm- _L.V I. �1J teF/tum induaio debeat precedere g4t quantita�em folJicientem ad coniit« , denunciationem p�eblicam. . 146 tuendurn 'peecatum mortal» furti. 163 L V I I. fV!J.n idem ' dicendur» Jit_Aproceda� V I I. An Cardinales in�cludantur in r= tur rvia, acéufat:ioniI,i-£a rvt etiam in �al¡ diate Bulle Gregorij X Ill. . 164- cafo pojiit fieri accufatio Jine pr�uia cor- V I II. An incidat in plEntU diél£ Belle pro':' reélione. \' � 147 - mittens roel dans aliquid pro luEztia aU- . L V I I I. eAn ardo correélumkr rJon{olum in ferenda, 'Vel dijferenda. ibid. foro c01}[cimti£;fed, etiam inforo externo' ,-1 X. e.A.n qui dat rvel promttti: fudiei r-Út fitobfe uandu.t. . 148 caufam expedíat, incida! in pClnaJ di5f£' \ L I ?C.ii?!:!ando liceat Preisto procederé r¡;ia 73elll£. ibid. : i_udiciali aduersus deuunciatum. _ 149 X. An Ji quit paft impett'at,am gratiam' '� LX. eAn corredio fraterna' fit aahibenda, 1uflitiam donet aliquid etiamji non _fit quando blafjhemia eft occulta, f5 non fit moderatum fed exceJJiuum euada! plEna&. IU,l'eÚcalil. 150 73ullte. . ibid� L X I. An ratione drcumflantiarum' omijJio _ X I. An ,qui non demmciat �elintjuenteJ con .. corre£lionü fratern£ fit fopius tantum tra pr£fatam BuUam incitjat in E;ycom .. pucattem lJeniale 'Vel nul/14m. I sr municationem. 16 S' L X I I.,�n interl Religiofos ¡eecala occulta X I I. An ji qui! [ciat aliquem rviolajJe di- carnalia fint denuncia'!Jda Prtelato 'Vt Iu.... Elam BuOam anteqtiam i¡fUm denunti t . dici,abfquepr.euia eorreBione. 152. ' .. �e;Jeatuf'! adhibere correuionem \ fratcr- LXIlI.A� H£retici [tnt denunciandilnquift- ftam. 166- toribm ante pr�uiam correilione frater� X I I 1. �id d,cendum de, confolentibUJ ft) nam; @-r quid de alii! criminibUJ cOrJten" auxiliantibUJ, an f5 quando incidant in ,t14 in EdiéliJ DD.lnquijitortf.m. 153 p(EnaJdi{f£ Bulltt Gregorij XIII. i�id. é .3 XIV.eAn . ¡I -, " . Index T raélatuum , pter abortum jrttftJ animatJ. 17� :x; V I I. �omodo obliget prillatio priuilegij clericalú,(i/ omnium dignittf.tum, (7 of -¡iciorum (t) beneficio,rum,impoJita in Bul- la Sixti V. ' ibid. X V I I, I. �n. pana inhabilitatM appoJita in: I De Abortu'iiuxta �.ullas Sixti v. o- '13ulla Sixt) P. 'obliget ante ludlCÜ decl» .. &�regonJXIV. rationem. 177 . \ X I X� eAn in facultM� lubil�i ah foluendi � REsoL. O 'Ad jit Abortt«, ' p.168 , cajibUJ,f§ cenforis referuatis, Inc/udatur 1. I I. .ft<.uid fit procurare Abor- . . abfolutio abortaJ. . , ib�d� tum. ' ibid. ,�X:eAn ex abort� cafoali inc�rratur reflr- 1 I t 7Je pf£nú procurantium abortum ex ,e/atio. ' ' . 'i¿S jure ciutli ,'rP; canonice. _' , ibid. XXI. An Epifcopi po/Jint hodie dif}enfaré ill I V. 'De pamú procuramium db-ortam ex iu- irregularitate cO�'Jtraaa ex Abort». 179 . re nouo Sixti ��. 169 X X I I. An Superiúes Regularium poffint V. �as prEnas GregoriUJ· XlV. circapred»: . difjenfore in irregularitate occult» \) orta . fUm Conflitutio.nem Sixt-i V. moderaue-' ' ex Abortu animato. ibid. nt: ibid. X X II I. !An S�perjores Regulares pojJint V l. i?qo temPfre f�tUJ .ani.mat�r,it. a 'l?t,qui/' - habilitare ad olJicittRcgulares qui ¡rocu- de,ilia abort¡uum factt, tncurrat,Excom- rirunt abt1l'tum. 180 municationem,(;r lrregularitatem. 170, XXIV. �n in dubjó, an fcttt-u fit anim-atUJ VIL4n Matcr.,qut£ pro curat,a bortu_m incidat - "1uiJ cenflndUJ ftt�rregularir. � ibid. in Excommunioaionem Sixti V: . ¡bid. XXV .eAn in dubio)t;;Vtrumfatus cenfomluJ V I I I. eA.n qui procura! abortu!,� ante ani- fit animatus É!rocedat non folum quoatlir- mationem 'incida? in Excommunicatio- regttlaritatem, fed etiam quoad alias plE� nem:rtl1rreguláritti.tem. � 17 I nas. , I 8 .r I X. eAn qui. procurauerit abortum f�tUJ XXVI.eAn Ji q�is prócurauit tibortum fotus animeti, Ji ejfeélUJ non .flqua,tl�r inc�dat � an¡mati;fld dubitat de effiólu fobpquu- in Excommunicationerp. J 71.. to;rvel an mulier fit mota adahortum ex X. eAn quit incida! in excommtmicationem ÚJnjiiio iiii p.r�flito rve-(a flipfa5 cenfon-- Ji procure! a_bortumper slio« ) [fj' quiddl . 'du.rJit irregula)�is. 1 8z.. ' , '[onfulentibUJ,&c. . � �.< ibid ... XX:VII.�id fttb priu,atione officíorum�c�n.=:. ·X I. Art fopradztli exckfintur � Cenfur4iiin I .: ,tra procuran/es a.bartum ) inteUigatur in ¡flu adjit ignorantia-iurú, 'YJ!1 foéli etiamft 73if,lla S¡xt� V. 'I 8z.: fit craifa, fupina f5 ajfeélata. 173 ' XXVIIl.An AmajiuJ teneatur imp e qir,e [/X- X I I. �n qúi fi'opinat remedia flerilitatit ',mina-m ne abortiatur, aliter incurrat in mulieri, 'JJt impotens fiat adgens.randum, " ienjúrám,f5 irr�egularitatem. \ � 83 (neurrat in hal�c cenfuraf!l. 174 XXIX.An qui dedit cO_1JJili'ú de ab(1'(tu fa'á�- X I I. eAñ'vir ruel [(Emina, qui· in a[fu ,. doJi ?Jon pottlit dimouere fcemina a r0-'l!ji-[,q carnali retra�u.nt {; a' feminir emi((iolJe dato,iñcurrat cenJura &. irregulttrita�e.i� •. roel reeeptiQne in rvafe de.bito , c*fufa ge- 'XXX. V�ru-m maritus habens copulam CHIn ncrattomm impediendi)in�urránt i-n,,�anc 11xo�e, Ji ex magnftcorporis agitatióne p .. I cenforam. _ .'. ibid. � quatur abortUJ, iniitlat-in Cenfurtu.' 184 . pXl� ,'41), �ui' appr{)bat abort�7J}:iam failum XXXI. An frimi;a, "¡¡eM poA coitum mingit, éh � ." mctdat:tn pt£na¡: latas wSixto v. J75 rveL d¡gi�is eútil Rmel1, dicatt}r procurar,' XV. c��MfoJlit abfoluer,e ab in,úrfa excom- , ábortum,itawt incidat in panas'. � 85 mU�tcatto,ne _propter ab�rtúm. ibid. XXXII.An pro>tu�ndo honore,� �ita pueOie __ X�l. An �{¡qH¡pr£ter �pifcopo?oJ!int ab-· . pr.egnantis ,licitu jit,jinetimore ún[ura- • foluere ab €XCOmmU1Z{Cat/onc incuria ¡ro� ru,procurare abortumf«tus animatz.tbiil. ; XXXIIJ.An X I V. eA1J ji quiJ = ignorantia rvincibili ne{ciret pftnM huiUJ Conflitutiont4 in ¡lias incurreret, 167 TRACTATVS,' \ , & ReColl1t:ionum � Partis V n. , X x x 1 I t. �n mulier experta pericult4in mortu in parl,u,poffit [amere medicamen:' tum rut [leri/';' euadat ) � non concipiat. ibid. XX X IV. eAn 'mulieri grauidtt , quandQ pro folute nallum aljud foppetat reme ... dium, liceat indireEle rot: medicamentú, ex quibUJ fequendUJ jit aboí'tUJ fatUJ inammat], IS 6 x X X v. �n pro fa/ute matriJ pr£gnan tit licitum fit aliquanda rut: medicemen tir , non dircae tendentibUJ ad expulJio nem fotUJ,7Jt eft [célio 'Vente, pharmacu, balneum, e». ex quibtis tsmen poteft ft qui abartUJ feztMl animati. , ,187 ' X X'X V I. eAn idem dicendum (it) quando medicina applicanda tequaliter/ tendera a� falutem mar», ac,ad [(£tUJ abortam, rvtrúm fit liatum in tali - cafo di[la me dicamcnta applicare. J 87 X XX V I I. An ji adJit f}es,wpofJit [aua in lucem prodire , teneatur mater cum pe riculo ipjiUJ c-vit£ fopradiéla medica menta non adhibere , '7.)t frztUJ bapti�e tur, '18 g ... X X X V I I I. An quando mater probabili ter timet fe elfo in flatu peccat] mortalú tematur abfijnere a fopradt[f-¡)- medica memil,ji f}eretur, rot ditlum eft ,fcetum in Íucem eáendum, ej b"ptj?\a�aamfore.' 189 X X X I X. eAr¡ L:citum ftt foa"dere abar· tum,quando mulier grauida-parata eft fe occidere ad tnfamiam rvitanda�. 190 X L. eAn manialti fum ens pottonem mortiftrarp fat!4i, 'Vd p"gnu fe percu':', tiens.ad allortum ejftciendum ; r-ut poRea flquutUJ ell, non [aLum incidat irJ ptXnaJ 73ull£ Sixti V.féd et,iam in Cenforam cap. Si qui! fuadente Diabalo .. I ibid. XLI. An detur pr£uentio inler ludicem fe .... cularem, Ecclejiaflicum contra procU1:an tes abortum. {, ibid. X L I I. An qui pro�urauerit ab-ortum ff£!UJ. animati,{úJUUlO ejfeUu; gaudeat Eccle Ji.e immunitate Ji ad ¡lla,m confogiat. 191 ., ". - . � .� � . ---_:.;,� TRACTATVS VI. De .Teftame-11tis Priuilegiatis ad plas cauías.peltc infectorum, & Militum, RESOL. Q Vid fit Teflamentum ad pial , I. CaUral. pag.19� I I. flAn Teflamcmum ad pial éauftU -valeat abfque fllemnitatibUJ 'Juri! CiuiliJ. ibi" I I I. eA.n Teflamentum abique folemnitate ·inrM in qurbUJ caufo pia non ejl beres in.o flituta, rtJaleat quoad legata pia in iplii. contenta. í� 1 IV. eA.n Teflamen,tum ad pitU cau[dJ rva lea etiam quoad legata prophana ji de� fit Iurú fo!uimitaJ. 194 V. 'De hú,qúi -ad pid! cau[aJ teflari pojJunt ibitl. ' - - � V I. r:An jilitufomiliaJ pofJit ad pitU cau[ai- tefla1'i. 19 5 V I I. eAn impubes etiam ji Jit doli capa.i pojJit ad pial caUral teftari. t'btd� V I LAn damnatus ad mortem pofJit ad pial caufaJ teiiar], 196 V I I I. �n deportatta p'0fsit condere Tefta .. mentum ad pia:! caurar. - ibid.- I X. eAn prodigm tcHari po fiit ad piar cau- r�. {kit/. , x: An rvfutariUJ po pit ad pidJ ca,uftU te .. flari. ibid. 'X 'I. An ftrui,& mancipia tcHari po�int ail piM (aUral. - .191 X,I I. An fu�iarUJ pofstt ad piM caufal te ... flari. , ibid. X ¡JI I. An MutUJ,t5�Suidiu p{)¡;i�t adpiai cauJM teiiar], 128- X I V, �ot teiles r._equira'ntur in teflafl!en .. tu ad pitts ca.ujiu :> & quid in foro. co"!..; fcienti£. ibid •. X V. �ot teffes requiratftUr in te{lamemi.' ad puu cattfos , quando non font ¡doliei. J99 X V I. An tJJulieres in Teflamentit ,ad pid caufo.s pofjir.u �/Je T�fief. 200\ X VI I An in teflamenta aq piaJ caufa-s Te ... - ftes dtbeam ejJe rogatio ibid. X V tI 1. An fi conftet hteredi Tefia to rem' reliquijfe aliquid ad pias ,aufos tme-atetf iOud . Index Traéhitul:l111;· i¡¡�d fllue�e� _ ibid. peftiJ,Tejlcs debeant 1fe roga/i.' i I 3 X I X. An Teilsmentwm ad pias caufas in ... - X X X V I I 1. eA-n tempore peflir Teiies ctfptum , e5 non jinitum Jit. r-validum. adhibiti in Teilamento teneantur '7Jidere 2.01 teflatorem;'7Jcl fufficiat au dire. 214- X X. A�1) Tef/amentum ad pías caufo.i reli- X X X IX. eAn Teilamentum tempore pe';' Bum altcrites arbitrio tVa/eat. _ 2.02. fliJ confiélum rvaleat Ji injirmUJ conua-( XX I. An Teflamentllm nutuconditum 'Ila- /e[cat.· . ibid: . lest ad pial caufos. .' . 2.03 X L. eAn quod diE/uri!, eft de Teflamentu X X I I. An Teslamentum ad pias ,aufas confeail tempore peHit procedat quoad rvaleat ftJJe inflitutione beredú, ibid. Codicilla, .� .domuiones caufa mortM. X X I I!. An tempore infcriptio) roidelice: 2 I 5 anni,menJis, (t) diei,jit necejJaria in Te- X L I. �n jit 'Validum Teflamentum con- 'flamento 'ad pitU caufas. 2.04 feélum tempore peHit .» coram rvnico tc- _ X X IV. 4n in Teilamento.ad pil;ts'caufas {le,f§ cum [criptura Parocl». ibid., fit necejJarium "Vt apponatfMdocUJ ,�bi X L I I. An in con'dendiJ TeHamentiJ Mi- de altiJ circunflantiú. . ibid. lites nonri temporir gaudeant Priuilegio X X V;. An legata ad pias (aufa! 'Vale ant militibUJ antiquis a Iur� co?zcejfo ... , ibid .. Ji ht£reditas adita nonfo : @f de quibuf X L I I I. �id requiratur,rvt jure �ilitarj dam aliis cajibUJ. ibid. - miles teflari p-0lit. . 2. 16 X X V I. e.An Teflamentum non [olemne ad X L IV. An Milite J jlationarij ,,(t) limita- pias caufas, reuocet prius'folemne etiam net gaudeant Pritú/egio in foil Tciiamen ... adpiaJCaufas. 2.05 mentir. 1.17 . X X V 11. AnTeHamentum ad pías caufal X LV. An [altem duo Tefles fint nccejJar:ij' cenfeatur habere claufulam derogatoriam . ad Teilamentum militis. ibid. aliorum, 206 X L V I. An TejJes i� Teflamento Militt4 X X V I U. An (latuta laicol'um includant ejJe debesn: rogatio .. 2.1? t Teflamenta ad pia! cauflu. 2.06 X L V I I. �i tejlc! {tné idone! ad tejla� X X I X. �t£nam dicantur relitla ad cau- mentum Militis , eS multa alia de tefti-'''' [as pias, e5 enumeranturfigiilatim omnia bUJ. , ,2.2.0 fJu£ aapiam callfamreducuntur. ibid. X L V II l. An Miles mutlfJ a natrlra pof X xx. Enumer_antur alia legata ad' pias fit teHari.· 2 2 � caufan . 108 XL IX An tlJile! ñutu tefl_ari poftit •. X X X I.·Ad quem ludicem pertincat exe- 2.2.2. cutio Teflamenti ad pias (aufas f5 lega-· L. An miles captMr. ab hoflibuJ Teftamen torumpwrum. 209 tum iurFlJjlitari [aiere poftit. ibid. x: X; X.I {; An quilibet de Prlpul%lfit agrre, L l. An miles deportatu!,'Ilel capite damna- <Vt Te'f!amenta ad pia! caufo!, eS legata tus poftit condere Teflamentum. . u 3 pia execution] mandentur. _ iI o L I I. An Tsilamentam militis cum breoia- � X X X I 11. An in quibUJ, cajibUJ "Valet Tc- turis, eS notú confi£lum fit' 'Validum. fla17Jen�um inter liberos, 'Va/eat eS Teila- -ibid. mentum ad pia! caufa.!· ibid. L I I I. An miles pro parte tejl4tUJ, f5 p�o. XX X I V . .An in Teflamento con/cElo parte inteftatu! deeedere poftil. . ibid • . tempore peflú [tnt 11fceJforij fopum Te.. _ L I V. An miles in dubio pufumatur lure. fles. . . 2.11 communi, <vel militari teftatu!. 2.14 X X X V.An in teflamento tempore pe-_ L V. An mile! eJura Teftamenta [acere pof jlú ,frxmin£ pojJint ej[e te fles. 2. 13 . fit. . 2. lo 5 X X X V 1. An tempore pcHis in Tcfla- L VI. An miles ex ctrlo tempore & ad eer ... mento NotarilfJ inter Tefle! computar; ,tum tempus, f5 ad cDnd,tionem teflari pofot. ibid.� pofit. . ibid. XX X V I r . .All in '[e¡¡amento tempore 'L V I I. 411 Milius teJlamentum debeat efe. &Re[olutionum Partis VII. , 'effi"Vnico contextu ordinatum.· 2.Z,6 L VIII.!!/.ln militefdire[lo in CodiciOü here �em inflituere , ft) fubfiituerc , ac bere ditatem adimere poffint. " ibid. LIX. rv1n qui in caBrir reperiu,ntur gaudeat 'Priuileeio teHandi iure militari. ibid. o L�. eAn miles filiUJfamili� teflari foffit. 1.1.7 L X I. C!/Jn Teftamentum tempore militie faElum �aleat poft míJ!ionem. ibid. L X I I. An in Teflamento militit in quo ftlij , pr£tcreutJtur 5 debeat caufa pr£tcritiomi exprtm-t, . ,ibid. L X I 1 I .. i/tn in Militaribm TeftamentiJ cejfot Falcidia. 22.8 L X I V. �n Doüores gaudeant in con ftciendiJ Teflam�mis Prtuilegio Militftlm.· 2.1.9. , . �------------ , , TRACTATVS VIL' De Seruis & Mancipiis. RESOL. AVo iure fit '[eruitUJ introdu .. I. - � Ela. 2, 3 I I t �id fit flruitUJ. '1..32. I I I. Vrúle rveniat órigo rvo�abuli feruorum, ft/'manfiPiorum. . " ,1.; 3 3 ".' I V. �amnaf1! Boteflatem habeant domini l1J fereos.: . � ihid. v. �ib!f!_mod¡/quu efftciatur feruUJ ) &: primo an iure Belli. 2.34- V r. An 'luir ejfiúatur feruUJ ob aeli8um ' 1.. 3 5 _' ,[ V r I. 4n' 9uii ejficiaturferuUJ tiiulo ruen- ditiomi. - ibid. . -' V 1 I I. An Rater in neceffitttte conftitutUJ) � poJJit ruendere jilmm. . 2. 3 6 1 X. eAn quit ratione natiuitatit efficiatur flruUJ." 2.37 :M.r eAn flrui capti inbello iuflo polJint fo�· , gere. ' . . - 2. 3 8' . X,"�. eAr¡ ferui Turcarum, (j) Maurorurn non folum p0!lint fugere, fed etiam ab iU�i auJcrre quicquid potuerint. 2.40 . )qII. eAn feruuJ :x pexna deliat poffit fogerc. 1.41 X I I 1. eAt) ,[erui qui a domino ad pia follicitantur ; acquirant libertatem. ibid� . X IV. �n Ji dominUJ confentiat in Ma"'; trtmonuen ferui perfona libera ignoran- . te "foruUJ acquirat Libertatem. 2.42. X V. eA.n feruUJ poJ!it adoptan' , !ir ado- ptatU! an acquira't líbertatém.' ib¡4" X V I. me aluj modiJ quibw ferui =r- . rant libertatem. , 2.43 XVII. rAn ferui Chriflianorum , qui in Tri .. bunali s. InquíJitionü damnantur tan quam beretici, remaneent ¡pió fallo u. beri: ibid. XVIII. �n ferui qui liberta/em Rome in Capi�olio acquirunt , ¡flam pro toto Orbe acqutrant. 244 X] X. �n [eruo ittt poffit a domino irífirri injuria rvt adjit obligatio reiluuendi, ibid. - X X, �n qui feruum alienum percu'tienJo inetilem reddit " roel occidit teneatur re flituere aliquid non folum domino, fed [eru». ' 24-)' XXI: I1n licit 14m fit in pa.nam alicuiUJ de lta; adurere mancipia guttiJ accenJi adi t« aut cere. ibid. XXII. An feruj poffint a dominu fignari in facie. 1.46 X X I I 1. �n feruUJ polit dare mutuo. 2.46. , XXIV. An forui "Valide con.trabant e5 obli- gentur. ibid. X X V. eAn flrui rvalide poflint emitiere l. - rvQta. ,2. 47 . XXV I. eAn rvaleat ruotum feraorum colla- tum ad tempUJ libirtatiJ. - ibid. . XXVII. 4n domini pofsint irritare rooia feruorum. 2.48 XXVIII. eAn feru; peeeent ji cibos commu nes ex domo heri ad comedendum acci piante . " 24? X X IX. eAn ftralH poflit jib; rettnere id quod pro ¡niuria illifta, rvelob "'Pfom cor porir illicitum ti larg'itum eft. ibid. ,XX-X. An ftruUJ po fs�t jibi, retiner! qu� ludo aq¡uirit. ' 250 X X X I. eAn (erUUJ poftit retinere ea, ·qUéf. ipfi reli5la funt in legato, '7Jel TeRa- mento. Z 51 ,XXX II. Av [eruaJ jibi acquirat ea,qu� par- r e' I Index Tradatuum , te tVif'ens fthi fi4btrahit)roel Ji pr£ter ope ra prttfcripta aliquid faciat. 2.51" XXXIII. An ferui in cajibUJ quibm jibi ac quirunt,fi a DominiJ fjolientur polint [a cere occultam recompenfation'em_. 2.. 5 3 XXX IV. c!A.n ferui poJJim face�e eleemo /J.:. name ... ibid. . X X XV. eAn expedíat ft) fit opUJ pium concederé , [emil libettatem. .2.54- X X X V 1. v1n ferui poJJint rvalide, @): licite Matrimonium contrshere. . ibid. X X X V I LeAn ferui matrimonio' copulati . poJlint licite roendi. '- ibid. X X XV I,tI. eAn feruUJ teneatur magiJ , foruir/dx)mino,quam vxori. 2.. 5 5 X X X IX. eAn form no» folum peccent -mortaliter ,[cd etifl'm teneantur reiittue re (i non jmpediant furta domes1ica. ibitl. ' X v. reAn ferui in cafo quo pojfont licite fo- . gere ji inueniantur polint a Domim1pu- ntri. ' 256 . XLI,An feruUJ InfideliJ, 'Vel beretict« Ji con uerta/ur ad fidem acquirat libertatem.ib. X L I I. �n[erui poJlint elTe exequutores Te- , (lamenti ibid. X L I I LAn licitum fit ft expanere ludo,cum periculo remenend: mancipium in Trire-: . mibt«. . �'ibit/. X L I I I. Serui quibUJ modi4 poJlintfe redi- m"� . 257 4 X L I V.(!/}n qui occidit feruf:tm fo,um tenea- tur t!iiqutd beredibs« ferui reffituel'c.ibitl!. X LV. eA.n qui mutilauit rIJ,embJ'um (erui fui teneatúr ad aliquam reflitteúorJem. �58 . XL V_ 1. eArl licit/dominUJ alitj�ando pofftt alimenta feruis 'denegare.' ibid. . X L V I I. An domini "Vocandoferuos Chri- flianos,Cann,peccent mortaliter. 259 X L V I I I. Serui in quibUJ nam -�eneantur . obedire dominiJ. � _ ibiU. XLIX. An fe.rui teneantur defenaere "Vitam I dominorum cum periculo riJiite. ibid. L. An ferui �efiamentum {acere p�fint.16o L 1. An firm po/Jint deferre littertu amato- ria¿ arl cQncubinam domini. ibid. L I I. An ,flrui poffint licite obedire dominit Ji pr£cipittnt n� audiant Mijfam, rvella- borm! in diebUJ [e¡¡iuiJ. - " ibid. L I I LAn ferui jint irregulttrú� 16 r -, L I V. An ferui acquitant libertatem ji ¡¿ dominú promiuatur [altem i� confiie»» tia. 26 z., L V. eAn Chriflia�i�infidelittm ferui poJlint licite pr£flare obfequium dominif,quan- , do intrant in templo Idolorum. ibid .. ' L V I. fAn Chriflian,t mancipia lnfidelium . polint licite remigare in eorum Triremi bUi rue] eil aliqua obfequia miniflrare in bello. � 2. 63 L V I I. An ferui pofftnt parare menfam, e5¡ ml'niflrare 'etbos domirJ/4 in die lei_unq:, ibid. L VI I I I. An licitum (it �ominis offerre car-' nes foruM infidelibUJ iri die ieiunij, roel illiJ .imponere opera feruilia in tljebus 'fo- fiiuM. _ ' ibid. L I X. An ferui Ji confogiant ad EccleJiam propter fleuitiam Dominerus» ) gaudeant eius immunitat», 2.64 LX. eAn [crui poflint ingredi �ligionem. ibid. I <" L X LAn [cruz Clericorum, gaudean-t Priui- 'legio fori. ibid. L X I r eAn [e'ruj Chriftiani lnfidelium Ii terppore p afchatu 'non habeant COpÚl!!1' Confi jJal'ij, ten'eántur elicere aélu'm con-. trutonts de pcecatir f(Jortalibus perpctra- ¡ tiJ. -165 L X I I!. An [crui po[sint a dominti cafira ri ad fuaititatem �OCt5 co,nferuandam ,fi ipftconfemiant. ,ibi¡/�. - L X I V� cAn domini propter n,imiam fe-. uiiiam cogendi fint flruos, rvendere. ' . 16� � , ' . , L X.V. �n Chrifiiani mancipta Inflde .. ' Jiurn teneantur in '-conftientia folue re gahelldJ a Principibtu impojitaJ. ibid. tL X V I. An ferui in cafo tequaliJ necefiita- ' , tir pofsint alimenta jibi potiU! quam do- -minit ,:!!iniflrare. 2.�i L X V I 1. 4n filij lnfidelium, qui mancipia . font ChriFlianortem pofsint bapti�ari inui- til pare�tibU1. 1. 68 LXVIl,L An in talicafo liceat Domjnir ba- , pti�are InfantesfiiioJ Infidelmm, non I?:- parando iQos 4 pareniibus. / .2.69 LXIX.An DOfnini, qui poj{untproleS foor�� . mancrpro I " - '( & ReCo1 utionum Partís V I I. xit,gaude�i ceflioniJ beneftcio� ibia. XIV. An heres qui nonconfecit inuentarium pofsit rvli beneficio cefsioniJ, 1. 8 t X v. �n t7Jaleat paélum ,ji quu beneficio cefsioni! renunciajJet" ibid. X V LAn qui cedit bonü,jinon pafia pr£bere jideiujfores idoneos,fujJieitu pr£berc Caf.f tionem iurstorism. 2. 8 j XVII.An Ji creditores offerant drbitori di/a ... ttonem quinquenna£em extludatur ti be neficia cefiionir bonorum. ibid • XVIII.eAn ee[sio b�nom.m1iberet non filum . creditorcs,fed etiam fideiuJ!ores. 2.84 X IX.In quibUJ non competat cefsio bonorw», ibid. X X. An cefiio bon(Jrum liberet a reflitutÍtk ne. 2.85 X X I.An falrem ce [sio bonorum ignomirúo- fa liberet a reilituúon«. ibid .. X X I lo An qui cedit boñis incurrat ¡rrega .. lsrueter», - 2. 8 6 RESOLo e �jJio Bon�rum q�i1 fit? 'J.? 3 XXIII. An dilationcs,ftu induci.e moratorie -- I, II.rv.1n pro debtthl ex deltElo ,pofsint d PrincipibaJ concedí. 2.87 _ co,npeta! cejJio 'bonorum. . ibid. "_ X X I Vo An Princeps po[sú concedere tales 111. eAn qui [aflu, @f dolo malo bona fua dilaliones pro longo tempore. L 88 perdiderunt, gaudeant beneficio ccfionil X X V. eA qua die incipiat currere templa bonorum. 1. 74- dilationum.. ibid. IV.eAn ei qui cedit baniJ Jint neganda ali- XXVI.An Prinripes debeant concedere dtla.. - . mema ljuotidiana. 2. 75 tiones moratorial creditoribm ex deliao. V.¢n qui occulta�erit bona) gaudeat Pri- libido uilegio' ceJft(}1iir� � - 2.76 , XXVII. An Princip»: debeant conceders in .... - �I. e:4.n in confcie�tia poJJit qui! rVti Beneft- ducitU creditoribu.t ex contraii«, . 2.8r- cto eejJi.onir, ft) .occuLtare aliqtlid ad fui XXVIII. De aliil cafibUJ in quibUJ Princeps . [urJen/ation_em. - -: ibid. non debet concedere dilanones. ibid. " VII.eAn diéla in foReriori rcfo!utiong proce- XXIX. An dilationes moratori£generAlite,r � dant etiamftdebita ori�n�ur ex de/iao. loquentes extendantur al'tl-ebitum iura- 2. 77 ' tum. 2.�_O VIII. tVtn faltem de bonü poft cefionem ac- XXX. An Princeps poftit concederé dilati-o- quijilkJ debeantur necejJaria) etiam iN ft- ' nes pro debittJ iuratit, iraut lnduci« rute .. ro exteriori. -. . 2. 78 leant. " iliill. IX. Un diua in fuperiori.refolutione proce- XXXI.An dilationes morjltorite-qu£ a Prin- . dant etiam in foro confcientite. ibid. cipe,conceduntur 'lojJint concedí a maio- . X, eAn Ji qui! negauit debitum. PQjiit Priteile- ri Rarte cred;t�rum. 2-91 gio ceJlionM bonorum gaude!e.· - .ibid. XXXII. An Jilationes moratori£ profint fi- X- I. An qui cejJi'! bonú ,ji aliquid in frAudem deiu/[oribw. - 2.93 cre1itorum-egerit,gaadeat tal� Priuilegio. XX�llI.An pendentibUJ dilationibUJ "'Pfur� 2. 7 9 f5 inte.rejJe currant. %. 94- XII. An qui no do lose,[cd culpabiliter adino- XXXlV.An flantibUJ dilationibUJ prttflan- pi� perttC1'Jit,g audeat beneficio cefsiónis.1.. 80 di fint- ¡¡deiU:rf{ol'cS de debito folumd�p�ft X I 11. eA_n, debitor qui!fe cefs)oniJ eontra- ' . el�pfum tcmpw. " , �btd. - í 2r An ¡ . , .... , 'mancipiotum ill,;, inuitir bapti�are ad id- ohliventur. � ibid. e .. LXX.An jit licita emptio man�tptorum AI- tbiopum fieri [olita ah aliquibUJ in Ango la) Guinea, e5 'Viridi Promontorio, ibid. LXXI. '!/In flrui poJftnt eJfe telles, 2.70 �XXII. e/ln 40mimu peccanJ cumferuo vel ferua lnfideli dcbeat In .confeJftone hane circunfiamiam e.xplieare. ibid. LXXIII. eAn domimu. tematur refarcire . " d'amnum a feruu illaio», . 1. 7 I "LXXIV. �n flrtei inuitir dominiJ pofmt 'eligere fepulturam. 1..72. TRACTATVS 'v III. I ¡ De ceilione boriorum, & Dila . tionibus .moraroriis a Prin- _ cipibus concedí Colitis. . .. ndex TraélatltlUn,' mre. ' 307 X V I L An Equites Hierofolymiiani) (ti al� Religioft Ordinum Mllitarium,�a�i� de aliqu)d exponant LudtJ. zbtdó XVlIl. An Maritu'! nQtabilem quantitatem in,ludo amittem,teneatur ipfi 'Vel coOu[o- res reflituerc ruxori. 3 08 ' X I X .. eAn lwdens aüenam pecuniam faciat fo�m lucrum quod acqeirit, ' Ibjd� RESOL.AN qui ludít cum intentione m .. � X X. eAn qui lucralw el! a fore poftit lu- I. crandi magnam quantita- crum jibi retinere. 309 tem peccet mortaltter. , 'J \ .19, G X X I. eAn qui perdidit in ludo prohibito te- ll. eAn fit peccaltem mortale lsdere ludir neaer in foro conJcienti¿t flluére. ibid. prohibitif._ . 29·7 X X 11. tAn Ji quit lucretur in ludo pr�h¡bi- I I I. �n [altem Cleric; fcccent mortaliter to teneatur reflituere. ,310 lude�do ludi! prohibitiJ.· ibid.. ,�XIII. eAn Ji quit tuftt credito, e5 perdidit, 1 v. �n [alum Religiofi pecant ntortaliter ieneaur foluere., " 3U � lu_dendo ludiJ prohibitti. . ,i98 XXIV.�n collufor pofsit licite retinere quod V. v.tn ftlitúfomilitU.fo(jit aliquid ludo e»- alt�r [oluit,iic'et credito perdiderit. ibid. p01Zere. .19? XXV.�n qui luait animo non foluendi,rvel V I. �n Ji lonflet Piurem n_o/lejilium all- repetend: (obltum fofsit lucrari, ibid. quid ludere ,po./ft quit hoc non obftante XXVl.eAn 'lu{or qui iuraui,t non repcterc-pc:', , aliquid ab iDo lecrsri. 30.0 cunis« lucratal in ludo prohibito,pofl,itpe-: , �V I I. ,eAn ftlilUfomilia,t,qu� rverbig1'atia pa ' tere relaxationem huius iursmcnti. 311. te/! perdere decem aureas ,ji fo�c1fiue lu- XXVll. eAn rviffor irppédiens ne lude» co' cretur quinquaginta' poflit eOJ omnes lui/i. demnet illu�, fld rcfiituendum lucrum ex expoIJere ft) perder«. ibid., ludo p)'ohibito tematur reiiituere. 3 � , VIII. eAn filiUJ_forl?¡l.�aJ qui ·/udo exp()JJtt r- XX\UII.eAn qui minatur accufationcm,ftl . cuniaJ P,átriJ qUM ali�pare non poteft, tc- repetitionem,ji non habeat animu accufan--, neatur reftit�,ere id-quod cup¡ dic1iJ fecu� di., (tl;' repetendi, Fa [sit retinere fommaf!1, n�M lucratUJ eft. _ � , ',3-o!. quam a'lucrante collufore extoiftt. ibid� I X. eAn Ji jiliUJfomiliaJ nihil áliénare po- ' X X I X. An quando quis excellit in periti'f tens hodie lucretur centu , polftine COllUfol'- - ludendi, & exceJJ UJ periti£ non �a notttl eras ab erJ tamunde»: lucrar]; '3'�3 collufori debea� lucrfem reftituere.' 314- X. tAn ji qúiJ luJit �um jiliofamilitU .o: lu: XXX.An quiJ ob m�iorem ludendi pe,ritiam' cratm eft fommam,quam in toto an_nO' i!le .� colludenti ignotam teneaur integ�um lu- ferdere poteft, poJzt Jine alia inquíftúone � crum reflituere. . 3 'IJ, illud lucrumretinere. , ibitl XXXI. An ji excelfosperititefit notUJ coOa- X .. l. eAn �xor poJlit luJere i7ifcio,aut inuito [ori,pófsit quiJ adhu_c ludere,& lucrari'316 . 1(Jarito. , 3 04 X�XII.eAn CJ;gcm alium ad ludendum pof X I 1. �n firui pofJint jnfcio domino atiquitl _" fit Juerari. . ' , 3 J 1 ludere. ibid. 1\:XXIIl. An Ji coaéluJ ad I udum' lucre!ur X I 11. Añ Minores poflin� lucrari.,(t) It,de- ÚnMtter IU¥rum reRúaere. �1"8 re,infciú T.utoribu.r.· 3-°5, Xxxrv. An qui importunü precibUJ ad fu- XIV. An Religio[UJ poffit aliqui4 exponere. "dend� attraxit teneatur lucru reflitutre.ib. 306 '_ ,XX-�y.An ji qui! (apitale maitu�quod 'V!4I- XV. Anji ReligiofUJ hahuerit [icent¡am (e- 'go dicirur( tutto il rdl:o) inj}onfione ali ... neralem_ exfend�ndi aliql}am quanti;a-' 'qua expofoerit,pofsit die:l qUt capilale mi- _ tem�pofit iJalide ¡!lam lado eXjJonere. ib." nu; habet tJcceptare f}onJionem, & lucrari _ X V I • .;An ,Clerió foflinrali9uid ludo expo� )!lu-df/¡tJ Jin..e on�re �eflitutioniJ. jb,id. �. / /, ' XXXVI.An x X X V. �n lite pent/c1Jte circa exaélio mm debit, poflint debitores impetrare di-: Luiones moratorias. 2., 9 5 T R A e TAT V S,. I X. De Ludo & Sponíionibus. , " ''; & Re[olutioniim Pariis V II. x X x V I.An po.fit ex patlo ludens pro fe, $la)f!) proiiciat alitúin menfam qu7U al ... \ ,ft) pro alio perdere minUJ quam lueretu�. ter collufor ex errore collegit , An inquam 3_.l 9 in tali cafo teneatur reilituere. 31..4 X X X V I I.An Jit peccatum morlale ludere L. I V. �n qui ob ftaudes in ludo faéltU te .. magnam quamitatem. ibid. netur-reiiituere, poJ!it deducere qu£ dedit X X X V II I. eAn' ladere in E�cleJia Jit pro ch��tiJ , e§ fro lucernú, pro bellariiJ, , pecca;tum mortsle. ., ibid. & pro Mumiavvr 'lJulgodicitur .. ,ibid .. 'x X X I X. �n qui tene� domum ludo ex- L V� e.A.n qui habe'! poteHatem dif}enfandi poJitam peceet mortaltter. , 32.0 in ruotú , po/Jit difJenfare cum bebent» X L, An Clerici,(t) ettam Laid peccent mor- rootusn non /udendi.' 31..8 taliter afjiciendo eos,qui ludmdo mort»: L V I. eA'fqui rooui: nonludere poJJitadhuc liter pcwant. , . ibid. ludere lU,do boneilo, ibid. X L I. �n ludere orationem Ange/icam,:, L V I I. eA.n qui 'Vouit ":0'11 ladere , poJ1it 111- . rpfalmos;f.5c.Jit pccca1uf!1. 32.1 dere peralios,trad�ndo eit nummos,� tos X L I I. eAn tenea!ur ad reflitutionem-qui ludentes afjicere. L -32.9 auélionem faEldm a collufore acceptautt,' t, v I I I.�n qui 'Vouit son ludere,poJ!it lu co quod ab slio ,(ignificatione aHqua ad. dere nomine alienus. ibid. m()nitu.f fieerit. _ _ ' , ibid. _. LIX.Án qui voui: non luder� fob p¢na vt n'5_ X L I I I. �n ltc,itum Jit aliquando in ludo. - folJit dif}enfa�i nift a Sum. Pontifice,poffit roti foaudibUl. _ ' ibid. adhuc ah Epi{copo ab fllui. , ibid. XLIV. Anji quiJ 'Videaúolluforem non, nu- LX. eA.n qui "Vouit non ludere fob p«na' 1 o. _merare omnia punE/al qUt£ habet, tJUt£ ji aureorum teneasr toties' faluere quoties numeraret lucrarc,tur,teneatur ji non ad� luferit. ibitl� , monet,lucr�m reftituere. ' 32.2. LXI. e.An Jint li�jti contraélu¿ qui- dicuntur XL V.An leneatur. reflituere lucr,u qui do lose __ '=Vulgo,fcotnmeífe. 330 fobripuit primam man�m in ludo. - 313 L XI I. eAn qui certofcit euentum,polf# ad-: XL V I. An ji collufor qui eft ficundUJ dicat ,hue de illo f}onJionemfacere. tbid. - primiJ,4cceptoj}onfione,m,fic()ncedaJ mihi r X I I I. �n qu1 proteHaielr fe effe certum _rvnuin pu'nélum,fl ¡U,!tl:p'�i1'l!1I1- concedat,_ ji temen coOufor contendit,f5 -vult j}on- .lucretur fecundw lktlum: _ . 32.4 - 'dere, an polJit alter f}onjioncm-aeceptart_fi X L V I I. An qui accufauit plura, punEla,& '331 � coOufor ñon aduertit, teneatur reflitJlcre. LXI V. eAn ¡; tribtu off,ojitoribm concur";' ibid. ' \, rentibll! ad Cathedram , Petres {jondeat XL VIII.,4d quia in:lu4oJignam tax-illos vel cum rvnoquoque eorum trtum feorjirQ; _ alca! teneatur pro 1J[Iitu'�iane.' -, , ,'31. 5, , quoil non adepturw fit illa,:!¡,rv�i {,cptum XLIX.An qui in ludo latru�culorum') '(:Jt�� eft quoilji l"crabi/ur dup/urI! erit_lucr�- lice di Scacchi)promifit dar:e( c-vtrvulgo quia a duobUJ erit tantum djmidjum�?l" go dici.t'ur S�acco mato, con pedina) , lulucri foluendum,{vni tenealuf reJlituf- polfit lucrariji dederit cum Pedite(ftali- - - - re. 33� ce Pedina)fob1a Regipa., ibid. LXV. eAn quando qUM "Vult ./}ondere m4- LAn Ji aliquiJ eJ! colluforibm "Videat charttU ' . iorem fommam,quam alter coOufor,p.olfit- alteriuJ,teneaturfimper reflituere. 316 iflam lucrar;. :..- i_bid. ,. · A!1 ji ta-ntum perdtU ClJm aliquo q'"an- L X V 1. 4nji Petru¿ lPondeat c�m Paulo, tU't 'illi ol/fraudes de�ebtlJ reflit Nt ere, 'V.g. quod iDum faltu ) rv�l c"rfU fopert!bit'; ft , tentu, :i!'1/j¡ d�biturIJcompenrare,f51i- ¡oJlea PetJ'U4 nonllult currere,lIelfaltare, , ferart,�liareflitutione. ' ' ibid. . teneatur [aluere j}onfionem. ? 3J [, � t."'� qUI/zojjit chartad non jignataJ te- L X V I I. An {po.nJione-s fop(r, e/caloRe - _nedtur r:efJitfJtr:e-. ibid. ' 'Pontificr4 ) f5 CarJinalil4rJJ hodie fint fi .. L t II.. -J�.{i quitfobo afforttt fthaber�( rvt cUte. � ibid. , - ,"Pulgo, dzestur; Pritnera r¡)e '"V .g.�5 o.pun- L X V I I I.An Ji quiJ clfm certo rem ftiret� ." ,{ ','� '_ 3 ". i,ncipi� . , Index Traétatuum �\ ... inciPit poftd dubitare, pofJit adhuq f}on- pofoit Pixidem in Taberñdculo plmltm. dere. . 334 particuliJ, é§ claifo T abernaculo , pofie.� L X I X. eAn f}onjiones cum conditione iUi- tempore confecratlonü habuit aólualem cita,fint licit«. ibid. intentionem dióllU particula.t confoc_ran-= L X X.�n Cen[UJ rvilal#ius fit, lic,itUl,qui� - di; qu:eritur,an,yeuer.a conftcr,at£ reman- . reducitur ad contraUum /}onfionü. 335' I forint. '. 3 S6' l . L X X I. eAn Ifonfto dantu 100. Ero red- V I I I. eAn pattens in peccat(J Sodomite· de- , dendiJ 300ft Filiarvixerit,modo quo in- , beatexplicare in ConfoJlione fuijfe.patien- fa explícabitur fit licita. -,. ibid., teme �, . 358 - L X X I I. �n Ji quit accipiat a Cato 100. . I X. �ando panite�tia impofita a Datari¡¡, . eo paólo,rVt teneatur reddere 1.·i)0. ji poft . pro aliquo impedimento Matrimonii diri- annes duos'redeat in Patridm, vel ruxo- , "!ente impleri non poteft,quttritur,A_n pof rem ducat) 'Vel Prefoyie'r fiat;(t/c jit (}on- / fit commutari\ab Epifcop� � rP/ contra-. jio licita. , ibid. bentes , �ir�ute 4ifjenfationis obtem«, LX.X I I I. eAn licitum fit dare Caío JOO. -::Mafrimonium inJre.- ¡bi/' eo pa_Elo rot Ji pofl ar;num vixero �eddat x. eAli conflituia{tri ·articulo morté abftue 100ft mortar.nihil reddat, roe! ji ruixe- .._ rvOó pr£uio,jigno úm,tritioniJ pofJit abfol- rit r�ddat 110.ji moriatur reddat here- � - ui"a CenfuriJ •. /_ .. - -. - �-59·. dibUJ 8S: h . 338 X !- A qfJibU! ,Ge_njkrú polit fimplex, Saxer- _ � �os abfoluereJn (lrticul{tmorff4.. 3 (;0 X 11. ;dn p�niti.nJ obli�HJ cenftme exigen/u T R A e T_-�T_V� [atiJfoaionemFar�i:remaneat�fo�utus p.er generalem_ �(I,�Tolutionem' colkuam a �onfoJfario UP/eftatem habente. ibid.. . ' · x: I 11. An Bcelejiafiiú extra neeijJitate� �RE.S_0-L·AN in. Regn(rSici.li£ p:oJfit R�x _ -s: corporakm< "Pel f}iritu�le�- PY(J: _ I., dlfjonere ad lIbItum In xtmi teneantur erogare fuperflua tn. ""'flU 'luofcunque_ f7)fu.t rv,oluerit ,sle fo_uE!)bUJ '.,: _tios,ex pr�cepto fantumpojitiuo. 361 EccleJiarum -vaeanttum. 337 - X rv, An heres confiitutm in graui. n�cef I I. <!.An Cleric; kbit'eiantur tan_tum cui dirc- _' - ¡{t�te\ �XCUfetul.;¡' jolutione Legat; prrf . Eliua legibMl Principum fecularium: 34i -=;. Milis celeb'4nJis pro animabHJ P�rg4� 1-1 L eAnimadaertfl-ntur aliqutl in Jefonfio- torij.' __. , _. '" 36'2. nem immu1}ittttiJ �cclejiaflicze._ . 34-5 X V. An in' recit-d#�ne 0ffic�_, omiJ/fo 7.! �. eAn_ íurif!liilio tem[!_ora1iJ �rcMep;flo- ,_. �rJ�u.t. hor� paru� ; -indtjcat .!an_tum pee: pi 1t1Q.nt�' �egaliJ 7ft a Rege Guiliel.;. , .: ' CalUm rven,iale raáone ptf-ruitat's mate'- . mo li. 11-4:..' ei conceffa, 'Vt omne'f!J Supe- rite.,' -r ibid ... \ . � riorttatem ti fe. abdic4uerit '_ rf/poffit ab, _X V}; Án in compefl/atirme �,culta facien- illo exercgri per Qubern�tore_m Eeclefiá- da,debitum ejJ� t/;e�eat.liquidum eS - ccr� flictí11i.r, _ - � - - � 3�7 _- tum. . 363 Y. Cum tain pro iudice Ecc!tfiaHico, quam X�V; I t An ft fjf4is (Jcculte "Pta�ur. compen- : pro iadice Laico adfont'rationcs probabi- ffitióne, pe�cet mortalj�er ,ji rem dcb�tam. < _ _ le� úrc_a corum iuriflliEl_ionem '. an ileft-· poterat in zudicio abhue gr�ui detri�t1Jt(J . . menda fit qu�,fiio per iadiéem. EccleJiaBi-· repetere. .. - . . 3,6� ,�� , . '; cu�·. '. . - '" 3 5 1., X V: I I I. Al) qui �ab�t apud fe rérn aek� -��� y I. i¿uzdam trregularü cui iam tlífjenfa- _'. toris .)� p0ftit ''Vti cQJ:fpenfotione' in_ foro ' . tum '''PI Sa6r()�. Ordines foftiperet , qUltji· ,onfcienti� cum ¡rltiuflicio crellitorum an- . uj� an ji�e.a.l� dlfj�nfa�jone fofot bene- - terilJrum,. .. . .':.;( _ > 3_�j ficl�_acczpere. &' qut4·d. ,�el1dum de Pen- X � X, An,m �ebl(IJ �)C .• �ufl�·'darl _PDftt . jiombm.'.. . . . 355 . cqmpefJfotlQ cu#¡.!tomlyt obftqullrgra.. V I I. �4am facer4oJ,poft OlfortU11JfllJ re-_ _: tui/is... . '.� :j.;. 1 ',' 366 - . -_ -; 7 XX·An' y .- J . I -- �' & Refolutionum Paftis VII. J :x X, �n Benefoiarius lnititUIU ttt,ntum _1cgi4 ¡-? (aft parttculati,cejJet ,�blii4tio le._ =« minoribm Ordinibtú pofftt fine peccato g'li rcfjeClu.taliJ particularis. ' 379' mortali negotiatitmem exercere. 367 X X X:I _V, A� .er�o�'comm_�rU4�.'�ca perfo- X X I. t!An negotiatio próhibira fit etism nam CUt commtttttií'FR.1iPlptujn expedien .. ',' .�uió¡j ,nondum furu Oráinibm in,i- aum rvi'tiu illuil. -. , / ¡-bid. , tiatti. . . .' ibid. X X XV. An Ji difjrrrf(ans ex fg ro no mine . X X I.!� 4!.!!:� ft.tl.£fio.rvlt�� dimid�um ¡ufli- ' in Refcrípto appoJito inte�g� perfona� , prcttj,& an fit cO'njidéran'da,f5 In empto- fib; notam;rvitietur diffepfatio. 3'8 o re,@, in "Vendrtore ,@' quomodo. . 368 X X X ': I. An �ifJ!!fÍ ín fuis Dia:cijibm- . X X I 1 I. eAn ji quiJ ex- �.liq.ua hiflo imp�IÍ! habetl-fJt tantam pteflatem qua¡;tam ha- -dimé.nlo non' ft1fit Rpmam perfonalite.r bet .Su,�mUJ J!!nti(ex in rvnitié�fo Orbe; a dire pro abfl-lutione a Sum,._Pontiftce vb- �ht�gtt�tlflYq��f!.tO an pofnl difjenfa:re linenda,tttJeatur per Epitfo{am/ tecurre.te In le-glbm PontifiCtp. " !htd. ;ád Pcenite,ntiariam;vel P�Jli't �b Epifcopo abfl��i. . '. 369 -,-�_' _' _'. ------ X X I V. �n-Beneftc¡ar¡UJ,qui omifit kordi _ T R A e T A :r v s X 1. (a?Zonicas txcufolur a reflitttfione frt{...[ ·t1'Yum'Ypt-opr:er tleemofjntU la%gittU fau- - _ J peribUJ�C: jüjftt';entifls pr.o iDa debitó, licct � . ' foerint 'targttd! .' alifljJ4e-' m,cmoria iliate RESOL-A',·.N 'lui hábet OfJiciurIf cum '}uo obligationir. ' . 370 l. é�nfiflere non poteft Hora- " X XV. e)fn ji quit '7Jendat librum,.q�i {cit 'rum Canonicarum lellio,excufttur ab ca .. _ . brcui frohibendum , p�tfit illum vendere ',. rum reéitafione. . - ; 83- pretio current]; ' " �,� 371 . ,I 1. �£ñarJrparuittU materie: excufat a X X V I. e4n BeneftciJ li�ulUJ ,reu.alid�tur.' pe�cato mortali in recitatione Ojftcij Di- per regulam de triénnali ,- aut a_liam PY£- -; urni. 3 8�� fcriptionem 'non obflttnte pana in/,abí; _. III. An.S aceraos CtEcUJ qtf:í fllUJ non poteft litatir', (l¡_ut prie;ati�l¡js ímRojit{f, érouif!.. .,� £er[olucre horlU 'C4n�nicaJ poffit temen ibitl.� ;_' _ � _= �. r ,!lternatim fUm [ocio ,ji. '¡lIum ad mamn , X X V IJI eAn1/tcariw Fa;ceJi¡.irchirl¡a� _ h�beat eneattJradh.ibere. 385 . _ canum. ' ' -, 37-;. I V. Regt.laris ?Jon in Sá�ris conflitutlfJ ex � )f X_ V I I 1. -�n lic�at R�ligio]is aliqudndo. - � LU_cntJaSuperioris msne»: extra Mona" _ occide�e��mniatorem érimi»a grauia � fteri�m,!!u£ritur an diao tempore teneatur- " • �"_o ,_ •• _ 4£flfa: -8eJig�óñe ffiargentem. ' _ '.' 323 boral Canpnic'aJ pe�(oluerc. . ibid. , . � . -, � XI X.�n "rogatio in ámpljJftma Jorrna ' V.jin (olí Nouit� p;oflint fo�isfacere pr£c�� , ��7';¡uilegiQrfJ�_So(��rt!s_i E S [/, pr�iu�. � fto flluindi fJortU CanonicaJ in Ch�rQ. J - , dicc(ft non ¡ueritJi. iJ1jirJUtlta '& tnti- _ 386 ' _: , mata. > _ 374o:¥ I. An Ji quis recitet cum [ocio priuatim X X X� �it conftlio Pet'ri-aufugit in qya: - r;;e_l in Choro leneatur,Auatrepartem fOC,Íja . dam obJidione.,e caflriJ" quiéa8tUJ pofiea 3ET.' - �. � fofjen[� foit, q.Ute�itur. an PetrUJ il1cur- V I I.An ¡; quis dicat ojfjcium_ R�(urreólionii � . r�rit irfegulari(atem. '� - 37j -'. loco alte'Ct-Ud Ojftcij fatts/actat prá!c.ep"toJbfL X � X I. eAr¡ Epifc0pUl,,;dfllini£tran.r publi- V I I I. An Regulares extra chorum fatisfo- _/ , ce, 'in Bee/eli" Sacrámentum Confirmatio- - ciant p.rte"upto pc!foluendo horitl Can ani. - nii/lne Plu.uiali,M,itra,& Baculo papo ... - (tU [ecllndurtJ Breui-aritlm alteriut Reli- , ra/i¡peccet mortaliter. " 376 gtoms. '388 X'X;X Il.�n 'Ge;manUJ iter focie�s per IX. An'Sacerdos focularis fatiJfoci�t pr.e-- � lta/iam pufftt �n diebUl �adrageJim£ co- cepto,ji recitet rv�g.fum Carmelitano,�--f} metiere .oua,�la'[licinia. " 378 ;, Franc1fcanU4 cum Carmelitano, offiCIum X X X I I �. v1n cfiJante ad£qu'atA caufa ._diuinum. ' j!89 X. An" '_'" .' Y.-/lnde:X TJaaamWi1� x eA.n Ji tV.g.EpiftópUJ,�el CardinaliJrvel K X I V. tAn Regular� �aueñs je;iln�re',fa� alitu Superior, cu 1amulo tVeUt die fe- tufacíat ji ieiune: fecund�m morem Mo- -' re . igentia recitare officium de -nafticum, vel uneatur ieiunare fecundum - Sana�rvtrum ta/it fomulUJ peccet rtJ!- morem Ecclefi£. '39? . nialiter pr PJer d¡[lam mutationem ofJi:.. X X V • An Regulari.r tr{lnJiens cum licentia cij� .. � ibid. ad aliam Religionem tenealur i,bi inte- X I. r!An Ji qUrd dicat ru. g. Matutinum de grum annum N o!4itiatUJ perftcere. ibid. Santlo, e5 HortU CanonictU de Feria fo- XXVI.An ji quisabfque caufa mget Noui ��ciat pr£cepto. 390 tio profijJionem peccet mortsliter. 400 xr I. � ji qui.! fin� caufa non �egat. HortU X X V I I. 'An Regularis qui foadet alteri e anom'c!!! temporJbUJ, dcterm_I'lJattó p�c�et . 7\!gulari rot adulierium perpetret , t=« rvenialite'r. ibid, contra f7;Jotum -CaflitatiJ. 40 I X I I I. r!An InfirmuJ qui non pateft recitare. . X X V I I I.An in reb1# venerels ,detur par- tatum diu!num/ Officium tenúuur reci�are uittU msterie. ¡biJa partem. ' 391 X X I X. An Jit peceatum mortdle exponere . X I V. rvtn inflrmUJ qui non paufl_ reciisre . fe probabili periculo pec:candi� .' .4°3 hor� flatútiJ t�mpo�;bUJ tened/ur ponea X X X. 'An ji qúiJ reciter borsu CanonictU, iUtU recitare. / 392. &'audiat MijJam finé' interna attentio- X V. �u.-em()do' tempU4 medi« l1oai.r in Pre- ne,fatisfociat pr¿tupta. ._ 4°4, (eptiJ Ecclejiaflicu fumendum Jit. ibid. X X X I. An poUtetio .vel fornicatio occ'!lta � � -x V I. Cum qua voce quiJ fatiJfaciat Prece- in Ecclejia fit facrilegium. '. tf.05 _ pto recitan�¡ I-iortZf Canonical. . 39.3 X x X I I. An qui vnico roo/t.mtatiJ a:ólll -r: � V I I.�n RegulafiJ [adem p_i6luram vel rvu_lt pl�res h'omines occidere , cOrJJYll,¡ttat ali''}ui'' aliud pro amic» frtf,nga� ruotum . plura ¡eecata. - ' , . � 40G .. pauRC!t'atir. - ibid. X X X I I I. An �o.tori-e fufJiciens , polftt, ali X� V Ill. Si qu.U aCt R eligiofo pecuniam ad, . Epi [copo fine e xa'mine ad audiendJt.i �on-. ipftUJ roftlmlibere prout 't)(Jluerit �if}en- � fefJioneJ admitti.-·· '. ·ib-id. [andam,reftruam Jibi dominium �alir r- XX XI V. An jiReligio[UJ)"Vcl fl!on,ialis in_ amite, An Religio[UJ iU�rvten¡Jo !vo_l.am ��eletlationem morofam confo'fJtiat�f7:!iolet 7>aufertatir {tangat. 394 'rJotum -caRitatis. _ - 407\ XIX: eA.n ji Religio[UJ ah arnico pecuni� XX XV . .li!!!ando duo c_ognot4erunlf�mi- _ accipial' ad emendos libros 'Vel alía, Ji non fút.m f5 dubú,m eflmagis prol�m �ñius eJfe� . . -cccultet ftdpalam in ,�Ua lxpinat peuet quam alter;u! , an rvúrque uneatur pro contra rvotum Paupertatis. ., 96 �qualitate dubij ad fllimenta. - ib;d� X X. eAn Ji R_eligio[w det alteri Religiofo X X X V I.�ttnal!! quantif-tU dicatur no- "" eiufdem Moñaperij libros "rJe.1 alia magni �.1.abilt¡�t iUam c'x:pend¡m Epifc�fUF:"1ld='"'=�� 'V'4loru peccet contra rvotum P aupertat�. .' a/1m ·Be.neftciarillJ in 'YJ[UJ preppanoJ lreJ- ' -ib�d. eet mortaliter. ._ l. 408 X X I. '!/in Ji �Re¡igiorlN comrmetet aliqua . X X! -x V I I. An 'Regularis occidemfourn cum flcu_la_ri'�H4 peúcJ t_ontra 'Vot�m GenerAlc11! gaul/eat ImmunitatC Ecclefia- .. rpaupertatis; � . 397 rum. ." 4.09 X X I I. �n ReligiorUJ�qui habet ¡icenúam . �XXVIII._An N ouit'im qui ex licentig,fui a .. Superiore genera�em_ e�penaendi pecu;. Ji!perioris per ali�"os �ieJ in ,d�mo pafcr- . nla� rvel ��n.a�dl altquld, ji h�c expen� - - na mO'r4tUJ eft)cttcatur �nterrupijfe annum. dat In rv[U! !lllcztoJ f�cce{ cun:tra t"Vot!4m - fui N ouitiatUJ) ita 1't profefiio,peflea fl- Paupertalt! f5 rectptentes teneantur ad [taftt nuDa., 410 � reflitution�m. ibid: X X I X.An confanguinei "rJet al� recipienter X X I I I. An Ji lex foerit acceptat� a maiort. '. Ab EpifCOpiJ, feu alus Bmeftcia.riis reddi- . parteji ali'quiJ iUa� ftangeret ftc/ufo ft_an... 11#,q14os iff tenerentur' in 'fJ[eiJ pios i'fJfo�; dalo pecc�t m_o�/t4llter. 3 ? 8 - mere f,,,ent .mortaliur. tbia� . . XL. rv1.n '\\ I & Re[olutionúm Partis V 11. X L.An jilij Inftdelium pojl flptennium ji fit dubium (tnt neme rationiJ c�mpoteJ,jint inuitiJ párentibitJ baptizandi. ..p 1 - XLI. eAn Prelati Regulares poffint dij}en- fare cum fui! fubditkt in irregularitate ex homicidio tJolumario occult» prouenient«: ibid. / X L IleAn Abbate! Info la ti poffint conjerre Ordines Minores Laickt fibi non fubditiJ ji r Epifc�pi licenti» exiflat. 41j X LJ I I. eA.n aliquando irregularillU orta ex bigamia rvcra &. interpreta,tiua, Jit - difjenfabi-!iJ ab Epi{cf)po. 414 X L I V. eAn ftpelienteJ mortuum 'in Dnello fint excommunicati.- 41 5 X L V.An Regulare.r nnrtute Priuilegiorum - poffint abfoluere ab exco1'l!_municatione _. co-ntraéla 'propter D uelll!m. 41 G X L V_ I.�e4n ji excommunicatU!J ak homine ejJiéiatur N'eligio[UJ poffit ab tim Prelsto abfolui-. 417 X L V I I.eAn communicare cum excommu ". nicato. �on tolersto in rebta poltticir &-. ciuili�UJ fit peccatum tantum rven_iale.ib. X L V I I I.eAn crimen inducens irregulari mtem ji ji!'occultum, dummodo fit exter- num in�ucat irregularitatem. _ 418 . TRí\GT-ATVS XII. ��SOL�AN ad EpiftopaturIJ fir pr£fo .. : I. _ rendsa TbeologUJ Ca1;1oni- f1£ •. � -' - - 419 I J. !An CI:ricuJ filimfamilittJ- poJ/it TefÚ mentum co�dere,e1 an impune pofit pr� terire 'iberos, rvelparentes,ita rot Teii« ... mentum. eorum pr.euritione non informe,. �� �� I I I. �1J N ouiti�(¡i/m()rt¡j articulo poJli; q�ouit anni N ouitiatUJ tempore Profi/fto nem emitiere. . 42.0 I y. rtA� iu�e eictlUJ a, ReligiolJC ft -aliquid , a-cqutrttt,Jr1onaflerio acquir�t. 42. I V. �n_ ReligioJi eieaí ji expendant hona in . rv[UJ ¡Ilicitos ) tenel'uur accipientes ea re- /tituere. ibid. V 1. An hodic'Mulieres PoJJi11! ingi'cdi claú'- - flra.Regularium t()mitan�o Pr()tcjfio1teJ6 42.2, y I 1. An irregulares fint �ncapaceJ obtinendi Beneficium ed penJiones. 42.} V I I I.Duo ca{ttJ curioJi circa materiam Eu. _ charifiú� proponuntur. 42.4 I X. An monud« pol]it eligi in AbbatijJam Ji , t antum annum 4o.at�mgat. 42.5 X. An Ji quis ante cub/tum appol1aet in al aliquid ad paulatim ¡�quefacJendum pro pter dijltllatio_n�m capitis, rue! laucturt} rauccdinem,ji durei poft mediam noiicm c<�nfeatur die fubfequenti ieie�mtJ ttaut - r poffircommunicare. . 42. 6 X I.Z?emardw in foo vltlmo Teiiamento re liquit heredo» Cmihiam fitiam cum onere foluendi quotannrj Mart« [orori Ju� Mo ... niali a�reOJ tot, �£rltur, .-vtrum huiuf mO'di Legatum Jit r= in fauorem Ma- ,_ rie Monuli«. . ibid. - X I -J. An_ quis·fotisfaciat r=r« Ji aud¡ú' &ijJam N atiuitatis ! qu£ :oram [ummo 'Pónúfice in ilia noae ah Eminemiflimo . C4rdinali celebratur... 42.&:'1 X I I!. Enumersntur altqui Ca[uJ, in quibUJ incidttur, rue! non inciduur in S odomtam - referuatam. -41.f X IV . An Alumni, qui rviuunt in Colle.gúJ Societatis 1 E S y, 'J.)e�aliorum RegHla4• _ rium exemft()rum,fobdantur cafibuJ Epi- - . flora/ibm. - 4)G X y. An 'lui poUutioucm habfl aen fuero nondum doli capaú, 'Vel cum [(Emina dor miente, 'Vel cum beHja , citra concubltum_, ttfJcatar in confefsióne p'J'�ter pol/u/tonem b� cirtumflantitU explicare. ibid. X V I. An Ji qui; aim virgine cOfu/am So domiticam habuerit,teneatur m conjefiio ne explicare circumflantlam rvirginúati.r. 431 X V I I. An qui copulam Soaomiticam habet . cUf!J baptizato a fe, 'Vel cum eo,qu@m leua uit' ex Baptifmo :> teneatur i,z C'OJ1.fefsio-ne circumflañriam hanc explicare. 431. XVIII. An qui copulam Sodomiticam habet cum aliqüo intra ttrti�m :> rvel (juarlum gradum ajfinitatis)'"Vel confanguinitatis, t_eneatur hanc circumflantl4m in Con .. fi/Jione explicare; Et de primo, e§ flctm do gradu t_tlam agi/lir. . ibid. X IX. 'Duo Index Traétat.& Re[olut. Partis VII. XI X .. 'Duo' cafUJfepi: in praxi'occurrentes 'deciduntur.· ' 434 X X. �iJ ignoranter cognouitrvxorem poft 'ciUJ aduÜeri;4m perpetratum ) pofiea ¡Ua mortua, 'Vult [acros Ordines fofcipere; qu£ritúr an cenfendUJ fit irrcgulariJ tan quam BigamUJ. 435 X XI. An peecata pertinentia ad Tribunal S. OfJicijJint denuntianda ctiam.fi probari non pofsint. 436 J( X I I. An aliquando Ji'!c licentia P apte, rvf}� S.CongrcgationiJ poflit flpe.rior Re- , gularium , 'Vel � acerdos .feculariJ redu cere MijJdJ'ad numerara minó�em. 438 X X I 11. Pír quidam habebat Inagnam ve recundiam aperiendi in Confiftione fe so domiam cO'l_lJmifiJfe cum rosore ; �4ie runt a me pct literlU' Doótorum opiniones circa pr£fentcm caJum. 439 7 XXIV. Añ Regula.reJ ji estr« tempUJ �a drageftmtt :; eS AduentJ!4 ruelin: in foit - ecclcJiiJpr£d�care, tenean.turpctere bene- diflionem ab EP.i[copq. ibid _X X '!V.. An Regulará pr£dieanteJ in Ji!ú EeclpiJ mm petita benedi6liom ah Bpi .{j0eo pofiint ab eo punir;. - 440 X X V I. An f7Jt EriflopUJ) poflit etiam Vi .. . cariw Sede rvacante punire ReguLares - . pr£dicantcs in EcclefiiJ fine licenti» eS ' benediélione� ibid. , X X V I I. .An VicariUJ {ede rvaeante poftit fof}endere ) eS ordjnare,n� ¡¡tiquis Regu� larir amplim pr�ái£et. 441 x X"V I I l. An P'ictfriUJ Sede rvacantc" poflít rviJitare Monafteria MoniaLium excmptarum eS Sedi Apoflolic£ !ubie6la rum. 441. X X I X. eAn Epifoopi pofsint cenfuriJ , 'eS aliit panis punil'e ReguLares in iit in qui _ , bUJ tllts a, Sede AfofloLiea fobiiciuntur. ibid. X xx. eAn Epi{copi poffint fof}endere li centism RegNlari'bUJ pr£dicandi forum in cafibU4 a isre exprefis. '. 444 X_'X X I. 'An proptlr perieu/um incurrendi in 1Jo�a peecata, tenesntu« Pideles ad con ... f!tendum freqtlentiuJ quam flmel in snno, 446 , X X X I It An mollities confummat(l, tUrp .. puero mutet f}ec.iem. _ ibid. . XX X'I I It Anp quufitlc neceftit�te petat' adminitlrationem- Sacramenti a,' malo - minifiro,peccet mortaLiter. 447 - x x X I V .. An ail Epifcopatum fit pr;tfe- repdUJ Theologw,Canonifl£. . 448. X X X V. An ClericU! filiuifaJnilia.1' pOflíi. Tefiamentum condere de hit bonu qu£, conflante Clericatu aequifiuit, eS an im- . pune pofsit frieterire liberos, vel parentes, '"¡taut Tefiamemum ex corum pr£teritione non infirmetur., ,ibid. X X X V I. An '_SummUJ _ Pontifex po¡;i� ,licite tlcljuiefl..cre petitioni' cuiúfllam 'OratorM; ''Volentis contraber.e cum nJU liere jibi coniunEla iiJ fecundo gradu afft;' nitatii. 4f?' - , ' I-N DIG V LV', DECI_SIO NV.M NOV ISS IMAR VM I • SACRiE ROT k -'ROMANJE, Q_V.LE IN CALCE' HVIVS VII. 'PARTIS IN G··RATIAM STY DIOSOR VM APPONVNTVR� �.W . � Lufu, 8. funij 1643. ) . . pag.4f9 Deciíio Sacra! Rorz Romana= coram R. P. D. Ghiílerio.in caufa Ragu � fina Eleétionis, . '. � . ' �ercurij�. fulij 1643. . . pag_.46I Deciíio Sacra Rotz Romana: coram R. P. D. Carrillo.in cauía Lucana fuffragiorum,. . -' . . ñ4ffJ£ 7. ApriliJ 1641..' pag'46L Deciíio Sacras Rota! Rornahz coram R. P. D. Roias , in cauía Liciefi . �aIt�. Venerü 1.7. Jun&J641.. pag.46, Dcciíio Sacrz Rotz Romana coram R. P, D. �eipo, in cauta Elnen Iurium Parochialium. Venerü 6.Iunii 1631• . ' pag 464 Deciíio" Indiculus Decif. S. Rot. Rom. , • 'l ' .. Deciíio Sacre Rotz Romanz coram R.�. D. Pamphilio , in cauía Hif- palen. quarta: funeralium.· . . , �ercurij 4. fu/i} 159°· " paig.465 Sententia lata fuper exemptione a íolutione quarte funeralis ) ac iure, deferendi defunétos ad, Ecclefias Celeítinorum fine Capituli &. Cieri coníeníu , feu interuenru. " ibid. Decifio Sacre Rote Romana; Iiiper confirmatione fupradiéhe fenten .. : tire pro exemptione a folutione -quarce Funeralis. coram, R. P. D. , �eipo,Tarentina quarrre Funeralis. . . e7(lercurij 5· Decembris 162..9· pag.466 ANTONIN'I c. ·R. TRACTATVS I ,- .f. I I 1 DIANA P RIMVS, S E f71� A P 0 I-J O G E -T I e 'l\ D I S e E P T' A T I o , VE E IV S Q_V-E e'LE RICOR vM -E XEMPTto N E O R-I G I N E.. /io.�/' OMNI·MODA ---------��-�---------------- Sumwatirtf exponuur quid [entiat Pater' AabardcUJ circa Immwú¡aÚm - Bcd eJiá f1i can:. REs A. N N O przrcriro i 64 I. in lucem erniílus fllit libellus fie inícriptus, MICHAE LIS RABARDEI OptatUi cu ¡tU, de cattendo Schi(mate, , &c. /ientgna mánu jea-tVS. Hie A u§tot in fea.l. peor totam ex profeífo pertraétat materíam Immuriiratisperfona rum,& Bonorum Ecoleíiaflicorum. _ Er do." cet Primó s- Ih1munit�tem circa Péríonas : Eccleíiaflicorum eíle de iure póíitiúo Im peratorum,& ex e�rum bcuignitate ,& pri uilegio conceLfam. Secundo; non �lJe C011- ccílam ab Irnperároribus abfolure, & plene, , fed tantúm in quíbuídárn cauíis, & cafibus. Tertia; poíle Príncipes illam modificare, &. - refhingere. Quarró : Ecclcíiafticos eífe fubditos dorninationi.Sz legibus Principumj íecluíis quibuf dam cauíis.S; caíibus.in qui bus ex corurn priuilcgio exempti íunt. �into ; Delia-a pro quibus Clerici ad fo rum feculare protrahi poílunt.eíle ilIa, q GO rum coércitio , & punitio Ipéétae ad pacem, s: t�'an�,uilli�atem pu blicarn conferuandam, pro1l1deque legibus publicis ) & certis pre nis adiunétis íunt prohibita) flue cornrnunia fint & ffiixra, fine prillilegiara lege ciuili, liOUO quafi priuilegio :I concra libertatem. ./5 .Clericis datam cónualefccnte. Sexto; In diétis -críminibus , non Iolúm Clericos ,{ed etiaU1fEpifcORos ipío [<laO priuatos dfe pri-, uilegiCf-Cle_ricali,. & fori, neque aliarn fen tentiarn depoíitionis, feu degradationis eíf�_ neceílariá & prefertirn Parricidas.Falfarios, viarú-prxdatores,& íimiles, {tatim porre iu dicari,& dánari a Magiflraribus Laicis. Se prímó.Pórifices 11_0fl PQtuiffc exirnere C_leri cos a iutiídid ione Principii íecularium ipfis non coníenrjenribus. Octauó : confiierudí- - nem 1-ich noq poílit rollete toram Immuni- - � zatern Eccleíiafticoruru, polfe ramen in ql:t-i- - butqam caíibus , illarn refrringere, & Ji mirare. I r� - Et h ec omnia Pater Rabarde�s in dic1a fec1. 2. probar ex lure Ciuili , vnde flcait, r¡um.l,iñ ftpe. Multa: runt leges 1111- _ penales in Códice Iulfinianeo , feu Authen- ñcisjrum etiam in Capitularibus libris Ca- . roli Magni,& nouiílime ill Códice Ordina tionum.íub nomine Ludouici X I 11. Regi In lu;_cel11 ediro.in quibus proponuntur, con tinentor,conhdrrá-ncur,modilicanturl &. re:' flrluguntur Priuilegia venerabiliurn Cleti corum , & fanétarurn Bcclefiarum ; vnde comfrohatur opinio de Iibcrraribus eorun ... dem auCtoricare Irnperarorum , & Re,�um . acquiíiris. Ira ille. Et poltea, nlJJ11".6. adducir multas alias leges Imperatorias ad íuam cpinibnern comprobandam �am eriarn confirmat num.7.&/eq·u,· ultis exempJí£j vr.Salomonis �. Reg.l. qui Abiathar Sac�er dotem propter crimen MJ.idlati regi-x coo trarium) Qon folum exilio ínulétaoit) fed � A ctlanl. Traer.I. de immunirate Ecclefia(1dca.� pro eius rñirionc, ex principiis Thcologicis, & lure Pontificio, illa úgillatim )_& funda mcntalíter irn pu gnare,ref penden do ad om nia Arguments Rabardci , -qui eriarn in fiEl. 5· & in De[mjione Legum c�nnubia!i!Jm, firrnat , poíle Príncipes conílítuere impedi menta dirirnentia Matrimonium.quod om nino reprobandum eire Iatis eriam firmabo ex communi fententia Dcétorum , &. prat fertim illuftrium facrz Theolegiz Profeífo .. .rum.przclariílimí Mufxi Sorbonici. 111. Proreílor ramen, me) in hac Di Iceptatione.íentenriarn.íeu [omnium Of t st] Galti de Schifmate Ecclejiif Gnllicante,minime. approbate; neque contra Concordata, feu Priuilegia aliquorum Pril1cipum (Ji reuera extent, &. reuocata ñon fint) iJilfurgere: fed . tantumopiniones Panis Rabardeirefellere, quatenlls multa docet contra Ecclefiafricam Immunitatem,dum pr.obat eife licita, vel d.e lure c0mmuni,vel de confuetudine. Et qui-� clem debebat P.Rabardeus inh�rere ve(lf: giis fapientiffimorum virorum fuf Societa- is,Suarez,Azorij,Layman. Comitoli, Tan- . neri,Dicaflilli,& Baldelli, '.lui in Theol. Mor.' lib. 5 .dij}. 33 .num. 3 . optime,ú� ait�um Hx tetici, & Schifmatici in odium ponti6ci-s,& flatus Ecclefiafl:ici maxime impugnenr exemptionem.Clericorum a poteftate L�i corum, & ipíi Principes, & Iudices Laid maxime illam extenuent,optimum,& ratio nabiliffimum efr,vt contraria ratione T heo logus ;quantum poteO: , mam defendar, � tueatur. Ita ílle.' Sedfanum eius confilium minime a P. Rabardeo amplexatum fuilfe, fatis inftd patebit; Vnde ex induftria) [em per CU� Scripcoribu5 Societatis) c,onabor eAn ImmunittU Ecclejiaflica [tt de lure 7J/Uino , ft} ajfirmati� aduer{UJ Ra barrUum probatter C"II( locts facr� Scriptur£� II. etiam morre mulétare potuiíle oílendin Vl1- ilium impugnare; ve vidcant Lectores, opi de fubdít : Illis temporibus Sacerdotes niones P .. Rabardei, acluerfari direété , f�n"" , � etiam maiores ) in iis.quzpertinent ad Ci- tentiis cornmuniter receptis-;il�er Doctores uile regimen non fuHfe liberos a poreítare, f,q� prxftanciffimx Religionis. E-t..,3ft verum feu iuriídiétione Regum , & Principlllñ��fatear, qua;JHo hzc de exernptione CIeri � temporalium. Pró�hoc etiarn adducens . corum gratis, & voluntarie ab ipfo viderur aliud exernplum de loa Rege luda 2. PIfI- íuícepta , cum ad refellendurn Optatum rnl.: 4. se ex aliis exernplis Chríítianorurn Gallumminime neceílaria cíler, ve patet ex , Imperatorum. Et h�c efl opinio Rabardei libro in fimili materia compofito a doétiíii " quoad exemptionem Ecclefiaílicorum, cir- rno Ifaacio Haberto , de Confenfi�, Monar ca perfonas ; qUflm a fortiori pollea in feél. 3.. cbi«, & Hierercbie , cui adde Sulpicium -per tot am , tener.quoad eorum bona; affedt Mandriníum.in fua Chimera cxcifa. enim: Eccleíiaílicos in bonis eíle exempros ex Priuilegio Impératorum , se hanc exem� ptíónem non fuUre omnirnodam, &. abfolu urn. Probar hocex quibufdam legibus Im períalibus, vt ex leg.Neminem, Cod. de focro! Ecdef& ex leg. ad inJiruElúmem eod.tit.& ex aliís íuribus ; Quod eriarn confirmar ex exemplis {a�r� Scripturse, Sed cum hzc omnia Izdant & poenitus euertant Ecclefia- I. {Hearn Irnmunitarern ; ideo vííum eft mihi 'IMmunitatem Ecclefiaflicam eíle de' lure humano tenet Rabardeus, [ea. 2'. {oJ.; 16.& fequ. Primo.ex audoritate Couar ruuias lib. I. 'VÍJr. cap. 3 t , Innocenti} Papz cap.2. de meier, & obedient.!>l D. Thomz, leEt; cad Rom.cap: I �. Petri de Fcrraria.Mo-: linei , Alci�ti)& Medínz. Secundo, probar íuam Ienrentiam exaliquibus'legibus Impe ratorum ill qmbus exernptio Clericis dona tur.-Ergo,infett Rabardeus, exemptio Cle ricorum ell: de iure humano) videlicet ex benignitate s: )argitate Principum fecu.,. Iarium, I L. Sed proríus dicendum eífe puco, . immunitatern Ecclefiaílicam, q uoad perío nas,& bona, eITe de iure Diuino. Prohacur ex cap. 47. Ge�ef V bi Iofeph CUm coram, .£gypti terram Regi ohligaffet, & tribuca riam , flue veéHgalem fecifTet) Sacerdotum terram excepit, quam voluit eífe literam. Et 1. Efdrte 7.Exceptffunc Sacerdotes & Le ... uit� a lege foluendi tributa Regi Perfa'rum_ Dominus edam Lenieas , Templi Minifie .frerio d(ulicatos ,a reliqyis tdbubus feque frrauit) & Aaroni,atque' filiis eius fubiecic; ficutlegimus in cap. 3. Numer. �o41ocu tl)'S eft Dominus ad Moyfen. verf. 10. Dahil dono LeuittU Aaron) &ji!iú eius,quibU1 tra diti font a jiliu Ifrael. Aaron aut£m, & jilios -eiU1 conHitues fuper cultum Sacer"dotij. Et in,. fra. Num.45. Ertíntque Lettitte mei. ,Ego Do minU4. Ec cap.8.Numeror.Statuifque Leuitdf in confleé1n Aaron, & ft'iorum eius , & confo crahú oblatos Domino; ac jeparabu de me dio jitiorum lfrúl,vt finl met: ápoftea in gredienturTabernaculum ftederis, vt feruiant 'mihi; Sicqlle pttrijicabh ,& itOnfurabis eos i11 ohlationem Domini: quoniam dono dati font' mihi � jiliú lfrlltJ. Ex quib.us lo�is faris . nlanifefto I Traét.I. De imrnunitat-€ Ecclefiaftica .. Inanifeflo colligirur ; Leuitas non alteri, vrgent aílercndo , quod tántum abeG: quod quam Aaróni , & fucceíforibus eius Sacer- ex íacris Scripturis noítra opinio poílit pro- doribus fubieétos fuífle. Bona autem , & bari.vt in his conrrarium appareat, ncmpe poíleífioncs Sacerdotum , ac Leuitarum Clericos eire Principiblls-Laicis fnGiea�s. fuHfe ab exaétionibus ímmunes: Colligitur Et fie D.Paulus Ac1.15 .cúrn vidcrcr cauíarn ex c. �o.Exod'i.'Vtrf I 2.iunc1o c. I .ver!47.Num. fuam ab iis, qui de genereerát Saccrdorali, �ibudocis íignilicatur; Leuitas , & a tri- inique tractari, ad Ca:faris Tribunal prouo buto ,' & a militia irnmunes fuiíle, Item ex cauit , dixirque fe ab eo iudicari oportere. cap. I 8.Ntm�er.vbi habetur.á reliquis Tribu- Deinde ipíe D.Paulus ad Romanos 1, .dixit�/ bus Iíraél.decimas pendendas fuiífe Sacer- Omltii_antma poteffatibtM [uperjtJriIHM-l¥ doribus.arque Leuitis. Ipfosquoque Leui.... ta jit, & hoc vtique propter Dei ordinario- tas fecundas decimas.íiue decimas dccirna- nern , vbi Gloifa. Omnis anima,nulftM excipi- tum Aaroni , & Sacerdoribus eius Ioluítlc t ur.nec excluditur. A dditquc Cbryíoítomus. íicuti explicat Ioíephus lib.4.antiquit.cap.4. Omni« homo ,ji�e Jit EuangeliHajútf Propbe- _ Deníque, idem colligitur ex eadern cap 18., ta'¡i""e ApoHo/us ,flue 'quú tandellJ.jt't. Cum Numer.t. o. Íttnélo cap. 3 5". quibus íignificatur paulo ante dixiíret.lfta imperalttu7 ornnibu«, Aaroni,& íilus eius.arque Leuitis non fuille '& S¡.uerdotibus,& Monachu,non jolt'trn [ecu- partem a1Iignatam in diuiíione terrse pro- ¡aribí�s. Ergo ex his Scripture locis appa""" rniílionis , íicuci reliquis Tribubus : fed po- ret Ecclcíiatticos , vt & Laicos omnes fob- flea ex Tribubus, pro fingularum facultare, ditos fuilfe Principibus íccularibus. fuiífe vrbes I & poílefliones dcíignaras pro V. Verúrn hzc parum obítant , & íunr Tribu Leuitica, ve hsec eíler quaíi pars, & argumenta defumpta ex penu Marliliano, poíleffio , a filiis Ifraél Deo oblata & Mi- q ux ériarn adducit Henningus Arniízus niílris eius. darnnarz mcmoriz Audor de exempt. clero I I 1. Item exernptionern a tributis, cap. 3. num, 3. Igi'nu ad fatl:um D. Pauli ad l:hrifrus"Matth: I 7.imprimis fibi tanquarn Czfarcrn appellancis : Refpondeo; �od filio naturali Regis omnium Regurn Terre- cum prz dicarer Paulus in Hieruíalern.Sz ad 110rt:1l1l , tum veré ctiarn fecundúrn quan- inílanriam ludzorurn Tríbunus icíiiíler, <tam participarionern B. Penó compete-re fl. cum verberari.vt in Ac7.Apofl.cv1p. 2. a.Aílan gnificauir. Reges Terrz a quibus accipiunt ti Centurioni, dicit Paulus, vt fe adiuuarer, tributum, vel ceníurn ,? a filiis fuis.an ab alie- hominem Romanum,& il1.demnatllm lieee Dis? ,At ilIe (Perrus)dixit, ab aÜenis. Dixit v,?bis flagellare ? ide(\:, de nullo'reaw ordi .... mi IefL1s� Ergo liberi fun-t filij : ve aurem non ne iudiciario conuit-hun : vt expooit Cardo fcandalizemus ebs, vade ad mare &c. Ex T urrecrcm. in cap. ji in adilttorittm , n. 6 ¡ 9u� fafro Difcipnli reliqui collegerullt; difl. 10. Ee cum pofrea Fefrus ad iliftanriam B. Petrlim ipfis omnibüs a CbrHtQ pr�la- Iudocorum vellee tranfmittere PallIum vin'" tum fL1ilf� :_ficm"i S. Hieran. ibi, & S.Chry-' 6l:um HierofoIymam, vbi Iudtti, vel edam in fofLhom. ;9', in Matth. OYigenes in Cap. I g, via eum occiderevolebant, dixit Paulus: ad <3Uatth. h{)m. 5. anllotauérunt:_ Tanl'etú T;ibunal c£farú}lo, 6 .... ad Czefarcm appe!!o." vero ChrHlus hoc loc,? priuilegium e:xem- ve in A Bib. AP rflo I. cap , t 5 ó Ex iitis tamen nOll _p(Íonis prcrdpue B. Petro, tanquaÓl Vica- probatur,Clerícos eKe fub_ieélos iuri[diého-:' rio fuo �ommllnicauerit ; dehet ramen id, ni temporali,ex co, quod, Paulus v[usfllerit- _ etiam reliquis Eccleúafricis per[onis aCCOffi- lege Imperiali, quod vt Ciuis Rómanus)nori moq.ari) quatenus ex Chriíl:i ,ac Deiferui- c�mdemnatus ,non poífet flagellari; fed pa tio pecllliariter dedicatx, e famiBa dtlS elfe tius probatur pro obfeq uio v�ritatis , & de- cenfenrur , a fecularium poteO:atum Iorifdi,. feníionis licitum dIe eterico in Eccleliail:i· él:ione, atque Imperio immunes. Et tandem cis negotiis ,_vti legibus, & iudicio FrinGi .... in Pfalm. I J 4. dicitur Nolite t/mgere chri- pum,licet eis non ligetur. Eft texc. in. termi Hosmeos, hoc eft vnctos meos; .At Clericif nu in'cap.ji adúltoritt-rJ'J: vbi gara. Turre-' tales funt. Ergo &c. cremo numero 3. verf ''''edjccundo modo, &; I V. Se� ad ha::c loca Sacrx Scripturx -' num.f.I o.diHina.-Ec idem ibi tenet,Gemini non definunt Aduerfari) refpondere , at pa- verf. oppono quod exemp,lum. A uguft. T rinm ... rum folide , ve videri potefr apud Augufri- phus de foteJl·Ecdejiafl·qtufl·6.art.8�ver!/Jtl 11um Vigianulll de Ecele! ImmUfI. tiijJ. 4. ¡rimum. Ergo. �oncl. 2. Bozzium de Jure}latuslib+ cap.J. V 1. Refpondeo fecundo;�od qlilam- , .& fequ. & Azorium tom. I. lib. ). CIJp. r 2. uis D· Paulus cxemptus fnerit a iurifdiaio ... il!.!!ttft. J. Qui orones Aduerfariorum ref- ne Cxfaris, nihilominus carnen ceaaUlll pOl1ftones fatis cOlluellunt fed ipú adhuc_ fui[e Cxfarem appellare,cum neque illillS, A 2 neque I I ' , ' 4 Traét.l. de immunltate Ecclefiafiica.' \. n�ue D. Petri ) alteriufve Eceleíiaflící exemptio nota eíler , ac propter�a, s: fidei Chriftianx, & propria: cauílz male con fuluiílet Paulus) ti Czíaris Tribunal recu Iaílet Et ideo nouiílirne doétus Pacer Fran circus del Cai1:illo i� 3 fent .tom, 2 .difJut. 16. de poieItate pap£,qu£jl. i z..numer.7. aíleruit, quod DiPaulus voluit iudicari a iudice Lai- _ co de faél:o, & non deiure quod etiarn do eel: Gretferus in controuer]. pro B.ellalmino, t'om.t.li6.l-.cap. 2.9. & Rernundus Rufus do dor Gallus in dejen] contra Molinteltm fol. 1'89. Neque hzc refponfio inferc iniuriam DiPaulo, perinde ac fi illius anirni rnagnicu dini contraría {it, non magis quam inferarur iniuria Chriílo , cum dicírur eum ad viran- I dum fcandalum iulIi£fe , ve pro fe" & Petro, . triburum Ioluererur.non fuit autern minore _animo, aut confilio Chriftus quam fuerir D.Paulus,neque minore libertare cum po pulis)& cum Principibus Iocutus fuit Chri Ilus , quam locutus fuerit D, Paulus. Ergo, &c. V nde ex his. refeílendus venit nouiíli me Petrus Gonzalez, de lege Política lib. I. CIlP· 3· num.1.o. . - V I I. Ad auétorirarem ven) D. _páuli aflerentis , ad-flom. 13. Omni« anima potefta tibus ¡;tperioribtl� fubdittt Jit. Cardinalis Bellarny�s in re/jon. ad duos libe/los ,[0.1.8. ftcaífefit [�Cautorita <li S.Paolo al cap. I,. / della Epiftola alli Romani ,parla della po telf?! in vniuerfale, & inícgna, che e Díui- ... na ordinatione ,che il íuddiro obediíca al Superiore s rna non infegna che il Principe / recolare hab_bia Ie tali , (> Ie cali' perfone . per fuddite, Rer ragionc diuina immediata mente. Et e veriffimo , che ogni potdH. e da Die,ma aleuna e da Dio immeciatflmen te, come fú quella di Moise) e-di Aron,& hoggi e quel!a del Papa': alcuna e da Dio mediante la fucceffione, (> elettione , Ó al- - rco ritolo humano. Et a qucl T �Il:imonio di S. Gio Chryfollomo ; fopra S. Paolo, rí[pondo che q uel Santo, nOll dice) che Ii Sacerdoti ., e Monachi fono obligati, per l'autorira di S. Paoloobedire a Principi fe- . colari: ma alIi fuoi Superiori., qualunque .� fi fiano. Se bene anco e vero che Ii Ec cleíiafHci hanno da oiTeru/are quelle leggi €iuili , che non fono contrarie al1e Eccle fiafiiche) & fono necetfari� per il commer-: cio, che hanno li EccleGafiici con i Laici: perche, come [criue Papa Nicolo aIr .Im peratore' , nel corfo delle cofe cempo rali la Chiefa íi [eme delle legge Im-� periali , tuttauia a quefta oiTeruanza delle leggi ele' Prin.cipi fecolari ,- ConQ. Ii Ecclcl1altici obligati quanto alIa ,di." tet.tione , non quanto alla forza c\qe, vi rationis , non vi legis.] Ita Bellar minus. V I I I. Sed, de; interpreraríone horum verborurn D Pauli, videndus di: omnino egregíe illa pertrafrans Paulus Cornitolus irnellon! mor.�b. I. qu41.9;. n/nn. 2). Ben zonius dijjut. de immunit, Ecc/efi¡eflfoL 51. .' .Gretíerus ad Theologos Vepeto's, libr. 3· ctmjider.4' Barberius in confittatione Magi ílri Fulgenrij , p¡trt.4. num.; 2..& 33 .Seruan .... tius in defenj.'immunit. Beele! propo! 5. ad 8. argHm� & Ambrof. Vigianus de Ecclc], im .. mIJrl,it.dij}ut.4.ad7.argum. vbi probanr rex- · tum D'Pauli non eíle íolúm mrcllígeudurn de Principibus Laicis.quód perperarn non- nulli feníerunr. . I X. Verúm.aflerunr aliqui.daro, & non conceílo.quód in íacris Scripruris clare non appareret Clericos eíle exempros a Laicali íunfdiétione , adhuc purant dícendum eíle eorurri exemptionem de jure diuiuo erna- - naife. Probant hoc.nam multa ram de ver bis) quam de faétis Domini /J fuerunt oQ\iffa ab Euangcliñis , ve loan.�¡;rp.2.o. Quz poftca ah Apoüolis verbo, vel.fado expreíla funt: Cfl,p.cf�m Marthe. §.Sane,de celebrat. MifJ·Ec Paul. ad Theffol.l. cap.l. ínquit : Tenere ire ditlones , qUtU accepiffj,f',jiue ptr fermonem, filie per EpiJfolam noJ/ram ; Er multa edam fuerunt ornííla ah Apollolis , qua: relique .. runt exequenda, &. ordinanda fuis Iucceílo ribus. Cardinal. T urrecrem. in cap. Cl.m� Ad -uerum , numer.4. ver! ftd qNintum 'reffonde tur 96. diJlinc1. Aluar. de plan till Eccleji4" lib. I .ci1:P'59'.colum.S.verjic. sed lieet chrift�'!� Ideo cum fummi Pontífices fUCf:eíTóres �?-� tri hoc expre{fe�intA ,léis cred.�n.dum eft,... ,etiamíi in aliqu0 loco veteris , vel noui T e .' fiamenci non legeretur. X. Cum igitur Pontifices, & Concilia dixe(int ) hanc exemp�tionem eífe de iure Diuino) ve hifra faris probabirriús, eorum . dererminationi neceífario , acquiefcendum · erit. I taque ex his concludunt,q uod -etiamfi nullus ex facris Scripruris locus proferri po( (ec;in quo Diuinum ius,de quo agimus,fcri ptum effet, npn propterea fequeretu,r) pro- , bari non poffe�Clericos Dinino iure 'exem ptos e£re; quia ex traditione omnium fx caJ.orum, &. Conciliorum deteqninatione, hane �xemptionem de iure Diuino pro<;cf fi(fe,proba¡;i poífe contendunt. Et ita ddcet Berna-rdlls Iuíl:us in d�fenf!iber. £Celfol. 3 r. '. · & J 2.. Angelus Sermarinl1� in confotllt. 1. traéfatuum,propof ¡.fol. I 6. Duardus in BullJ1, C{l!f)£,lih.2.ean·5· qll£jl. I g.numer. r I. & 5 t. lo. Pecrazzauus in r�/}. ad libeUA rheol inno mi�af.propOr f·§·8. I�an. Filoteus in. r�lP. �d Epij/._Theol. znnom'¡ol. J g. lulius Rof!ús; In Tejj. '_¡ 1 �rraa.le l)e immunirate Eccleuartica. Diuino,& humano introdud a, &e. In Con.,.. cilio TrideNtinoferr 25 .cap. z. o. de reformat. dicitur , Eccleflx;& perfonarurn Ecclefia Iticarum irnrnunitas , Dei ordinarione , & Canonicís Ianctionibus conílirura.S; c. 1 I. .Jtern Clemens .Rornan us Iyuchro nus Apofiolorum,Epll. I .de iudiclU Eecltjia� fluís ex D.Petri Apoítoli rradieione , aílerír, Díuinis legibus repugnare, ve majores a mi noribus iudicentur, Dionvíius Areopagita. Epi71. 8. ad Demopbilum Monachurn , clare afTerit,Ordinem a Deo conítitutum peruer 'ti,G quis inferior.Sacerdotcm indicare pre íumar. Epifcopi Regni Gallix in Epiflola, qu-a m e Catlro Carifliaco ad ruendam Ee- l. I V s Dtuinu m Ecclefi;lfti�x immunitatis cIefix libcrratem,fCf.ip[erunt ad L udouicum aperre inuenirur expreílum in Cenci- Regcm,Prillit�gia Eec'tltúis conceíla diliini-- his gen�Fali5us , & íacris Canonibus. Ere- rus conítituta aiferunr. Et tandem audiant nim in Synodo Romana ql1Jrtá íub Symma- Principes.íi Cdi�ftantinus Iviagri�S Impera- cho Papa, Ca», �. ira dicirur , Cauendurn ne tor, nollrz Icntcnriz adhzfcrir , is cnim in exemplarernaneanr prreíumendi quibu�i# - Concilio Niczno rVt habctur t» =r cont i bet Laicis,quamuis Religiofis , vel Potenti- nu«. I I. qu.£jl. i. Erobferuat Ruffinus lib. I 'J. bus; in quacunque Ciuirare quólibcr modo Riff. Eeclcfeap. 2.. Ita Epifcopos allocutus eO::- aliquid decernere de Ecclcíiaíticis faculta. Deus vos conífüuit Sacerdotes ,& pote'{ta- tibus , quarurn Colis Sacerdoribus diíponeu- tern vobis dedit de nobis quoque iudicandi, �i indi[cn{se a Deo cura commiíla docetur, & ideo nos a vobis reae iudícarnur. Vos _ ve habetur t om.s, Concil.edttionis �zou£.Boni- autem non poteílis ah horninibus íudicari , facius Pafia V H I.Út capit\tio,quanquarp de:» propter quod Dei folius inter vos expeótare Cenjibu�) expreíse aílerir, Eccleíias, Eccleíia- iudicíurn, & veftra iurgia quzcunque [une Ilicaíq ue pcríonas ,ac res ipfarum ,non {o- ad illud Diuinum referuetur examen. Vos lúrn iure.híimano, quinimó & Diuino ,-a (c- etenim nobis áDeo dati eílis Dij, & conue- . cnlariurn per[onarum exaétionibus eire irn- niens non' eít , vt hamo iudicet Deos; Ita. rnuncs.Et Ioannes Papa V I I L in "Can.ji Im- Conítantinus, Reae igitur GelaGus Papa , per¡ttor·96. 6lifl· NOll a legibüs pubhcís.In- in cap.Syluefter 1- 1. quteff . .I. clun-videret irn Q\litJ11011 a pctcftaribus íeculi , (ea a Pomih- � munitatem Eccldiafiicam l�(am fui.lTe in cibus, & Sacerdotibus Omni-porens Deus perfonis aliquorum Clericorufl), dixit, Il0c ChrifHanx Religionis Clericos & Sacerdo- faéhrm fuiffe COl�tra 1egesDiúinas}8{publi tes, veluti ordinari ) & d¡(cuti ,-tecipique de cas.Ee Eugenil1s Po_ncifex fcribens � Nrall'"" errore remeanres, Imperatores Chriibani circum Fo(can Ducem Venetiarum , dixic, fub3ere debent executiones flilas EccleGa- o.rp.nia Diuina, & nl:lmana iura difponere, . fiicis Prx(ulibus, nOll prxferre: Ifl gen�rali MinHhos,& Sacerdotes Dei ab oneribus,,& Goncilio . LateranenG fUD Innocentio I I J. cxaébonibus immunes elfe debere ficut fue r;ap·43. dicitur; Nimis de jure Diui-no eos nmt apud Panes verer�s legidlta in Epitto Laicosv{llrpare,qui viras· Eccleflafricos, ni- - la,quam penes -me impreffam habeo. Dica- , hil remporale detinentcs ab eis ad' pr�fi:al1- . mus ¡taque cum D. Gregorio in 7. Pfolm. dum fibl £iClelitatis iuramenta compellunt. '.frRnitent. Pfolm. )-"verf9. �od, Ecclefiam In Concilio 'geÍ1erali Laterane�lfi Cub Lco- Saluator no'!ter voluit elfe liBeram. Erg�, ne x. 11[.9. dicitúr: Cum a, iure tam Di· 'non fub P�incipibtJs (eC111arfbu�;vt vult Ra- uino ) qi:i�H:ti, humano Laicis EÓtefias nulla bardens. in Eccle6all:icas perfonas attribtlta fit) jnno- I I I. Verum adlrerfarij cum maxime Ual11US omnes,& fingulas conltituciones,fc;,1. premantur fupradiél:is a�aori�atibus fe con� record. Bonifacij Pap:.'E V II I. qux incipip torquellt, & cas) vt ita dicam ) ad torturam Felteis: &.Clementis V. qux incipit ;�Si qui,1 trahunt :alferuntenim. Cum Pontifices , '& . jlfadente.Necnon qL1a[cunque alias Apofio- Concilia dicum) Ecclefiafticam exemptio- liGas (anttiones, in fauorem libertatis Ee- nem eae iuris Diuini , id intelligendum eífe cl�fiafi:icx;' ól. concra eius violatores quo- dunltaxat de cauus (piritualibus. Sed hxc rnodolibet editas, &c. In Concilio Colo# re(p�nfio adduél:is teftimoniis accommodaii nienG ,pdrt�9. cap. to. dicitllr; inUllunitas . nullo modo poreft. Nam Symmachus �apa� EacleúaHica;vetufiiflim.a res e1l:,iure padter " loquit�J; exp.refse de Ecclefiafiü.is faculta'" A' '. tibu�; rej}. ad 114. Anlonium cappellum,pan.3· c. I 6. & ornnino videndus ex dignifIima Religio ne Domínicana Gregorius Seruantius in defenf.imrmm,EccleJpropo/5· fol. 5 8� �ibus adde ex Socierare Granadurn in 3. part. úJrJtr.9:trac!. 4.dif}.4jeu. I .numer, 16. quem ornninó P. R abardcus recognoícar , cum fit doétifiirnus fux Religionis Theologus ; & {olide noítrarn coníirmct íenrcnnam. ' Prob,üur noflra fententi4 ex 'locu C01'lCi liorum ., t1 Sacroram Canonum. R E S O Lo III. \ . tibus : Bonifacius Papa.de exaérionibus Ci- uilibus ; Ioannes Papa, vniuerfim loquitur de Iudiciis Clericorurn i Concilium Latera nenfe fub Innocentio I I I. de iuriídiétione in Ciuilibus ; Concilium Lateraneníe , fub Leone X. vniuerGm de ornni poteílare Lai .. corurn : Concilium Colonieníe, Vt ex adiun ais manifeflum el], Ipeciatirn de imrnunita ce a tributis , & iuriídiéhone Principum . Concilium Tridentinum tum vniuerfim iti dern de Eccleíiaítica írnmunirate loquitur; tum (peciatim de illis eius parribus, quas frequenrius a Principurn íecularium Mini Ilrisviolari contingit ; ve ex texru pater. Eadem modo Ioquuntur czreri ) q-uos ad duxirnus. I V. Secunda refpondent aliqui, eílc iu-, ris Diuíni , lnediate.S; remote. �od ego íic intelligo.non ípíam excmptionem aétua lem , eíle iuris Diuini , fed potéítarem earn coníhruendí ,quam habet Surnrnus Ponri fex, vrique immediate a Deo. Sedhzc rc íponíio repugnacverbis.Canonurn.qui ipíarn cxernprionern , non poteflarem' eximendi tantúui.Diuiní íuris ene docent. Peculiari- ' ter norenrurhic, verba Concilij Tridentini, . a quo imrnuniras hzc (vtique at\:ualis) Dei ordinafione, s: Canonicis [anéhonibus con Ilitura dicirur .. Et fi aB:ualis éxemptio non e(\: iuris Díuini.quomodo Ponrifex Syrnrna chus aits Colis Sacerdotibus-á Deo cornrnif .. fam po-teihtem difponendi de Ecclefiafbcis facultatibus ? �omodo Concilium Lace r�nenfe fl�b Leone X. pronundat ,nec iure hárnano, liec iure Diuino , vllam Laici'S po tefl:atem efle, triblltam in Eccl¿ti�fiicas per fonas ? Nam ti hxc exemptio fuit primum conftituta a Pontifice, cene" Laid ante hane - confiitutiOliem habebanc poteft�tem -etiam . in Ecclefiáfticos. -:v. T ertio,refpondenc-aliqui,per ius Di uinumintelligiius Canonicum. Sed & hxc. refponfio primum non Cemat praprietarem verbi,il!risDiuini; cQnfiat enim, ius.Cano nicum proprie non�ífe ius Diuinum. Dein de non potefl: plerifque tdl:imoniis accom modari , v�pote qua:: hac vOClila, itU Ditti num}non vtuntur: Peculiariter autem repu- - gnat Concil·o-Tridentino,quod vel ob pane ipfam forraCse caufam , abflinens ab eadem vocula, d�xit, immunitatem Eccleíiafiicam, Dei ordinatione, & Canonicis fanétionibus I. RAtiones pro firlIlandtnol1:ra (enten c�nfritutam eífe. Vbi vides,Dei ordinatio- ' tia contra Rabardeum non ex alío Dem a CanQnibus , & confritutionibus Ec- adducam, quam ex Stephano Baunio Do -cIeGa:: apene dHtinaam; Et ideo roae facra' aore Gallo, & Societatis, in 7heiJ!eg. mor. R<;>ta inAI�anen. Gabell£die 28. iunij 1630. -part. I.traél. I I. Q#1l.36. ad quem P.Rabar co-ram Merlino obferuauit in diebs verbis deum remieto; Et quidem illdignum ac tUI- Concili j , delufam remanere callidam áli - pc e.ífet, vt,q ui homines [pirituales, & faed, quorum interpretationem, qui, vtdiximus, _ iudicium dar,e debentin fec�lares)atque eos errantes 6 Tract.I. De immunitate Ecclefiaítica. v , purarunt verba, de quibus i'lt cap. !0an quam, ibi de iure Diuino,& hurnano.inrel ligi poíle de iure poíiriuo.ícilicer Canonico, & Ciuili. Quocirca eriarn dici non �Qte!l:, eatenus Iolúm hanc exemptionem elle Di uini iuris.q uatenus a Deo per Eccleíiarn eft conltituta s hoc enim nihil aliud eft dicere, quám Eccleíiarn , poreílate diuinitus acce pta, immunirarem .. .hanc Ianxiíle ; cum ra- 'men, ve etiarn Iuprá díximus .' Ganones , & Parres plus dicant. . - V I. Aut.fi feníus he huius ditti , Eccle- .; flam neceílirare q uadam . Diuini przceprí compulfam, hanc exernptionem conflituií- Ie , idipíum eft , quod máxime volurnus, nempe ab ipío Deoimmediate przceprurn eire datum.deEcclefiaítica imrnunitare [all cienda ; feu quod idem, Dcurn per fe ipíum, prius etiarn , quam ab Eecleíia hac de re vl- Ius Canon efler conítirutus, voluiíle , Vt Ec- �lefia(hei eílent excmpti. _: . , . V I I. Addo ramen , etfi id quod hzc nobis reíponíio largirur , rcfpueqdum mini' me flc,ramen iis ipíis)argumcntis,ql;libus hoc dictum probari poreft , �qlle eriarn probari, Eccleíiafticos . fuiIfe re ipía ab ipfo Deo . exemptos : cum przfertirn Canones adeó diferre dicanr.nullarn vnquam laicis in per íonas , & res Eccleíiaíbicas fuiíle conceílarn . � poteítatem ; quod hzc ícntcntia proprieta tern vcrborurn retinendo, tueri non poteft, quandill concedir,fuiffe te.mpus,(l1_.empe an� te, confiicuros ·Ca.nones) quo E¿C_:l¢�fiafrjci _ ftl{rint t"aicis fubieéti.·� Q!!ocirca, #.¢ argu mentar. Aut.[uppetebant ex ipfa rei natura, vrgentes callfx, cur IJeus vellet EccleGai!i� . cos,ita eKe exempto"s ! aut non! Si [uppete -b.ant, ergo eo ipfo tur.pe er�t elericos a L:ai ... cis iudicari,&c. N ec vIla ratio �rat, cur non fiati1l11 ipCa Dei yoluntate effent efIicaciter . exempti. Si nonruppetebanc, vnde proba tur ergo) Deum immediato fuo prxcepc.o voluiífe) ve Ecc1eGa elericos eximeret ? Vn ... de ex his venit refdlendus A uétor darnnata': I1}emoría:'Henningus Armifa::l1s de exempt. ,cler.cap·3·nurJ1+ ��CPI'(}katur noflra fintentia rationibUJ. R E � b L.. IV. � Tratl.I. De immunitateEcclefiaítica. , erranres coerceré , i'j a fecularibus, hoc eft Parenres a filiisiudicarentur, & punirenrur : quo nihil a reéta ratione,&: diuina lege cogí tari poreíl diíiunctius- Tum, íi Apoílolus, t .Corintb, cap. 6. acriter obiurgauit primos Euangelicz Ecclefiz / Chriftianos , quod apud Ethnicos iudices caufas diíceptarcnr, cum poílent íibi e ccetu fidelium deligere , a qsibus illz cognofcerenrur ; qua ratione tu luler Apoítolus , vt facrorum Míníílrorum cauíz.uon apud íacros Iudices.íed profanos agerentur. , I 1. �od confirrnatur ex cap. duo flm!, dijl., 96. ex quo �pparet, Sacerdorern ex vi fui Ilatus eire fuperiorem Laicojíed ex na tura rei inferior , deber honorem íuperiori ; Ergo,& Laicus Clerico.Contra hunc autern honorern Clericis debitum ht,fi in iudicium feculare voccntur, & ex natura rei id redun dar in vilipendium,& ignominiallil Eccleíia frica: digníratís, & przber occafionem vul gari populo conternnendi Clerum ; Ergo.ex ralium períonarum Ilaru ) ex natura rei, (e quitur talis exempcio.Quarn rationem opti- ' me declarant , & conhrmant verba Concilij Gallicani Matiíconenfis 2.Cltp.,9. vbi impro- ,bans violenrias fecularium iudicurn contra Clericos , rationern hanc íubdir. Nefas eft enim,vc illius manibus Epiícopus , aut iuf íionc de Eccleíia trahatur , pro quo íemper Deum exorat , & cui inuocato nomine Do mini ad Ialuationem corporis, anima-que, Euchari£l:íam f;rpe porr.exir: Ponderandúm eft ellim quod ad probandum id effe nefas,' 110n poiitiuam legem,fcd di"gnitatem Sacer dotalem,& rationem in illafundatam atJdu� cit. Secundo, confirmatllr,qui� .contra ra tionem eft, ve inferior iudicet fuperiorem; t cap.cttm inferior; & cap. folit¡/, tie maiorit. &: obedient .. Ee ideo nulla. confuetúdine intro dltd petea , ve inferior -acquirac iurifdiél:io _ nem in (u{?el'íorem , ve Docrores colligunt ex cap.inftrio��difl.l I. Eff,ergo, naturali ra- . cioni comrar,il\.m , vt Laicus inferior', Sacer dotem fe fupef\orem iudicet. Qlli>d �eél:e conhrmant ver�a Greg�l-ij V I I. libro 8. epijl.l I.qux retuMc Gratian. difl. 96. cap.')_ _ ait enim. Ql1is dubiect , Sacerdotes Chrifii, Regum,& Principum, omniumque fidelium Patres,& Magiftros cen[eri .Nonne 'mifera bilis infanix eíf� cogno[citur, fi £lius Pa tre� , Difcipulus MagHl:rum fibi c09:etur fubmgare, lSC iniquis obligationibus ilIum ll!a:, po�eO:at.i fubiicere; a quo credit, nOll (olum 111 Terra) fed ¿tiam in Cedis f� li gari poife,& (olui? Hucvfque D.Gregorius .. Ergo,&c. l I 1. Vnde reae aíferuit Adamlls Tan Derus) in defi'nJ: E&ctef libert. lib. I. cap. 1.8. �od G fpidtt\alis & Eccleíiallica poteílas ex ipío fine.aétibus, & obiectis fois,adeoquc omni modo eft fuperior,& excellétior pote flare Ciuili,quod niíi nemo hzreticus riega bindebet ergo.íi id verú eíl.eíuímodi Eccle fiaílicz poceítatis vfus , & executio ,a pote ílare Ciuili.eiuíque víu non irnpediri i irnpe diretur autern.imó penitus eneruaretur om nis propemodum vfus & execurio Eccletia íticse poreílatis , f huius Miniílri eílent fub diti poreílarí Ciuili. Ergo, Eccleíiaíticz po rellatis adrniniflratores , - ex ipfa rei natura quaíi vendicant ubi hanc exemprionem a £oro,,& poreílate Ciuili , feu íeculari: adeó que iure quodam naturali ,non humano taritúm, íunt ab 'eadem poreflare exempti. I y.' In hac argumentatione íolius pro..:...· batione minoris opus eíl.qua diximus, víum, &- cxecutionem Ecclefiaílicz poteílaris.ma gno �pere eneruaturn iri , f eius adminiftri íubiicianrur poreítati ícculari. Q Bod ita nunc breuiter probarur.Narn aél:us przcipui Eccleíiallicz poteítatis íunr.doétrinarn íalu tarern proponere , vicia arguere , virtutum oflicia commendare,& íi opus tit, imperare. Item peccanres corrigere , contumaces ple étere,abfoluere pcenirenres.cbftinaros liga re. Hzc autern efíicacirer.cum dignitate,& auchoritare , p_rxfrari nonpoílent , erga L� cos, ti Eccleííz Miniílr! ipfis Laicis íubde renrur '; tum quia aut ob tirnorem Laicz poreítatis.ízpius al> Eccleíiafíicís , aut omit tercntur penirus , aut nonnifilanguide prx.,; fiarentur.Aut quia etiam pro virib�s prxlH ... ta, facile a Laicis contemnerentur, feu ve�ut a fubditis fatla ,feu f-candalo in aduerfani traheme partem, Quod facile cted t,qui & ipfam corrupCéim hom'inis naturam). eL mo renemporum perpenditó _ V. Atque hoc eft, qu'ad COÍ1il:antii1�lS . lmper;ator indieauit, cum diceret apad Ruf finurn lib. I. Hiíl:. cap.2.;. Dew vos conffituit Sacerdotes,& poteHatem vobi¡ dedit, de nohiJ quóque iuJicandi ,& ideo nos J vobú reéltill';' Jicllmur , vos autem non poteJfü ah homini bIM ¡udicari., Hoc- etiam eft , quod eidelli/ Conft?mtino ramam erga Sacerdotes,,& Epi fcopos obferuantiam ingenerau it , ve dice..; ret apud Theodotetum lib. I. cap.l I� s,acer'" dotum vitia non font poplllo aperienda, ne_.; inde iOa caufo ojfeladicult arrejta, lirenter peecare agg,.ediatur. �in et'iam eum hoG quoque adiecHfe tri,emorant i Si foú oculi4 Epifcupum at�en£,.vxort ftuprum in-forre forte vider-et ,faCZntul/lud nefamJum foo patuda mmto fe ohte.Elurum ) ne fAcinoriJ alfeE/Hi coS, qutid(pfom cern-erent, vUa ex parte L.e Jerel. Ita Conftantinus. Penitus igitur a. r�- tione alienum eKe quis non vid« � VI: Ouis- - A .. PaQ:o' ? I / 8 '. TraB:.I. De immunitate Ecclefiaftica. Paílorern , filius Pattern , maior minorem, ello culpabílis fit, iudicet , & puniat. Er go, &c. 'Probatur noflra Sententia ex Doólorum auéloritate. . R E S O L. V. I. ASCero i,gitur neflrarn fentehtiam, . vr reéte obíeruat Cabedo, part. 2-. decif. 83' numo I o. eíle cornmunem inter' Theologos,Sl Canoniítas. Et ideo illam te nene prxter Doétores a me citaros in paft. I • trafi. 2.refil. I. Stephanus Vveims ad ton- ftitat.per Concii.Tri dent, innouatd5 conjlit.9. 1�am·7. Ludouicus Paramus in confotat. de cut. -uenet, cap.:... art. 4. num.«. Stephanus Barberius , contra MagHhum Fulgentium, part·4· numo r , & [eqfl. Angelus Sermarinus in confittat .1. t1'aétatttltm propoi. I. Alciatus in cap.cztm non ab bomine ,de iudiciis. Silue fier,ver.cteriC'tu,rntm.5· di ver.immlmit,u, I. qtUft·4· Angelus, -uer.Clerices, numer, 14 if¡ ver.immllfúttU�mtm.3 j.ver.! I. dabiena,ver. clertctu,nitmer. 5. Driedonus, de liber.chrij}. itb. I .ca!.9.Íoal1ne� Bacconius in 4.Q1Ujl. I I. erol. art·4: Almainus traa. de poteft. Beelef. ' cap.8. Torreblanca in praa. iitr.JPir. Jib. If. Cn,p.lr� numo I. Guttierrez in leg. nema potCft. de ¡egat.�. anum. t o6.Farinacius ) tom. I. q.8. ñ, numero I. Domfpergerus de eA"'Cept. adult. part. I .[eC1.l'fap. 5 .numer, (60. Glorírius , re ./Jon! I 3.numer.4. Correa de irnmunit. Ecelef. part.2.mtm·4c. GrilenzQnj�sJcotift'1. 53. n.16. � Ambrofinus,de immunit, aff..t6. n.4. Squil lame,de Priuileg.C ler.Clt}1? .num. I. Hieron:y . musRodriquez,irJ compen.q-q.regul. re101.6 3. numer.2.L;:trrea,in allegat. Pifca/part.J. al leg .. 2] __ nUm.'/. 5. Gloífa in capji Im!érator in - � ,!,!r/;. & difcut. 9 6. djflinfl. crin cap. quam . g_uam,irl �erb.ipforum,de cenJibtu, in 6. Idem pro?at Innoe. Ú'J cap.2.�fub num_er. I. vbi Ho- frien. ?tin:». 5 .Bald.ntlm. 3. Anchar.fub nt¿m.3. 'Verfqu.erit iPH' Cardinal. Zabarel.fob n.I. ,_ �eff.qu.ero) quia hie dicitur. Anton. de Butr. num·9.Abb num.!. vbi hane opinionemfibi magis plácere attefiatur. Imol.num. f. & Fe" lin. numo 1.& 2. .de maiorit.& obedien.Oldra. ill confil.8 3.án EpifcfJpasJub numer.) .Bald. in �1I:!h·flatuimus in prine. inquit_, Hl:am effe l�fam veritatem. c. de EpiJcop. & clero Car dm. Za?ar�l. veriorem dicit in repeti. cap. perjendtmtu,fttb numo 5. ver!.fed Priuilegium immunilatif. Et verf. Ego autem dico verius, fi1b num.6,verfSecundam partemde fentent. :t'xeommunie.Mar_ian.Socin.in cap.noueritfuh _'. num·4�tle fentmt. exc.ommunie. Geminifl,n. in .� (;iJP.fofci�itu , 'l)(rf. notl(¡ v/timo jo. dijl.i;¡fl. Rornanus.is Jing. 4 19· quid eft contra, & ¡" lji vera. §.de viro in7fallen.num. 19. ver/ad idem rec1e inducitur·jf.folM. mstrimo». Abb, in c/fp.EcclejiaS.MJ'l.rú, mtm.6. Felin. ntJm.6. 6' ibi decfisb num·s. verf& iHa libert;u de:» eonftitut. eandem opinionem tenet Card. Turrecrem. in cap. ji Imper stor, numer. I. ver! in oppojitum eft.96. dijliriéf. Petrus a Monte V enetus ,& Epífcop, Brixien. de:» Prirsett« Pa!.e,& Maeeffate Irnperetoris '. q. r • . mlm. I .cum [et]. Ioan.Ecchius in Encbiri d. lo � corum communium contra Lutherttm ,ji"b ru!,. tie immunit. & diuitiu Ecclefi£ ,verfnpütL/ tangere cum l...j'eq. Alex. confil. 8. videtuy [u per primo , numo I. -uol, I . Dec. in cap.cum non ah IJomine,num.l.. de iadicii«, laC irJ t.efl rece ptam,num._J jfde iuriJdi8.omnium iudic.Hie ronym.Gigas,de crimin.l.cj£ Maiejlat. libro I. pJb reb.r¡uu de crimimd4'.e Maiejlat.cognofce. pofSit,num. I 5. Vantius de 71t�llif' fitb rel: de:» t¡,ul/ita.ex defeco iurif�ic1. numo lor. Villaloh. in foú cornmltnib. opinion. communern dicit in ver6.C1erictu,n.96'. Bertran. itHonjit. I-St. -profoliclori,num. I. in 2. .part. -uol. I: Alphen. Aluarez in thefaur.chriflian.,Religion. c.3"5' . de ú/lmunitat.Ecc!ejiajl.nl01ter. I .. Marc. Am. Cucch.in infíitut.canon.lib. ,.tit.9. de.Priai leg�Clericor. nam, I I. Stephan. Cofia ir" repe ti�io.cttpji iúde x LaictM�num.9.in fin. & n, ( 1. in l[entent.excommun.in 6. Natta,conf49). de duobus,nurib 13; cum plur.feq. vol. 3. Arnal, Alberti)in repet. CRp. q_góniam qu41. I J.foh num·78.cumfeq·EcqtÚjl.1 5 .num.6: deH;cret .. in 6.Gramat.in decif2.9.Rolan. in conJil.·4'. in clf;ufo Inqui(itionis,1Jum.7 .iio], I. & in eonf 12.. pri1r!.a etentm,num.44.vó/ttm.l.Nauarr.iñ re lefJio.clf;p.nouit.in 6. nota-,fob n.um�. deiudi- , úú. Parifius)de rejign. beneflih. 8.fjudtjl.9_. n. • c,Nm .3 .[eqttent. Camillus Borellus ad Pctrum Be/lugam de Jfecu70 PY-incipum. §. v�def:Z.dum rub. I I fob numo 12. verI pro bemus. Vitlius Í¡p frm cO-rftmunibtwopinie. in verb.Clerici apote- Jiau ; com�unem inquit CIar. in §jin.q.3 6 in prine, Decialil .. in trae? erimin.tib.4. cap.9. , num, I.¢' fob numer.4.antejin.Riminald.Ilill .• in repetitio. Cit!. qU.£ in Ecclejiarum,[ub n. 54. de conflitutio. Surdus in cOnfil. 3 o l. cui pri- . mum,num. I 6. 5 2.. .curn 4.feqteent. vbi etiam re probat Molinam dllfeJlJientem. volum� 3� Cardin.TuCchus in conclu! 3 g 5· in verb.cle ricU5,num.4J. vo1um.I. vbi confiderat ) illud prxceptum ,1'( olite tangere Chrijloi meos, elfe prxceptum negatiuum) good obligat femper, & ad Cemper. Cardin. Turrecretn., in capji peccPf¡uerit,numer. I 3.2. qfUjl. I. Aot. Bllrgos,in cap. qUit in EecleJin,rum,numer. J 96. de conjlitutio.Ec randem,exemptionem Clo rieorum elfe de iure Diuino) detenninauic Oraculum Saerx Rota: R.omana:, ve patet . 1if. '/ I Tract.I. De immunitate Ecclefiaíbca. i'9 dccif I o.in ftntiquú tit. de confuet. Et 110- uiffime in vnlt Albanenji Cano'nicatU5, die:» 2.4. lanuary' 16 J 3--, coram doél:iffimo bon, ' memo Merlino Decano, cuius Magifiralem deciíionem inuenies inter illas appoíitas in fine mett_ 5.part. " I I. Nee deíunt. Theologi recentiores, pro noílra hrmanda íententia, &-alios ex in duílría relinquendo, adducam tantúrn eon tra P.,Rabardeum Thcologos fux nunquam latís laudatz Religionis ; Itaque imrnunira tern Eccletiaflicam eíle de iure Dinino tra dune Suarez contra Regem An:glix l¡b.4. carS. él feq. Azorius part. I. lib. 5. cap. I 1, Layma:n.lib.4·traél.'). cft-p.8. mtm. r. Bellar minus rneliús fapiens de exempt. Clericorum, tap"r .Stephanus Bauny,vbi inftJ, nouiflirné me citato Erninentiflimus non Iolúm digni tate,fed eriarn dodrina Cardinalis de Lugo de iuflit.& ture tom.l.dij}ut. 36fell.7. n.,IOO. Item me citato Dicaílillus de iuftit. lib. 2. traIt. I.diJj.4.dt¿b.8.num. J ;8. Granadus es 3. part.D.ThfJ11ht,Contr·9.trnB. 4·dijfut·4· fea.t. nkm.16. Filliucius tom. I. traélat. I 6_. cap.r I. num'3 r 6. &tom.2. trac7.2r. cap.vlt. n.427ó Cornitolus in ye/forJ.mfjr.lib.l.qtl41.9l.Gre-t Ierus contr« Theól,go5 Penetos, lib. �3. confide- ,rat� I. & feq. Ferdinandus Baílidia in Anti aotocontya Pttulum Vénüum, r=> numo 5 9. <ir feq. QJ!ibus omnibus adde ornninovi dendurn Adamum T annerum in Apolog.de immun.Eccleftih.I.c.17.vbi ita mordicus hr...; mat noflrarn fenrenríam , ve centrariarn irn probabilern puret.Imó A,nge1us Maria Ser....; marinus inconfotat� 2. .. ttaélatuum propof.f. iol.I 33. tanquamfiiípcétam damnar , & ad. minus temerariam eife docec Ioannes Pe� drezzanus ad lihellum /t.aticum,propof 5. §.8. fll� ,,85, I I I. Sea quicquid fit de his cen[ods� �úorum iudicium efto penes San_aam Se dem, [olum P. Rabardei in mentem veniat; exempéione Clericorum eKe de jure Diui no) olim telluiífe Senatum Pariftenfem, vt teitatur Fagnanus in- reJ}ol'J, pro únfurir Pauli P. fol. S. Laurentius Ortiz in Iraa.du Politia ,& immftnit .Bcdef paro .. fll.16 3. Be ex feriptoribus 'Gallis tenet hane (�nten .. tiam Rebuffus ,in Concor. Ruhrica vltima, de Protee']. Aufrerius in clem. I. de officto Ordin. qu£fl. 1.[ot.81... Ioannes de Terra Ru bea in Opere contra Rebe/les, trall. J. art. 5. ccncluf 18. & nouiffime ex Societate I E S v Stephanus Baunius, in T heolog. m()r. part.l. traa. I I .qu£ft. 3 6.& part.l,tr¡efl,6.di/j;'7.de._..) JJu71a Cten£,qudj}. !.ClJp+ num.l 5. � tral1. l. qu41·4·§·Dico fecHlidg. �f}ondetur ad Argumenta P. Rabardei. R E S 'O L.� 'V l.,� r. P Ate: Rabardeu� in f�au�rem (uz fen- tennz , nempelmmuOltarem Eccle ílaílicarn cffe.de iure humano adducir Co uarruuiarn ; fed iíte Doétor cauce legend-us eft in materiis íurifdiétionalibus , & ideo Tannerus in defenflibert.Eecleflib.2 .cap.I'6, fie air. Couarruuiam in his que ad doari� narn de libertaré Ecclcfiaílica perrinene nonnunquarn liberiús Iocutum;,& minus ad f�eros Canones fuiífe atrentum. �d etiarn obíeruauit Cardinalis Bellarminus,in Reffon. ad Epijlolam cuiufdltm rr:heologi, vbi ita afferit. [Et fe il Couarruuia dice it cótra- ,, rio, noi habbiamo a credere piu alle ícrittu re, & a Santi Padri , che al Couarruuia, it quale in'materia di iuriídizione , íi e rnoílro' fempre troppo parriale.] V ide etiam alios Doétores quos eriam ciraui r» part. 1. tr e lln,t._2. refol'4. &. quos me ramen non citato adducit P. Delbene in trallat de Comicíis dub.17· fea·3· num·4. cuí quidem Auétori multum debeo 1 nam in dic10 trác1. omnibus rneis opinionibus quas in materia Parla me,ntorum & defeníionis immunirarís Ec cleíiailicz olim docueram Gum Doétoribus a me aduocatis perpetuo adhzret, H· Ad auctoritatem veró Ínnecenríj Papz.reípondeo.nihil obílare, ve reae notaé -BellarIrlinus de exempt. Cleric. �J1,p.1. in _fine; vbi (le a-it. Hisaddi poreíl Innocerírius I V. Ponrifex.quamuis non ve Pónrifex, fed vt Doaor particularis de hac te fcrip{eric. In commentario el1im ad cap. 2. de maiorjtate, & obedient. pofteaquam 4oclierat, Clericos , exemptás fuilfe a potetl:ate Laicorum p�t Silmmu� Pontihcem, Imperatore confen..;; tieme , addit , hal1.c 110n effe plen'am exem- . ptionem , & ideo dieendu_m eKe, Clericos ab ¡pfo Deo fuiiTeexeroptos. Hoeteftimo-f - nium Inrtocentij ea de caufa addendum pu.; taui , quoriiam Couarruuias, in lib. ¡raaie. qu41 .---Clt!. 3 \. Scrioit prxd¡tl:Lin1 Ponti6ceni irlloco a nobis citato''affirmalfe , exe�peio: nem Cleticorum 110n eiTe iuriS Dil1ini,quod; falfurn eire verba citata palam' oltendul1t, at ante 110S in hanc eand.ern fementiam Inno. cendurn allegauit Pªnormitanus, in cap, Ni mis :; de iureiltrando. lta Bellarminus, cui etiam a.dde T al11ilerUm in Afotog. de immuf'Jo Eccle(:lili.l. cap.17· � Fagnanutti de IlIttiti$ �m/urJt.rum Pauli r. fol.8. alferit Innocen..;;_ tium eífe allegandmn pro nóftra fePtentia, quod etiam obferuat Daardus in Ball. Ca'?1£¡ Iib.z.£an. I $ .qll¡fjl.l8,fJtlm.6.Azo-rilJs�Jfrt¡L , lib.5 i í lib.). cap. I 2., qte41.I� Michael de Molino ,ifJ Reper.For.Regni Aragon. litera C. -uer.cleri ¡u,numer.84. male ígitur P. Rabardeus pro flla'Íe11tcnti� Innocentium addu cit. I I �tloritatem D· Thomz quam etiam Rábardeus ill fui fauorem adducit.aí Iero.neque obftare.vt reae obíeruauir Tan nerus loco citato; narn Sanctus Doétor leEl.I,cA!. I 3.ad Rom.'de tributo Príncípíbus preílando.agens.íic aílerir. Abhoc ramen debíto liberi funt Clerici ex Priuílegio.Prin-. cipurn ;. quod quidem xquitat�m natura Iern habet. V nde etiarn apud Gentiles libe ri eranrá Tributis , illi ,qui vacabant rebus diuinis.ózc. Erenim S.Thomas prxterql1am quod ex iníhtuto de hac re non agit, aílerit quídern, eiufmodi irnmunirarem a T ributis conceílarn eíle Priuilegiis Principurn ; quod . veríflirnum efi: ; fed non negat, earn etiarn jure Diuíno,& naturali deberi: imó vera id aperreindicat ibid-em iis.verbis : quod xqui-' ratem naturalem habet) &c. Et ita etiarn re-' [pol�detad auétoriratem D. Thornz Philip pus Maynardus de Priuileg. Ecclef part. 2. I!rt. IS .nutn. 16. Angelus Sermarinus in C�n-. futatjone duorurtJ tractatullin propo! I fit. 3 I:. & Ioannes Antonius Bouius in rej}onf ad conJiderat.pauli Seruit£,part.4.argum. r.Imó addit D.Thom�m lib. 3 .de Regim.Principum, cap. 10" á{ferere exerriptionern Clericorurn elle de iure Dinino ; quod etiam ex ditto lo co D .. Thomz confirmar Srephanus Barbe riusin Confutat .é{)ntra M.Fulgentium part."}. Humer.8. I V. Ad auctoriratem Ferrarieníis & Moline! , reípondeo poruiíle quidemP .Ra bardeum illos 110n adducere, quis enim ne Ccit ftl¡lfe parum pios , irnó Hoíles ¡uratos in Eccledafiicam Hierarchiam,& eius Iiberta tem, eorumqueopera in Indice Librorüm prohibitorum appoiita. Contra Petrum de Ferrara videat P .Rabardeus quid aíferat Re bllffus in Concordat. Rubrica, de proteétio'fle....,)· §.nec ó6Jlat. vbi vocat cUffi'adulatorem Im per;ltoris,& mendacem. Contra vera Caro lum Mo1ineú, videat Bullam Clem. V 1 I I. editam contra eius Open� die 2> �. AHgufli ,160.2,. in qua eorum leaio fub exéommuni- catioue lat� fententi� , ac edam fu[picionis .b:;ereús interdicitur; &. in cenfura difrorum Operum eodem Anno edita pr�cipicur in . quibufcumque libris , vbi eius nomen cita tum inuenitur ) delendum eKe; faxit camen Deus ,�verum fui£fe id quod teftacur Ray naudus de Monitoriis, paulo ante eius 111or tern) ah erroribus refipuiífe. V. - Ad auaoritatem Alciati, refpondeo ip(um in 'cap.cum nonah homine,num. 2. de iu diciis d oeere exem ptionem Glericotum ef- .. fe de iure Diuino, vnde pro noílra fe11tent� illurn adducít Buríatus -uol: I. c-onjil. 42.; ?z.2. Torreblanca in praéf. iur.f}ir.lib. I). cn,p.1,. num.18. Serrnarinos in cor¡,(at.2. trafJattUlrII, ¡ropof I. & alij Ec ideo videat P. Rabardeus quomodo.pro fua fentencía potuerir illum rcferre, Ad auétoriratern Medinz, reípon .... deo-, ipíiim 11011 bene. percepiíle originem Ecclefiaíticz immunitatis, & ideo inter alia non veretur aílercre ante tempora Iuítinia ni exernprionem Clericorurn non adfniíle, quód eriarn dócuit Pfeudotheológus Paulus Semita. Sed hoc eíle manifeílurn errorenr, 110n Jolum contra Concilia generalia , fed eciam leges Imperatorurn rette obíeruauic Valboa in lerfionib,SR:lmatic.tr;m.i.ad·cap.�. de iudiciü ,numer 36. Pedrazzanus ú¡, 'rejJanf ad Theviog.innqminat.propolr :§� 10. & alij, ve . in feq refoL. patebit. Scio alios Doétores.non citaros a Pane Rabardeo � eius docere fen- . tentiam , licet fine illationibus ab ipfo-rarn male dedudis , verúm contraría Ienrentia communis eft) ve fupra appare·c., . . ���penditür laúu -D. Gregorij a P. Rab4r- . deo. adduélUJ. . R.E S O Lo VII. VLNon definam �·amen etÚí .h�c·adno", . tare non bene pro fua firmada fen- " eentia P.Rabarcleum adducere audoriratem '. D. Gregorij Papz , fie enim fol. 17� aíleric: -Cregoríus Papa primus Mauritium Irnpe .ratorern adrnenees Me illurn debere Sacer- . dotibus dominari , vt.debirarn illis reueren .tiam impendac: quibus verbis cornprobatur . Sacerdotes in CiuilibllS [ubieaos eífe domi nationi ) &.iurifdi6Honi Principum fecula- � rium , nih in aliquibus ip.[orum 'gratia, fell ' 'Priuilegio li1?erentur. Ita P .Rabardeus: Sed Ji diaa verba D.,Gregorij ,qua: inuenies in Epijl·3}: lib. 4. �ubjeél:ionem) vt perperam vult Rabardeus importarent , [eqüeretur et�am Pontihces Imperatoriblls (ubieaos fuHfe; nam vt obfe�uat Card. Bellarminus lih. l.de Romano Ponti! cap.l8. in diél:is ver .. bjs,de fe ipfo, Gregarius loquitur, & inter eos [é numerat ,quibus. affirmat Imperato rem dominari': At hoc a{ferere impillm eft� . v[ ha:recice exfupracitatis verbis D.Grego rjj male intelleéHs COl�atus efl firmare Cal uinus,lib·4.i'fJjlit.cap.l I .§. 12.& noRris tem poribus tv!. Antonius Cappellus ante [uum reditum a [chifmate ad vnitatem Rom�l1� Eccleíix; Ergo firmiter negandufi1 efl c�m Bellarmino contra Pacrem Rabal'deum, D.Gregorium in illis verbis ad Mauritium . Imperacorem fcripcis)iuriCiiaionem llullam in ; . Traét.I, De immunitate Ecclefiaítíca. II in Ecclefiail:ieos per Ie &. ex natura rei defi gnare; nam 6, D.GregO'rius aílerit .Impera rorern deb ere reuerentíarn Sacerdotíbas ex hibere.hoc cene, air Bellarrninus , V'iferioris eíb.non íuperioris. I gitur recognofcat Pater Rabardeus ex fua Societate eruditiílimurn Gretferum in Controt!erjiü, pro defonjione Bel ¡armini, tom.2.lib.8.cap.1.8. vbi docet D.Gre goriumjJiayerba ad Mauritium ícripfiíle ex ET tandem ad audoritatern legum Im humilitate , non autem ita humiliter fine cau- peratorum, quas affert P .Rabardeus , re fa ,tunc cum Imperarore l�quutum luilfe : ípondeo , quod ipíe non bene ex ipíis inferr, quia, (ait Gretferus) eo "tempore Imperator irnrnuniratcm Eccleíiaíheam effe dc iure hu- .... Dominium temporale in Vrbem Romanam mano; narn non reae argumentatur,Impera ebrinebar , & Gregorius eius ope & amicitia rores conceílerunt aliqua Príuilegía Clericis vehernenter índigcbar.vrtam ípfe.quárn Ec- pro eorum exempcíone. Ergo ralis exemptio clefiaílici.S; bona remporalia Eccleíiz [ux,& eft de iure humano; Nam neganda eil: ralis " populus Romanus á Longobardorum gladiis coníequenría. Vnde cúrn Pfeudotheelogus & furore defendereutur , &; neceílirare ac Paulus Seruita anno J 606.ho<; ipGl1imum ar víolentía cogente ,poteil: is qui alteri íubié- _gl1momuffi,quod aflert Pater Rabardeus ad ltusnonefr)eum appellarefuum Dominum, duxiíler fie aííerendo.l Si trouano moire leg & fe proficerí íeruum, idque rnaioris mali ef- gi, .nelle q ua1,1 fi ílabiliíce la liberta Eccle fugiendi intuitu; quod. a s. Gregorío fadurn fiaílica , fatte da gl' Imperatori antichi , non _ eft.qui Romanam Eccleíiam in íumrnum di-. puó dunque dubírarfi , che queíta eílenríone (crimen coniecífler.íi ius fuum & Ecclefiaíli- - íia de iure Diuino ) rna de iure humano, corumprofequi ,�néc a Chrífliana humilírare . fondato in dctre leggi.] Alldiat modo.Parer rebus affiiélis remedium poA:ulare voluiílet r ,Rabardeus, quo pacto Ferdinandus de Baíli nam illo tempore Mauritius Imperatornimis dia Thcologus íuz Religionis,refpondeat ,ill tyranníce Romanam diuexabat Ecclefiarn. Antídoto ad Paulum Venetum , part. 1..- �T" Itaque fi di8:a 'verba Gregori] fubiedionem gum. 57. [ Con queílo argomcnto potrebbe -deúgnarent;·debebat P. Rabardeusaíferere, prouar fra Paolo,che none de iure Diuino, _ Pontificem neceflitate ita exigente Iubieciíle - il credere Iddio Trino, & V no, rna de iure fe & Sacerdotes Imperaron de fafro, & non humano. Perche fe fi trouano leg gi ,- che. de iure i íicue Chriítus fe íiibíecít Pilato) ne prohíbífcono a i.Iecolari il non giudicare ti ius fuum ftri8:e profequi vellet , Ecclefiz de i delicti de' Chíerlci ) fia .anco regiflraro .nauicula in rnaiores Icopulos impelleret ac il- nel Códice vn titolo ínriero.de fumma Tri,.. _ lideret. Et tandemne deferat P. Rabardeus nitate, & fideCatholica,&vn altro,de Epi vfdere celeberrimum Car�inalem Baron-ium _ {copis & Cleriei-s, nel quale fi tratta del ri tom.8. anno 593. qui contr� N ouatores addu- {petto douu_to a Ve[coui, & meli altre ca- centes verba Gregorij qu:afi fubiicientis, ve fe, che (0110, de jure Diuino. MoIre leggi ipú cum P. Rabardeo mal� putanr, ímpera- fono ne i DigeflJ, circa la foggettione de i , tori Sacerdotium, aefendit Sanaum pontifit-. Vaifalli al Principe loro :- rna non_pero di cern,&: quare fic loquutus fuerit demonflrar, quei s'inferifce , �hc l'obligo ch-e hanno ¡. &addllcitlocum eiufdem Gregorij ex Pfal.4. ' Vaffalli fecolari d.'obedire al Prencipe lorol' Pamit. in quo firm iter alfeucrat non haben- non fta de jure Diuino mahumano fonda;. dum elfe Mauritium' inter Imperatores dum to in det,te leggi. Prohibifcono Ie leggi hu� adu_ersum Dei Sacerdotes regiam poteil:atem mane l'a_dulterio , n' furta, rna non per cia exercet,& ideo comparauit ilium cum Nero- la prohibitione di quem peccati e folo de ne,& Dioclel1iano ; igitur fecundufll D. Gre- jure humano) perche molee volte e necef- gorium ) Sacerdotes fubdebaneur Mauritio fario fi faccino leggi humane, che obli.ghi- Imperatori ) quemadmodum ait Baronius no all' oíferuanza di Gofe, che fono de iure 'Chriftus Redemptor noH:er fatebatur fe Diuino. L 'efenrtione de' Chierici anc"ordre fubditum , potefl:ati Pilati , & licut it i- . foif� de iure Diuino, a que! t�_mpo i feca dem dixie iis qui ipfum neci tradere fa- lari non glie l�1íauc_rebbeno lafciato go 'e-· tageballt, Q!.!x omnia poO: Baronium ob- re ,prima che gli Imperatori non l'hauef-: feruauit etiam lacobus Gretferus COt/tra fero Habilita con le loro leggi , e cosl. � The_o(ogo� Venetos lib. 3. confider. (. Videat necelfario farle piu'cd'vna volta. Non deue modo Pater Rabardeus an debuerit ex men- ci;) parer merauiglia , per che non. erano in te'D: Gregpril loco citato afI'erere Sacerdotes quel tempo le core della' fede , e glUfidir &:. e lericos (ubieaos fuHfe dominationi & tione Eccl.eiaftica) c9�i ilimate) e practicare come íurifdiétioni Regum , & íumrnorum Princí pum Ieculariurn. Explicantur leges Imperatori« , qUal P. Raba'l'dcMI adducit. R E S O L.' V I I 1. 12 Traét.I. De immunitate Ecc1eGa11ica. _ come a4�e non dirneno vediamo ,che in verb.¿"'" difclJt.9 6.dijhn[f.Cardin. Alb. du acció Ii conferui hoggi di a gli Ecclefiaítici -poteHate papté in 3 .parte,};!, numero p. F elin.�n tale efenttionc , fono neceílarie leggi ,e cap.z..nttm. r.de rJuúorit.& obedie». Villalob.l1J Dio voglia , che, bafrino.· Hied Ii celebro Juis commlmibuJ· opinio. in verb.clericU6/11.69· vn Concilio Tridentino J e detini , che que- Srephan.Affr in Clem.ut Clt'ricorum,rJ;um. 5 9- Ita efentrione , e ordinatione Diuina : & pu- de offtc.(Jrdin� Arnal. Albert. i7'J repet. cap. q1(O- re non baila '" per�le prercndano violarla niam contr a , Q1l41. 1 I .Jubmtmer·79· de H£ret. , in. N. Che merauiglia e dunque, che biío- in 6.Roland.coiij'iI.4.j¡¡. cftu.fa InquifitiolZis, n·7· gnaílero leggi d'Imperatori anricamente, -uolus». I. Riminald.Iun. in cap: �tf in Eccle- ' acció íi guardaífe ne' loro {latí ! Si che con- JiarumJltb ?u¡,rner. 5 4· ante fin. de conjlitttt .Illu- chiudo eíler cofa ridicola il prerendcre di fhiíf. Card. Tuíchus , in conclu], 385. irt_ verb. pronare , che vna cofa non e de íure Clerici,?f,urn.2.ovol. I. Si ergo P,apa,& Impera- \ . Dinino perche le Ieggi humane , la Ila- tor.non dederunt ius, & Priuilegium nouurn biliícano ) & rratrano di cHao Er a quefl:o 'Clericis, 11011 pote,fr argui ex legibus ah eh , I -. modo' I'argomento di, fra Paolo cauato da prornúlgatis , quod fucrit Priuilegium 110ÚÚ, derre leggi pet prouar, chel'efenrrione de' & ideo quod Clerici íint de lure humano Sacerdori non e de iure Dinino, non ha exempti a iurifdiétione .Laicorum ; lea May- ípczíe d'apparenza , ne piú forza per il fuo nardus. Male iraque ) vt dixirnus infert Ra- "ínrento , che vn filo ben Iortile di tela di ra- bardeus , Imperatores conceílerunt Clericis gno. ] H ucvfqne Baítidia. Priu ilegia,q uoad eorum exemptionem circa V I L 'Diccndum eft igimr contra P. Ra- perfonas,& bona., Ergo eorum exempcío efi: bardeum, leges Imperatorias, quas ipfe ad- de iure humano; narn hanc- coníequenriam ducir non fiuífe inftitutorlas fed Iubfidiarias, 11911 eíle adrnitrendam prxtett Doctores ci- "" & declaratiuas , & ita optirné obíeruat.Sz do- tacos tenet ex Societare Pater Cornitolus i» cet eriarn ex C ua Socierate P. Grecferus ad <!T ref/on. mor.itb, I. q-�ceJl..9 3, ornnino vidend�s� T'heologos P enet os , lib. 2.co,ijider;'t.8. vbi in in- P�tet igitur ex omnibus ,_ in f uperioribus re- diuiduo reípondens ad-argumellt1l111, Rabat- íolurionibus firmatis, immnnitatern Eccleíia- deiitaa�erit .Nil noui l�gibu-s fui_s Conítan- .ftkalu dIe de.iure O{l1í�10 ... Er.legcs Impera- tinus.S; alij Irnperatores Ianxeruhn fed quod rorias-, quas P. lhbardeus- adducit ,_proprie Ecclciiafticis iure Dinino conceílum erar.le- non fuilfe cotlCdnDas, & inífirurortas , fed gibus lat:is-dedararunt, & de it:ltegro auél:ori- fubfi:diafias_}�ecmiuas,& adiutorias; vt Erx�- �ate etia11¥ Iinperiali ftahlliet1ll1t. HXG ille. - ter Doél:orcs citalos ) & nouifIiuie decerrni- , --Cui adae�S�ruantium in __ d.!flrif.li6e-r�. £Celef. - uauü Oraculurri Sacra: Rotx- Rom.' ¡ñ .(1lhei'tji - - - rropof 5. ¡;pel 9. argum. Bouium in r�/jónf Ai. . Gfibe/ü ,:aie 28.funy 16,·0. coram 'neu quon- PaulmnSeruitlJm part.4.ad8.llrgum. &Mar- dam Dominomc,?,Merlino Decan. '& infe- tinum Magerum de AduocMia armata, c.17. :qtunii refol�t. etiam probabitur. � .., ntJm. I 90.S1Jrdum,conjil. 39 6.numer. 19. vol. 3. X. V nde claudam proaationem hu'ius- Belletumji1 difquifCler.part. Llit.de jauorfU opinionis auél:oritate tthrHtopgori BeCQldi, cl�r.per.fgnali,§. I .num.2 S .vb! cirat Abbacem, qui ex hxretico CarhoHclls fafrus,in -sYHopfi- Felínum=-:) Barbatiam -� Alexan_drum de Politica; Doa-rin-x editionis IngolftaClienfis, NeuO". _ _ I ,jib. I.cap.2..num.8. fic aífcrit. Hucq,ue pcrti- V I IJ�- ynde Philippus Maynardus de_.) _ nent illx �:dl:iones_, An PoHticus Magi Priuileg.._Eccle!.¡art.2. .. ¡;J�t. I i. num:J �. fic aie. {hatos punire pollie etericos) & Religi¿Cos Licet Imperator prohibuerit , Clericum tra- gt�uiorum prxfertim criminum reos ;_ Et af- - _ hi ct?tamtudice Laico , non tamen dicitur firmatillam fententiam aliqui tuentllr; séd conilituiffe nouum Priüilegium) feel dicitur magis efr, vt dkamus exemptionem Clerico- _. receí{iffe aD-errore veterum legmu,quia llun .. � ruin iuris dfe Diuihi , vnde & Ecclefiam, quain.a-principio C,Ierici fUel-untfub iurifdí� , eiuCque per[on.as,il1, 110n vero ") de Territori� ll:io�e L�_kali, v-e inquit BaM in Auth.flatui- é£fe,néc ideo a Magilhatu €iuili punid p,o[- .mm,tn prine.Cde epifcop.& Clero Alexand. in ft:.: I�a Befoidus, fe retraél:ans �e opinione� conftl.8. 7¿!detur jitper primo, numo I. volum. I. quam,dllm effet h�reticus, in Vijfert4tiom: .. ./ �ertran. tn COjtjil",I 8 2. primA etenim, num.3 6. ,politi&o-Iuridicn,de Maiejlate in genere,fe8.2� 'IJolum.2;" cap'_.l.num. I .cum impio Molineo)&,: Arnifxo, - ; . _ IX. __ �inimo etiam,quod Papa exeme- _docuerat , nempe exemptiol1em Clericoruru. -rit Glericos a potdhte iudicis Laid, tamen non effe de iure Diuino, fed humano, ítX Pri .... illius exemptiones , & prohibitiones runt po- ,Iuilegiis Principum. tins dec1arator-ix , quagt de nouo promulga torix, cum & antea ) hali fubieél:ione fuerint ;immune!) vt inquit Glolf.in tnp-Ji lmpernto;. Ditto, , I , / , \ // TraéL 1. De immunitare EtcleGaGicá( J3 fDato , e5 non concejfo , quod immunitaJ Ec clejiaflica,non fit de iure Diuino,qu£ritur, an primario ortum hf1.buer,it a iure pofiti eo lmper.uorum. R E S O L. V I J. l. SAtiS fopra, probaturn eíl.exemptionem Clericorum , eíle de iure Dinino; fed quia, nolo in hoc, tarn acriter infLlrgere con tra P.Rabardeurn; concedendo, ex hyporeíi, hanc Ienrenriam non elfe veram; Difficulcas eft,an diéta exernptio, primario originem tra xerir.á Priuilegi is Irnperarorum, & aflirmati ue rcíponder Rabardcus ,fea. 2. per totam,& n. 2. fol. 18. vbi íic air.Mulrz íunt leges I m pe riales in Codice Iultinianeo , & inter Nouel las in quibus proponunrur.conrinenrür , con firmanrur.modificanrur.Sz reílringuncur Pri uilegia Clericorurn , & Eccldiarum, vnde cornprobarur illa opinio de Iibertatibus eo rundem auélorirate Imperarorum.Regurn &. Principurn acquiíiris.Ita ille. Er per rotarn di tram feé1:ionem (ecundarn. II. Sed prorlus hzcopínio eíl reiicienda. Primó.quia dato.Sz non ccnceílo 'irnrnunira tern Ecclefiaíhcam non eílc de iure Dinino, ramen Concilia, &. Pontífices prirnario ante - omnes leges Imperatorias illarn inítiruerunn quod aperte probatur. Narn ego obíeruo, au D,? 3-87 .Valentinianum,& Theodoíium'lcges condidiíle circa exemptionem Clericorum, ve patetexcap. continas», I!. qu.cjl. I. Poíbea, anno 45 j.Marrianum in leg.cttm Clericis.d«:» Epifc. & Clero Leoncrn & Anrhernium r an no. 466.in-ltg.Omnes, Cad. de E'pifiop. & Clero Iuflinianum, anna )3 o. Multil in locis in Au thent.& conffitut.79. 83. 11. ;. & tandem Ca rolum Mago'l1Ul ,anno 800. ve pater in lib, 6. Capitular.cap. J 05. Sed ame hos omnes Im peratores Summi Pontífices. & Concilia iam decreueranr exemptionern Eccleúaflicorum a foro Laicali. Ergo, diaam�xemptionem a Ponti6cibus {?rimario, & non a Principibus . Laicis proceffiífe dicendum necelfariQ,::�ppa ret. Minorem PropoGtionem larius pro1:sabo. Alfero ig'itur, Anno 8 r 3.In Concilio Mogun tino cap.4.fie tuberi ; De Clericis adeuntibus Imperatorem hoc placet omnibus modiS ob feruare, quod de ¿is in [acri� Canol�ibus con fiitlltum eft. Anno 640' In Concilio Toleta no I V. cap'46.1egitur; Id conftituit Sacrum ConciliumJvt omnes Clerici pro officio Reli gionis ab omni publica indiél:ione, atque la bore habeamur immunes vt liberi Deo fer- ., ' mant ; llullaque pr�pediti necefficate ab Ec- clefiaílicis.o fficiis retrahancur. Anno 6 14.1 n Concilio AntiGodorenfi ) cap. 35. Non Heet Prefbytero aut Diacono, vel cuiquam CIeri· corum de qualibet cauía Clericum [uum' ad Iudicern íecularé trahere. Al1BO 589.1n Con cilio Toletano I I I. cap. 1 ,. Inolira prxfum ptio vfque adcó illiciris auGbus aditurn pate fecit, Vt Clerici Conclcricos íuos.relid o POll tifice íuo.ad indicia publica pertrahanr. Pro inde ílatuimus, vr hoc de czrero non przfu manr.Sí quis hoc prz íumpferir facere,& can [am perdar.é; a cornmunione efliciatur extra neus. Anno 576. In Concilio Ni atifconenfi Leap.7. Nullus Clericus de quahbet caufa extra dilcutlionem Epifcopi fui a íeculari Iu dice iniuriarn patiatur. Ee cap. S. N ullus Cle ricus ad Iudicern íeculnrem q'iemeunque aliurn Patrem de Clericis accuíare , aut ad cauíarn dicendam trahere gUOCtll1que loco prxfumat. Sed omne negotium Clericorum, a uti n Epi f C0 P i fu i, alit in P r db y ter i , a u tAr chidiaconi pra íentia nniarur. Anno 5 + 7. In Concilio Aurcliancnfi I I I.cap. � T. Clcricus cuinílibct gradus)Gne Pontificis fui perrniílu, nullum ad reculare indicium pra-íurnar artra here; Neque Laico, inconíuleo Sacerdote, - Clericum in fecubre iudiciurn licear exhibe re. Anno): 17.1n Concilio EpaunenG-,cap. I J. Clerici ¡ fine ordiuatione.íci Epiícopi , adire, vel inrcrpellarepúblicurn indicium non prx- J Iumant. Anno 506. In e oncilio Ag3:th�nii, cap. 32. Clericus nee E¡uemquam przfumar apud íecularern Iudicem , Epiicopo non per mitterite pulfare. Sed, íi pulíatus fuerit , 110n refpondeat,nec proponat, nee audcat Crimi nale negotium in indicio íeculari proponere. Si quis veró.Iecularium per calumniarn , Ec cleíiarn , aut Clerum fugitare tenrauerir ; se conuiétus fuerir.ab Eccletiz liminibus, & a Catho1i-corum commul1ione (nifi digne poc- niwerit) coerceatur. Anno 5°2. In Concilio Romano I V,[ub Symmacho Papa,ct1f· 3. Non liéet Laico ftatuendi in EccleGa , prxtcr -Pa pam Romanum, habere aliq uam poteíl:atem, cui obfequendi manet_neceffitas; non au€to ritas irnperandi:Anl}o 483.In Concilio Chal cedoneníi: Ac7.1 5.cap..9. Si quis Clericus ad -uersus' Clericum habet negotium, nap de[e rat proprium EpifcopLl-m, & ad fecularía per currat iudicia.Si quis vero contra h�c fecerit, 'Canonum Cubiaceat correél:ionibus. Ap no 460, In Coneilio VenetÍCo,cap.9· Cleri-, co l1iG ex permiffu Epifcopi fui,feruorum fuo" - rum fecularia adire ludicia' non Heeat. Án no 4 I O. In Concilip Mileuitano,cap. 19 .Pla cuic , vt quicunque ab Imperatore cognitio nem Iudiciorum publieorum p�tierit, honore proprio priuetur.Anno 397. In Concilio Car: rhagine.l1fi I I 1. cap.'). Item placnit,) quifquis Epifcoporum ) Preíbyrerorum, & Diacono rum ,- fell Clericorllm ) cum in Ecclefia ei crí- B men� 14 . fraa.I.be imm �nitate Ecclefiaílica. men fuerit intenratum, vel Ciuilis caufa fue rit commota , fi dereliéto Ecclefiaílico Iudi cio.publícis iudiciis purgari voluerit .etiamíi pro jpfo fuerit prolata Iententia, locum fuum amittat.Anno 340. In Concilio Aneiocheno, Cit? 12. Si quis á proprio Epifcopo depoíirus Prcíbyter, vel Diaconus.aur etiamíi in S yno do quilibet Epifcopus fuerit exauétoratus s molefliarn Imperialibus auribus ínferre non prafumacs fed ad maiorem Epifcoporum Sy nodurn fe fe conuertat, Ánne 32. 5.In Conci lio Romano I I I.Sub Sylueftro Papa, c. I�. , Si quis Clericus in Curiam íntroierit.anarhe rna íufcípiar , nunquam rcdiens ad m.atrem Ecclefiam. I Ir. Sed audiamus poft Concilia Sum mos Pontífices, Adrianus I. anno 772. apud Grarianum I I .QIt£jl. I . fic ait :'"'Clericus, íiue Laicus fi crimine.aut lite pulíatus fuerit, non 'alibi quam in foro fuo prouocatus audiatur. Idem afferuit Gregorius Magnus anuo 590• lib. 3 .Epifl· 26 .lib·4·Epiflol.-? 5· lib. 5· Epiflot.2). lih.9.l!pijl. 3 2. & lib.s I. Epifl. 5. Idem dixit an- 110 5 S 5. Pelagius I. Vt habetur in cap. Expe rientie I LqUtfj.I.ldem Ge aíius i.anno 492. , ir; Epijloi.ad AnaflajjlJrJ1 Imperetor o». Idem Leo J. anno 440. in Epiflol. 96. ad EpifcofoS 7hracill. Bonifacius 1.- anno 42.0. in Epijlola . Ad Honorium Augujlum. El: tandem.annoa,o 6. Marcellinus in E¡iJi.2_. fie ait : Clericuni cu iuílibet Ordinis.abfqoe Ponrificis fui permit fu,nullus przfumat ad íecularc indicium at rrahere.nec Laico quernlibet Clerieum licear accuíare. Caius ir; Epiftola ad Felice1'_!J , au no 283. N emo vnquam Epifcopum apud 1u dices feculares, aut alios Clerjc-os accufare prx..{umat. I V. Itaque ex his omnibus apparet ante latas leges Imperiales Summos Pontífices iníl:ituifle exemptionem Cler.icorum a Lru caliiurird�étione, non [olum ante Carolum Magnumled etiam ante Iuftinianum) Theo dofium , & Coníl:antinum, quod etiam mag�s paeebic ex a\l600ritat.e Concilij Romani I , CleJ.4� vbi ftc habetur ; N ullí omnino Clerico liceat caufam quamlibet in publico examina re,nec vIlum Clericurn ante ludicem Laicuth flare. Sic ibi. �od Concilium celebratum fuit anno 31Q. & a11110 68. Clemens Roma nus in Epift. r. fie, a{feruic. Si qui ex fratribus negocia habenc inter fe, inee'r cognitores fe culi non iudicentur, fed apud Preíbytcros Eccletia: quícquid iHud elt· dirimat�r. Ita i11e. v. SedaudiatP.Rabardeus Paulum Co mitolum ácutiffirnum I Societatis Theolo gum, in refponf. mor. lib. I. QU41'9 3. fie a{fe reneem :Grauiter eIl'auit Scoms in 4.fentent. Jiflinél. I 3. q,Uttfl·l. qui, PriuilegiulU exem- ptionis a foro Laico in cauíla fa'l1guinis, air, . Eccleíiz datum eire a Conítannno. Ex Epi Ilolis namque decretalibus primorum Pon" tificurn Rornanorurn, corumdérnque Marty rum, qui rnultos.annos, Chriíliancs Impera ... rores prxcueurrerunt,planiffimum fir, CIeri ... corum cauílas a Laicorum T ribunalibus fe cluías eff€: nee vnquam Iicuiíle , 'Rift apud . Epiícopos Eccleíiaíticofquc Iudices.eas aéh- tari.ac iudicari, Hoc primúm íanxit B.Petrus, primus �hrHl:i Vicaríus , ve auctor eft Cíe mensRornanus in {ua 1. Epiílola decrecali .. ' Hoc reliqui Apoítoli Ilatucrunr ihoc Ana clerus ) qui anno oétogefirno p�ll: Chri!l:utn: naturn : hoc Alexander r.qui anno IO_9.POU rificatum geffidlOc Gains: hoc Marcellinus .• hoc Gelafius : hoc alij multi ante tcm.pora Chrífhanorurn 1 mperatorum dccreuerunr, �in etiarn D.Pctrus,eodem Clcmenre te fie tulir , ve cuilibct oppreíío Chriítiano ius, Iiberum eílet ad Saccrdoturn iudiciurn pro· . uocandi : nec cuiquarn fas eílet.eorúm.repu- . diare íentenriam : quod ipíurn poícea in íua . pri,ma decretali iullir, confirrnauirque. Ana clews. Atque has leges inter Chriflianos va- .lere volucrunr : quo tempore in eos ah Erhnicis Imperatoribus , & Regibus crudeli tc:r fa::uiebatur. Hucvíque Comirolus s Et ex' -eadern Socierare Stephanus Fagundez, tn" Decal.tom.l.tib.8,. cap'43. numo 18.. aÉerte de- CUlt exemptíonem Glericorum íi dicacur ef fe de iure poíiríuo incroduétarn eff-e a iure Pontificio) & non per leges Imperiales, Ee Fragofo, part. r. ui.; diJPut.4- numero 308� �fferit Cleric{)s exemptos eKe PoJ}tific�o Pri- uilegio. '� . t V I. Merito igieur Valboa de Magrouejo in leE!. Salmat.tom.2..ad cap.2.de iudiclM:,n.3). , Maynardus de priuileg._Ecclef part. 2. art. I íZ... numero I 2.& 63. Suarez c(mJra Regem .Ang!i£�. lih·4·cap.I I �mJm.7. &. �lij) obferuaruut anti ... quiores Pomifices,etiam tempore infiddium Imperacorum prohibuiife Ctericos a Laids iudicari, ve pa·tet ex cap. re/atum I J. qUtfJl. I .. Ergo clare apparet contra Rabardeum bane "" exemptionem, ú non ex iure Ditlino, fal tern primario e.x íure Pontificio, & non Im peratorio originem uaxilfe. V nde Petrus de e V rries Doétor parum fauens EcclefiafHca: iinmunitati ad Ritum 23 y. M. C. R.V,part.I. ;r£I.2. numero 53. fie ait. In fumma igime, cerrum eft, Clericos in [pirimalibus, tem� poralibus) & prophanis exemptos eire a iu rifdi¿bone feculad; huiufmodi autem ex.em ptionem ,quoad caufas tempol"ales, &, pro phanas fuHfe a iure Pontificio imroduétam, . 'communis opinio eft. Ita ille. Hín .. c optime notauic Riminaldus lunior, in cap.1�t£ ir" Ec &lejilJrHm,fob numer.54._de conJlit.'inprimxuo [btu ) , \ 'Tract.I. De imrnunirare EccleGaftica. 15 flatu Ecclefiz , Clericos non fuHfc [uppofi tos) íurifdiclioni Laicorurn. V I I. Et tandem confirmanrur íupradí éla ex his qu:;e fusiús addu cit Raymundus Rufus Doctor Gallus in Apot. contr« Moli-: ncum edita parijiú I 5" 5 3 .fot. 587. & feqq. vbi probat Clericos in primitiua Eccleíia ante quam Imperarorcs eílent Chriibani femper abEpiícopis iudicatosfuiife ,quod probar & apene patet ex verbis D. Pauli, Epiít. I. ad Timoth. cap. f. Aducrsus Pre/bytero! ¡,'lccufa t ionem noli recip ere , ?'úji fob dtJobus , vel trtbtu teIlilJUs. Vbi Ioannes Lorinus , in Commenta riis , íic air :,Prx[cribit hie Timotheo Epiíco- . po, quomodo fe gerere debeat in diiudicarr dis cauíis foreníibus , vnde pate� Epj[copos tunc fúi{fe Indices. Et Adamus Tannerus in D�fenJ libcrt: Eccltf. lib. I. cap. 14. ita aílcric. Ipíernet Apoftolus , non alium Sacerdotl1m, quam Epi[eoptHrrfl1iífe Iudicem aperre indi cat.cum ad Timotheum Épifcopum ícribens, Epifl· I. cap. 5. air : Adueystts Prepyterttm ac cufotionem noli recipere , niji fob duobus tue] tribus teftilm-s. Vbi quzflionem de Iudice Sa cerdorurn , velut liq uidam fupponens, de for ma íolurnmodó ipGus iudicij tradenda folici '[US ell � nempe. vt Epifcopus talis , & tantus 110n nif fub duobus , auttribus reítibus con tra Prcíbyrcrum procedere auíit. Ita Tanne , 'rus; Cuiconíonat Iacobus Grecíerus in Con jideratior:ibus contra Theologos Venetos , Itb. l. (;;011[.8 Út fine; vbi in(urgens contr;t fratrem -. CapelIum, gui aíferuerar, in primitiua Eccle íia non fríi(le d-¡frit1éHonem fori Ciuilis, &' Ec cIefiallici; quod etiam antea docuerat tetra iU'a pC(l:i� Ecdefix Marulius de Padua in�f£to Befenfore pacis, pa�t. r. Et noulfIlme huius . farina: homines Conradus Ritther[uúus in Differ. itlrú ciuilis, & Ca,.�onici, lib. 7. caf. l. & alij , in[urgens inq.uam Gret{erus contra l1ane opinionem, fic ait ; Tempore primiciux EecIefix d�monfhat Santtl.ls Paulus, quod Epi[cOpllS habeac fuum Tribunal, & iudicec [uos fubditos Eeclefiafilicos , ve ex verbis, cap. 5. Epifl· I. ad TImo/h. EPlfcopum Epheji num apparet; Adtterslú Pre/byterum,. &c. V l I I. Idem etiam ex diétis verbis D. Pauli, doeet Suarez contra Regem ' An glix, lib. 4. cap. 13. numo I O. �ibus omni .... bus add,: Yalboam de Magrouejo , in lea. Salmat. tom. l.\ad cap. l. de iudici'Ü numo 39. vbi ita loquitur.Edam tempore Apofrolorum Priuilegium hoe: in vfu fuit, vt deducitur ex Paulo, I. ad Tim. �. ibi; Aduersus prefbyte nt-m aC�tljatio¡zem ne recipil/14 , niJi fiJb duobus, vel trzbtM teIfibm : �x verba fu'pponunt, tunc fuiIfe Epi[copale Tribunal: crepit ergo Eeclefia eo tempore, eo modo, quo powit _ Ckricos a fecularium iurifdiélionc eripere; Ha-c Valboa. Ciare ítaquc ex diél:is verbis D, Pauli contra p� Rabardcurn diccndum eft, exemptionem Clericorum non fumpíiíTe ori , ginem a conceílione Imperatorurn Chriflia., norum, vel proeeffiiTe , vt reor a iure Diuino vel inttirurarn fuiífe a D. Petro , ve tradir Co mitolus , lib. [ . .f!.!!t£ft. 93. ex auctoritate íibí tradita a Chriílo Domino in illis verbis: Pa (ce oues meas; Ex quibus ex pacto , vr infra vídebitur porerat Clericos eximere a poteíla te íecularí, Nee valet dicere.quód tunc Prin cipes erár Ethnici: Ergo tupe Ecclcíia n011 po tcrat in illos vllam iurifdiél:ionem exerccre ; nam rcípondeo cum Suarez , lib.4 =r 1 I • ?'tUm. 16 .. criara tempore Imperarorum iníidc lium poruiíic , & poíle nunc Ecclcíiarn ex i mere Eccleíiaíticos ab eorurn iurifdiétione, 1 X. Dicendurn eft igi tur ', vt fopra pro bauimus ; leges Irnperarorurn Iargieríres irn rnuniratem Clericis , non eíle inítirurorias.S¿ conccílorias , fed declarariuas , fubfidiarias, \ .& �xecutiuas , vr reéte obíeruat Gtoífa , per petuo menti tenenda , in cap_ ji Impera/oY) dif},. 96• Telle Nauarro, in cap. Nouit. de It-t diciis not sb, 6. ntsrn. 30, QE;od coníirmatur ex Nouella I I I. Valenriani , appofita in Códice Thcodofiano , in qua Irnperator perenni Ian thone decernir , quod omnibus pro lege fie, quidquid Ianxerit Apoítolicz Sedis aucterí taso .�� q uidern conítitutio certum eft , ve non eo [enfu fit aceipienda , Vt reae obr�ruat _ Marca rie libeYt.Ecdef GaUútj,nt£, lib. I. c¡¡,p. 8. numo j. ae fi rune primüm legis ferendx au ... thoritas POl1tifici e{fet conceífa) cum tanrum eo refcripto fota fit, & confirmara; Hine Ioannes Turrecremata in Summa Eccleflib. 2� cap'4daquens de qu�dam lege �onfiantilli, , fic aie. Ad probation em dicimus , quod Con fianritlU s non infhcuic legem illam de. pra: eminentia ApoíFolie�-Sedis , & obedienria ei ab omnibus danda, quafi ius ex aucroritace d€: nouo condendo : quoniam antequam Con ... - fiantinus dIet, R.omanus PGntifex primacum habuit in Ecclefia Dei ex collatione ChrilH faéla B. Petro , íieme [uperius eil: o{len{um: Sed bene Conftantinus fidei feruore, & Ec clefix Romana: amore reuerenciali incen[us . Diuinam ordinationem de primatu Romani - Pomi6.cis , & de obedientia ab omnibus fide libus illi pra:H:anda exec.utl1$ efr promulgan .. do illam, vt nuUus per ignoramiam fe excu [aret, & pra:eipien,do illam obferuari) ve nul Ius malitia fe Romani Pontificis obedienti<l! [ubiicere reGu[aret : ita quod magis fuit pro mulgator, 6ue executor Diuin::e ordinationis, quam eonditor noua: -legis. Ita Turrecrem. Sic & in ca[u nofrro; Licet in multis legibus Imperatorum fiatuatur, quod Clerici fioe ex empti a iurifdiétione feculari ) non Cequitur B 1. ex hoc, I, T raa. I. De irnm unitate Eccleíiaítica. ex hoc, ve perperam infert P.Rabardeus, ta- tern exemptionem illos conceíliíle , fed tan tum fotam ab illis,& confirrnaram fuiíle.Non erant igitur illz leges concefloriz , fed Iubíi .. diariz , & adíutríces, &. declarariuz , ve opti me de omnibus legibus Imperaroriis , q\lO ad exernprionern Clericorum , docuimus fopra cum multis Doétoribus , & Iacra Rota, qui bus adde Cornitolum in traéf.Apoláget.cap. f. _ m.emhr. 3./01. I44· & Bernardum Iuflum in Defen! Iibert, Ecclef.fol. 30. Ergo fruílra ci 'tatas leges a P.Rabardeo pro fua firrnanda Iententia adduétas fuiffe, dícendum eft , ve latiús i�aetiam probabo. Ad id veró quod aílerir foto 19. & 2..0. 110n effe credibile , Ec cleíiaíticum Iudícern pri�affe olirn Laicurn MagHl:rarum [ua dignirare propter- viola tam irnmuniratem Ecclefiaílicarn : videat le- . éter Thomam Bozium ric ture flattts lib .. 5 .. cap. I. circa fiJmn , vbi exemplum memora bile contra Rabardeum inuénier. tAn Ji immurJit� Eccleflt�flica Cffit prtmsr¡» ' ex c01JceJlione lmperiuoram pojJirJt 'Principes adbuc ii/am reflringere, f5lirñitarc. , .. R E S O Lo V II I. f -l. AFfirmatiue vídetur reípondendum exverbis Izpíús adduétis a P.Rabar deo, vbí fupra,in fea.l. num.l.fol. I 8. fie af íerenre. Multz Iunt leges' Imperiales in Cod. Iu1l:inianeo,&inter Nouellas, tum edam in Capírularibus libris Caroli Magni, & 110- uiffime in Codice Ordinationum fub nomi- 11� Ludouici X I I I� Regis,in 'lucem edito, in quihus proponumur , eominentur, coÍlhr'" mantu�,modificantur, & refiringuntur Priui ... legia Venerabiliwm Clericorul11 , &. Santta fum Ecele6arum. V nde comprobatt;tr etiaro illa opinio de libertatibus eorundem auao- . ritate Imperatorum, Regum) & SummQ,rum Principum acquifitis ;. Ita me. l!. Verum explodenda eft, hxe opinio; NalÚ dato; & non coneelTo ,�uod p'rimario Principes conceíferint Clericorum exem ptionem,tamen hoc¡Priuilegium dfet irreno ... cabile: tum Ruía non eA: illis conceífum , fed toti Ecdeíi�, & quod [erne! Ecclefix cou ceffum eft, Vt optime doeee Salonius in 1...1. 'J.fuji.67·art. I.contr. � . .concl. 5. & alij, etiam ex confenfu fecularium non poteft reuoeari ab ip6s,habet enim Ecclefia ius acquifttum, &. poífefforium; ficut hereditates) redditus,& bona teln poraBa Ecclefix conceífa donatio ne Regum . collata funt, at poftquam feme! jpJi coneelfa funt ,habet in illa� Ecclefia ¡ilS acquifitum.nec a Principibus repeti.autreuo .. . cari poílunr. I I I. Secundo, quia hoc priuilegium eft _remuneratorium ,co�ce{fum Eccleíiis , ad rernuneranda beneficia (p,iritualia _, ql1X Re gna ab ipfis percipiunr , s: ideo non porcíl reuocari, etiam propter ingratitUdinem, ve docet Ofafeus , Decijione Pedetnontana 139· nsm. 28 .. Tiraquellus in lege ,jivnquam ver bo ) Donntione targitus. mm'}. I 3. c.de reuocen dü donlf¡fionibus. cum late adduél:is a Rolan- � do de Valle corifil+ numo 11.& conjit.98.lib. I. & conjil.76.num. 15 .lib,». & conJiL I 3. num.6 I. lib. 3.& a Carola Tapia in l.jirial. de conflit¡t tion.Principttm 2 .part. cap. 7 .num.4 2. �ibus .adde Acacíum de Pliui/eg. Iur. ·ci'uílu ,lik· 3 .. ' --.cap.S.numer. i .Klocchium, in tra[lat.NÓmico p{)litico,de contribut cap. I 6.jéa. I . runner. I S'Ü. M<l111il1m,tra8.de Ho-maglo iit », num, I 10. & ex Theologis Sanchez.Suarez.Ponrinm.quos citat & fequirur Caílrus Palaus,torJ'J.r.trall;). (1�f}ut.4.pJmc1.3 l·t,L num.a: Adde quódtale Priuilegium principalirer fuir conceílum ad Dei honorern , & Orbis Chriítianus a quo' .Principes habent auétoritarern coníenfir i'il hanc exemptionem , vnde non eíl in Princi-. pum poreftate illam reuocarc , feu minuete, yel limitare " Vt rear obíeruar ex mulris - Sanchez, in opufc· tom.s .lib,». cap'4-._dub·5 5 .. numer.1. I V. Tertia reípondetur ,quod cum hoc Priüilegium fit concelfum non íubdiris, tran fit in contradum.éz ideo non eft reuocabile, íuxra regulam legis.Sicut ah initio C.de aElio-' \ nibus,& o61igatil9nibus.Ettradunt Doctores i;z diqa.l.ji'tMI. C. de legiblM , e conJtitt}ti{jrúbtU . Principum. Et in termini) de PriuUegiis COl1- ceffis Ecclefiis per Imperatorcs, & Principes, quod non fint reuocabilia,tradit GlolGn Re gula; Decet conceifum a Prin,cipe benefi cium effe manfuru1Íl. De regulis iUYÍ5 in 6. in principio; verbo, decet cO'J$c1fum vérJiculo ) ex hac regula. Ee eft communiter approbata, ibi, per omnes Canoniftas,& Lcgiílas ) in di[fa L ji1'1at.Et ita ex hino.c.numer.6. notat Abbas in cap.Nouit.numer.2. 3.& Felin.1.llumer.9.de judie. Abbas in cap.[uggeffum,r¡..6.de Decim.lmoLin &apfinal. numo 35. de fotuto Lapp. allegat. 100. n!l1J'J. 4. Roman. Conjil. 147. numo l· AbbM, conf. 32. & 4) .lib. I. Cardin. Confil. 147 .'Ii-urn. J. Paul. Caíl:renC ConI 1) 6. Barbat. Confito l. , lib+Dec�ConJiI·407·rJum. I 8.Gozadin. Conf. J. numo I I. Purpuro Concil. 580. numo '17. Rip. réj}onf I 2. num.l J. de diuerl refcript. Amia. Deci[ 3 6 I. numo 9. Rode'ric. Suar. all-egat. 18. num. 14. Rimin. Sen. Conjil-461... numo I .Alex. Con/iI, lO!. num.4. Loffred. Con! 38. numo z.. 7. Alfonf. Momal.juper If. fori, l. 8 . .tit. I 2.lib·3. 'VerbANo puede toller. col.3 .verfitem not.f2!!_()a Priuil(gúJJn '_ ' ... Traed. de imrnunitate Ecc1eGa{l¡c;/ Priuilegittm. Boff. tit.de princip. numo 15 .qui., bus omnibus adde Peckium, traE/M.de iure_..J . jiltedi,c. I 2,.7'1. 5 .Er nota quod quádo Princeps non poteft reuocare Príuílegium , �eque po tell: illud minuere ; ve pate-t ex leg. quod de 60- nú. §,fnali.ff.ad Ifalcid. & ex leg.ji optio·ff. qui,& aquibwllS de p",élt; J vrrumque enim tol lere ,& minuete pender ab eadem porcílarc, vt ex Surdo ,»confil.4 19,· poj! n, 4 r· docet Mah lius,trart.de Homagio,tit.9.num.I r �. V. N C� obílat , Imperatores fxpills,talia Priuilegia reuocaíle ) vt conílat ex Gratiano, in cap. Omnes §.h£c ji quú If. qUd!Jl. I. I.ji qtl14 f:urial14,C.de Epifcopú)& clericis ,l.neminem, C. de facrQfonc7ú Ecc/p14, tJutl1. qUtU apiones, C.eodt'm,& ex 1.19. C.de Ep�{c�pü, & Cler�cis, in C. Theodt#ano.Refpondet enim F elinus , in cap. Ecclefta de coniiirutionibu«, quod in diébs iuribus narratur faGtum, non ramen dicitur iure fa6l:um fdl!1e , & ita ad text. in d.l. ji quis Curialú , rcíponderur eriarn quad Iicet ibi prdponatllr Imperarorem quoddarn Priuile gium Ecclefiaflicum reuocaílo; mud ramen de iure reuocare non potu it , & id etiam re fpondendum eft ad alias leges antiquas, qllO- niarn Imperatores in principio non íatis co gnoícebant vim Ecclefiaíhce imnuinitatis.Et , ita docet Valboa in c. r , de foro compel. no I I. Sed quia debiror fum P·.Rabardeo, vt addu cam femper aliquern ex fua Societate , audiat igitur P. Suarez contra Regcm Anglú, libr.1. cap.; o.num. I z.. vbi fic aie. N9n felum'11011 - potefl: hoc Priuilegium fori, per potefhltém Ciu1lem integre reuocari, verum etiam, ne que 'ex parte diminui, vellimitari, aut r.elhin gi ; Ima"nee refrria'?: declára_ri cum legis a�-. aoritate poteA: virtute _folius Ciuilis poteíl:a. tis. Hoe totum feql1itur euidenter ex ratioili� bus, & difcurfibus faél:is, quia circa bona, & . iura Ecclefiaftica,nulla eft Laicis tributa po· �eftas ; Ergo fimiliter circa Priuilegium Ee c1efiafliel1m,� vd iurifdiél:ionem femel in Ee cleuam tranOatam , nihil poteft fecularis po .. tellas ,; Ergo nec diminuere , dec reftringere, nec legem aliquam,I}ux in prxiudicium illius cedat,ferre poteft.Et íimiliter poteft hie illud prindpium applicari,quod nuUus etiam íi fit Rex fupremus,potefl minuere vel aliquid di fponere de Priuilegiis ,vel iuriblls alterius �egis,vel cuiu[cunque perfonx norifubditx, a quocunque, vel q uocunque iufl:o titulo illa \ habuetit, ac poffideat ; Ergo tnaiori ratione, non poífUl1t Principes temporales circa Pri uilegium fori aliquid di(ponere, quod in il lius pr�iudicium cedat. Talis autem eft clliuf c�n�tl� l�gi� editio, Prilli1egij conceffio, iu rlfdléb011ls delegatio,feu commiffio,auc exe cl1tio·nis iuffio , quibus Eccleíiaftica libertas minuatur)aut reQ;ringacur, & ideo afines 11u- lu[modi aétiones, vel di[poúti�nes,nol1 íolúm illicirz.fed etiam irrirz íunr � &. inanes) quia fine legitima poteílate hunt .. Et ideo ve tales declarantur.in A uthentica Carla, C.de Sacro- Ianc1.EccLef& cap.NMerit,& cap.GraÚem de:» fentent .e xcornmunicat, & aliis rnulris, (uS ritu .. lis de ¡mm/mito EccleJiar. de foro comp- er de_) iadici14, Hucvfque P.Suarez, qui pro hac fen terítia citar Saturn, Molinam , Medinam, & Palatiurn , eriamíi alías exiícimauerinr exern ptionem Clericorurn ex donatione Princi pum incepiíle ; �ibus adde eriam ex Socie tare Arnicum tom. 5 .de illjl.,dij}. ') fett.s.rl. I 40� Gaíparern Hurrado zie iujl.&iure, d�(}ttt. l4- dIfficult. I ;. Salas de legibas dijJut I 4-.fec1. 1 I. � 'mm, I 11. Cardinalern de Lugo de ill:_rft. tom. r , dij}.� 6.fec7·7.num. Í o I. LeffitimJlih. 2. cap. 33. dub·4·numer. � S .Azoriurn part. I .Iib. 5 .Cllp_l J. qu£jl.5.& Baldellum in Theo/ag. moral. libr.s. dijJ. H .numer. I 7. vide edam A bbatem,in cap. fup_�r el i.num. 4 de appellat.& F elinum,i� �t1F Ecclejiá Sanaa: Marix,num'97·dc conffit.(j'..., trI cap. Nouir.de iudiciis,num.60' - -v I. Hinc diíplícer mihi quod �iferit eru ditus T orreblanca in prac1.iur#ir.lib. I 5. e.u, ?'Jflm. 14- �od fi exemptio Clerícorurn flu�' xiílec ex donatione Imperatorum , ab ipíis poílet rernoueri , quia omnis res, per quaí cumque cauías nafcítur , per eaídem poteít remoueri, Sed hzc regula, tantúm habet lo cum in his qux pendent in heri, & conferuari acaufa; atio ca[u noilIo exemptio lieh fuif fet conceifa a Principibu-s Laicis) po1tquarn data fllie , & accep.tau �b Ecclefia non am pl1us pendet ab eorum volunrate, qui? ad af ti�m ordinem rerum euecra eft. Accedic quod effeé£us -ille per pocentiore voluma- �tem confirmatus eft,& ideo per folam {ecula ris Principis volumatem amplius reuocari,ne' que limitari p'ote�, abfque confenfu Pontih cis; Male igirur dixit T orreblanca, quúd ú irnmunitas Ecc1efiafticorum originem ha buHr�t a Principibus La.i-cis , illam poífent Ii .. micare , & remouere ; vnde in hoc caure le- ' ge,ndus ell: , lieee ipfe oprime nobifcum fen tiat exemptial1em Clericoruffi elfe de iure Dinino. V I I. NotandufJl eft tamen hic, quód li- cee-, ve probatum eft:, Príncipes non poffinc amplius tollere vel limitare Priuilegium con .. ce{fum Eeclefiall:ieis circa eorum exernptio.: nem; camen Summi Po.p.tinces polfent colle re,fcu limitare Priuilegtum aliql1od,fi extaret cOl'lcelfum Ptincipibus iudi�andf Clericos' etiam per concordata, "vrex ffiulcis probaui i?1 pn:._rt. 5 .traa. I. refolut.14' �ibl}S nunc addo Guiniparum de iur.Pont.definf �Utejl. f. cn;;1.� nttm.6.& Bonacinam,de legihus dij}.I. qtúj!.J. ¡urJéI. 8.§.j .n-umfr.1 o.vbi hrmanc,Papam, qui B 3 alkui raél. I. De irnmunitate Ecrlefiaflica: alieni Regi Priuilegium conccílerat per, con cordiam.aur alia occaíione , poíle huiufmodi Priuilegium licite, & valide rcuocare iuíla . , exiítente reuocandí cauía , íi vera non adell: legitima call fa reuocandi , valide quidern 're l!0cat; fed non licite; Qgod valide reuocar, patee.quia femper gaudet Pontificia authori rare.quam immediate a Chriílo obrinet , nee illarn a fe abdicare poteíb: Et ratio eft, quia ell: maxima differentia inter Paparn, & Prin cipemtecularem, cui Priuilegium per con traél:um , vel concordiarn conceílum fuir, quod Princeps rctrocedere nou porefl a con cordarís, Pontífice díffenrienie.cúm reneatur flare concraduí. at Papa valide, & licite re rrocedír , dumrnodo ramen infla) & honella fubficcaufa retrocedcndi s ex fupd ratb ra tione , quia videlicet aud oritarern a Chriílo obrinuíe , séque ilia priuarc non potuit ; Et tandem afferam hie verba R. Dicaílilli de:» iuji.&iure,lib.t .traa. 1. diJJ+ dtfb. 18. n, 327- & ; 2,9.vbi íic air. Laicus iudex poreft indica re,& puniré Clerieos ex Priuilegio Papz , eft' enim hzc poreítas delegabilis. Hoc autern Príuilegium , a Summo Ponrifice conceílum, non eft irreuocabile, quinimmó reuocari po teft,& expedir: Er q uidem quód poflir.proba tur. Primo, quia res p�r quas cauías naícitur, per eaídem diíloluitur, Secunda, quia ludí cium ceílat prohibente illo , qui íudicandi fa culrarem couceílerat,c. fuggeflum, de'Decimi«; Terrió.quia quarnuis Priuilegium cenceffum rionfubdíro , aut per modum contraétus � nifi fubfiftencecaufa iufla , reuocari non poílit , fi tamen Priuilegium nimium prxiudicium, vel afferreincipiat ), vel immincat coníiderabile' periculum afferendi , aut priuilegiarius illo , abucatur, autPriuilegium fit ex his, qua: iu rifdiél:ionem concernunt)reuoca'ti potefr. Ita Dicaíl:illus. Et hoc vltimuni eft valde notan dum,q uod Pap�.offiir�uocare �riuilegia iu rirdiél:ionalia; & ita ex multis docet Gram- _..-Ulaticlls,d.ecif.'46.num,,2.Has,& alias e'aufas ex - quibus licite poffunt Pomiflc,es reuocare Pri uilegia Ptincipibus conceffa, enumerat eriara Adam Tannerus in defenf.Ecclef libert.lib. 2. eap.I7.omníno videndus. � V I I I. Denique,pro coronide huillS Re,.. folutionis, non deGnam etiam adnotare om nia fupradraa docere P. Suarez contra Re .. , gem Anglia:,lib-4. cap, 3 4-" mtm.2.4. CUÍl:1S ver ba,hk per exten{lll1l- 0011 grauabor apponere; fic itaque afferit.Per nullnm cOlltraaum po tell: P�ntifex a fe abdicare fupremám poteo: ' Jlatemfpiricualem,quam habet,ad difponen dum ea, (¡ux ad conuenientem Eccleúx gu bernatiouem pertinent, & ideo liect fine eau fa non poffit a concordata recedere, ti tamen poftea mutatis rebus, vel melius perfpeais- concordatam Ecclcfiz nociuarn ) aut nou conuenienrern'eíle inrellexerit r- poreít.reuo cando iIlam ab ea reccdere, compenfando al teri parri damnum, ii quod forraílc ratione path prxcedentis pariarur. Sic cnirn Rex: temporalis, poteíl Priuilegiurn fupdito íuo conceífum , etiamíi in vim patti tranfierit.rc uocare , dum modo ,& ad commune bonum Rcgni expediar , & fubdito reftituat , vel rc cornpeníer, quod ille in padoprzcedcnre ex parte íua contulerat: vt in materia de Priuile giis , latiús tradirum eft. �x generalis do étrina f peciali ratione locum habet in hac materia excrnptionis, tum quia) vt dicebam, quidquid in ea remittitur ex parte Ecclefiz, ordinárie liberalirer fine compenfatione conccditur s tum rnaxime , quia in exemptio ne magis eH: attendendum bonum commune ítarus Clericalis ,quam vlla conúentio cum eernporalí Principe faéta quia necefle eft, ve Iernper babear illarn conditionern tacite in cluíarri .dummodó in prziudiciurn ,aut ve xationem , vel vilipendiurn ítatus Clericalis non cedar, aut aliquando íequatur ex concor dia., Inrercedente ergo - [tmili cauía porerit reuocari, fine ilIa vero non poterir , �'11tem licite: íi ramen fiac , exiílimo faél:llm tenere _propter fupremam fpiritualem poteftarem Papz qu� in fe minui non poteít. Hucvíque P. Suarez. , I,X Si igitur, ve ('leis probarum eft Prín cipes non poíluntmodifioare, reítringere, aut Iirnirare imrnuniratern Ecclefiaftícarn.eriam fi originern ex eOl'um largitate habuilfet, fru {ha ,_& male P. Rabardeus adducit leges Iu fl:iniani , & aliorum talem immunitatem ré:. ftringentes ,& modificañtes ; Nam ilIas elfe nullas, & inualidas , ex fupradittis manifdte pat�t. Et ita Bellarminus in reffon! ad duos libellos fol. 55. aíferir hape doél:rinam P Ra bardei eífe falfam ,& rep,robatam etiam ab Auétoribus ,qui docueru11t immun'itatem 12cc,leíiafriéam effe de iure poiitiüo Impera torum ; vt pate-t éx Leilio, Molina', & aliis commlll1iter; quibus adde nouiffime P. Gon� zalez de lege Polit¡ea, lib�I. cap. 3. numo I 2. V u de daudam hane refolutionem verbis 10. Al1- tonij de Saura jn voto Platonis , de -exmrtine__) PropojitiO?1Um, cap. 9. vbi fic air. Principibus licere reuocari prxrogatiuas',immunitates, &. Priuilegia Ecclefix conceffa , íi damnum ali quod ex continuatiGne , & con[eruatione eo tundem Priuilegiorum feculari politi a: COll tiflgat, doél;fina eftpernicioíiilima.lta ille, & ego. Et nota idem eífe limitare, actollere, ve fupra ex Maulioprobatum efb. \) , r , , I ' Traét. I. De imrnunitate Ecclefiaílíca. 19 eAn immun;t� EccleJiafiica extendstur ad omnia deltéla. R E S O. L. IX. r. NEgatiue rel}'ondet. �abarde�lsJelt. r , , num.2.& 3.JoI. r s.jbí : Iu quibuídam .. caufis fuiíle conceílarn. Et fol. 19. NiG illi in quibuídam caíibus ) & cauíis. Irnó fot.: S.-af íerir , Clericos naturali, aut communi iurc gentium in his qux pertinent ad cornmo dum,& tranquillam Regnorum gubernatio nern íubdítos eire Regibus,& Principibus (e culariblls.,qUQrum ramen gratia, feu Priuile ... gio ex zquirate.éz picrate , quo liberiús Deo feruiant a tríbutorurn penfiratione j &-' aliis quibufdam communibus oneríbus liberan funr , inter quz connumeratur exemprio a foro íudicum , & Magifharuum fecíi ariurn, pro quíbufdam cauíis Ciuilíbus, & leuioribus . delíctis. Ita Rabardeus, V nde,joI.18. aílerin �CJericos Parricidas,Falfarios,& aliis grauibus criminibus infarnaros.á iudicibus Laicís.abf que degradatione,puniri. {I. Sed hzc fenrentia /pUg113t dire8:e COntra Sacros Canones, & Concilia Genera. Iía, vrparer apene in cap. ciJm non ab hO'mine, de ludiciis , íbi : Jiue in furto,jiue in homicidio, [tue in periurio-,jiue in alio crimine, &c. Et in·· cap. At G Clerici eadem tit. prius abfolute di citur , Clericos non folúm non pofle pro cri mine a Iudice Iecularí condemnari , verúm etiarn atta coram tali Judice, etiamíi in eis Clericus conuidus fit, vel con fe.ffu s , nihil ei nocere. Et ex illo textu,.cum §feqllenti, con .. ftat,tam maiora,quam minora crimina Cleri Corum ad Ecclefiafiicum Itldicem pertinere. Ec in cap. Clerici,dicitur,Sacros Canones imi tari leges generaliter fratLientes,_ ve de ornni crimine Clericus debeat coram Ecdeuafiico Iudice conueniri. Denique in comm�mi iure nulla talis exceptio inuenitur , neque etiam confuetudine introduci poten, qux legis vim habear, vi -expre(se dicitur in diBo cap. C!e rici. Ergo non potdl: talis exceptio �um fun- damento affirmarL . I I J.. Hanc etiam [enteL1tiam probant fa era Concilia, & pra:cipue Lateranenfe fub Leone x. dum aie. Laicis nullam in Ecclefia fbcas per_[onas, potefl::atel1l attributám eife, idqueiure tam Diuino,quam humano.Ita ibi. Si nulla Laicis: Ergo neque Imperatoribus,& Regi?�lS i ft nulla: ergo integre ,,�& perfetle ClerIC! exempti (unt. In Concilio Antiíiodo ren(e, cap. 35. fic habetur. Non licet Preíby ... tero, aut Diacono, vel cuicumque Clerico rum, de qualibet caufa Conclericum (uum ad Iudicem fecularem trahere. Si ergo COl1- cilia determinant in qualibet caufa Clcrico$ ) . , effe exemptos a foro íeculari , quomodo Ra bardeus porefl aílerere Clericos eíle liberos a foro Iudicum , & Magiílraruum fecularium pro quibuídam cauíis ciuilibus , (�. leuiori bus delid is , non autem in dcliétis , ve ipíe loquitur, num.4. injine fol. 26. quorurn coer citio , & punitio fpeébt ad pacem, & tran qnilhrarern publicam coníeruaudarn , proin- . déque legibus publicis,& certis pcenis adiun ¿tis lint prchibita , fiue cornmúnia Iinr , íiue mixta, flue priuilegíara , lege ciuili , 110UO quaíi Priuilegio contra libertatern Clericis datam conualeícenre ; �;e omnia apene pugnant contra íacros Canones, vt virum eí], & facra Conciba aílerentia exempcionem Clericorurn c(fe integram, & ablolutam a fo-' ro Iudicurn íeculariurn. Quod edam confir mawr contra Patrem R abardeum ex Concl liís Gallicanis, vt patee in Concilio T uronen fe ,�ap. 4 I. & in Concilio Maritconeníe I. cap. 7. in quibus Batres concedunt faculta rem I udicibus Laicis , ·Vt poílint indicare ali- ,qua delicra enorrnia Clericorum, licer pollea Concilium Marifconeníe I 1. hac facultarern reuocauerit. Ergo ex diélis Conciliis Galli canis apparet, contra Pattern Rabardeurn, Judices Laicos non poíle Clerícos punire , ctiarníi eorum d-diaa eílent enormias �od Reges Hiípaniarum declararunt & confirma. runt in Iuis legibus, ve patet,tn part. 1. leg.6 I. tir.«. -, IV. Probarur hzc opiuio , ratione: Narn f de Clericis poílet I udex Laicus in ahquí bus crirninibus cognofcere , vel eílet pro pter eorum leultatem , vel grauicatem : non - primum ; Nam leulora peccaca facilius po( fune per Eccldiafricum ludicem puniri � graniora vera CleriCorum eo magis a Laicis tr�él:anda non funt , imo neque cognofci 11 fieri poifer, '& potrunt fufficiencer per Iudi ces Eccleflafiicos puniri. V. Procedit ergo regula adeo genera!i ter, vt neque etiam per mqdum reCOnuel'l tionis Clericl1s in criminalibu$ vocarÍ pofIic .ad iudicium feculare ; ídq!!e denotant verba Text. in dilto cap: �liter , & quando de iudiciis in illis verbis. Omnino prohibemus Qgx omllem omnino carum - comprehen .dunt. Ee hanc (ememiam tenet Valbo de Magrouejo , in leffionibtM Sa¡'mMicenJi6�. tom. 2. ad cap. 2.. de iudiciu, numo 69· &feq. Et ame ilIuiU Gretferus in Conjiderationi-bus CO'l'Jtra Theo/agos Venetos) lib. 1" ConJiderat. f2. DifcatillllS , lib. l. de iuJ:f. trae? I. diJjJ 4. dlt-b. 9· numo I 5 I. Thom-as ValIafcus i� AILe gM. tom. I. A/legat. _I). numo 4. pIures Do trores' adducens Gamba.curta, de imTmm. lib. 7. cap 14. m¡,mero... Bonacina torIJ. 2. dij}.lO. J2.gátjl. Z. puna. l. §. 1. m�tlJ.;. May- o B " 4 nard us TraétI. dcimmunitatc Ecclefiaílica. , . nardus de Priuilegiú Eccle], part. 2. art. 17. de iuJta Rteretic. punit.cap.2 �. Clarus in prac7. '¡110m. 5. Farinacíus in Prex«, £!f£.ftione 8. nH- crim. §. Hdrejis. num.s: Soccia, traa. de iudie. mero.us), Suarez contr» Regem AngLi£ lib.4. cleuforum. cap. 15. numo z , ,& non íolúm illis - =r l), nt¿rJ'J .• 9. Charrarius in deciJionibus cri- interdicitur cogno[cere de crimine Hzrefis. minalibtM , Deci! 66. numo 6 r , & alij cornmu- principaliter , fed etiarn incidenter ex dic10 niter, firmantes reguiam generalem , nernpe cap. vt lnquijitionú officium. §. Proh¡bemt:/JS. Clerícum non poffe puniri a Iudice laico pro 'verb. �oquomodo. Paris. lib. 4· cortjil. 1.. quocumque grauiffimo crimine) & accrbiíli- memo 107. Nee Principes Ieculares de cri mo. V nde íciat P .Rabardeus , anno 163 z, . mine Hzreíis poílimr aliquid Itacuere ex Pa .. quendarn Miniftrurn Regium � cúm allega- rifio], numo 1°4. Boflio , tit. de Herettcis , tionem Granare Typis cxcuíliíler ) defen- numo 13. & 14· & patet ex cap. jlattttum ci dens confuerudiuem iudicandí Clericos ill ·uitatis. cap. Accufotu-s. §. Sncerdotes de Here 'quíbufdarn deliébs enormibus ,a propria di... -lÍe. in 6. & cap. -uit. de Immunit : Eccle], se cap. gnitate derruíum , fanél:x Inquiíirionis cen- 7(guerit, de fent. excomm. &, cap. vt InquiJi {uram (ubiHfe ; ve reílatur T orreblanca in tionu. in princ. de Heretic. in 6. Et cap. f!..!!£ Pya,éticabiJibw.s isr. J)ir. ltbro 15. capite 4. in EccleJiarum , de C01'JJtitutionibus.- cum cri .nttmero 7. men Hzrefis fit mere Eccleíiaíltcum r Er ideo V I. Reflar modo reípondere ad argu"": Príncipes' íeculares nihil de illo potlunt Ita menta Rabardei , quz in íententiz íuse con- were, fed perrinet ad Iudices Eccleíiaíh firmacionem adducit ; Et dum air. Ex Panor- cos. Fruílra ¡gitur, P. Raqardeus,fol. l4·ad mitano in multis caíibus Clericos priuatos : dude Aurhentícam , 'lit Clerici .luftiniani eíle priuilegio fori. Concedo. Quia Cano- Irnperaroris ; ve patet ex didis : neque (pe nes id fpecialitcr permitrunt cum circum- dat ad Przíides Prouinciz. NOll ramen pro íbantiis neceílariis , & in diélis facris Cano- pterea negamus J quod Principes reculares . nibus expreflis. Sed neício quomodo ex non poílint aliis pcenis etiam punire Hzre hoc poíiic ínferre Rabardeus Principes poíle ricos laicos ) prxter eas , qux iure Cano íurifdidionem Ü1 Clericos exercere in aliis nico ímponuncur ) dummodó non íint-illis d)!1iél:Í!� ) qua: ipíe ex legibús Irnperatorurn contrariz i Nam poífe alias prenas impone- I enumerar , licet enormiílima fine; cum in [a-., re)affirmant Penna; in Djrec1or.lnquif.p:art·3 .. ' cris Canonibu; rninime tali a delicta inue- quijl.8 6.comm. I H. Decían, ifJ traa. cri1J1in .. qiantur excepe·a., Sed in trutina appenda- lib . .5'. cap .. 2. r .num.2. Et fi hoc vltimum vel .. mus díttas leges Imperatorias, quas Rabar- " let tantum Rabardeus, -libenter ilH coneo ... deusinfeenam producie: Et P,rimo·in fol.3 o. derem. Vnde exfar Carena in PraxiS.Offt· ex Codice Theodoliano, & Iufiinianeo ad- t!J ,part. i.tit. J .§.4.n-um.1 3. fatetur , Impera- ducit legem) ex qu·a apparet, quod Iudices tores contra Hzreticos,-& Apoftatas varias, laici in Clericos hxreticos, & A pollaras ani- legibus fUis, prenas confl:itulaec; fed addit; _ maduereere po{funt;[ed hoc ell: falf�m: Nam Leges, ilIas latas fuilfe �ab Imperatoribu:s, Clerici hxretici, & Apo1l:ata:, & ratione per- non vti Iudicibus ) fed vti Proteél:oribus Ee [onx , &. ratione ddiél:� , ve pote fpiritllalis,' cleftz., Vide Caftrum Palaum, 10m. I. traét:4. , funt omnino exempti a foro laicali. Vnde, diJf. 8.punél.r.¡_4� numo 3� Etne deferatP.Rá notandum eft, quod lieet olim"lmperatores, bardeus recognofcere Andream Dut1alliu�, circa hzrefim ,Jeges sondiderint ; vt patee ex traEl.de Romano Pontiftú , part. 3. qu4t� 2. Vbi §. Si _rlJero cr�en. in Au/hen. dt fonc1ifimú explieat� quo íure Imperatores oHm in Hx- Epifcopú.; Et ex l. J. §. jinali. c; de fomrna rericos animadllertHrent. Trinit. Et t. �icltmque. §. vltimo C. de H£- V I i. Adducit, fecundo, Rabardeus ' retict". Verum hoc illis prohibetur jure Ca- ihidem Leges Arcidij, & Honorij, in quibús nonico fub prena excommu�icationis ipfo fa- ipfi �propter aliqua crimina mandant C�fa ao incurrenda ; vr patet ex Úlp. Yt inquiJitio- rio, &:Euthíchiano ,'vt etericos reos ex Ci nÜ¿Officium. §. 'Prohibemus. de H£reticú in 6. uitatibus pellant extorres. Sed hoc Princi v;bj di�itur. Prohibemlls qlioque diíl:inéHus pibus non elfe licicum, ego f:rpius firmaui; poteftatibus; Dominis temp6ralibus , & Re- ve pa�et¡in part. I.trtlla. 1. ReJoI.16. & Part. 5'. -\..1-oriQus , eorúmque Officialibus fllpradittis, traEl. I.refot. 5. Verum Me non grauabor ap- ne ipfi de hoc crimine, cum mere fit Eccle- ponere auaoritatem fcriptoris Galli ex 50- 1ia�icum , quoquomodo cognofcant, vel iu- cierate; A udiar igitur Rabardeus ,quid fenj dicenc., idem patet ex Cont\itutione Iulij tiat 5tephanus Baunius" in theol. mor. Part.I. Tertij ; Hcet a diuerfis apud Pennam inter Ii.. tTtlEl. II. qu41. 37. duh. JI. vbi ficait. Dico teras ApofioJicas , vbi excommunicatio ;e- laico Principi , per�itrum 410n elfe delin- feruatur-Papx; Ee aiferunc etíam Simanchas, quemes Clericos exilio pleélere, aut ernif- Cathol. InJtit. tit. 36. numo 1. Caflro) lib. I. bone e Regno. Ratio eft, quod pc;rna exilih. imponenda . 7 ' / I J I , / . - ' I / Traét. I. De immunitate EccIeGaíl:ica� ímponenda fit a íuperiore dclinquenti , non ab alia , cum enirn Principi diíceflionern e Regno imperanti, reum obfequi oportear, nee obfcquia nofi:ra alrcri fine, quam fupe riori debita, coníequens eít, in eo poreílarcm, ac iurifdiétionern exigi, qui eiecturn ciuern ex vrbe ) ob peccara , ableger in exilium, Sed ea carene in Clericos Laiei ; Ergo, sec. V I 1 I. Dcinde quam indecorum eft, ac turpe, ve qui homines indicium dare dcbenr, in ícculares , ij ab if tis , hoc ea pareares , a .filjis iudiceniur , ac puuianrur z quo quid ', paten: eile a reéta ratione dHilJné1iu5 ? acci deret id vcró f Principi laico, aut' eius Ma gifhat.ui fels e!l€t capitis poena , aut cxilr] animacluercere in Clericos. Manear, ergo, quod efl: in conclufione pofitum ) ac auctori tace prx{tamitJimorum horninum Iirrnntum, Clericos Iacros eire; vr in vira, & fortu11Ís Bc in domo Joloque patrio, la,di non poffe íine crimine, quare nee �d illud cornrn utan dumexilio cogí potle. Obiicies, dcbent Cle- - . rid, vt-ciues; parcre Princi pi in re iuíla, q,u� que ad C0111mune bonum pertiner : ergo, -& puniri poena ab co-contra delíuqucnres po fica, f quid eos admierercconnger¡r , quod -eius bono , commodifquc adueríerur. Ne ganda eí] conícquentia , cauía ea , quod ad J primum, Princeps poreftare fie prz dirus luf ficicnri, & i-4onea ) nOlJ ad alterum \ eo q liad lint Cl�r!ci ab eius poteG:ate coercicilla) exempti eer Pomincum Priuilegia. Alexan dri I I 1. in cap. & ji cleriú. 4. & Luc. I I I. -in cap.clerici. g.de ittdiciiq. Obiicies fecundo. Si expelli'Regnü Clerici nequemit a Princi pe, per viam iurifa¡aienis conrentio[x; & iu.:.. aicialis, (ve aüinc ) quid im'pedit hUfl_c in eos animaduertere , ve [alent Patres iii filias:) Domini in (eruos , at in iure Dominorum eft,. - ac Parrüm , filios , ac feruos , quamlibec Clericos exturbare domo) l�páfem eil1s) :.le tranquillitatem violanr, auc�ql]idpiam aliud I1mile pe"ccent, quo eOrtlÍTl in le iuíl:am offen ... ilonem fubeaJlt : Ergo & Principi íimiliter li eebic ; Clericos immorigcros , aut peccati conu,iétos, Reg110 extrudere) ad exulandum cogere. Ma¡or eft neganda,. quod enim Cle rid) q ui o'per�s fuas loeane alteri ; ab eo po[ llnt manumini , filij a Pane paterna domo excludi, callfa etl hxc, inter plurimas non vhima, qllodius non habeant commoraildi Cleric1.1s apud Dominum) qui fibi eum ad .rerum (L��n:l1n curam delegit ) filius apud Pa �em , �1Í1 qUJ1'ldiu , & quanto tempore eric ,CIS placltum, qt0d in Epi[copis, & Cleriéis lo�l1n1 no? habet) refpGttu Princjpum , cum enl�1 ab elS, COrumque opera, non adhibean ,tUl'111 Eccle6a ad eius ffiinifreria , fed a Pa pa, qui cos Bcncficiis , ac Anin1arum Cura: prxncit,iUs habent ea rerlnendí,ac in iis com ... rnorandi , íi volent, dum viuent ; �are 2i. Principibus iis exui , aut ab iis expelli non poflunr ) ve pote conílitun a Papa :;ld eornn¡ regimen) cuius voluntad aduerfari illi , nee poílunt ) nee debenr. Hucuíque P. Bau nius . .1 X. N orandum eíl ramen hie obiter pro íenrenria P .Rabardei non facere Doa-ores aliquos Hiípanos , aílerentes , in Hiípama eife in praxi expulíionem Clericorum,& Epi ícoporurn turbancíum iurifdiéUonem Re- � giam; Narn DoEtores Hiípani a{ferunt,Prill- . cires hoc cflicere non poffe authoritanuz. &. pCI' viarn iuriídiéh,onis contenrioiz , vt per peram vult P. Rabardcus , fed ucfeníiue, p._f , viarn iurifdid ionis ceconomiz , licer ego cum Baunio, & aliis hanc diícinétionern chimeri. cam exiítimern ,qudquid nouiílirne norni narim contra me aíieranc Petrus Gonzalez, de Lege Polit ieti ,_Itb. 1. cap. 10. & Dominus meus Larrea ina/legat. Flfcal. part. I. a/!t:gat. 64·nttm. 16. & parum ruodcítc Salgadus de retent.Bullpart.I. cap.}. §. 7. num.68. quibus adde Solorzunum de bzdú¡,yum iare , t6Jf}1.2. lib·3·cajJ·:'7·num·34:& feq/l. �orum Ien rentia noílris tcmporibus reprobara fuit in cauta D. Antoni j N u-feo Epifcopi A Igareníis, Et ideo faera Cardinalium Congregario ad id Ipecialirer depurara per fanéhHimu D. N. ' Vrbanum V I 11. die 9. Aprilis 1641. & die I.Ocrabris eodem Jm1:Q, dedarauit mil1i ' ftros Regios Reghi Sardinia: violarre liberta rem Ecc1efiafiicam ,& in c�n{uras incidiife GCCl�pa11do temporalitates diéH Epifcopi, & ilium e Regno expel1endo. V nde poftea, anno 1642. die I I. IUl1ij L1cra Co O'regatio ' Inditis in decreco patticülari publicauit,. &. appo[uic inter Authores prohibieos Ioamiem Lopez de Baylo, qui e� principiis ,_ & i'atió nibl1s adduéHs , vbi fetpra a Petro Gonzales) & aliis Doaotibus Hifpanix , conatus eit de fcndere jn quadam allegatione Mini.ítros Regni Sardinix pocuiífe expellere e Regno) occupare temporalitates fupradiéli Epifcopi. . Videat mod& P. R abardeus, a foreiori , fi poterat vel debebat docere, Principibus Lai cis corripetere iurifditlionem,& auaoritatern expelle11di Epi[copos,&. Ecc.leGafiicos e Re gnis,in quibufdam de1iétis, eA.n ClericuJ propter crimen l£fe MaieflattÍ fobiiciatur fecular; ivl�gifiratui. R E S O L. x.· 1. AFfi�matil1e rcfpondet. Ra�ardeu�" [ea.2.num.8fol.4ko vbl fie rut:Ludo tücus X I 1,1. erga Sal1étam fedem obferuan- , , \ tiam. II 21 22 Trad.I. De immunitate Ecclcíiaftica. tiam percommode nuper oílendit , accidít enim , quod cum nonnulli Epiícopi Francie, de machinara contra Regem, & communern . Regni tranquilliratern rebellione accuíati fuiílentRex qui Maiorum fuorum exemplo, potcrat illos pro crimine lx(x Maiellaris , le ge regia in ius vocare , literas a Sanétiflirno D. N. Vrbano Papa V I I 1. poítulauie ad alios fapiemiffimos Epifcopos datas, quod mallet ab his, quam a Magíílratíbus , & Iudicibus I Laicis.íua auétorirare hanc caufarn examina rL& iudicari.Et num.6fol; H;fic ah.Cum agi tor de crimine lxfx Maieítaris Rex decernit quofcumque , nullo excepto cuiufcumque ílarus, qualiratis , coudirionis , vel dignitatis exiítanr, qui nouerint alios quidpiam confpi rare.machinari.vel atrentare contra Regem, Reginas.aut filios Regum ;··coptra íbtum, & . publicam quietern.debere ho-c deferre quam prirnúm ad Regem ,vel Magi(hat�s Regios in principiis,in quibus exiftunr.alioquin illos vt Principes &. primos auctores criminis eíle puniendos ; quod de vlcirno mortis íupplicie debet inrelligi. Index veró Ecclefiaíticus 1100_ . poteílhanc pernam indicio íuo dccernere ad uersús Clericos huius criminis auétorés , vel > coníciosilraque reítat hane caufam apud Re gios Magillrarus diiudicandá.I ta Rabardeus. I 1. Sed Refolutionem huius quzfhonis, aliqoi putant penderé ex Ina, An Clericus rebelitsin Iuum Principem dicatur commit rere crimen'lzfe Maíeílaris. 111. Sed.ve verum fatear , difficultas lixc vjdetur mihi -impertinens ad noil:rum. quadirum ; nam etiam dato, quod ele - . - ricus dic�tur committere crimen lxfx Ma ie1l:atis , adhu< tamen dicendum eft , non - ex hoc [ubiici iurifdiéboni Principis laid, vt- per ilIum i-átione ta1i� deliéti puniri poffie, vt perper-am valuit Rabardeus: quia ¡mllus textus in jure Canonico apparet ex qúo Prin cipibus laicis tribuatur in noe cr-imine ) con tra Clerjcos aliqlla iurifdiéHo, fed Vt fopra fatis prob�tijm eil: & patet ex cap. cum non ab homiiu de iudiciú , & 'aliú iuribus, Clericus .� Principis laid iurifdiél:ioni ) & punitio,ni mi- . nime fllbieétus eft eciam pro .quocurnque " acerbiffimo ,&; enormiíIimo crimine. Ergo . neque in crimine h{x Maidtatis. Et ita hane f.ententiam firmat ex multis Farinadus q. 8. n . .2.8; & feq. Bernardus luaus in Dejen! /i-, _ b!rt. Ecc/ei fol. 3 o. Martinus Magerus de_) t..AduocAtilll armatlll cap. 17. numo 186. &c 187' Cafialdus de Imperatore qull. 10 I. n. I O. Solorzanus de InJiarum itlre tom. 2./ib., 3. cap. 27.num. 10. Valenzuela contra YenetfJ$ part. 4. anum. lOr. Torreblanca in PraEJ. iur.Ecclef;/i/J, I }.cap.4. num.2. Thomas Mi chaelin Cor¡,�lujionih1# 'Theorico�Praajcü) au JurifdiB. concl. 9 ). litera B. Stephanus Barbe rius in confutationilJtM contr» Jl.1. FIt/gentium, part.4.num.6 5'& 66. }.1aynardus,de Priuiteg., Ecelej.part.2..art.17.memer.6. Martha de iarif. r=« Centuy.l.caf 13 J.per to/am. Belrran.de Gueuara in Propugnlt_culo immun.Ecc!e_{.a/fer.I. §.7. mtm. 6. & alij penes ipíos , quibus adde Dod ores ,quos ciraui inPRlrt: I. tractatu. ,2. f!.efol.9. íed audiat Rabardeus , virum dd- éturn ex íua Socierate , & is etl P. Baíhdia i'fl. LAntid�to contra P¡;¡.ultJm Venet ur» , /¥'trI. 2. num� 58. Nam cum me Píeudorheologus fie argumenrarecur. [Nel delitro di Ieía Maeícá, '. i Principi cafiigano fempre i Chierici: dun que non fono i Chierici eséti, de iure Diuino] . fie reípondcc BaHidia .. J NOll penfo níponder a quclto argomento con citar a fra.Páolo vna moltitudine de Canoniltí , che crárcando in rerrnine , tal queflione , reíoluono il COl1- erario ; & con gralliilimi fondamenti proua no ) che ne anche in tal forte di delicti poí fono i Principi cafbgar i Chierici. Baila rebbe: per confonderlo ) e prouar la falilta di queíl:a fua vniuerfale propofirtione , ri durre a memoria I'attioni dell Re F ilippo íecondo del quale {appiamo tutti -, che di- _ "mando fpetial'brcuc da. íua fantira per ca-. fiigar gli Ecc-leG�atci participanti nella ri belli one di Portcgallo. Er nell' attione tan to Bublica in Spagna (tel Paílicciero di Ma drigal, che volíe hngeríi il Re Sebaíliano, non .permife fua Madra, che fi procede{fe contro_ le perrone Ecdefiafiiche·, che vi t�pnerQ mano, da altro Giudice,ehe Ecde ua1tico,eletto perquefl:'effetto dal Nunz�() di fua Santica. Et nella ribellione ,die gl' anni addietro íi fcoper[e in Ca:tanzaro,non procederte il Guidice recolare sonero gr Efclefiafiici complici della congiura,perche volle {na MaeíU Cacrolica imitar in- queíto, ,come fa nell',alcrecofe l'eacmpio dí Cuo -Pa- dre. Onde Fra Paolo prc[uppone il- falfo, mentre dice che in queHi cafi , {�mper i Prencipi ha,ono proceduro contra gli Ec� clefial1ici di propria autorica {enza afpettar conceffione, e faeoha dal Papa.] Ita ille. Cui adde ex eadem Societaee doétum P. Dkafhl lo, de iujJ..lib. l./rltél. r .dij}.4. dub.9. nllrJJ. 15 I. vbi fic ait.Non pateft illdicialiter, & allGtori- .. tatiue interrogari,e-xaminari,iudic3ri, vel pu niri Clericus a laica poteaate , 11"agHlratu, Prxtore,Principe,Rege,&c. qllantumuis gra ,uia fint,& enormia delitta, ve hxreíis"proditiq patrix)Blafphemia, fQlfa:: monetx cu60, &c. De·his enim examina�c , iup.icare , & punire, fupponit'potefi:atem i,n reum Clericum,<pa-m fxcu-Iares 110n habent erga exemptll� a fna potefi:ate interim dum manee exemptus. Sic Dicaftillus. IV. Nee • " { -�- T raa.1. De immunirare Ecclcfiaílica. 23 . A po!lolico. Er potrere ancor hauer faputo.ó riíconrrar da' medeíimi voítri Ambafciarorí, come quando quel Calaureíe gia carcerato in Venezia , & per che íi fingeua il Re di Portogallo , fu dappoi condono prigione da Italia in Siuiglia , nella cui Diocef fatrofi il Preceílo , & trouatiui complici alcuni Eccle Iiaílici Portogheíi , il Cardinale Ginnaíio a Ir hora Nunzio in Spagna, depuró loro pet Giudice vn Dottor , & Canonico di Siui glia , il quale finalmente giudico, che ji doueíler ,d.are al braccio Iccolare ; íi come que] Canonico d' Euora nobiliílimo , rite nuro prigione qua in Caílcl SI Angelo per la medeíima cauía , fll rimelfo da Papa Cle mente al medeíimo N unzio Ginnafio. .Ec che il mcdeíirno Cardinal Ginnatio j. come N unzio , & ad inítanza del mecieíimo Re, cafi:igo alrri Religioíi ) che hauean rratraro centro fua Madia. Et querelandoíi vn AI calde , che iníierne con alrri della Corre del Re) alcuni Monaci dell' Ordine di S. B-ene derto in Saagul1 haueíler fauo loro grand' oItraggio , il medefimo Cardinale ad iítanz a del ConGglio Reale, ne cornrnelle la cauía ad vn Canonico d' Auila fuo Iuccollerrore, Ia cuí Ientenza ingiufia, perche anche priua--' ua il Monaíterio di fue giurifdinion¡ , lo fieífo Cardinale nell' iflanza ddt! -appella zione venue a riuocare , & aíloluere i. Mo nací, Et circa died anni fono in tempo del la glor. memo di Filippo I l.Eífendoii vn Die- _ go di S pinofa 2 che-era fiato PaUicdero fÍ gurato) & finto il R e �i Portogallo) & fo. mentato per tale da vn fra Michele Ago fiinra'no ,famofo liccerato, & che era frato tre volee Prouillciale di Porrogal1o, il qüale rta tto anche di maricarlo con Donn' AnJl� figIiuola di D. Gio: d' Auftria , della qual�. egli era Confefl;ore; il Patriarca Gaetano alt. hora Nunzio in Spagna, commeífela caufa colitro al frate, al � Licentiato Vares, eh' e hora Maefira di Scola di Salamanca) daJ: q uale giuilificatoíi il. delicto fu con[egnato' poi alIa Corte fe"colare, & infieme col Pa- _ fl:icciero appiccato. Et potrete pur ancora da vofi:ri -Atribafciatori alla Cmce dí Sanoia ha uer Caputo ,come que! -valorofo Principe, ha .. uenG.o,pochi anni fon.o,fatto carcerare il paf (atoVe(couo di Verddlipercagioni, lequali quelr Alcezza pretendeua mol¡-o g,raui, non oftante clie allegaífe d_. hauerlo fatto con in..:. , d' r g.' 1 r/�� , tentlone I C01ll.e lla.f o '.7 co __ � aUL1__enne poi, a Papa Cleme�Tf'erche ne"'qrdinalfe quanto richiedefTh La giuftitia: NOltalmeno refrando capac� quel Principe d'eífe(�ra caduto in Cenfure , c�l-�omma pieta , & magnanimita Chriftiana, ne�mando,& oc tenne l'a(foluttione. Et nOll sa che Hen.,. rico'1U. I V. Nee deferam hie apponere alia exernpla , q�x adducit Horatius Capponius Ad Rempublicam Venet¡e'/'fJ ,pnrt. 2. cap.7. Ec quia Codex difficillírne ínuenicur ponam hie per exteníurn eius verba, qux, Vt {pero, Le él:oribu s gratHIima erunt , non autern P. Ra bardeo : Sic itaquc aflerir. [Hauerere poruto (entire, o potrete chiarirui dal,voíl:ro Colon nella Pier Conte, com' egli conduffe il Vef fOUO che e hoggi di Nepi .mandaro a Rau- gi_a da Clemente VIII per Commiílario con tró quella Republica , perche hauea farro morir vn Frate per eccefli enorrni.óz due Pre- ti, i quali pretendeua Reí di laJa Mae{l� :I & 110n oílante che dena Republica pretenda eílere , '& fuprema, & piú antica , & che pe� prouar d' hauerne hauura gi uriídirtione alle- .gafle anch' ella molee di q uelte medcíime ra gíoni ; con rutro ció hauerere anche potuto �fápere, che oltre all' hauer laíciaro , ,che il :,. /Commiífario Apoílolíco diíorerraíle i Ca daue.rfper riconofcergli , & per piú d'vn Me fe fabricalfe il Proceflo contro di cíla, & ha uer mandato' Ambaícíarore a Roma, doue furon lungamenre diípucare le prereníioni, _ che dicdero in Icrittura , finalmente, ti ri .. duíle detta Republica C�l1 molta generofi la, a mandar nuoui Arnbaíciaton, a Iuppli car dí aílolutrione , e I'ottenne , se adernpi le penírenzé im pofi:egli. S i come ancora haurá '[emito, il voílro Senato ,.& lo porrere facilmence rñcontrar dal vofiro Ambafcia, tore in Corte Cefarea, come fendoui capit_a to l'anno paffaco l' Afciuefcollo di Torno in Grecia) & forfe p_er tirar auanti a1cuni ma chinamenci , che quella Madra pretendeua, che egli concro H fraci fuoi haue.ífe ordici iti Mofcouja ) & 'hauendolo pero fatto im pri gionare , e facendone doglienza il N unzio --per parte di N. Signoré, finalmente S.Mae- 1la lo cOllfegno, al deeto Nuozio, come fuo Giudice, quantl1nque fuífe egli Greco, & fcifmatico. Ee fe' direce ) che detca Maefia l'ha. facto per non contrauenire al ¡Colito giu ramento Imperiale, vi potro replicare,.e non. llegherete, che come Re di Boemü{) & d' V nghcria ) non hauelre potuto pretendet la m'edefima autorica da Iddí<?, che pretende' la vo�ra Republica. Ma nOI1 doura il vo-/" firo Senaw rimorderfi a prete'nde_r maggior auaorira da Iddio, che nOll habbia quefro fi gran Re .Cattolico ne' fuoi Regni di Spa gna ? & pur vi haura dato auuiCo quel vofrro A�?�fciacore ,come a gli Ecclcfiaftici com pllCI In quell:i prefcmi fi graui ecce1ft con tro la MaeiH fua ,del Prefidente Ramirex di Prato, & del Segretario Franchezza,fono di gia. frati dati Giudici Ecclefiaftici dallo fteífo Cardinale Mellino , come N unzio .. • 24 Traa. I. de immunitate EccleGaHica. rico I I I. per.la morte data al-Cardinale di Guiía, ben che precendeffe per cagion di Le fa Maeítá ) mando il Veícouo d' Humans a Papa Siíto , per ícuíarf , & demandar l'aí Iolurione della [comunica incorfa , & ne mando anche poi procura [pcciale , & cf fendofi finalmente i fuoi A mbaíciarori ri dotri a fcriuere che per porer otrcnerla , & moílrar vera penitcnza , biíognaua che S. Maeftá Iiberaílc di prigione il Cardinale di Borbone ,e l' Arciuefco di Lione , (> che al meno li confegnaífe al Cardinal Moroíino Legato A poflolieo per douer conofcer la . caufa loro j Hauerete íapuro ancora, e ci-é qua larelatrione mandata aquel Ponreíicc, fermata da ranri Prineipi, & altri gran Per (onaggi , i quali fi trouorno preíenri alia rnorre, che poco doppo fcqul di quel Re.che dena Madra domandaua perdono al detro Pontefice di q uei falli íuoi.] Hucvfque Cap- ponius Epifcopus Carpenrorad enfis. . V. Maner igitur inconcuílúm violare Príncipes irnmunitatern Ecclefiaflicam , ii Clericos propter crimen lxfx Maiefiaris pu niant s Et hane íenrcnriam prxter Doctores citaros tenet ex Scriptoribus GaUls Ioannes de 1 erra Rubea, contra Rebelles_foorum Re gum. traIt .. 3. art. f. Concl, 17· vbi docet, �od quamuis perfonz Eccleíiaíl.icz 'Com .... mitterent crimen la:fx Maicílacis contra Príncipes � non tam en puniendz drem per �0S. Quod fi aliqui fecerunt , edre luLio Claro Jib. 5 •. §-.14£ MaieJiatY. nmp. 7. & Bo( flo , tit. de crim. faJe hfai-eJftf;tü numo 87. proeelferuDt de falto) &. non' de iure : COll- . traquos in[urgit nouiffime Farinaciu-s qu£ff.8/ nJlm. 3 l. Adducere autem, ve f�cie P.Ra- . bardeus , pr� firmanda contraria fcntemia, . leges aliquorum Regnorurn , per quas proee dune contra Clericos rebelles , hoc eft addu cere inconueniens. Príncipes enim laici ni hil poífunt ftatuere contra libertatem EccIe ... nallicam ) & licce, dato, & non .conceífo, guod immonitas Clericorurn non eífet a iure Diuino, [ea. proceffiffet ex eorum priuilcgiis amplius ipfi non potU'erllnt ,nee polfu11t cir ca dittam immunttatem. aliquid innouare, nec illam moderar_�, .• aut .refhingere, vt fupra. probatum eft. . ndeCabedo ,part. 2. D,Gci jiene 83 ,_numo 1.� docuit ; �d leges Princi pum fecuhuiufn in quiblJs crimen lx[x Ma- � ieftatis punitytr, non poífuni cómprehende ré , ll�C "li24e (31e�icQ� itlxta notata in cap. E,clejia s}1ntttt. M It", 'fL iIe conftit.& capftn.de.:;; rehtU. Étcl.non n-!im. fiffi rcéte Martha, de.../ ilJr.ifdiél.p�rt.4·Centur.1..cafJ B .num.z8.,fié erit.Lieerin Regno Neapolis fit Confiftu tio,qux incipit .iDe pcrfonis per quam aifpo· nit�r) quod femper f:lericus delinquens in quocumque delido, debe�t agnoíci , &. iudi cari per íuurn Epifcopum) excepto íi cornmi-. ferit crimen proditionis contra Regem, vel aliud magnum crimen; quia tunc debet iudi cari per Indices feculares ipíius Regis: Ta men illa Conílirurio efl contra omnia iura; Primo ex defeétu iurifdié\:ionis .contra cap_ e Ecclejia Sanc1£ MltYilf de Conflit. Item .conrra Auth. Statuimvu c. de EpijCop. & Cleric, per quam Aurh.Andr.íbi, expteíse tenet Coníli tutionem 110n valere: Et fcribic Bald. in cap:fi Clericus.d-e pact tene�da. Denique quia con- . uenturn fuie inter Carolum 1. & Eccleíiam Rornanarn in inueflitura �eg�1i, quod Rex: nullarn habeat iurifdiétionem in Clericos.míi ratione feudi : ve atteítatur , Andreas) in íuo Reperrorio pofiro poftConítirutiones Regni: in. -uer.Ciertcas ,ji [uerit criminaliter, El: Af Bia. in d. C�nJtit1ltiorJc,de·perfo)'Jú)ntJm .. 2. infl· Et Iicet Clams, ind.§:L£j£ Maieffatis,verj. HirJC infertuy �in fine. Et in §·fin. qu:£jt·3 6,. �erf. �£ro ntmquid. dicar.quód in hoc Carll Prin cipes ícculares de fatto íeruant contrarium e Tarnen adíunt remedia Ecclefiaítica, & Epi fcopi, niíi fuerint negligentes, ppterunc eis vti.monendo , declarando exccmrnunícatos, & -tandem Iubiiciendo loca interdicto , s: poílunt edam feudis priuari, íi qua tenent ah Ecclefia,de AttthflatuimU;5,& c¡;pp. Greues», tie . [entente e xcommuruc- Et íi p·ropter negligen- . tiarn Epiícopi- fuerint per iudícern Laicurn puniti,credo,quod EpifCopus etiam inciderit in eandem excom·mul1icationem.lta Martha; vnde prorfus co�ruie opinio Rabardei. Ee ca-: ueam Principes illarn in praxim deduecre,fed .in faa:i conüngentia imitemur ChrifrianifIi mum Regem Ludouicum X Ill. Gallix Re gem, q�1iad Sedem Apoflqlicam recm(um habuit, vt patetex But/¡¡, Vrbani V I I J. data in _ Arce Gandf./lphi dú 8.011obris 16'3 2. V I. Notandum eO: etiam h1c ooiter, om nia [tlpradi6ta ita eife v€rac, quod neql1e Cle ricus,íi fcudum a feculari t�neret, pofTee ra tione ckli¿H,etiam crimillis LEfa: Maiefratis, per[onaliter diflringi , cum Dominus ratione· deliai, non habeae in Clericum Vaífallum Rerfonalem dHhiéboncm. Abb. in d. cap.ve l'um,num�I7.1. 3.& 24. vbi poft lo. Andr dicit l:í-anc opinionem eife veriQrem,& tutiorem.Et ibidem Barbae.de for.comp. Bald. in cap. De/i [Ju,nHm. I o-.de appellat. DD.i'iJ O/eme I. de ófjic. Ordin. & in Clem./laJforalis ; de re tu.dic. loan. Andr. in ca!. vnic. vbi etiam . Gemin. de clero coniug.in 6. Nee vbi Clericl1s yaífallus pri llandus venir propter prodítionem fatl:am,fell lxfam Maidlatem poten: E>ominus feudi,feu Iudex fccularis cognofeere dirette, neq ue in." dirééte neque in confequentiam , puta ciuili ter de c_:imine ad priua¡iouem feudi proce- dendo, Traét.I.deimmunitate EccleGafl:ica� 2) dende , fed Iolúm Index Ordinarius Eccle �ai1:iclls ípfius Clcrici, hoc facere poreríc. 111- noc. in cap.non miniJs,rJumer.4·de tmmunit.Ec clef & in d. caf. verurft. Vbi poíl: eum. dicit Abb.num. 17,& Hoi1::iel1.num.1..Soccin.Sen in &ap.in tranJinijfa) in qfUjl. l· & 3· principali6 membri-de flr.comp.& �onJiI. I z,.ñum. 12..& 2.. 3· . -uolur», I .Hoíl ien.r» tit.defeud.§jirt. Roland.d. &onjil.4.num., 5 .uol: r , Bero.conJz'I.'Ó u.numer. I I. 6' 1 l.'VO!. 1. CIar. in § jirt.qu,fji. J 6. numero '¿ f· Menoch.de recuperan.poJ!. remed.3· num.4 27... & 477 .Surd.con}í'l. J � 8. nnm.« 3· vol·3 .-Rode. Iic.qtttejl.Regular.tom.2.qu£jl.6 2.__.arl.l c.Ivzo«. infiit.mor.part. 3 .lib. I o.cap. I 9. qtftiJl.9. & 10. Et in euentu quo a íenrentia per huiufmodi , iudicem Eccleíiaíticum lata appellaretur , ef fee appellandum non ad Iudicern Laicurn feudalem,fed ad Iudicem Ecclefiaíticum Su periorem. Bero.d�c�nJif.8 i..nu m. r 3.QEX om Ilia adnotat Bellettus ) in difquif. Clero part. I., tit. � .§. r .num, I J. V I 1. Igitur ex omnibus íupradictis clare patee, male P.RabardeLll11 Principibus la cis iunídiétíonenr prsebuiíle in Clericos perduel Iiones : C2l!_ú,d cum ipío perperatn' fecerunt ' Hzretici noítri ternporis , ve Hunnius Ú� Re folut. ad Trrtalertsm- vol. 2. -». � 2. 7h�{. I_ qlt£jl. 5. & Bcíoldus in Polit. lib. I. =r: 2. '1mm. 19. & feq· anrequarn Lutheraniírnurn abiuraflent ; �bus adde Paurrneilterurn de iurij'diél. lib. 2. cap_ 9. numo 102. Scipio nem Gentilern de lurifdi d.iib.».«. I 4. Ioachi Dum Scephanurn de iurifdill.lib.+ C. 2. Theu nerum in DijfeJ'. d_e crimine l£j:e MaieffatÚ, 'The! 6. Parxom, In Commen, ,la Epijl.D.Patt Ii adRQff'3:nDS cap. I ;. dub. l. & 2: Harppre chtllm, Commen. ad !rtf]it. laffin. tOrtl. 4. tit. de p'tbficü iudiciu , §. 3. numo 38. Anonymum lurifconfultum V Vefiphalix , in DijfertM. Juri4ico - Politica , de iure Principatus , corp-/" cluj, 49. Vintherum in Differtat. Politico - Itt- ridica de Republica, Conel. 97.13oc"erL1m de__.) crim./d{.eMaieflatúcap. I.num. 16. Etalios eiufdem farina: homines; VideatP.Rabard. cum qu�bus commilitonibus pugnet aduer-· !lU'S fere omnes Theologos C;U1oniA:as & . " Iuritl:as,& contra Doaorcs fux digniiIirnx,& doéhíIimx Religionis. . eA,,! Clerici in grauiJlimir criminibuJ priuen tur onmi priuilegio fori,ante aliam ftn tentiam �epofoion¡j, '}Jel de gr�datio1Jil I-udicú eccleJiaflici. R E S o L. X J. .1. A F t1rmatiuam fcntentiarn docet Ra- -. bardeus feél. 2. nrqJ1. 5· fol. :z. 7. vbi fic air: Hane Ienrentiam approbat vir dotHf .... fimus in iure bene perirus Nicolaus Boerius, in Decifionib¡,u Bardegalenjibus, vbi ex íeníu aliorum Doétorum , probar, Clericos in multis cafibus priuatos eíle priuilegio fori, ficq L1e pofle a Magiítratibus laieis puniri , quódfapiús faéturn narrar in Curia Parifien Ii , &, Burdegalenf , & hoc in Epiícopis quo que obferuari poíle admonet ) & probar ex Decreto Pontificio ; � fuit edam fenren tia F rancifci Curti], in íuis Coníiliis ) & Gloí [atoris , in cap. prim. de homúidío in 6. Nam cum [nnocentius Papa IV. facri approbatio ne Concilij Generalis Lugdunenfis coníh ruar, ve quicunque Princeps ) Prselatus. feu quzuis alia Ecclefiaílica perfona, fecularíf ve, quernpiam Chrillianonun per aílaílinos occi di fecerjt i vel ctiarn mandauerit (quamq�am mors íéquuta non fueritjexcomrnunicationis, . & dcpoíitionis a -dignicate , honore, ordme;: officio, & beneficia incurrat Ientcntiam ipfo fafro; ham poítquam conílirerir , probabili bus argumentis , aliquem fcelus commiíiile, nullarenus alia excornmunicationis , vel de poíitíonis ; [él! díffidarionis aduersús eum fencentia requirarur. Ex hac ícntentia , se Decreto Pontificio, Panorrniranus , Boerius, & ali] Doctores quos cícantfapienntlime €01- Iigunt ) pro hoc, & aliis íimilibus grauiffimis criminibus :damnabilibus , & damnofis ,-ve loquitur Innocentius Papa I II. Clericos om nes etiam Epiícopos , vel alia quauis dignica te Przlationis iníignes ,ipro faB:o priuatos eKe priuilegio Clericali, & fori, neque aliam [entcntiam depofitionis, feu degrada tionis, effe necelfariam , prxfercir.:n in qfu propoú to de cxde Chrifl:iani hominis, per AffafIinos . procurara, ve comprehendamur , fudicen tnr , & damnentut a MagHhatibus laicis. Ita Rabardeus. Et paulo infa afferit. Clericos Parricidas, viarum Pra:datores, falfarios , & aliis grauibus crilninibus infamatos a ludid ... bus Laicis , etiam ante pra:uiam degradatio nem ab Epifcopo faél:am, vltimo Capitis (up plicio,polfe damnari. I 1. Sed omnia hxc runt direae coatra Sacros Canones, & Ecdefiaftieam liberta- - tern. Dico igitur concra Rabardeurn, quod Clericu� ante degrada-tionem _ Pripilegiuni Clericale non amitcit. V t ergo Iudex feclllaris propter quodcumque etiam atr�ciffimum cri-· men poillc de Clerico cognc>fcere,nececre ell: Clericum prius degradatum�ffe ,ve in fpe<;ie notant ex Societate IE s v Baunius in 7 ke%g. mor.part.2.traél.6. dij}.7. de Bulla CteYh£ ) q. 1. cap.3.mtmer,19.Et Dicafiillusde ill-jlit.libr. 1. traa. I .dijJ.4.dfJb.9.numer. J 5 2. Qi!ibllS adde Valboam de Magrouejo i71' LeélionibU-s Sa/ mat,tom. 2.lJd &ftP'4.de 'lJldiciif)nlJmer. f7 .Fari- e naciu�) 26 Traa. I.De irnmunitatc Ecclelialtica. nacium,qu,tjl.8.numer'7 4.qui citar Scacciam, Decianum,Couarruuiam, & alios. Idem do cet Ludouicus Paramus, in Confutar. Dearer. renet.cap.l.. art.4.numer.I7. Bonacina tom.z: dij]. I o.qUtR-Jl. i.pune? I .§.I.rtUm. 5. Torreblan ca,inPraélicab. Iuri« fjiritualu ,lib. 15. capA. numo I I .Gambacurta,de im'f!1un.libr.7' cap. 15. ntl-m.! .Magerus de AduocMia armata, cap.17' numero 18 I. & Guazzinus ) Jefen! 39 .cap. I. n, 10. Er hanc íententiarn tenent etiam ipíi- - met Hzretici ; Et ideo Conradus Ritrherfu �ius in Nolte/flu lttrtiniani,part. I .cap.-6.ntem. 76 .. íic air. Semper Ceníura Ecclefiaíhcz degra dationis przcedere debetin Cleríco, vr poffic a íeculari MagHhacu debita perna afficii ratio eít.ne fi abíque degl'adatiol1e puniretur ipfa quodammodo Religiovíolara exithmarerur. Ira Rirtherfufius , cui adde Thomam Mi ehaelem,de ¡urifdiB. C97f,c!uI 5. vbi ita aílerit. In Clericos Curiz feeularis nullorum crimi nurn prztexru iuriídiétio eft) nif ab Eccleíia ílico Iudice prius degradati, .. & illi traditi fue rint J ta ille.licet hzreticus.N ec aliter fine er- � - _ rare rnanifeflo dici poreíb: nam hoc clare in rnulris locis ílatuerunc Summí Pontífices , ve haberur _ �n cap. Cum non a/J homih«, de iu dic. cap.Nouimtu, de verb.jignifc.cap.ad fa/fario- -yumde crimfa!f& cap.ad"abole'ndam, de H£ reticis, I II. Hxc tamenregula Ceneralis limira- - . tUt in duobus cafibus ,_in quibus Iudex fecu laris, ab[que alia folemni degradatione in Crimi'na1íbus poteft de Clerico (tognoCcere, quaíi yere per EccleÍ1�aicum Iudicem bra <;hio fec111ari traditus fit : Primus ca[us eH: in crimine Alfaffinij , propter quod iure PontÚi cio confiirutum eft Clericum etiam in faeris, ab[que vIla degradatione poKe per iudicem fecularem puniri; Textus eTt celebris , in c. I. de homicidio,lib.6. vbi probatur Cleticum Af faffinugl ipfo fafro , abfque .alia Cententia de poiicu'11 eífe, & ab E,ccleGaPcico �)rilÍilegio ex_clu'um; Ad cuius T extus explicatioi1e-m, /' fciendum eH: Affaffillos dici,qui conduéti pre - tio homines occidunc; ve ibidem explicant Vamquelius,Imola,&Ancharranus,qui _com ; nmniter confricutionem illaro intelligunt in ornnibus,qui quemcumque Chrif1ianuQ-1 oe cidí iubent per homicidas pecunia eondu- - flos,etiam fi Chrifbani fint: fequumur Bar ,olus,in i.non [alum. §ji manda,to,rtumer. 14j[. a,e i?úí.¡riif.Ec in t.Cicer{).ff.de Ptenii. Baldus, &. S�licetlls,in l.nM� ideo mi7'J-'�s. C. de acctt[atio r"ibas. Angelus ,-in !.qui fepu!chrlt. C.de fepul -cbrf) violato.Hippo3yttls"in I.vnic. rJ. J 0.3. C.ae Raptu VirgirJ-um ,Qi!,orum fentcntia con(ue .. tndine,_a? communis,& receptaefi:, ve eopio se notar Ma(cardus; de Probationi6us , tom. I. cane/u! 137. 138., { -,' I V. Secundus caíus eft, in quo Clericus etiarn in Iacris conítitutus, abíque alia degr;;t ... darione puniri poterit per Iudícern Ceeularem, videlicet,quancio veré incorrigibilis eíh'Tex .. tus eft in cap. cit'" non ab bomin« ,de iudiciú) iuxta comrnuncm interpretationem, quam. probant Imola, Cardinalis ) & Ioannes An dreas ,quorum opinionern vti receptam fe quitur Couarruuias in Praéticis ,cq,p. 32.· n.s : Ad hoc enim , quod Clericus incorrigibilis ccníearur.multa deíideranrur.q uxreferuntur in d.cap.Cum non al; homine: Nam ú przcefle rír poft depoíirioñis Ientenríam trina rnoni tia, iufbffime Clericus íncorrigibilis , & C011- tumax Priuilegium fori amittit ,etiam degra- , datione non íequuta .. Non dcíinam ramen adnotare Caílrum Palaum,tom.2. traBal. 1 2. dij}.vnica,ptmc1.6.num.8. ex Earínacio docere degradationem non eíle neceflariarn in Cle rico minori inccrrigibili.fecus aurem in Cle rico conítituto in íacris: Sed magis difficulras ' cít.an Clericus incorrigibilis amirtat Priuile gium fori, ante Iudicis declarationern. Aílir mant comrnunirer Doétores.quos citat.Sz Ie quirur Petrus de Vr�iesád Ritu'm 13)·M.R.ti'. pMt. 2.mtm. I _67. �ibus ego addo Scacciam, tom. I .lib. "I. cap. 1 r. numo 5}. & F arinaciurn qu4/. S. nur», 5 t , íed mihi magis placet opi- , nió Valboz, de Magrouejo in tedion. Salmat .. tom. 2.. ad ca/!._�. de iudiCiu , numo 12.4. .Sua rez , de C en! d_ij}. ,_i,-. fea. I,' numo 9. Cafhi Palai ,tom. ::. frna. �2.. dilf. vnica, punc1. 6� numo 8. Cortinch. ,de Sacrnm. di!}. 1 +dub. 15. numo 159. Difeatilli, de luff. & iure, lib. 2.. r tylta. 1. dij}. 4. attb. 19. name 3 H· & aliorum aiferentium neceffariám eífe declaratiotlCm Judicis Ecdefianici' fuper illcorrigibilitate Clerici; Tum quia hxc incorrigibilitas priuat Clericum Priuilegio,& [ecLllari I udici fubdit, (cd nullus afficitur perna, etiam ipCo iure lata niG. deliélllm deelaretur. Ergo. Tum edam, quia. hxc incorrigibilitas tribuir iuriCdiél:io nem , fed qnalitas tribueos iurifdiél:ionem probanda prius eft. Ergo. Adde quod Iudices EccleGafl:ici raro procedllnt contra Clericos delinquentes per viam incorrigibilitatis ob� {eruando formam di{ti cap. Cum non ab homi nt,nec ihtegre per6ciunt eius [olemoitates, ve feculari -ludici pateat aditus procedendi C011- traillum,abfque alia declaratione. V" ,Sed, vffatis prooatum eft,lid�t Iudex: Laicus , non poffit punire Clericos ,exeeptis cafibus,de quibus /úpra, antefentent'iam dt 'gradationis,quicquid a{fctat Rabardeus; D1f- ' ficultas tamen eft" an Clerieus pro enormiffi qlO crímine fit degradandus � & Curix_ fecu hvi trade�dus, abfgue eo quod non fit incor- , rigibilis, �liqui afurmatiu::c fentemix adhx-"" rem, q UOrUJlll1omjna inuenics apud Iúliufll � ,Charta Ll$ n, It .. l11 1- �- e . �S �r �- I· r 1- I l- , 6 I � ,. T ratU. De irnmunitate EccIeGaCtica. 27 Chartarium,decif. Crim.66. numo 1. & Farina cium,qu£jl.8. nurnér.8o. Verúm ego puro non . eíle recedcndurn j_ negatiua Ienrcnria , quam efficacirer probar Decius , in cap. Cum non ah homine : prx(upponendum primum �iétum diípofirionis did:i Canonis l�qui in ornni cri mine, licet ntrociflimo s ve illa verba demon ftrant,& probatur per pronomcn 2..!!)bujcum que, ibi poíirum.quod ampliat,& exrendir ge neralitatern diípofitionis. l. !2.!!i autem. §.jin. ¡¡:de co�Jfit.pec.7./erJ2!!ibufcum,que oerbis.c ep, !J..!!iiiplo-iq!le, de o.fIi(f· or din ar.Lt]». 6. & late fcribumDecian.rtjp. 3 �'.rmm.!' 3·vol. 3· Prono- ' men,f!..!!ibtJfcumqtte, cornprehendere omnern fignificationem verbi.cui adiiciw.r, etiamf fit impropriiflirna. Bald.in 1.1 �qtMJl.. 3 4jJ.de rerum dtui¡:Decius,conjiL.) 99 num.2. & dicit Bart in leg. Genera!i.§.f/xorijf. de vflfrttc7. leg. �od verba, QUicullqUC, & íimilia operantur, & arnpliant fign'ihcátum verbi,:ui a_diungull_:tur, ve etiam .extcndatur ad latiflirúurn fignHica tum; cuius xloctrinam comrnendat Cardi nal.Alex.r» cap.fl Ro.manoruttJ,dijf. 19. & Ale xand. �tql1� Arerin. 'i7� l. I. de legato I. dicunt verba 'ge,neraliá,& vniuerfalia recipere refi:ri aiorlem ab --anís iuribus , aliter íicut gel'1e.r�li ter loquuntur ira géneraliret: intelligerida íunt.Ex pronominc igitlJ,r,quibu[cunque, ibi poíito.conllat cornprehendi fub eius diípofi tiene ornnedcliétum, quantumcunque atro� ciffimuffi. Deinde text. dicit, deponendum -< �{fe a Iudfce EcclefiafHco. .Denique (ubdit, quod ti depofitus incorrigibi_lis fuerit, &c�' �xvcrba fecl1l\dum Dec.referenda funt ad pr--zcedel�tia,vt-l12t. in I.Iulia,nits,jJ.!le heredo inffit.Ergo & ipCa incorrigibilitas, coníideran da eft in quolibet crimine quantumcunque atroci.ffimo� Hanc DeciJ indutl:Jonem [equ.u;.. � tus eft. Bemus ibid.rtqm.l 8 l. dicens�Bene fci ui£fe Pomiháem- multa elfe deliétorum gen� - ragrapia,& gnluitríma,vt omnia compreÍ1en- .. deret, v[um fuüfe illis verbis vniuerfalibus,. Altera pateft dfeill,ius text. ind,uéHo ad hanc opinicmem comprobandam; Nam cum: di- :' xerit, fi depofi..tlls , i�lc9rrigibilis fuerit ) & in profundüm malpmm veniens , contemp[erit: " Subdit?ne poffitdfe plurimorum perditio,per feclllarcm compl:imendus eíl: potdbtem ) ita quoctei depuretur exilium, vel alia'legitima p�na inferatur. Diél:io,ita quod) habee vim taxationis. Alex. in Uegata írJu'ftltter) de le c't;at. I .Ruin.in Con.jit. l.numer. I 2.vol.4-Hippo lyc.Rinald.in conjil'481,..num.78.& regulariter proferri debét ad declarandum, & limitan dum.Gabriel.;',;! cOizftl.l I I .m�mer.'L4.volurn .. r. & dicunt�u add ere modum, & fpeciem rei difpoGt� ; l.cum tale. & I. Titio,in prine.&. §. Ti tio,jfde condil.á demonjlrat. Thomas Faifal. in decifRot£ /!?'JIiquioribm, caltfo 1 I. dlJb: 3 I. '_ numero t.& íicut exilij pcena non eh mors, ita verba ills , vel alia legitima prena inferatur, dcbent inrelligi citra mortem ,& íic íimilis . G.l o £f. in I ji fogitiui. c. de féru.fugit. Decian. re/}onf 5 Lnum·7·V()!.). Sed perna Exilij vel fl. milis a Iudice Laico imponi non debet pro . delicto arrociílirno ; Ergo concludendum eft, i.lla s irrogandas effe ) íolúm ratione íncorrigi- . biliratis ; 110h igituJ;1 [ola dcpoíirio Jed mixta cu m incorrigibilirate > íunr caufa tradendi Clericum criminofum ,iurifdiB:ioni Laico. rum.Secundó coníirrnarur ex texr.r» cap d e:> liguribu-s 1. 3. qtt«jl. r. vbi Rornanus Pontifex contra Rebclles Scdis Apoílolicz , & Schií maticos ce!fame incorrigibilirare , pceuam tanrúrn excommunrcaríonis imponit ; Er ra men, Rebelles Sedis Apoítolicz incurrunr crimen La:C<e Maieíl:atis, vt ef1 Gloíl.Barrol.r» tit.qu: Jint RebcJlles,in verb. rebell"rndo. Terrio ' corroboratur ex text. in CAlp. Ts e l de peen. v bi Innoe.I 1 I. reícripfir, Clericos in Larrociniis, vel a liis magnis Icelcribus deprchenícs a Iuis. Ordinibus degradandos,& in arctis Monaíle riis, ad pcenireririarn peragendam denuden dos fore.�arto probatur ex eext. �em ad ... hue a nemine in hane Ienrcnriam cxpcnfurn legi in,¡Clem. r .in,princ."de r= vbi Clemens V. .adueríus cos, qui ceperint , baunlüerint , per cuficrinrve.aur interfecerint Epiícopum mul tas,grauéfque pumas conftiruit : Nee ramen ftatuit Clericllm huius Sacrilegij reutl) ) e!fe 4egradandum , Cllria::que feculari traden ... duni, quamuis crimen hoc grauiffimuffi iü.;. dicetur. V J. Néql1e hüic textu-í repugnat te�t. in cap.ji quis SacerdtJtum, I L qu41. r. vbi (bru tum eft , quod ú q uis Saeerdotum, -diqoo.;., - ¡"Omve Clericorum Epifcopo [llO inobediens fneric , aLIt ei paraueric ioiidias , contume Wlmve, aut calumniam , vel conllicia üúu leric , & cOl1uinci poffit) depo[¡rus , Curia: fecul-ari tradatllr'� �oniam text. ille inrelli girur habere locum, quaü-do Clericus eft in corrigibilis , ex fementia. GloC. in d. cap. ft qúú Sacerdotttm , in verb.- mox: Í7Htlp.ft q�i font, i'l'J verb. vitupera-tares. 2.-. qUit}. 7. in e�p. '!-'VúimU6 , in verb. tr�dMur , de verb.Jignific. & in d. cap. CU,,! non al; hom/we, de iudie. Et hane [entemiam docent Dottores , quo.> d tat, & (equitur e la1't�rill's ,dil1a Decif cri min. 66. numo 48. Fachineus Contr./uris lib .. 9. cap. 29.per totum. Martha de iuri( part. 4-;. ,emtttr. z.1daf 1 JO. '1mm. 4. & fequltur Scac cia de iftdiciis &c. lib. I. cap. l -I. numo 60. '& feq· &alij: �ibus adde Tobiam PaumeHtcr auétorem darnnatum) & nimis infen(um Ep" defiafricx immunitati lib. 2.. de ittrifdic1. c. 9. numo . 101. vbi fic aie. Clericus in deliéHs quamumuis acrociffimis �on poteft deponi, e ac 28 Traét.l. De irnmunitate Eccleíiaítica. ac degradad, nifi fie incorrigibilis. Ita ille. . I gitur in deliétis arrociílimis Clericorum, & &. non exceptuatis , de quibus fiepra diétum eft , caueant Epifcopí illos degradare , & Cu riz feculari rradere i fed in caíu contingenti confulant Iummum Pontificem , ve oprime obíeruat Epiícopus Scaleníis traa: de irregu ¡aritate c·-aP.-I.4. Farinacius, q"ltefl. 8. numo 8 L & alij : \fide me ipíum in part. 1.11 actatu. 2� ReJo!. I 29. V I I. Ex his patet non effe admietendam fententiatn aliquorurn aílerenrium , quod Clericus etiarn in facris coníhrutus , qui di millis toníura , & veílibus clericalibus , va riis , & cnormibus deliétis fe immiícuir , ipfo iure priuilegio clericali eriarn fori deflíturus eft) ita ve abíque aliqua degradatione poreric per Iudícern Iecularem puniri ,quod proce dit quando adeó huiufmodi criminibus dedi tus eft ) vt ícelcrum minilter ceníeatur ; adcó ve hoc in caíu trina monicio n011 deíidererur, qux alias iure communi neceílaria eíl, : Ita Glofrain cap. ex parte de pYiu'i/egiis Hoftien fis, Ec Butrius in cap. ierpendimU5 ,per illurn , text. de fententta excommanicstionis. Aufre rjustin clementina i.de officio Ordinar#., regu la I .falla. 19.& expendo texr.i» cap.ftn.de vi .... - ta,& hOl'Je_¡late Clericorum , vbi Clerici nego tiatores arnirmnt Priuilegium Clericale.rexr. in cap. 1. de Apoflatis: Q,gam fententiam in praxi receptam ceftantur rdati a Couarnt uias, vbi' fuprn.,& in cap'o-vnico,libro 6.dévita, & honeJi.ate,vbí Clerici {currx omne Priuile ... gium ClericaLe amittunt, &. aIudice feculari puniéndi runt .. . V I I I. Sed non immerito a multis h.xc nimis [euera iudicatur opinio,quod Clericus,_ ex eo quod dimiffis vefribus, &. tonfura fe 'multis inu?luat criminibus , abCque aliqua monitione priueturfori Priuilegio;'Et ica An charranus , in cap. I. de ApoftatiJ f,ribit illius - Canonis decifionem feruandam e{[e ) vt hu- _ iu(modi Clericus folum amitt-afCaaonis Pri uilegium,non fori,iuxta mentem Panormita ni,&: Cardinalis,in dia.cap. Perpe�dimU6; Ita., Alex.conjjl. 8.I¡b. I -'!tumer. 2. Socinus,conftl. 12. lib.!. Syluef.'cer,in jiJmma.; verbo ,Cle�i&us 3. §·9· Neque obitat dia. cptp. 'l/nico de vita, & - honeJlnte Clericorum,lih.6.narq cum ilIa Con llitutio fit premlis ,ad alios cafus non debet extendi iuxta vulgares Iuris regulas. Et han� fententiam ego teneo) quam tenet etiam no. uiffime ex Societate lEsv Dicafiil1us, lib.'2.de i�fl·traa. I .diJjut.4.dub'9.numer. I 5 4.cui adde Torreblan�am inpract.iur.JPir.libr.1 5. ctllP·4· numer.'! ,8.& fequ. Valboam de Magrouejo in letlion.Slllmaf.tom.t..adcAp.9.deiudiciú, n·3· & alios quos citat,& Cequitur Chartarius,'de cifCrimín.5 8.numer.1 o. £t dato, 6£ non con- ceílo.quód contraría opinio e{[ct renenda, ra- I men neceílaríur» eíler , ve perlenrentiaai Iu dícis Eccleíiaíhci Borum eílcr Clericum enorrníbus Ie immiíccre , & fine habitu, s: tonfura íncedcre , aut cum habitu.Sz roníura incedentcm moniturn ter efle , ne cnormia comrnitrat ; aliás Index Iecularis iudicare, &: puniré illurn nonporerir. �lia qualiras (ti.r.. bués iurifdid ioné prius probada eft. 1.2.§.Sed ji dttbitetur.& 'Ji qttis a lten». ;J. de iua. Er na- .dír Abbas,capji eterices, La-iotm, de foro com- pet enti. �x probatio non a ludice [eculari (qui nullarn ante probationem iurifdictioncrn hJbet)Ced ab Ecclefiaílico, cui Clericus fub íicírur.facienda eft Pr.crerea quia abíque de gradatione (excepto V110,vel alrero caro) nul -los Clericus a I udice Ieculari punitur.íed de gradaria fieri mm .poteft.níf pr�ccdar crimi nis fufficiens probatio,& declararoria íenren .. > tia illius.Ergo al)tequam ludex íecularis iudi cet,& puniat Clericurn enorrnia cornmitren tern.deber a Iudíce Eccleíiaítico .fic eíle de claratum.Et ideó fecularis Magiflracus ii fen tentiarn ferat contra Clericum non expeéta ta iudicis Ecclefiaílící declaratione, con tern ... píille ) turbafséque _ dicitu r illius iurifdíétio nern ; quo fir, ve fententiam excorurnuníca tionis ratione violara; iurifdiétionis incurriíle. - iure optima did polEt. C!lp. Jl!!orúam, & cap. fin. de immu.n.Ecclefl.6.& ita in CpeGie Colle gium Padu-anum egregic refpondit in confil. I. p-ofl.num. I 1. t1.Je1'¡Adhuc dicendtlm videtur, � numer.feqq.in�er conjit. crim. diu�r[. iñ mag'llú, tom. I. vbi ha� ratione con[uluit ,non fühlm P'rxtorcm,qui quendam Clericu'm illir�. Có ciIij Iudicum Quadraginta Reipub. Vener�, non prxcedente declaratione Epi[copi" f u fpenai fecerat,. \;�rtlm ,etiam ejus Minifhos e�commul1icationis fenrentiam incurrHfe. Vide Chartariüin,vbi fopra , & Cartrum- Pa l'aum,tom.1.trá.éf. I 'J..dijjJtet.v,úca,ptin{f. '6 .,n'5 .; Igitur ex-omnibus fupradifris apparet con'era P .Rabardeum,Clericos facinoro[os in ¿eliébs qúomodocu�que grauiíllmis, exceptis il1i� de quibus foperius diétumeO: non polfe an te degradationem a tudicibus Laicis pu .... nido I x. Non definam tamen hic etiam ad. notare, quod liút P. Ra.l�ardeo co'ncedamus Clericum Aífaffinum , non etfc degradan- dum, tamen doétrina eius,eft'nimis ttül1ca,& - manca; Nam dicendut;rl eft, Aífaffinum non porre a Iudice Laico puniri , nee fpbiid eius iurifdltl:ioni, niu prius conf.l:et de qualitate Affaffinij ,& pr�cdrerit fententia declarato 'ría iudic:is Eccl€fta{J:ici: vnde, reEte docuie Cardinalis Albanus ,. corifil. I 3. & F arinacius¡). qu,41.8.tJ.8 5'. Quo-d non 'poceO: Clericus v�i Affa$nu� aludiceJ.aico punid ) n�ii poftqüa \ vti , _ .... , ' -,i) Traa.T. De immunitate EccleG�¡ . vti Affaffinus fuerit ab Ecclefiaítico Judice bannicus , diffidatus, & condemnatus: N am qualitas.quz íunfdictíonem deferr, ante om nia diícuri ; & probari debet, tum quia fie de ccrnitur.s» cap.Ji tsde», de [ent. excomm.i» 6. Tumquiaaliquem exernptum eíle.eft res fpi ritualis.res aurern fpiritualis ad I udicern Ec clefiaílicum fpeaat: Et tandem quando na ícitur inter I udicem Ecclefiafricum,& fecula rem diíleníio , ad quem ípforurú iurifdictio perrinear.definitío perriner ad Ecclcíiaíhcum ob rnaiorern ípfius auétoritatern. cap. ji I udex cit. Ergo,&c.Et hanc íenrentiam tenet ex 50- cierate me citato P. Thcíaurus in Pr a x] de pr.e nis,part. 2.'7Nrb.A_f!a.fznium)cap. I :�j�m.7.P.Di caíhilus libro lode itljl.& i ure.trni]: I. difjut·4· dtJb. i o.n. � 66. Molina tom+trac1. 3 .difJut'49. Caílrus Palaus.rezs. l./'laCI. I 2.dij}ttt ai:"rvnica, ¡,unc1.G. num.3. Idem docct Barberius in Con fitat.Mag/slri }'ulgel'Jty,part·4 numero 5 s.Bar- bofa de potejl.Epifcop part.� .A/legat. I I o.n, I 3,_ Ioannes Andreas in cnp.I.vbl etiarn Gerninia- 11US , dé homicídio in 6. Alexander conjif. 166: num.�.'Vol.1·Rolandus a Valle 'Vol. I. conjil.¡ 4. num.6 2.Scaccía,de istdic.l�b. I .cap.l I. 'ltum.70. - & alij.quos-cirac.Sz íequitur Bellertus, in dí[ qui[.Clef.pMt. I.tit.3.§.7.n.umer.6. & pater ex Bulla Clcrnentis VIII. qu:r íncípít : /Equa,,& c�"rcllmj}etla .data Rornz die -I 8. Decembris anno 1595. Et !icee Clarus,& Capycius apud Martham,de iurifpart.4. emu .. ca! I 29. nu- mero 1 T afferant contraiium obferuari apud [uos,tamel1,vtoptime obferuant, idem Mar tha, Sca.cc�a de iudiciu lib. I. t:ap.l1. num.70• Farinaeius,qtujl:8 .num.S 6.& alíj : 11a�c obfer- uantia non pomit pr�iudicium afferre ordini Ecdcfiaihco ;- aliter dfet contra Iibertate11l Eccleíia:. �V nde refellendus venit Petrus de V rries ad RiturtJ,1.. 35. M. R: r.parte 2. numé- ro 182.. _ , X. Nec obll:at, quod Il1dex laieus proce- _dateo'ntra CJericum affaffinum, ab(q ue ·de- gradatione, qua ratione moms f.uit Decian. in conf. 8 l. volumine. 2.. ad ptobandum hane dec]aracoriam Iudicis EccJeuafiici non requi rio �ia vn:umq ue potdl !tare, & Iudicem laieum 'proc'edere contra Clericum Alfaffi num abfque degradatiol1e , ex indulto Papx, a� notara pet·Glo.íf. in cap.laicü, 17. qSMj}.7. & Cardz,;. in cap, PerpendirntM , numo 6. & 7. �e lentent. eXCfJm. �x degradarío in c�te ns de.li.tbs atrocioribus per Clericum patratis [eg�Irltur , cum ludid feculari puniendus tradItur; Atque ip(ULU Iudicem fecularem non potre ,procedere ad executionem diax .pren.x,niG pr��s faél:a declaratione per E�cle- ;6afb.cum ,altas feql1erecur , quod Clericus ex f�Ia unpUeatiolle AffalIiuij amin:eree priuile glllm Clericaflls) ql1�d llol1..rep.er�tur di[PQ- < ' / íitum, & eft contra ornnes iuris regulas , <;le bet enirn plene de eo confiare , ve: Affaffinij pcenx exequi poílint ) ve dixi. Et ideo con tra Grammaticum & Capycium , quibus, fed irnrneritó adhzret Farinac, q.8.n.8 6. dicendú eíl cú Martha vbi fopra n.z: r , Guazzino dejen. 39· c. 1. n. 10. & aliis penes ipíos , de qualitare A{r�fiinij Clericorum non poíle <;:ognofcere Indicern Iaicum, ctiarn quando .dclistum 1\4- faffinij eífer notoriurn. Dicendum e t-1pitur Q , ablolute , declarationern AffaíIiníJ peqll1"� a� Iudicern Ecclefiaílicum ;' vnde , ti kcula- �. . �.r ns Iudex prauenifler aliquo rncdo , poíler � Iudex Ec<zle�ll:icus, vti rcrucdiis Ecclcíia- \ Ilicis , &; illurn ccníuris cogere ad deíiticn- dum. Ee tandem claudam hanc Rcíolurio., nem verbis Iapientiílimi Chriílophori Bcíol- di; qui prius harcticus , fed pofrea Carholi- cus faétcs ,in fynopG Doarinx Poliricz cdi- rionis Ingolítadieufis , lib: 1. cap. 2. numo 9. alt. Clericos a M8gifhatu Ciuili puniri non pO«e) niíi degradares, eique a Clcricis tradi tos. Male itaqu_e P .Rabardeus docuit Cleri- - cosgrauíbus crirninibus infamatos.etiam an:" te przuiam degradarionem ab Epíícopo fa-: él:am poiJe a iudicibus Laicis Iupplicio dam nari s �od non íolúm imprcbanr Sacri Ca nones ve (upra probarurn ell: , fed etiarn 1ufl:i-_ nianus lmperacor in '1'{¿uella g. 3. ve oprime obferu�t inter alios Bellarrninus, in Rejfop¡' Rd Epijlo/am wútjdPo,l!' Theoto'g. fol .. 1 2. �. eAn Summi Pomilias potuerint exemptio- � nem Clericorurn conadere, inuitiJ c-princfRibUJ Laicú. - R E S O L. ( X I 1. I. NEgatiue refpondet R�bardeus fen.2. ,}:JUm. 3. fob. l%.. vbi fic aie. 'Minus acute meo iudicio con íi derarnnt illi Doa-ores, qui ex' his ab[oluteprobam , iure Pontificio fim pJicicer ab(que permiífll) vel confenfu Re .. gum, & Summorum Principum fecularium, haJ)c lihertatem a foro) & iudicio feclliarium Magiftratuum Clerícis daram , & fiabilitam fuiffe. rmer quos Dominicus SotUS audec-di cere.�amuis Clerici,nequein [uis per[onis., neqlle in fllis bonis drene jure Diuino _liberl, quo� prius probauerac, nihilominus Papa� pocuiife, inconfulcis Principibus , & debuiífe iIlos ab eorum exaélionibus)& foro excipere, cui quidem exemptioni Príncipes contraue .. níre nequeanr. Ita ille. I I. Sed hane opinionem ,proreus repro 'bandam eiTe e�i(l:i mo ) tanquam conr¡'ariam, & aduerfantem aué1oritati) & poeefiaci Pon tHicia: a Chrifio Domino D: Petro, &:- eiús focceiforibus tradica:; &..ango!,P.Rabardeum. e 3 illaro / TT�munitate Ecclefiafbca. illarn docuiíle , quam non auíi runt docere, VValdenfem,lib.2..Douri71tC F'idti,art.3Jap./j, Ipfimec fcriptores laid ,pa�um faucnres im- DriedoneQlltb.2..de liber.cIJrijl.cap.2.. Henri- munitati Ecclefiaíticz , ve Pereira, Salgadus, cum de Gandauo f.?.!!odlibet'o 6. qlhcjt.2., 3· Ca Ceuallos , V rríes , Gonzalez, & alijo Sed [0- ieranum in Ap%g. cap. I 3. Sanderum , libr .. 1. ... lúrn hanc Iententiam dccuerunt noílris tern- cap.4.Cordubam,/ib., ,qu41. 57,& ornninovi .. poribus cum Patre Rabardeo , illa tetra pe- dendum Durandum , celeb rem Galli e Do .. Ilis Ecclefiz Pfeudo - Theologus Paulus Se-r- ffo�em,in Lib.de Origine feditionis,quttfl. � .ed. 5- uita , & darnnacz mernoriz Auélor Hennin- argtím. Iraque ornnes Doctores Catholíd gus Arniízus Ú¡' Comment. Polito de Ex- conueniunt quidem in hoc , quod Surnmus =r: cIeri corum , dijJ. 3. mtm. 8;. Dico igi- Pontifex habeat in rernporalibus , fecunda tur potuiíle fummos Pontifices , inuitis Prin- riam, &indi�eétarn poreílarem. Anreccdens .-< cipibus exemptionern Clericís conferre, eiuí- autern, (aris declararurn , & probatum relin':",t que obleruannam Princípibus íecularibus quirur ex przcedenribus. ,Nam íi h zc exern- �prxcipere; se ad coníentiendurn eos cogere. prio ea proprie ,& complete de iure Diuino Probarur Primo, ex illis Decrcrís � quibus poíiciuo, vel narurali, clarum-elt poíle, &. de-: obferuantia huius immunitatis fub ceníiiris bere Pontificcrn cogere Chriflianos Princi ipfis etiarn Principibus témporalibus pr.eci- pes ad illud ius obícruandum. Si vera ad mi pírur s vr coaílat ex cap1 -ult . de rebus Eccle_(. nirnurn eft hzc irnmuniras vaide propinqua non alienando & cap. -.t2.!!amqtúvrJ1 de cmji!J. in iuri naturali,& vaIde coníenranea iuri Diui- 6. & fere toto titulo df. immsnit: Ecclejia_rum" no,& coníenfioni omnium gentium, ve om- • J in decretaliPf,/,f & fexto , & ex Bulla Ccenz nes Dodores fine diíleníione faccl1cur �" &: Domini tot annis , a tot Pontiíicsbus repetí- przcipue ex Socíérate I E S v Leflius.Molina, - ca; Nam in ea per varios articulos & latís gra- Baldellus ,Cáltrus Palaus , & alij vbi fllpra .. - uiílitnis cenfuris étiarn contra Príncipes ) & Ergo negari non porcíl, quin hzc exeraprio Reges temporales hanc liberratcrn Eccletia- - exnarura rei fit ita neceílaria R eligioni , &: Hicam - dcfeudunr. Culrui Diuino, ve fine iDa conueni'eLnter ad-, I I L Probatur Sceundó , ex poreílare miniltrari non P0{ÚC. , data Petta ad guberuaadarn Ecclefiarn 1 & . I V. Probamxtertió , Ecclefiaper fe 10- ad ligandum, & íoluendum in-omnibus, qux � qüenao,maius vti:que,& suidentius ius haber .ad bonum R�ligionjs Chri{tianx , & conue- - 'eximendi &deles a dominio Prillcip-is Chri- niens Ec -lefix regimen neceífariz fuerinr" fiiani,quam a doIñfpio Principis Ethnici, fed -Nam hxc exemptio per-fe:loquendo, &, qua-fi Ecdella, ius habet cenis de cauGs -6�efes a - ex natnr-a rei, eft valde neceffaria ReIigioni � _dominio Principis �etiam Ethnici exi;�endL' Chri1Hal1� , vt res Ecclefi�Hi�x , & Diuinus Ergo multo, magi-s - ius habet eximeú.di cof cultus debita veneratioll� tf�aentllr :_ ergo dem a dominio; & iurifdiéHuíle� Principis: propter hune hnem data eft Petro, & Ponti- Cllrifiiani, fi pares cauf<£ (u ppetani._ Confe"",' hci potefias ad foluendum , feu eximepdum quentia patet. Prior- propoficio eft, cllidem. Cleficos a poteftate Ciuili, & ad Iigandum_ Quia fine dubiocxterisparibus ,quifque fa jp[am poteftatem Ciuilem) v_tperfonis Eccle- cilius ,aliquid-_ftatuere poteft circa per(onaOl íiaíl:icis:hanc imOlU!1itatem cuftodiat. Con- fi�i fubieétam,quam non [ubieétaíl1,Princip.es feqúentiahx-c euidens eft e-x diLtis alib.i de autem Chriil:iani, hoc ipCo q lJod ChriIl:ianill potdlate Pontificis circa Temporalia in or- [undilij Ecclefix ,.a'deoque-[ubditi {phituali dine ád fpidtu;alem finem,jbi enim ofrenfom poteíl:aii Ecclefix, -cum Principes In6.ddes f eft hanc'poteftatem eífe Diuinam, & fuper- - eidem [ubditi non fint,vt patee ex illoS.P.a-u naturalem�, ac fubinde pctfe fufficiemem, Ii, I. Corinth. 5. -�id mmi de his.;, qui foris Vt-rn (ua materia eilicaciteroperari potIit,non - fune iuaic<:lre? Min-or' probatur ex -s. Thoma expeél:atofobditorumconfen(u ,etiam fi fin� in 2.2. qfujl. I o. art. I o. vbi doeet; hoc ipeo 'Temporales - Pr-incipes, fed ilIos- aq confcn- quidem duncaxat,quod fubditi alicuius Prin- tiendum obligando, & íi nece{[arium fl,lerit,_ cipis Ethnici, ad fidem conuenamur, non li cogendo. Etquidem negar.e hanc poteftatem berarijvel ab{olui a"potefiate,& dominio:eiuf Summi P�11tificis indirectam in Temporali- clem Ethnici Principis ) accamen EcdeGam bu-s eft opinioaigna grauiffima Cenfura,- Vi- habere ius eiufmodi fubditos conuerfos ad de me ip[um in pMI. I.trac7. 2. rejo/u/.u J. vbi fidem eximendi ab eiufdem Principis pote pIures Doétores adduco, quibus nunc addo frate, PQtefi tamen,inquit, iufie per fenccl1- D.Thbmam,tib.3. de Regim.Princip. & in 1...-2. . tiam , vel ordinationem Ecclefix , authorir a- qUtfjl. I o.D.Bonauenturam, lib;de Hier. Ecclef tern Dei habemis,ta-Ie -ius doq1ini j, vel Prxla- part.2. cap. I. Alexandrum de Ales, 3. part. tionis tolIi,quia In�deles mer-ito (u;r. Infi.dcli- � QUttft·4o.mem.). (7 part.4. qtUj}.1 o. Vgonem tatis merentur poteItatem amittere (upra fi- de 5ánéJo Viét.ore,ti6.'2..de S/lcrnm. p¡:¡.rt.¡.c'4. deles, qui transferllfltur in filios�ei. � �:e ... ratio / { T raa. I. De immunitate Ecc1eíiaG:icá. 31 ratio non ita intelligenda ea quaíi Eccleíia li.Idque ibidem ipíe egregie probar, Nam hoc perrnodurn pcenz Ethnicis Príncipibus , qui eft conueniens, inquit , imó vidctur neccíla- alioqui in cemporalibus Ecc1efix Iubieétí non rium ad adminiítrarionern rerum ipHitua funr , eiuímodi diminutionem irrogare pof- Iiurn, quod períonz Ecclcfiattícz íint exem fit: hoc enim eft contra communern , & cer- ptx a I udicio Ciuili. Et vt Iuprá dictum ell; tam eiuídern S. Thornz íenrcntiam , ibidem Rcípublica Eccleíiaílica eft perfeEta, & íufli- - R;rtic.8 .tradicam.quz Itatuit.Infideles ,qui 6- ciens : Ergo in ea eí] poreílas ad ferendas le- dem nunquam fufceperunt , non poíle folúm ges conuenientcs adrniniflrarioni Ecclcfiz : ob Infidelítatem ab Eceleíia , Principibuíve Ergo £i exernptio Clerieorum eft conucniens, Chriítíauis puniri, vel ad fidem vllatenus co- poreft Ferre leges de tali exem ptione. � ód gi; fed Ieníus cíl.ex ipía natura rei.lnfidelita- autern fit ucceílaria talis exemptio.pater.Cse t,em Principis remporalis, non bene cum fub- - t�Fa., qux. fuíiús a v iétoriá addud a Iunt, ieétione eorum Iubditorurn , qui ad fidem ornitro. conuertunrur.cohzrere . ac proinde cum ra- V J 1. Idem etiarn docet Couarruuias, . tio non fit, cur fides poreítati ínfidelis Do- quem pro {ua íententia adduxerat RJb:1r- .rnini cedere debeat , hanc poriús per Ec- deus; Vnde Angelus Sermarinus in confu- .c1efiam poíle , quoad eiufmodi íubditos, tat. 2" trac7at¡,mm , Pr{}pof 5 .foL. I 2r.57 -c-. 1i� ait, éneruari. Couarruuias ctfi temper Rcgire porcílatis V. Rationes veró , cur poteílas infidelis fuerir ptopugnator ritlhac ramen re , Iiccc di- Domini in fubditos fideles ) non bene cum . cat- exemption em Clericorum non cíle de iu eorundem íubdirorurn fide cohzrear ,jam - reDiuino , verunramen docet , Paparn po- fuperíús artulerat Sanél:us Thomas his ver- nlilfe , ac debuiíle eximerc períonas ) & DO. bis: Illi, qui fubiiciuntur aliorum iurifdiétio- na Clericorum a Re-gia poreltare , quod pro- -ni, irnmutari poílunr ab cis, quibus fubfum, bat latiílime per Canones, Leges Ciuiles ) � vr Iequantur eorum Imperium, niíi illi , qui Doctores. . j (ubfunt , fuetint magnx virtutis. Secunda, V I I I. Sorum veró iarn Rabardeus ad- quia, infideles , inquítSandus Doétor,_éon- dueir.quíbus adde lnnocentiurn a� Rabardeo, temnunt fidem, fi fidelium defeétus cogno-t in fauorem fuz íententíz allaturn : Narn ill' fcant. N �l11'!e hz- rationes reae appl!c_atx, =r 'l..de 114aior.·-& obed. proponens quzti ic xque pugnam, quo minus res & perfonzEc- nern ,qui.s exemit Clericos , prius dtcit,quod cleíiaíhcz abfque difcrimine laiez poteítati Papa.coníentienre Imperarore, pofrea, quód fecularium Principurn fubiíciautur t Ita pIa ... · exemptí íint a Deo; & tandem air .vel die, � - ne videtur. Primo enim cederet calis fubie- q_uod Papa,. etiam fine confenfu Imperatoris- lHo.in �ric-ulum Ecclefiaíhcx difciplinx, &: eos poruit exiinere-a iurif-diéhane lmpetato- in detrimcmum R eligionis- ... Facile enim ris per fuas conftitutiones , q oia cum Clefici Principcs " ft quid fOrt� cóp.cra fidem &. 80- fprtituaIe-s res fint,& e:x:toro corpus [uum ,&; - nos mores hlachinarentqr,EcdeIia£hcos quo� aoirnam dederunt in [eruirium & fortem que �ipfos in commercium fui j-mprobitatis Chri!l:i,perconfequens Papx Iudicio & con adducerenr ,·fi iis alioqui de iur"e fubiiccren- ílitutiopibus fubfunt.Eadé eft communis [en- tur. Secundo,� íi ab oner.ibus , & temporali tentia Canonifrarum , in cap. Ecclcfia Sam;rd: iurifdiél:ione exe�J'ti non ctlfent_, quamJadlc 0J1,!rite,_de conJt{ttJt.& in �ap. 2.� de 114aiorit .. & foree Laicrs,prlx[ertim íi vtf£pe accidit, ma- obed.&idem tenet Aluarus Pelagius,lib.l.d� Ie erga CleriFos eiTcnt affeéh, qualibet occa- Plana.Ecclefcap-44.in jirte referens, & ad li-- - fione captata,eos ad iudicia,&' negotia fecula- t�ralJl fequens fententiam. Innocentij. Idem ria pertrahere ) in iifque pro líbito agita_tos a Diiedo,Ub. I .de libert.chrijltan.cap.9� fpiritalillm rerum cura & fiuctio auocare,con- I X. Idem etiam docet Leflius lib. 2. c. 3 � •.. ttp �andatum -S. Pauli prohibenris, ne quis. dub-.L. Balddlus, in Theo!og.í'fJiJy_.tom. I. libro ,. e - militansDeo Implicet fencgotiis {ecularibllS. - dij} .. 3" .numer. I 8.Molina,deirll.lom. Ltrlta. 2: _ Certe vel ob hane edam caufam prohibuie . dij}.3 1. V aJ/::ntia,torn. rdij} _9-. qu£jl.). punc1·4. Iufrinianus,ne Clúici in Cillilibus effent iu- Gafhus Palaus,tom.l.traPat. 14.dij}ut.vnica, di�io feculari[ubieél:i. Ergo,&c. < pU'lJc1.I.num.} .Salas de Legibm,dij}. I 4.[eéf.I f •. V I. Et ideo hanc fementiam docent numero I u.ofines ex Socierate quibus adde ctiamilli, qui neg'ant cum Rabardeo exem- Bannez in 1.t.q_utfjl.67·art• I .eofJcl.3·Saloniurn." ptionem Clericorum procedere a iure Diui- ibidem,crmtr. I. conct.,. & hi tenel1texernptio- - . no.ltaq�e Vi&or.ia,retea� I. de p�t4l. Eccl��£, nem Clericorum Don effe de iure Diuino ,�. numer·s·, hane qmtltam concln6onem ftarmt: tamen contra Rabardeum afferunt, potllilfe Dató quod Perfonz EcclefiaO:ica= non effent Summos Pontífices illam infhtuere, iOllids """"' ............ � .... exemptx iure Diuino,aut Cxfareo , Summus Principibus : �od etiam doc.et prxter e ·ca. Pentife" otuit c:as �ximere a pocefrate Ciui- -tos ex· Societatc p, Dicaftillo ,Ii/;.l.. de ittjlit .... - e -4 frac1.to� Traét l. De imrnunitate EccleGall:ica. traEl.2.o.diJP.4:dub.6.numer.1 10. Bellarrninus poffint punire Clericos,adducic P.Rabard1� contra Barcl)tit�mJ =r 3 4- Henriquez, libro 7. num·7 fol. 36. exemplum Salornonis.Sz ita af- up.14. Azorius,part. � .lib, 5.cap. I 9.qucrjl. z . & Ierir. Nocíílirnum elt illud. Salomonis Regis nouíflime Eminenriñirnus & amantiflirnus fapiemiffimi faéturn , & iudiciurn , qui priuf- Dominus rneus Cardinalis de Lugo de iujl.& 'quam deprauatum fuiílet cor illius in amo- ' iure,tom.2..dij}. J 6.fell.7' numo 101. Tannerus rem alienigenarurn fceminarum , fed in prin- in Apol.de immunit.Eccle[.lib. I .cap.19 Suarez cipio Regni fui, Ilarirn poO: obiturn Dauidis contr« Regem Anglú,lib'4.cap. I I .numer, 5'. & Parris fui.AbiatharSacerdotem eiufdem Da- feqll.Comitolus in reJPonfmor.libr. I. qUtfJl.9 3. uidis ab officio, & gradu [uo depoiitllm,quaii Idem tenet Valboa de Magrouejo in- Leiiio». exulern rniíit in dornurn fuam in Anarhorh, StJ/¡!mM.tom.2..ad cap.l.de itediciis,numer.34'& pro confpiratione, viueute Dauide , prius fa- ·in cap. r.de Foro compet.num.6. Tamburinus,de da cum Adonia. Et quidem vir mortis es.hoc iure Ahb"tum,tom.l.dij}. 15 .qu41. zo.nemer. 7- ell: mojre dignústinquic.illi.Rex) q uia partim Beltranus de Gue/tara , ir; PropHgnacli/o libert, ' pro íirnili , vel eodem.crirnine Ioab Princeps Ecc!efAJ{er.r. §. 7. num'3 f. Philippus Maynar- exercitus Dauidis , & ípíe Adenias fracer Sa- dus de Pritti��.Ecc!efpart.'Z..art.I 6.fer tclum. Iornonis occíf fueruut ; fed hodie te 110n in- AdoJp�hus Schulkénius ir¿ Apolog.pro Cardin. '-cerficiam,quia porraíli Arcam Domini coram BeUarneino,cap. f. r·mmq I. Gregorius Scruan- Dauid Patre meo, s: [uíliouifii laborem in ' tius in defenfimmunit. EcclefflropoJit. 5 fol. 50. omnibus.in quibus laborauic Pater meus.Eie Petrus Gonzalez de lege Politice , iibr.: cap.3' � cit etgo Salomon Abiathar ) vr non eílet Sa num.S.Petrus de V tries ad Ritum 1. 35. M.R'v.' cerdos Domini. Ex qua obiurgatione Sato part. I .Prel, t. numer, 53. & 54. Alphonfus de , monis aduersús eundem Abiathar , rnanife- . Leone, de dfjicio, & pr;tejl. ConfefJar. Recollec1.. Hum £it) Salornonem Rcgem , qui admirabi- _ I I.nllm.704.Germonius,de Sacro immlln�lib.3. lem íapiennam a Deo acceperat, vere,&r·re- . Cltp. I plum. � 7.Nauarr. in cap.Nouit.de iudiciú éte ceníuifle fe poKe iufi:e, non [alum exilio, not ab,«, Ioannes Pedrezzanus in Rej}onjionev quod przflitír.íed eriarn mortis [u pplicio, an i- ad Fenetos ,pro}0[4. §. I I. Fagnanus de iuft. rnaduertere aduerfus Abiarhar Sacerdorern &enfPau_¡iF.paY�. I.fol. I I. Germonius in Af- D�minr, & fic deliétum eius , quod¿¿rimcn fert.libert.Ecclef =r« §. I 4-.J..elius Baglione, fuic Maiefrati Regiz contrarium,.cafbgare,illi in Afl.olog.co1J:tra P au.lum Venetlfm,prQ!oj' [2.. & ramen vitam donauit pro famulatu ,&. fideli alij penes ipíos. V nde mirorvalde, quomodo feruicío quondárn áb eo Dauidi Patti ipíius, P .Rabardeus potuerit contrariam íententiarn in magnis neceflitatibusíuis, przflico, V nde '_ tenere, & _i_Bis vti verbis, qUa! bil�m mouem, confiat illis rempodb�lS Sacerdotes etiam quod Sotus au(us llt affirmatiúam docere. Et ma¡ores, in iis qux pertinent ad Ciuile Regi ideo, vrfuprn, notaui ipfimet Scrjptores Laici men,non fllHfe liberos a potefiate,feu iurifd¡: hane potc£l:arem Summo Pomihci tribue- étione Reguffi , & Principum Temporaliu111� runt, quod tamen t�maudaae!" negat P. Ra- I�aRabardeus. ' bardeus,ex cuius doéhina feqperetur S. Pon- II. Sed di(plicer mihi P.Rabardellm hoc ,tifiees in ordine ad bonum Eedehx, non ha- fa&tlm Salomonis pro Cua confirmanda fen- . bere poteílatcm indiretl:am in Ternporali- tenria 'add-uxiífe : Nam hoc exemplo CIeri .. bus. Vnde,fel?tentiam P. Rabardei,in punao cos fubpitos effc feculari Magi£hatui cona refellunt,ex Doé\:oribus Gallis,Aufrerius,du tus eit d�monfi:rare H UífllS hxreti�us,lib.con- ... ojjic .ordirMjJhI.Jl. J .'lJumer.1 .filS I. & numer + na occuj�os i\ 411e r(a ri os ; q �i e u tU vere do fll.S ;; & R_ebuffus in RuhrictJ de ¡roteEt. con- ce-renUtlam veteres T eframel'lti Sacer�otes) cordM. §. Nee ohfiat ; ClfTerentes,quod etiam ú quantumuis [celer�tos- non fuiífe per fecula de iureDiuti�O Clerici non dfent exempti,ta- rem Magifiratum Pllnitos ; Huífm his verbis men per.Papam potui{fent eximí, etiám fine refpoÍldet:Vere ifie Aducrfarius, aíTumit vni confenfuPrincipum. _' uerfalem negatiuam , ad quam probandam reguiritul\ vt cotum ·in memoria retineret, &; reuolllerec Tefiamentu�) fed quia non re -uoluic,ideo datur íibi inftal1tia, idell: de Ma t�han Sacerdote, quem propter Idololatriam interfecie Populus, ahte Aras Baal z." Parali:' pom._2- J .Item Salorpó JRéx a Deo confl:itutus� & Capienti!limns depofuic Summum Pontih-' cern a Saeerdotio) & e:xpulit epm, ve pare:t 3. �eg.2..Hx? Huif-us .. � libro de honis tempora /thus auftrendú , flC air. Rex Salomon Sa ... pientiffimus fccundum fapienciam a Do.:_,. �"'t" RefjorJdetur -a,j exemplum Sa_l(}�onir cum tAbiatbar S acerdotc,quod ajfert RabardcUJ. RESOL. XIII. J. AD fuam comprobandam [enten .. ti�m , nempe quod exemptio Cleri corum tlonfit de iure Diuino, fed humano, &. quod Principes Laici in grauioribus dclia:i� , /' /,,_/ , -/<Y!aél. I. ,Dejmmunitate EcdeGaH:i�a. datám , exercuír Iuarn iurífdíétionem in Sa cerdorern.deponendo eum de Sacerdocio, & imponencia loco Iui Sadoch Sacerdorermhoc aurern fUIt maíus quam auferre ternporalia, íi ergo in legé Chriíti Epiícopus íimiliter con tra Regni Hzredem excederer , volens ali quem in Regem. przficere , cur non haberer Rex, vel Hzrcs , poteílarem auferendi tern- poralia ,ab ipfo taliter delinquente. Ita Huílus. I I r. �ed aduerfus rllurn.Sz P.Rabardeum ¿icenduID ea faéhim hoc Salornonis non pro bare Príncipes poiTe cxercere iurifdid ionern < in Perfonas Eccleíiaílicas. Nam primó re fpondetur cum F ranciíco a S. Clara in Ap% g/a Epi[coporttm1cap.7. fol. 3 13. vbi fie air : Ad illud faélul11 S alomonis in depoíicione A bia thar.non aliud fecit) quam quod Regesnunc praétíeanc,-qui indicant de Poffeílorío in be neíicialibus, praxim etiarn huius-vidí in Flan dría íub R�ge Catholico : Occurrebar qui' -d�_m caíus in Anglia [lJb Alexandre HI. circa legitimationem nonnullorurn puerorum s cui etiarn annexa fuit alia �xíbo de legitima fundorurn polfelIione,&c. Surnmus Pont.di .... - Ilinguebat inrer hos duos cafus,finalé deciíio nem prioris comrniíit Epiícopo Londineníi, _ & Vvigorniel1fi�ad aliurn Iic reípódir.Nosat- rendenrss quod ad Regern pertinet , non ad Ecclefiam de talibus pofleílionibus indicare, ne videafnur iuri Regis Anglorum derráhere, qui ipfarum iudicium ad fe aiferic' pertinere) mandamus ql1atenus Regi poffeffionüm iti dicium relinqllentes de cau[a principali (;0- gÍl0fcads, &c. Sic eft in rebus unius qualica:- , tis�fieri debet difiinétio,& [epahtio caufarum Cillilium a Sp�ritualibus � i.us polfe.ffionis eH: quid cillile, Hcet per(obx p-offidenres fi_nt Ecc1efianicx,primum Principes) & Reges fi- I - bf vendicant ,'f'ecu!ldum'ad Ecclefiam_,p:erti;... net ,fi� Salomon folum declarabat qúod ius poífeiIlonis ad antiquos hxredes alnrrius fa- _ milix pertinebat, & hoc fpeciali Dei manda- , to , nee a'titer [ummouit A biathaiab Officio, &fubrogauit illi Sadoo-. Hucvfque S. ClaFa. Sed eiús refponíio mihi 11011 placet, ,per ea, qux ego docui in p�rt.5. tnuS¡',I. tefoLl.3. vbi ex multis rationibus , & DoGtoribus firmaui ludices Laicosil0n polfe iudicare de poffeífo t�o in beneficialibus : Ideo I V. Re[polldetur{e�undo cum Bozzlo, �e tel'l'Jporalt Eccleji.£ lvfonarchút lib. 5". cap. 16. \ ,Theologis Religionis [erllOrú in DefenfCenf. Paul� r., cap. 8. ad 3. argttm. Gregorio Ser llantlo In Defenf immunit. Propo! r. fol. 62.. Paulo Donato,intrac1.de modo eligendi Mini Jlros Bedef cap- 6. Tllrrecrem. in- SIJmma Ec tlef.lib. 1... cap. 96 Sermarino, in Conjt¿t-at.2.. . traélattlum) Propojit.,5 .fol. I z. 2. Comitolo if! 33 , trac1at. Apolog.,cap. f 4' memo 3· numo 1.I. Duar do in Buffam Came , 'lib. 2. Can. 15. qu41. 18. numo 3 I. Greríero in Conjiderationibus contra Theol�gos Veneros, lib. 2. Conj. I. Pucrono d(_J .Regttlar. AriItocrMia tom. 2.. cap. 12. 'num.5 5'. cYvlaY1J.ardo, de Priuileg. Ecclefpart. 2.. concl,z: Bollero in Difquif Clero part. I. tit. ;. §: I. numo 3 o.Bellarmino ltb.z-de Rom. Pont. cap. 29� & aliis , Salomonem non vt Regem , íed ve Propherarn , & Diuinz iuílitiz executorem, - depofuiíle Abiathar Sacerdorern altero Iub ítiruto . Nam ill facro textu dicirur Salerno ncrn amouiíle Abiarhar , ve implererur [erma Domini; fed Vt huius reípouíionis vís per- ' cipiatur : animaduerro Í. Reg =r- 2. Deurn prxdixiífe multa mala, qux_ euentura crant dornui íurnmi Sacerdotis Heli. Primúrn fl,Z lios eius Ophni ;, & Phinces eadem die mo rituros eíle ; Hoc pHltem erst tihi jigrmm ,(pl-od . ventumm eft duobi« ji/tis ophnt, & Phinces : In 'die vno morient ur ambo. �d paulo poíl:- _ euenit viuente Heli : Erenim Arcarn Dei fc- I' rentes in bello occiíi íunt.ibidem , eap.4. Et tArea Dei capta ejI,daoqftoqueji/y Heb mortui font Ophni,& Pbinces Alterurn.pleroíque ex eius domo, cum perueniílenr ad virilem zra tern caluros eífe; -Et lars mag1Ja. domus tUtf! moriett¡,r,cum ad virilem et at em -uencrit: quod completurn eO: , .cúm Saul occidendos iuílir coram fe oB:uaginta quinque Sacerdotes, � tunc omnes Í1i.cóle C.iuitat� Nobe occiii funt. 0_ ,ibidem,cap.2.1.Co�uerfofq_ue Doeg 1dum£us Ir.;.. --�ruitin Sacéráotes , & trucidautt in die ilia óc1uagint a. quinq�t viros ve Hitos Ephod lineo� Nobe autem Ciuit Iltem Sn:cerdotum percrtjIit in ore_-glady,viros,& mulúres1&C. Tertiwm, Do mum eius Sumthb Sacerdocio p 'iuandam ; Prdcial1lm brachiam tuum ,_& hrachittmaomU5 Patristfli, vI non fit fen ex in domO-tua ,ideft S,ummus Sacerdos. _ Quodeuenit,cum Abia thar Sacerdotij dignitate a Salomone priua ,tus fuit: poft ipftlm enim nullus fuit Sacerdos in domo Heli. �x cu'm ita une ; _quis non agno[cit ea) quxJcmel;autiterum Diuiha vo Iuntate fie annuente com 111 i1[a (unt, in leg� dedLl,cenda non eKe ? Ergo,&c, V. Refpondetur t<;rtio,demus, (quod ta men probarinon poteft�- SalotÍlonem in fuD. -moúendo Sacerdote ;vfum effe pote{tate re (Tia-; quid quxCo hinoefficitur contra n05!�i hUfane, nitl prius confret , legitime ea vfunt erre. Hocautemnec'in Scripturis facdsd¡fer- te exp�iq�,itur; nec _ex i4s euidenter deduci. poceft.Aliud enim eft, faél:um alicuius recen [eri ,aliud probari,feu commendari. Legimus quidem in Seriptllra,Raziam gl-adio,& prxci pitio fe ¡p[um úccidilfe. L<¡gimus a Saule Sa cerdotes Domini; ab A bimelech feptu-aginca fratIes; ab Atha,lia� femeo'-r"egium ¡ ap aliis / . _ alios 34 Traét. I, de immunitate Eccle'fiaGka. alios interfectos eíle. At non legimus, hzc omnia iufte,& legitime conrigiíle. Idem dico de Salomone, legimus ab eo depoíitum. elfe Abiathar Sacerdotcm. At non Iegimos.reéte & legitime id faétum eíle : Vel ergo proban dum eft a P. Rabardeo faé\:um eire legitime, vel nihil concludit. V idear P. Rabardeus ex fua Relígione Martinum Becanum in Ma nuali contr.lib.5 .cap. I 9·numer� 39.& Jequ. ne que cnim quicquid faciunt Príncipes, jure fa ciunr, ve obferuat Acacius de Priuilegiu, lib. 3· -cap,�.nttm.I9. Vnde ex omnibus íupradid is, refellcnda veniunt ea ,qux docet nouiflime _ 'Petrus Gonzalez,de lege politica,lib.l. tap. I o. numero 54. á/eqq. &. Solorzanus de Indiarum -i ure tom.2.lib.3·cap.27·7'JUm.45·& Jequ. Ma chi potra tolerare l'ardire di quell huo mo , che ponga loas era gli Re Santiilimi.' & Piiílimi , & in lui alleghi eíempio di giu ... dício legítimamente' eíercirato contra i Sa cerdcti = �e(lo Re e defcritro nella Serie rura per �mpio Idolatra, & crudeliílirno Ti- . ranno , il quale fece.vccidere Zacharia figlio di Ioiada Sacerdote, per che della [na Ido latría lo,ripre[e; & queílo fatto fu conoíciarc tamo iniquo , che in vendetta di queíto fu da (uoi proprij íerui vcciío nelletto,& pri uaro della íepoltura Regia.jlta ille. Cui ad de Stephanum Válentinum ,libr. de potejlate Romani P(mtificu,catJ. I I. i _ , I 1. Sed faétum loas Regis nihil contra 110S obíiar: & illud 'dcfendic Dominicus Pueronus, de Regular. Arijlocr.tom. 2. cap: 12. '%fellitur aliud exemplum Loas Regú. numo 57· vbi íic air. Factum loas Regis per peram eft oppoíirum nobis : etenirn cúm res R E S o L. X IV. eíler de negligentia Leuitarurn circa 'ptxce prum Moyíis], pius Rex Pontiticern monuir, J. AD exernplum Ioas Regis cum Leuí- ve, quodfuum erar ipCe illos cogeret ad im- tis, quod etiarn afferc Rabardeus, plerrdurn debitum; íic namque legicun Vo- Réípondeo hoc exemplum cum facto 5.110- ,c/u-titque Rex Joiadam Priscipem , & dixit ei; monis , de qua dixirnus adduxiíle eriam . cf2..!!are tibi non fipt. cure , -ut cogeres Leuittt� Pfeudo-rheologurn Paulum Seruítarn.qui do- (non ergo Regis �rat coactiua in ipfos pore- - cens polfe Príncipes Laico-s punire Sacerdo- itas) inférrede Juda,ó .... de lerufa/em pecuniam, res.Sic argumenratur. [Nella vecchia legge qu-£ conltista » ejl d .lvloyJe [eruo Domini (neque i Re hanno comaudato.giudícaro , e puniro li enim Rex ipfe fui executíonern curabat prx Sácerdoti, non Iolo i Re cattiui ,e medio- cepri ) vt irtférret eam omnis' multilltdo. jilio cri � rna i Re Sanftiílimi, e Piiílimi i Dauid, . rum !frail in- TtÚJernacu!u·m teftimonij? -2.Pa Salomone.Ioas.Ezechja,e Iofia.] Ita ille. Vi- ra!ip. 2.4. �is prohibeat , immó qlli� noí\.· dear P. Rabardeus a quibus viris argumenra commendet laicos Dominos, quibus curse pro Iua Ienrenria murúetur. _ Sed Bouius in fit íacrz rei progreífus ? & qui fataga11t n1.)flC rejJonfadq,ic1tJm Pau¡fJ� Seruitam,part.2.ar- � prouehere? Sed aliud efl:, ve cap. p,r£cedentS gum.60. fie aic: [Se come appona í Re, COSI • attigimus, faerorum 4ibi a:{fumere Pr�[uh l1otaíT'e le attioni loro, nelle quali fonda ii tum: aliud fllpina incuria eadem pradus nc filO argomenco, faprei a che rifpondere. Ma . gligere,& 11011e incumbere , vt P.iuinus cul Dauid, & Ezecchia ro non ritrouo,che ha- tus in Republica per depuratos viros dilige\n biano punito, o giudicato ,alcun Sacerdote, �er [emetut. loas in negorio ilIa pecuoiarum --onde _ da"fatto loro poffa argomentare íimHe propriaauthorieate [olus nihil difpofuit, co PoteLU ne' Principí della' nuoua�egge. 10- -mite: vfus eit femper Sumnw Pontifice Jpia-· fia, nel 4. de� Re a cap. 23. ve�i[é molti Sa.. da; vt �efertur eodem Paraüp. Et congregatca cerdo#, rna Sacerdoti de ,gl' Idoli,& non.dél ift infinita pecunia, quam dederunt Rex, ¿c.r< vero Din, & non so ved..ere;-a che propofito I ]úada hu qui. p:rt£erant operibu1 domtM Domini. s" inducalofia, & quefto fuo fatto , fe non pt rúrfus : Cúmque �omp¡ejfent omnia opera de- £Q{fe forG (jI che non credo) fiara tancogran- tuterunt coram Rege ,& ¡oiada reliqtt_ám par- .de l'inauuertenza 4i que!1;' huo;ffiO, che di... tem pecunú. Immo 3 .Reg.l, 2.$01us loiada( di- � cenao il Tefto, Sac'erdotes e��el[orum, ha- / dtur )gazophy lacium vnutn t�lis ;¡ &c� Eéce u'efre íntcfo i fopremi Sacerdoti del Tem- q�lOmodo Rex Pomifici ,dllmtaxat inftiterit, Dio di Dio.Salomo�e depcfe Abiathar Sacer- & de£tüerit, ve recolligeretur pecunia,in tem- . dote, che haueua cofpirato C0fl Adonia. Et p'IiJ:eparationem infumenda. Ira PuerQnus. a quefio ri[pende il Turrccremat;l, che do V nde idemmet Rabiu·de'us fa��'nll:' fol. 3 3 � fece Salomone per fpeciale rit(elazione ,e loas Regem ápprobame )oiada Ponrifice ra- £omrniffione dir' Dio: & lo accennano le pa- plnam facrilegam Leuitarum repreffiífe; íi tole del 'Yeilo che fonO' quefta: Eieeit , igi- ergo cum approbatione Pontificis hoc fecie IUr, Salomon Abiathar , vt, '!Jon effit Sacer- nullam fn eos iure regio iurifd¡tlionem exer- dos Domini) & impleretur [ermo Domini) cuit; ad quid ergo P. Rabardeus hoc exem- quem loell/Ju eft fofer dormtrtJ Heti in Silo. plum �ddU'cit � I I I.Adde . r I' -- --.. Tract. I. De irnmunitate EccleG.aI1:ita� I I I. Adde quod etiamfi concederernus . doéhinx cut, alia nomíne , & titulo) ideO: � in lege vereri Reges in Sacerdoté iurífdidio- Somn!j Firidar(j au[foye Achiline Pbilot eo, né cxercuiíle.non íequeretur , ve reae obíer- Alias: Piridar!j Somnium de poteflat'e Papt!£ .uat Duuallius trail.de Surnm. Pontiftce part.,. & Principem feculariltm. Alias: Diatogm qu£jl. 2 • .Noflros Sacerdotes íubied cs eíle inter Clericem & militan. Supplamauit � Principibus, Nam maxima eft differentia & przcipirauit opus hoc pIures Iuriícon- inter Sacerdotes antiquz legis, se nouz le- íultos." Nam ex eo . .malra exprcfsc deíurn- gis: facerdotium euirn veteris legis erar car- píere, Stephanus Aufrcrius, Nicolaus BO(j4 nale , & Iuccedebac , & continuabatur per rius � Ioannes Neuizanis , Benediétus Cur, 'carnalem propagationem , quamuis .eKet or- tius)�rancifcl1sDuarenus� Iacobus Cuiacius, dinatum ad Díuinum cultum , & flguram Petrus Faber.Petrus Pirheus, Francifcus Ho- fpirirualis íacerdotij nouiteítamenri , ideo ex chornanus, Guillelmus Raiichinus ,& innu ilIa pane in qua carnale erat , & cerrenum,po- . - meri Alij Iuppreflo nomine, & opere, eius rerar eíle Iubiedurn regali porcílari , & in ve- dau[ulas,opinionéfque [uis volumínibus in- . reri Teftamento fumma poreílas erat terrena; .,. Ieruerunr: ve Socinus conjil. r 64-& co'ttjil. I 20,_ & terrena erat promiílio , íed in nouo Tefla- Fulgofius,con_ftt.6I.Franci[cus de Curte,conji- menta eft ípiricualc Iacerdorium , &�romif- lio 7J. Aymo Craueta , conftl.241.numer. 20. fiofpiritualium, vnde merito Sacerdotesno- Hucvíque Saura, Non debebat ígirur P.Ra- lliie legis non íunt Regibus Iuppofiri , ve fir- - bardeus ex turbidis Bcéry & Curry lacunis mat Card. Turrecrern. infomma de Ecclejia, aquas hanrirc.íed ex puris fonttbus Sacrorum lib.' 2. cap. 96. ver! vfque adqaartam, de fa- Canonum,& Doétorum , acPiorurn Theoló cerdotio Aluar. de Plt:wétu Ecc/eJite li.b. r. c.) 9. gorum) &. Iuriíconíultorurp , przfertirn fux veri ad id) qtt,od obitcitter qHartq ; & alij Er- Religionis. � . go) &c._ I I. Ad Textum. veró cap. I. de homicidio in 6.quem pro fua firmanda ícnrénria profert P.Rabadeus fol. + 7. Reípondeo -' quód loqni tur tanrúrn de crimine AifaiIinij. Ergo male ab ipfo extenditur ad alia crimina Iícer gra uiílima ) vt fine prauia degfadatíone Iudicis Eccleíiaflicí , poflint a Judice. Laico puniri ; Lex ením pcenalis &. correftoria loquens in -¥110 caíu , non eft extendenda ad nnules, etiam fi fubfit eadem ratio, ve ex muftis pro bat Barbo{a Axiomate �9·7. n.6. & 111 materia odíoía vtpot€ contra Iiberrarern .Eccleíiaíh- . tam non eft facienda exten1i�, vtpptirne ob feruae BOl'lacina,tom. -, .d?Jr.1 qu4i.2J''Plmél.r .. §:tpium.) .Et Heet aliqui Do�ores penes Fa rinadum,qu41.R. numo S I. fen(erint in grauif .. fimis delié1:is Clericos nulla expe¿tata il1cor- ri gibilitate Curi_<e (eculad tradendos eire, at tamennon"'a{ferunt, vr perperam vule :-'. ka"": baJ,:deus, ipfo fatto effe Priuacos �fiuilegio _ Clericali) neque neceifariam 110n �{fe prx· niam degradatiol1em : & ideo eo{um opioio fi elfec admíttenda procederet prxuia Iudi.cis EccleGafl:ici degradadone; imo prius obrenca . Summi Pomi_hds lieentiq_, ve oprime obfer nat Far-inacius)loco citato, & ex multis exem plis late probar Fe1icianus Epifeopus Scalen fts,traéf.de Jclojit & degrad.t'ap. 1 +per totul'J1, vbi reftamr Pariíiis anne;> (5) o. cum con(enfu Clem- V I I. pro homicidio qualificaco fuiífe prius �egradatull1 qucndam Sacerdorem ab Epifcopo Ciuitatis Domino Franci(co Pon cher,& ponea Curix feculari tradituffi; Ergo cóntra p, Rabardeum incon�uífa hrmanda eft ConduCto, Clerieos in deliéhs graui11imis ipfo fatto non amittere Prjuilegium fQri , nee , poffe It. r 7\:iicitur argumenteem P atril R abardei de fomptúm ex aUÜoritate Bol/ry, eS e urty , e5 ex .capite I. de Homicidio in G. RESOL. x v. _. 1. R E£l:at etiaI? refponde�e' au �rgumen- tum Parris Rabardeí deduél:um ex aud orirare Boé ry , & Cuny, quO's pro fe ad du.cie ; Ee refpondeo ipfom debuiife potills adhxrere communi felltentix Theologorum, & Iurifconfulcorum , quam Boerio , & Cür tio , q uos clar� patet nimis .infenfos fuüTe in fuis operibus EccleGafricx libertati & immu nitati; V nde graui correélione , _ & cen(llra digni Ü!nc ; Et ideo non deferam hie appone re pro pro curialis verba Ioanis Amonij Sama in voto Platonu de examine PropojitiOftUm c. '9. vbi fie aie. Grauiter coerceri debet liCenda ropinamium in his materiis, quando receptas Ecclefix con[uetud,ines, aut leges tor_quenc . & inuercunc cum damno Ilbertaris' , & pote fi:l.tis EccleGaíl:icx callidis ,& [ubtilibus ra tionibllS illam infringentes. Propterea index C�nc.ilij Tridétini prohibuit Gu-illelmi Oka- .ml Dlcl!ogOS ,& opus nonaginta dierum , & Anto.nmlTI de Ro!eIHs) ex quorum latibulis, :ehl�l.ex equo Troiano} prodiere quxcunque fubtllJrer exeogitata (Unt ad illudendllm; & elud.endu"ln imnllmitates & iurifJiéhones EGcleGx. Ne hoc armad�m contra exem� ptiones Ecelefiafbcas , e fidelium maniblls elaberetur, iterum cxcufx- (une illx Okami 36 " T raét, I. De immunitate Ecclefiaítica. polfe punid a Iudíce Laico abfque przuia de- neque Concilium Prouinciale poílit f?r�1are gradatione iudícis Ecclefiaílici obtenta prius proceflum in cauíis criminalibus atroC1.onbu� licencia a Sede Apoílolica.vt Florentiz in ca- contra Epiícopum ad effe6lum tran�ml�ten�l fu Clerici bannín fadum fuir, Teíle Caballo illurn ad S. Pontificem, vt refert RICClUS, t7J ca! 60.nttm.13 .Híípali in cafu. N.N.qui (uum . praxi,part.4.Refoluto49 I. & in de�if Cur. AY: Prouincialem occiderunr ) Tcfle Bernardo tbiep.Neapol.part.4' deci]. I 41.. Vlde�t modo Diaz,in praél.crim.cap"97.Imo Papix,in cafo ex his P..Rabardeusquopaél::opoeuem aíferc- Cleric] Affa/in;, T cíle Antonino Mareraten- re Indices Laicos polfe Epífcopos puniré in Í1,var.lib. 3 .refo!. 2. grauior'ibus deliétis , etiarn ante przuiam de- I I 1. Et tandem ex omnibus íupradidis gradationem. a fortiori apparee quam acriter contra P. Ra- V I I. Coníirmantur fopradíéta ex Priuile- bardeum fit infurgendum_ alferentem 'in [2-7. gio fori" Epiícopis magis quam aliis Cle�ici.s, non íolúm Clericos , fed eriam Epiícopos in Irnó & Sacerdoribus cornpetenre , qll1a III grauitlirnís criminibus ipfo fatto e{[e priuatos Epifcopis coníiderarí poteft poteítas Ordi Priui1egio Clericali,& fori abíque przuia de- nis.in qua Apofrolis �qqales runt , & Supe- .poíitione, vel degradatione. .riores Sacerdotibus ; Et ideo ex hoc Ticu-' I V.. Sed h�� opinio eft contra leges Im- lo aliqua maier ratio in ordíne ad Priuile perarorum', ve parer in leg. vlt. Cod. 7 heodo], giurn fori in ipíis coníidcratur , quam in aliis de Epifc.iudic.& habetur , in cap. continua r I. Clericis,& Sacerdoribus ) nernpe e; muriere qlMfl· I .Eft contra Sacros Canones, vr patee in Pa ílorali. cap.ji quu EpifcoptU áiminali�er 6.qIMjI.4.cap. V I I I. Dicendum ell: igitur poíl Apofro AccufMU5,MP' �amuis, & cap. Mu/tum flu- los, habuiíle Epifcopos � Chriílo Domino t= .3:qtl£jl.6.cap.2.de tranjlat.Epifcop. cap. r» priuilegíum fori fecularis; &. reéle quídern, debltU5,de Itppellat. & cnp. Ma-iores de Baptif. Nam cum Epiícopí íint Parres Principum íe-: Er tandem ell: contra decreta Conciliorum, cularium , &. fimpliciter illis fuperiores 2 in vr pater ex Concilio Venetico in Gal1ia cele- diguum quidem erat , & indecens ab eis iu brato,cap·9· In Concilio Tridentino Jeff. 14.; dicari, & puniri. .Et hzc omnia doeer Val cap. 5. de Reform. deterrninatur omnes cau- . boa de Magrouejo in leéhon. S alniaticenf. fas Criminales grauiores contra Epiícopos - tom .'1.. fl,d cap� 1. de iudiciu ) & Súarez contra a fo19 Papa cognofcendas & t.erminandas Regem Anglitf, lib. 4. cap. 10. num.�. eife, . _ IX. Coníideret modo ex his P. Rabar- V. Hoc fuppofito,refpondear mihi P.Ra- deus, G Epifcopi ex quocurnque grauiffimo bardeus.quznam crimina grauiilima damna. crimine fine indicio , & punitioni laicorum bilia,& darnnofa.vr ipfe loquitur, magis.erle fubiiciendi r �od non íolúm de Epiícopís, , . poílunr , quam crimina lxfa': Maieílaris hu_' fed eriarn de Clericis , vt íuprá probatum eft . manz.Sz Diuinz ? Er ramen Epi[copus pro- - n,gandum eife puto, hienim in quibufcum pter crimen perduellionis, non [olum .con- que grauiffimis criminibusfunc a Judice [ecu dernnari,fed mini.me citarfporell: ad perfona - larí e�empti i Nam c�imen A:ífaffinij) in cap. T. liter comp2.rendum per quofcullJ.que Iudíces . de homicidio in 6. eft excepwm a Pomificein ·Ordinarios,auc Delegatos,étiam Sancrx Ro- particulari, vt nc�eant cornmuniter Doaores; manx Ecclefix Cardinales,nHi.de exprefiaac vndenon includiturin Regula generali, pro .. fpeciali commiffione Papx fignata, ve habe- hibenre Iudicibus laids p�nire, & iudicare _ tur in COl){t. I o.Pij IV.appoutai,f) tom.2.Bull. Clericos in quibufcumque enormiffimis cri· �x incipit; In foprema mtlitantu Ecclejitt,� - minibus. Ergo male P. Rabardells iuriCdi. - de anna 1560. Ey' notae optjme Gonzalez iii - B:ionem quam Pontifex concedit Iudicibus Regul.8 .Cancellaft.Gltiff4 I.num.) ,& pofl:illum laids, Cpecialiter in Clericos committ_enres Erafmus a Cochier 4e liJrijordiri.in exemptos, crimen A {[affinij ipCc extendie ad alia crimina ¡art. l. qu£jlA l. lmo nee prop ret- Hxrcfim . !icCt grauiffima , hoc enim fine manife{to er- Epifcopus paten ab Inquiíiroribuscitat\> vel rore did non poteft; & a�uersus Patrem Ra- puniri-; fed etiam hxc cau(a Papce referuatur, bardeumalium Doaorem'non adducam, ni ' vdtatuit Pius IV. in dic71t Bulla, & Tridentt- . fi Stephanum Baunium fcriptorem Gallum, num vbi fopra,& docet Molina,de iuj1it.tr.). & ex Societ�te in T_heol. mor. part. l. difp.3. difP· 2.8.ñum. I 9 .Acugna,traa. de Confefj'.folli- trac7. 6. de BuU¡,J CtEn£, qu£jh l. CRp. 3. num.I9. cjt,qlujl. I l.numer. 6.& Jequ. Sanchez de Ma.. vbi poteftatem ad-imie Magiftratibus Iaicis-iui' ttIm.lib.8 diff.t. numo 1 I. Farll1acius de Hd'ref¡, dicandi Clericos', Diú in ctilpiJae Aífaflinij qu£fl· I 86.numer. I 1 3·Pegna�1_Z direc1, part. 3. fpeci.áliq:r eis c;¡onceffi. com·7�·Sima.nchade CRthol.lnfiir.cap.15 .?'J.7. . ' & alij� V I. Q.g� o1J.1l1ia ita vera funt ) vt hOdie, f '!' ImpugnA/uf .. �--- Traétl De immunitate Ecc1efiafiic£ 37 ]?J1fugnatur argumentum Patril 7{.abardei ex CaJibUJ Ptiuilegiatu Gallie. R ,E S O L. ,X V I. lALiUd argumentllm aflert P.Rabatd. fol. 29, pro íua firmanda Ienrentia de fumprum ex v [u Regni Galliz , in quo Ma gifiratus reculares iudicant Clericos in qui bufdam deliétis. Relpondco , quod licet ta lis víusacrirer improbetur ex Iralis á Felino, in cap. 2, numo I. de Maior. (7 obedien.Martha p�'rt. 4. Ca! I 34- numo 4. Belletro in Difquif clerical. r-n-> tit. 2. §. ;. nton. I. Surdo, Con! 301. numo 54. Deciano , lib. 4· cap·9. num, 10. ex Hiípanis 'a Torreblanca in Pra (,7icah.Jfir. lib. I f .cap. 4· mimo 4· ex Gerrnanis .ab Andrea Magero de Aduocat. armata e, 17. nll-m·l 89. Et ex ipfiimet Gallis a Guidone Pa pa, QUttfl.77.numer. 3. & a Petro Iacobo, in tit. de condit. ex lege IItJf�.de Aairm.�§.�adru!li ci,col.2.verfhodie in multis . Licet inquam ta- o lis víus iudicandi Clericos in Callia irnprobc rur a fup·radiél:is DoEtoribus , ramen iuílifica runr,& Iicitumcíle.atierunt aliqui, ex Priui Iegio Pontificio: Ergo ex hoc apparer, Cleri- . cos eíle de iure Díuino e,xemptos a poreílare Ieculari , & gaudere Priuilegio fori etiam in deliétís grauiffimis,contra Rabardeurn: V ride 110n grauabor hie apponere verba F erdinandi de Bafhdia Societatis I E S v in 'Antídoto tid r;onjidffationes Pauli Veneti,part. 2.nttmer.6 J. ' • cum enirn Paulus Seruita.íic argumemarerur. [In Francia 'fi diíhnguono i dclirri comuní, e priuilegúti:' e quei íoli , ú rirnettono a 'gli Eccld1aftici, e qudH fono giudicati da' fecolari, dunque i' Chierici non fono efenci per ius Diuino.] Ad boc argumentum, {ie refpondet Baibdia Societatis Theo.logus. [II' contrario mi pare,' che fecondo la legge di buona Logica doueua fra Paolo inferirct : per 'che) fe de' delitti ,che in Francia chiama no_pr.iuilegia�i , tocca a Giudici fecolari, il �, giudicare, e fegno ,che cia fanno.per Priúi legiQ, che pe.ro fono chiamati priuilegiati. � fe i Giudici fecolari giudicano queHi de litti per Priuilegio , va per terra l'argomenro di fra Pa�lo,perche l'eifer a fecolari neceffa rio il Priuilegio per giudicare i delitti de gli EccleGafbei, euidentemente no(ha, che qu.e�i nOll f01}o foggetti � (ecolári per ius :PlUll10. N on so [� íi polfa replicare (a que fra ragione , poi che Úrcbbe vn fpropollto grande, dire ,'che q nefti delicti, fi chiama no priu:ilegiati, per che il PriuilcO'io dato da' , I Principi a gli Eccletiafiici non fib fi:ende ad effi : efren do che per quena éaufa dOll1'eb bOllO piu tollo chia,madi d litti non prillile- t . giati , gia che fi procede in offi contra í Chierici , come fe non haueflero Priúilegio alcuno, �efro who íi fonda nel nome di del it to priuilegiato , ma' la realrá e, che il Re Chriílianiílimo ha. molti Priuilegi dalla Sede Apoílolica , e nel. concordare , che chiamano in Francia, fono molte coíe, dalle quali non puó fra Paolo argerncntare.men. rre non moílrerá vn Iimile accordo. ] I ca ilIe ; Cui adde Fagnanum de iuflitia Cenftera rum Pauli r.part.4fol.J o )�.Torrium in Apolo- . gia ad Gallo-ftancurn ,fofo 46. Thomarn Valla [cum in Alleg/Jt.tún. I.Allegat. I) .nu1'(J.7. Ste:" phanurn Barberium ,in confita/ione contr s "Fte/gentium Seruitam,part-4. numer.64. & lo. Antoniurn Bouiurn in Rej}onjione contra Pau lum Seruitam,part'4.ad argument, 10. QEi ci rant Clarurn.Rípam.Salzedurn.Sz alios; Qui bus etiarn addendi íiinr ex Socierate I E S v T annerum,in defenfE cclefliber.lib. 2. cap. t 8. Suarez contra Regem Anglú,lib.4.cap. J 4.n.2.9. & Bellarminum,trall�de poteJl. Pontijicis,c. 35. . vbi Iic ait : Addebat Barclaius , efle quzdam .Ór delicta grauia , qux priuilcgiata dicunrur in .Gallia, Summis Principibus referuata. Sed hoc árgmnentum in ipíurn Auétorern'reror queri poreíl . IlIa enirn non dícunrur priuile giata, quia Princeps ipfe íibi reíeruauerir, quando Priuilegium exernprionis Clericis ,f conceffit , vi Barclaius exiíhmat :·S-ed dicun rur priuilegiata,quia Priuilegio Sedis Apofro licz indulrum eíl Regibus Francorurn , ve ea delicta cognofcere poffint ; Ita Bellarrninuss & ex Doétotibus Gallis Andreas Duuuallius de Romano Porttijice,part. J. qUJ!Jl� 3. V nde cor- )'úunt ea,qux dOCllit hrereticlls Arnifxus, dL/ . exempt.Clffric.cap. � .n/lm.l 2. I I. Sed an diél:a Priuilegia Pontificia Re gibus Gallix , Hi(panix, vel aliis Pnncipibus conceffaiutlicandi Cler-icos in aliquibus deli tris; fint modo per ButIam Ccrnx reuoeara; Affirmac Bellettlls, in difquiJit. e ler. part .1. . tit. 3'§' 3. numo I . cui etiam adde P etrum Bins feldium in Comment.de Iniuriu,6� damno dato, cap7.concl. 13. Vafquez in Apologia Manufcri ptn pro immun.EcclefdiJJJt�t. I .. cap. 2. Io.Anto nium Saura in voto Ptlf;tonÍJ de PrimÍf lnftan tiu ,fol. 48. §.I. &. alios quos ego adduxi i� part. I .trall.1., .refol.6" I LI. Verum vfum talium Priuilegiomm Regis Gallix ,non aud.ec damnare Nauarrus cum Bellarmino¡& Suarez loctA citatu, & non eife reuocata neceífario fupponul1t Bafrid.ia, Fagnanus,Bouius , T orrius ,& Valafeus, & Barberius locu citatu,�bus adde Thomam del Bene qui in traa.de Parlam. cum Qoéto ribus a me citatisin ¿¡[fa refolut.6. me ramen non ci�a�t fui moris eft hane fententiam tenet. V jde etiam Bannez , in 2. :z. .. qllilJl. 6r._ . D Art. I. '_ r 38 T rad, . De imm unirate Eccleíiaílica. Itrt.l.dU�,1...co,Úl.6. A zorium,part.l.lib. 5.c.14. Clerici in omnibus delidis gaudenr Priuile .. ' qtujl·4·Caftrum Palaum tom.l.traa. I 2.dif}u- gio Pontificio eis conceílo. Faternur quidem t:tt.7.mica,pu,nCl.9,.num. 10./0. de la Cr uxj» di.. Iuíl.inianurn Nouella 8 ;.cum Rabardeo,quoad re8.confcient.part. I .r=r 8. qtuJl. 3. srtic. t � delicta Clericorurn diílinétione vfum eire: Co1ZC� j.Pcfannum tr¡:¡,éf. de imrnurútat. Beelef. narn quando crimina Eccleíiaíhca íunr.vt er d�. 3. Tannerum,in dejenfliber. Bcclej.iibr.z: ror in fidc,facrilegia,& íimilia : Tunc.air, Cle- cap. I 8. Et magis clare Malderurn, in parte r. ricum non poíle niíi ad forum Ecclefiaílicum , D.Thomtf,qu£Jl.9.artúA!oI·407·& Filliuciurn : deferri : Quando veró crimina Ciuilia fum, tom. I .!-rae. I 6,ca¡i. I' I .numer, 7- J 8.Stephanum de his Ilaruit iudicium.ctiam in perfonis ele ... Bauuiurn in rheotog.Mor.part.I.traB. I'I .q. 3 I. ricorurn ad íeculares Indices pertinere ; id circa jinem,& Petrum de Marcade libert.Bc- ramen procederé denotar, fi prius ab Epiíco de_{GftZlicant£,tom. I .libr. 3 =r r o.Sed nouiíli- p'o Sacerdotali Dígnirare ípolíarus fit, &j ibi ... me idem Baunius in part, 2.trnél.6.dij}'7deJ "dern fupponit Gloffa íenrcntiam condernna Bulla Co/nce,qfu_/J. I .cap.z. .nto». I 4.Magis cauté toriam Epi[cop'i prxcedere debere.faterurra de his Priuilegiis loquitur, & an fine reuocata, men abíolutoriarn (ententiam a I udice íecu Sapientioríbus definiendum relinquir, Er ve lari proferri poíle. Poítea veró idem Iuílinia verurn farear , me torqcltem verba appoíira in' nus in fHJth. de' Sp;í;élifimi5 Epifcopú , cap. z t , 13nlIa Ccenz ,adeo funt gcneralia; Sed nolo hoc Iimitauir.feclrquc hzc Crimina Clerico iudiciurn meum proferre ; PJ_� nUDC tantúm rum mixtifori, vt locus eíler przuentioni , &, aílero, vtrarnque íenrcnriam habere pro fe de- ,antea Itatutum fuerat ab Irnperarore Valen feníores , ve norauit etiam Baldellus libr. f.' te, inl.23 .de Epifc{}Pis , .& e lericis in e odice:» dij}·40.num. [ I. Vnde eius-reíolutionem S�l1" ' Theodojiano. ", • ax SeQi rernitro ) Ve fecit Bellarrninus & V I, Sed hz omnes leges, non íolúm re .. Suarez. uocatz fum per Conítirutionem Friderici , ve I V. Dícéndurn eft ígitur contra Rabat- in dic1a Aut henticafiattúmus,aduertit GIO.í1:1, deurrí , ex omnibus fupradiais" Clericos eire fed etiarn per alia multa Decreta Canónica, exernpros a iuriídiétione Principurn in ornni- irnó a principio fuerunt inualida.quaf contra bus deIiéhs ) .etiam atrocioribus , niíi Priuile- jus Diuinum , & ius Canonicum) & eriarn gium Príncipes habeant á Summis Pontifici- contra antiquorum Imperarorurn conceflio bus.reueraconccílom.sz non reuocatum, iu- nes, vt confiar ex Conílanrino.es t.7. €od.de_.; dicandi alíqua Clericorum deHéta; & Heft in Epifcopis,& Clericis, Vnde Afcanius Torrius Sacris Canonibus cum certis Ciroumítanriís in Apo/�gia,pro tibert Ecclef.ad Ga/lo-fríriicum .. inuenianrur aliqua deliéb exceptuata� in qui- fol. 40. acriter inuehitllr in diélam I ulbntani bus Clerici amittunr Priuilegium fori,noll re- Nouellam,quam P.Rabardeus-adducit, & H-, de exh�c infert Rabardells, Principes habe- lam e{Te 11lll1am ,& inualidat:!l# fignante� ob- - , re iurifdi¿honem in, Cleri�os;) quo ad aliqua {eruat,& docet ex Societate Layman; Iibr�4� delia-a; Nám vtreéte o�fer1-uat Scoms in 4- traél.9,cap.3.mtm.l. -diJiinc1, I J.qull.1.. Bafridia in Antídoto C()ntra PaulumJTenetum,part. 2. ntJmer'.66. Gregorius Seruantiu's in defonf.immunit. £Cele! propo! l. fol. 22.& alij : In ditti s caGbus'ludices Ecc1e- ftaA:ici fUilt illi"qui exercent iurifdiaionem in _ Clericos,& Cementiam ferum: Iudices v..ero laici'(unt tantum exe-eutores prenx: Ergo, &c. Et dato quod in d¡étis caíibus Laici Cle ricos iudicarenr, hoc efficiunt ex potefiate Ponti6cis eis concdEl , & canquam I udices Delegati; vt docet Gret(erus clmtrt$ Theologos Peneto:, libro 2. c(mjid.l 3. Thomas Vallafcl1s in Allegat,·vM,tom.I.Afleg. I 5 .numer. 29.Decia nus,tom. I.lib.4.cap.9 .. nttm.66. Stephanus Bar berius in c-on-jutat.co'fl,tra i14,Pulgentium,par. 4. _ - nttmer·7 I .éJ 71. Theologi Religonis Seruita,.. rtlm,cont�arP aufum 'p ennum,cap.8. Ergo. V. Male igitur ex his oHlnibus apparec Rabardcum in citata [ea:l.num.4. aliql1as di ftinél:iones add uxiile inter deliaa Clerico flun,& aliqua poKe a Iudicibris Laicis i�dica. Ii-, alia_ nOll i N am ve �upra obíeruatum �ft r €xpemluntttr exempla �hriflianor'um_ Princi-· pum, a P.Rabardeo adduua, & ,- corum leges. RESOL. x V I I .. I. _" AD'alia vera exempla Imperat�rL1m, qlla! Rabardeus [01.38.& feqtJ. refert,. , vt demoníl:ret illos iurifdiél:ionem exercuilfe in perfonas Ecclefiafricas; Refpondeo , fup ponendo cum Suarez,lib'4. cap. I I. numer',17. Epifcopos , tempore e onfiantini , & ,aliorum. Imperatorum,aliql1ando e1egHfe ipfos voluJ;: tarie in Judices ArbitrQs, quia tuuc'non erat e<is prohibitum; & ita intelligenda Cunc verba ilIa Confi:arnini, qux referc Eufebius in eiM . {'l 6 M I vIta, tíJ.'L.cap. 6,' eque, & communem ve- \ ftrx mutúx di(fenuonis Arbitrum, tlnqua1l\ pacis moderationem, non' fin e cau[a, adhibeo. ,Qua: verba htperioritatem minime inducunr, ve reéle obfenlat IuHús Roffus) �n- ReJJonf.. , �� ,- � i �, a . lí I. .. � [ [ Traei:.T. De imrnunitare EccIeGaftica. 39 ¿f,a M.A',e a/pel/ttm j cap. z. o.Sed id lmperator lio depoficu m, & damnatum fuiífe certurn eft, efliciebar ip(is Epifcopis confenrientibus, Er ve in iptis Aébs Concilij habetur , & pater ex ideo ide� Suarez vbi [upd,cap.14.nnmer.2. I. Socrare in Hifl. Ecclef lib. 7. cap. ,3, & 'e,,"'C notar aliquando Irnperarores Prarlaros iudi- Theodorero in Epifl. I. a1. Spora;udl1m. ·'Vn ..... caíle ipfis perenribus , & coníenriennbus, ve de nouiílime Ioannes Horariu s Scoglius , in dilIldia. inter illos � orta facilius com}?one- HiItor. Eccle[ lib. '�. art. 431. aíferit,Theodo- rcneur, j' fium Irnperarorem anirnaduerterido in Ne-- I I. � Ad faa-urn vera Ccníianriní addu- ítoriurn Decreta Concilij Epheíiní execurío tlum a Í{abardeo,fol. 38.& 3 9�"cirea Cecilia- ni demandaffe. Adde quod male Pater Ra- 110m minirne approbandum eíle ceníeo.Q'uia bardeus ex fáéto aliquo parriculari Imperare. omnia ab eo geH:afuerunt tanquarn a Iudice rum infert Ecclefialtjcos fuitlcíllis [ubicaos incompetente; & miror P.Rabarde_um ... addu- & mirar quod etiarn pro [e non adduxerir fa- cer� auétoricate11l D. Auguílini , vnde non éhlln J uíliniani , qui, ve narrar Liberarus in deíeram hie apponere yerba Iulij Rolli) in Breuiario , cap. 2. 3. iudicauir Paulurn Epl[CO- Refponfad iLA. Cappellum ,cap. 13 I. vbi fie pum Alexandrinurn de crimine hormcidij air, [Santo A goíline non approua il giuditio coram ipíurn accuíaturn ; poterat eriarn --ad ... " di Conftanrino nella cauía .di Ccciliano , ducere plura alía excmpla ,de quibus con- come fatto da Giudice.compcrenre.ma co- queritur , Nicolaus I. ilt E¡)¡jJ. 1. ad illic-haé- �e contcncnre Ienrenza giuf�a) e conforma', lem Irnper at or cm ,y� habetur , tom. 3. Cohci- á quello Jche richicdeua la ragione : e rin . liorNm:Igitur omnia ,exempli fuperius a P_.,_ farda a Oonarifti, che hauendo effi eletro Rabardco adduéta,8.l al-iá Iirnilia.quz; ad.lucí per Giúd¡& l'Imperatore ,da lui erano ítarí .poílum diccndurn ea prcceílifle S. Pontifici- condernnati. ] Ita ilÍe.Cui adde Cardinalern bus coafentienribus, ve oprime obícrúát Iaco- Bellarminum contr» 2. libellos Pauli Seruit e, bus Gretferus.i» confitt.contra Tne..o¡ogos Vene- fol. 24· & ante illum P aulum Donatum , in tos,fibr.l:-conjiderat.8.cr;.n(iderat.l ,. confider. 5. traa.de modoeligendi MinifJros Eccleji.¡,cap.6. .omnino videndus. Vel dicendum eft cum Vnde Cardinalis Baronius, tQU1.3.an11o 3 I ,. Suarez,lib.4.caj.$o.num.I J l. & Bouie in Re aiferuic Confranrinum inuiturn Indices C011- ,fponJad p att!�m S erttitam,'jJflrYf 4.a4 8. ar ... ",;um. rra Cecilianum dediíle ,& cum ipíe adhuc narrari aliqua faB:a Irnperatorurn contra im- in fide rudis efIet- Iudiciorurn E�clefiafbc(3- rnunicatern Ecclefiaíricarn , non ramen oílcn runl0rdinem ignoraíle. Hinc Piiílimus Irn- ' ·'di iure effe faébi, non igitur in illis dehebat P .. perator tei1:e Auguf1ino -Epijl. I 6 2.., aSS. EHi- - Rabarocus fe fund.are. [copi� veniatn petere voluit, quod in CeciHa- 1 v. Ad leges vera Tmperat9rias,quasre ni cau[a fe incerpo[uerit ex Donacifl:arum fere, & it? quibus f�daE [uam opiniJnem p� importunis precibus ; Videa-t modo P!Rabar- Rabar-deus,;num.lfol. r8.ex Codice,& Nouet deus ti hoc faltum ConO:amini adducere fls1ufriniani; & num.S.jo/.p. �ex Theodofio, dcbebat.- & ahis aduerfus Clericos multa fiatuemlbús. ' r I I I. Adl exempla vero Thcodofij, qux - RefEondeo cum Valboa de1\:lagrouc)o ,tí1'-.Le- alfen P. Rabardeús, refpondeo ) Ea omnia e1iQntb. Salmantic.tom.2. ad..ctf¡f� 2. de Iudiciis # Theodofium fecHfe, vel de faao , vel ex au- num.4 ;.Iufriniani leges_,. nullius elfe mornen- étoritatcCdeílini Pap� , ideo Iuliu's Roffus, ti,-cum pullam habuerit potefl:ateqt conde,l1- vbi fopr-a , cap. 2. I. fie ait. [ Se Theodofio , e di leges ad iurifdiéhanem Ecclefia1ticam per Valentiniano,nel Concilio Efeíino,nelle loro tinemes; huo I ufiüüanus nondum Caris per- I lettere mofi:rano pi'Ll autorica di 'luella ehe ", fpeét4ffi habuit vim, & originem EccI�fia!l:i loro cOl1uenga , Ó e vfurpattione ,\:qe fa¿fo, ._ ex libertatis , & ideo multa circa illam per er- t. come in aleune altre cofe fecero) ó :ne' 01- forero, & íin� legitima potefiace diCpofuir. ue�no il Con[en[o di Celefiino Papa. ] lea il- � Vnde Dóminicus AnfolIius ,de Sacrar. Reli- le. E.e quidem, P.Rabarq.eus , porera,t nOll lfuiltr.cultu §.l.num.� {: fie aie. NO,n immerito addllcere exempla Theodouj iunioris per ca dhit extra dentes lulius Clarus ,In §. Emphi- qux adducit ex fua 5ocict�lte Gretferus CM- t�tljis'JqUteJl.18·.nttm.6,ab omnibus Doél:o.rihus, tra Theologos Pertetos lib. 2,. co;;-(tder.)'.& etiam nemine diCcrepante, concludi ; quibus,& ipfe optime obferuat Andreas Duuallills, de Ro- -adfiipulatur cotus titulos. Codicis de Sacro! mano POntihce , plltrt. 4. qu£fl . .1... diaus Im- Ecclef& de Epifc·& cleric. vbi I u{l:inianus di .. per�to:, in Concjlio Ep�1efino. �. in plerifque fponit circa perfonas,& res Ecdeíiafticas eífe dehqmt contra[ummi Pontihcis Voh111C\1.tem, nulIas, tanquam ah Irriperatore _Uam in his- & �oncra rectam rationem. Ee faélum Ne- porefl:atem habente.Ita ille. Cui adde Iulium : ftorij a P. Rabar�ddllaum, bilem qui- Roffum,in Refponf. ad M.A.Cappellttm,pn.'lt.2. dem mouet) nam antequam TheodoGus il· cap.3'8.Modiciumin §.Lt'x tjl,dub.u.?Rumer.z. lum Ü"l exilium mitteret) iam prius � Conei1 Adamum Tannerum in Apolog.de imm.Ecc1ef D::If Jibd. , ,f T ract, I. De imm unitate Ecclefiaílica. ·¡¡hr. Leap. I � .Bellarminum, i1i trlta. de poteft. mente requirirur.F ruflra igitur a P ¡R abardeo Pontijicis,co'i'ltraBarc/¡úttm,c.34. Seruantium,. afferuntur leges lufhnianí , & aliorum Impe -in defm.immtmit. Ecc/effrotof I. fol. I 8. Gra- ratorum.quia, ve nullz, & inualidz reproban 'tianl1m,in difcept firen.tom. I.C. I 6 4.nume'�. 11: dz f unr ) &. ideo nullius roboris elle neceíla .. Gretferum,contrJJ The%gos Venetos Jib. )rl6.(JP- rio farendum erir.Et ita ex Doél:oribus Socie- -fid. I )' Fagnanum de lujl. cenfpallli r. part.4. tacis prxter Gretferum.Tanneruru.Sc Bellar- fol.r6.& Belcran.de Gueuara,in propugn.liber. minurn fopr;" ciratos.tener etiarn Laym./ib.4· "ficcL.Affer. I. §.7.rJ. 24. docenres , quód Ii qux traEl.9.c.3. numo l. 'a{fcren�leges Iulbiníaneas leges a Iuíliniano , & aliis Imperaroribusedi- in Codíce.ór Nouellis eíle nuLlas,& inualidas rz (unt :J qua: Iibertati Eccleíiaíticz pr.eíudí-: ex defedu iunídictíonis, cant,fuiífe,& eire nullius valoris.S; procefliíle V I I. Vel fecundo contra Rabzrdeum . de faél:o in iniuriam Eccleíiz. dicunr aliqui , quod Confrantinopolitani Irn- V. Di(:endum eft igirur ,quod non valet perarores.tameríi ,1eges,& edita publica.quo dicere Imperarores leges condiderunr de rc-. a�, res r & perfonas Ecclcíiaílicas aliquando bus,& perfonis Ecclcfiaílícis.Ergo.Scc. Nam euulgabanr,non ramen profuo arbitriode Ec reípondco.negando confequemiam. Et ideo cleíiz ílatu ordinarunt ) fed ex Pontíficís , & quod leges ff.& Cod.éc Auth, 11011 poilint ex- Epiícoporurn auéh, ritate , �tq ue íententia, pre(se arétare Ecclefias,& Eccleíiatlícas per- quod ex faétis Conílanrini, Theodoíij , Mar- fo.nas-�& eorum Miniítros.cum Imperator (u- eiani.Iuftiniani.Sc aliorurn Irnperarorum con- per i1lis,ius Iláruendi non habear.niíi Papa eas Ilar.vt rette obíeruarunt Srephanus Valenti- approbauerit , tirmat Cabd,e.incon/ ljfat. Pe- nus, f¡b,drp�f�fiate coac1iua Romani 'Pontiji- "14i1¡o,ju� 1!�, �ve.r/rati();quia·lege de emf. loan. � c�),a.p. I i.i» fine.& Hurtadas de MendQza,t\< Andr. in cap.1fon mimú. vbi Aob.fob .num.18. Pide.uoi. r.dij}.3 4. feél.9. §. 100. Et ne deferat verfrnde apertijlirf/e,de immurJ. Eat. Archid. P.Rabardcus,vidercomnino Cardinalerri Ba-. i» cap . .fJ.!!o ture.nem. I 8.dijl.8. &idem Abb�in ronium, tomrt, anna 5 28: quibus�tiam adde ' cap.Ecclejia Sanél£ Martte,n. 14.& 15. vbi Fe- Dorninicum Anfolfurn de Secris Reliq1úú)�'L,. lin.{t/b-n.4.o.verftc. recipit au/em pr£dic'ta" &. n.3 8. & Iulíum �offum, in Rej}o-n¡: ad s«. Á;.' ihi Antohu.e Burg. n.19 4. cumfeq, de conjJi¡. Capp-eIJttm pú/., 2.cáp.,-£. Bero.in conf.3 1.Co'lifultatiéJ hdC,rJ�ú.'Yo¡. I'. VIlle Et quia P.�al:iarcl.eus fxpius círat pro V I. �inimo etiarn leges-,. vel ítaruta ex- fua'fi.nnandafentcntJa leges Capitulan] Ca- prefse fuper per[oni_s ,& bonis Ecclefiafticis- - roli Magni, refpohde�Joat1. Beltran. de Gue faGté\ a Prillcipíj:ms Laicis non :valent, nm a uara,tn pr-()pugnMulo· imm.Eccl.part.2. AJfer .. I � S-umrrto Pontihce une connrmata,etiamfi ca- : n. 2'f. diétas leges,fe,dufa approbatione Sum-. les leges-, & {latuta tenderent ad commodum mi Pontificis,fllitfe; $(. éífé imtatidas. St ideo ;¿ Ecclefiarum)& EccIeuaíl:icarum _perfonarum opt�01� Andreas Duuallius, traff.d; potertfl,tc . ex dcfeé1:u pote.Íki.tis, & iurif¿i�bonis in Ifn- Pon/if. pllrt� 3. q.2. obferuat fuiífe 1a.t� cum peratore, upe ítaruente:ex [ext.ift &ap.EccLeft4 áuthoritate,& con (enfu SedisApoRolicx. V ni.. Sanl1£ Mil/rite. de conflitut.Io. Aildr.ifJ c.Nqn mi .. - . de a{feric Gretferus contra Theologos Ye'l'Je_tos, n.¡u,vbi fo.bbfub n. 2O.d� immunit.Ecclef idem 1i6._¡_.con!ul.I I.Leges CaroH Magni,&; aliorum Felin.n.8 o.prima ejl,de cenjlú. Bero,in con! 3 I � Regum,qui in v'9lumlne F ranatcarum l."'egllm Confilltatio h£c, n.u. &. decomÍnuniatteaa- extant nihil contra Ecclefiafiicaro imtnunita:. tur,n.14·v-o!. I .Riminald.Sen. :aonf z.. I 8·. �iJJ .tern contitl�relquía non nHi aíf�ntienti�bus)&: t� fa110;rt,SA'[H)l. 2.Becc.conf3�tam doBe, n .. 60. . adiuuamibus Epifcopis,latx,& rogatx funt se. Odd.eonJ.44·prdfupponitur,n. I 3· Men<>ch.lo- . videat P.R abardeus)c.3 3.& 3 4-lib.) �di¿H Ca. quens in terminis alcedus legis Venet�, in� piallarij,vbi Carólus Sacerdotum iu4icium ad tonf. 29 I.cum flngul.n�2. 5·7).()I�-J. S_urd.i� con!?,. Leonetn Pontillcem remittit, &; Hb.7� C.20 f. dt�biU5 ejI,n .. ( 5. vol· r • & conf 3 o I. cui pr¡mum� ludido Epi(coporu.m de6niendarelinquit; vt n.14·& Uj.vo!+ Card.TuCchus,incon.clufll. notauit Baroni\Jstom. 9.lfnno 806. &. Tanne-:- in ruerb.Eccleja,n.1 R.& in conclufJ 3. num.29.- rus,in áefinf.immu1J.Ecc/.lib.l.c.9.non ergo fa- Il)fh 3·Immo etiamfi excaufalicita,& hondla, eiunt profemenria P.Rabardci leges Capitu leges, & .fiatuta Principum Laicorum faa'1- - larij ab-ipfoaduocaex. Videetiarq Barberium, fuilfent) &Priuilegia Ecclel1x non lxderent, ep-ntra M.Fulgentiutn ,pJJrt.1� n. 39. & 70.& adhuc non ligant Clericos,& Eccldiam.Ho:" p�rt. J .• n.l9.Concludcnaun1 eft igicur abfolu� fiien.incap .. �£ in Ecclejiarum;n.ll.vbi 1\bb. te,contra P.Rabardeum, leges ImRera:torum. 'antiquus,nm�. -I .Cardin.zabareI.fob n. 7. 4� . ah ipfo adduébs,feclufa approbatione Ecde conflit Menoch.in d .• conJiL291.num.25. vo/.J. bafiicorum , & SS. Pomihcum, elf"" & fuHfe 7Surd.iJJd.crfnJz.�n.3 3 VOI.I. & ronjil.30¡'rJ. Ir. nullas, '" inualidas; &. ita !tacuit Draculum & 2.8. 'Vol.l. vbi reddul1t rationem, quia non Sacrre.Rot� Rom. in 'Vnn OfcienJis Canpnicn'" fufficit iufia caufa j fed poteftas etiatn in fia.. i#!)iüJ sDeu1'fJlrH í 5' 5 �.(-)rRm .P(-gl1.1f.� t IX. Vndc .. \ . Traét. Is De irnmunitare Eccle[tafiica. 4f I X. V nde apparet) quam futile, & rui- rum Eecle{iaílicaru� quieto, & profpero íh- ( noíum fueric fundarnenrum, Cuper quo extru- tui terneritate. eorum , qui ubi tribuunr , qua; xit fuum xtlificium P. Rabardeus , nernpe fui iuris non íunt-cnon fine damnanda per- fuper leges editas ab Imperatoribus Iuítinia- nicie derogari , innoiiatis omnibus, & Iinzu- no, Theodoíio.Sz aliis; ex quarum auécoritate lis coníl:itutiol1il:US , qua: contra efEcie�"'tes /.-/. etiam Hzrctici noitri rernporis tribuerunt fiatuta Eccle{Úíticx Iiberrari obnoxia) a� Principibus Laicis íuriídiétíonem in CIeri" ad ea auxilium , coníilium ) vel fauore!-�rx- €OS,.vt perperam docent Chriítiauus Kieben- fiant�s hactcnus em;'U1au�ral:t--,.- his ;kmum rhal ir; Co/fegio politicc,exercit.I3.q. 3· Conra- verbis rem totarn perfrmrgft. Ev cum ea dus Ritrhcríuíius )in 1X.Euelt.Iujlin.part. I. c.;. nedum iuri contraria , fed eriam Eccleíia- n. I zIoannes Althuíius ir, Politica;». 2 �L n.18. ibex libertati opprobrioía -íint quarnpluri- I Theodorus Keinfingk, traa. fle R-egimine fe- mum � & aduerfa ; ve de officio nobis ere- ctltari,&- EcclejitRJHco,!tb.l.claJz.. �.6. numo I 6. dit� dignam Deo poílimus reddere �atio- Hcnricus Hcenonius, in diJ}.Potit.difp. 3 .n·43. nern ,affefribus, '& �onitis paternis Irnpera Reinardus Koning,in Theatyo polit¡co,part. r, torem, Reges,P.rincip�s, Duccs.Marchiones, c·9·?1· 3. 6-rfeq· Henningus Arnií.eus.Ze iare:»: Comites, aarones , & �_ua[Ctlmque alios al <?'ñaieFtat.lib·, 2.cap.6.n. I I .Thomas Michael, _ rerius cuiufcurnque no iliraris , pr.ecminen de iurifdi8.concl. I o.litera_B.Fincfefrkaus de:» '-tix, potcntiz.íeu poreíl. tis, exccllcnriz , vel . iure Patronatul cap.4. num. IofL'& antequam di.gnicaci� exiílentes attente horramur in 00- Luther�ni(rnú abiurallent, Goldaflus, & Be- mino , ciídem ill virrúre fanax obcdienriaa foldus.ílle paffim i;� ortJ�ibus ¡¡-tis op eribu« ; hie . mandantes. ve ipf conllitutiones prxditlas , �n Dijfertatione Politico; Iuridic» ,de Maieft�- _ oo[eruelit'¡& Faciane a fuis criarn fubicél:is in tefec1.2.cap.z..numer.6. non bene igitur P.Ra-- 'uialabiliterob[eruari. �cunlqlle couíue- bardeus ex auétorirate Legum aliquorum tudíne conharia. non obílante, Ii diuinarn of- Irnperatorum fuam ílabilire íenrenciam co- feníam , & Sedis A poílolicz-debirarn virare natus eft. voluerinr, vltionern. - Secunda ex Lucio I I 1. -Rornano Pomi- � fice ad Strigonenfem ArclJiepifcop;¿w,cap ele rici ,de iud.ó.üus verba hzc Iunt Cundm perator dicar , quod lege.s non d�dignantur Sacros Canones imitan ,in quibus generaI� .. ter traditur, ve de omni fCimine Clericus de beat coram Ecd¢alhc� I udice conuenirii r. AFfirmatil1e refpondet Rabarde.us, non- debet' in hac 'parte Canonibus ex .ali- jeél.2.nu41J.7. fol. 17..; 3;, & 4 L vbi fie qua coníuetudinc prariudicium generari. V bí air. Hane etiarn confuerudincm validam re- reéte�dllcrtunt Panorrn. num.6. & Dec. 71 .. 58. putar , & probar Couarruuias , in prat1itis._ �od- de ca�1Íis Criminalibl1s dici ur,ex 00- �xfiion. QE_üd eum immU�1itas & exem- tlorum [ententia ,etiam in Ciuilibus habere 'ptio Clericorum a' iurifdiél:ione Magifha- locum. t_uutn,& Iudicum Laicorum, fiuanc \ miuris Prxtere-a, ex Hanario I I·Lad Epi[copum humani,& pofitiui;licet non poffit integre-au- Bononien[ém, qui anathemati fubi'icie , qui,.. ferri,ve1 ica refiringi,& limitati,vt inde.maxi- cumq�e huiufmodi confuetudinem feruari rna Clericis, & Ordini Ecclefiaíl:ico injuria - curauerinr. cap.Nouerit ,de lentent .excommun. liat,grauiffimtimque immineat prxiudiciurp, Excom(l}unicamus) in'qllit,omnes hxreticos, ex e_o quod Minifiri Dei pafiim ad forum vcrit![que [exus , quocumque nomine cen- feculare trahantur inuid'; opinamr camen, feamur)famores,& recepratores eorum ; llec- aliquot in cafibus , poff� pet confuetudinem 11on, & qui de cx-tero feruari feccrine ftatuta le -ltime_prxfcr-ipcam, exemptiq__nc;m iflam re- edita, & confuetudines introduétas con:tra iYringi,ac limitari, qux pro"téCf��, & firmetur Ecc:_:}efix Jibertatem ; nifi ea de capitulari- Jacico confenfu Clericprum HmnI , & Laico-· bllS fuis infr-it duos menfes paf\: huiufmo- f rum. Ita ille. . " di i>ubfiea.tionem fenrentix fecerim amo- I I. Sed prorfus dicendu� eft Laicos ucri, in vim cniufcumque cOl1fue'tudinis pote- Quarto ex Bulla , qu� �e Crenx Domi- fiarenl in Clericas habere non poife. Proba- ni fingulis annis legi - confueuic , qúa c�lU- tUl' primo ,ex Concilio,Lateranenu fub�� '" tum eft non obfrare confuetudines etiam jm" . ne X. JeJf I a. I bi enim Concilium . atcendens {l1emorabiles,ac prxfcdptiones- quancumcun-- Laicis in Clericos,& perfonas,ae bona E¿cle- que langiffimas; �% vna , ii aliud noa ha- fialliea tributam facultatem non eKe, arque ber-emus, faris eífct ad inftictltom proban- tam A,pofiolicz Sedis honori,. quam perf�na .... · dum; qllis' cniID non videt tot Summos D 3 _ ' Ponti Un con(uttudo poffit tribuere iuri[diélionem ludicibm Laicú in Clerlcos , foltem in . _ -aLtquibUJ, caftb-uJ. R E S" O L. x.v I II. Trat!. I.-De immunitare Eccleíiaílica. . � Pontífices ea mente fuHfe , vt nefariam om-: nem ceníuetudinern abolerent ? �into ex Cltp. �,aliter, fY �ando de:» Iud. vbi Innocentíus I I L, ornninó prohibet, ne Clerici crahantur a Iaicis ad íeculare iudi c�� : quo modo loq�e11.di fllbl�t� eft infe- . rioribus facultas 011U115 dl[ren[and1 .fiue per Itaturum , íiue per confuetudíncm, Przp. in c"'p. Si qu'¡'¡ cum ele-rico. I I. qll£jl. 5. Felin in - eod: CI&1', J2.!t.aliter ) prope jin. Alex. Con! 8. fob. nume . lo . ,I I!. Pofl:re,mQ cum talis confuetudo ftt 'contra id, quod ex jure, vel Priuilegio clé rids datum eft, íiue tDeo , íiue a fummis Pontificibus , &" Imperaroribus , ve fupra - oítendirnus s eriarn eric contra Ecclcíiaítieam Iiberrarem : notar hoc Ipecianm Bald. in cap. Clerici, in c. de judo Burr. num. I I. Panor. n.6. Bart. & Bald. in ConJfitu�. Frider. calTa & ir rita. c. de [acroJ. EuJe! & colligirur ex do arina Innocent. in d. cap. Noucrit , de fent. excomm. quem ornnes ibi Iequuntur. Ex his perfpicuum eft laicos vi cuiuíque coníueru dinis nullam in Clericos Poreílatern habere poíle, / , I V. Nee valet quod afferri folet , con- . Iuerudlnern fcilicet Iongiílimi temporis de curíu firmaram Priuilegij vim habere ,& ei zquiparari, l.hoc. iure. ver! duEltu aqu£ ffde._} nqua-quotidiana & ,útiua: namin duobus ca� fibus plus priuilegium poíle , quam coníue tudinem , etiam tandiú conrinuatam., vt ini tij memoria non extet) tradullt Doétores. V nus' ell: ; vbi .t1iquiS non eft capax poteíhttis, &iuris, lo. Andr. &Dominié. in cap. 2. de_) prtf!;. in 6. Innoc� cap. r. de Ap_()flajia. Ant. in repetit. C;/llpit. 'peruenit de CenjiIJus. Abb_: in CRtp� foper qtlihufdam de verhar. Jignif & i1;l tap. Nouit) de iftd. &. in CAp. �",nto, de co_n foet. Bal. in I.Ji folemnihtM c. ae fide inffrnm. & in cap. cum contingat) de foro competo Fel.in eap.19ilello , de ¡r£b. Alter cafus eO: , cum a. lure fcripto rínprobatur confuetudo" cap. cum foti5,deOfftc. Arcbid.lo. Andr,in&ap. 1. de._} clerico tegrotante, In 6. �are cum ea aper te damlletur ve vifum eft, non poterit in hu iufmodi re locum priuilegij obtinere. V. Verum objicitur. SJ,lmmus Poncifex {cir alicubi vigere heiufmódi confuetudinerp. &. tolerat; ergo tacite iHi aKentit : �are fal tern in �oc cafu MagHl:ratus, & ludice� Ci uiles , poifunt Clericorum caufas jure co- . ,gnofcere, & definire. Refpolldeo negatione antecedentis ; Primum, quia certum non eft (eire fummos Pontific.cs 'qu�cumque � Ma- . giftratIDus laicis., in toto Chriitiano orbe agantur._, V J. Deinde,. quia cum refduerint, de nisinjuriis f�piffime. cum Principibus con .. quefli funt,& quotidie reclarnant, prohibenr, ac fenrentias ferunr in laicos, qui hanc fib' íuriídid ionem vfurpanc. Przrerca , cúm quotannis'díe Ccenz Domini publice excom-. municenc ) & anathsmatizent Magiíhatus, & Iudices fcculares , qui ad íua Tribunalia perfonas Eccleíiaíhcas rrahunt , vel trahi fa ciunc ) vel procurant direae , vel indireélé ' quouis quzfiro colore: necnon qui Itaruta.or dinationes, Conftitutiones, Pragmaticas, feu queuís .alia Decreta in genere, vel in fpecie, ex quauis caufa �. & quouis quzfito colore, ac etiarn ptzrexru -cuiufuis conluetudinis , aut Priuilegij , vel alias quomodolibet fecerinr, ordínauerinr.Sz publicaueririr, vel faél:is,& or dinaris vf fucrint, vnde libertas Ecclcfialtica tollitur , feu in aliquo lz dirur , vel deprimí tur.aut .aliás quouis modo rellringitur , feu Romanz Iedis.ac quarumcumque Eccleíiarii íuribus quornodoliber directe , vel indireéte, tacite vel expreíse preíudicarur.períuaíiflimíi cuiq, eKe debet S. Pontífices hac coníuetudi né quam corruptela. vocam."xquo animo non p-erferre,& coníequenrer neque cxprefse.nec tacite aílenriri : Q.!!ibus omnibus adde Bul lam S.D. N. Vrbani V I 11. edirarn fubdie 5. Iunij, anno J 64 I . & publicatam die 14. Au gtifr� eiufdem Anni Iuper przferuatione iu ... riurn Cedis A poítolicse a quíbufcurnque prx iudicialibus , Vt oprime obferuauit no u HIi me' amiciílimus.S; doétus Antonius Lalius i» ()/;- /erua! ad tra8at. de lndinrum itere Ionnnis S» .... lor'l¿tni ,fol. 73. i� qua Bulla Poncifex repro bat quafcumque confuerudines contra liber tacem Ecclehafl:icam , etjam cum fama priui legij. E tnxe omnia Catis eciam a nobis probé\ta funt in dp{)loget�ca difieftMione cor¡,tr�.salgll- dum, Refol. 14- Ex quibus corruunt ea qUa! l10uiffime docuit $tephanus Baunjl1s in rheol. m()r_. part. I. traB. I I. qutefl. 3 I.f -, V 11. Verum inilabit Rabardeus ex au- . '·aoritate Couarruuias hanc doéhinam proce .. acre, quando con(ueúido tolleret integre ex emptionem Clericorum, (ecus autem, fi in aliquibus tantum cauclls;fed fi -hétc opinio ef fet admittenda, corrueret prorfus immunitas -Ecclefiaftica, Namin nullo Regno confuetu- - do tolleret illt - ram Clericorum immunita tern. Poterat igitur abardeus , imo debuerat relinquere. Couarruuiá Iurifconfu1c.& adh� .. r.úe Theologis pr�fertim fllx Societatis Sua t'ez_., Tannerio, Baldello , Filliucio, & aliis, quos citaui ir¡. �pol{)getica' difceptatione de_.; immunitate E&clcjiMum .contra Petrum Sar- pum:Zn part.6. traEf.r.re[oI.19.& in alia contra Salgadum 'Vbi fupra : �ibus nouiffime ad dendu� ell: Stephanus F agundez in Decalo- � gHm tom.'L,lib.8,cap.43.num.2o.& 21.& Lay mao¡l¡h.4·trall.9.c¡:r,p. I O.numer. I. vbi ind,íui- . dualiter ) ) , Traél. I. De immunitate EccleGaGica. dualirer írnpugnanr . Couarruuiarn quem etiam nominatim refellir Sacra Rota in cau-: fa BarchinonenJis exemptioni« die 20. fu nij 1636. coram heu quondam Domino. , meo Coccino, cuius Decifionem inuenies in jine,mete «.Perti«, V I I 1. Dicendurn eíl igitur contra P .Ra bardeurn.ornnern coníuerudinern, fiue gcne ralem.íiue particularern contrariam liberrati Eccleíiailicz erre irrationabilcm,& in iure re probatarn , ac fubinde non poílc Priuilegio immunitatis aliqua ex parte derogare. Ha?c eft íenrenria cornrnunirer recepta a Theolo gis,& Iuriíperitis in locís allegatis ,& aperre colligicur ex Decretis Sacrorum Concilio rum,& Canonurn. Non enim loquunrur de coníuerudine . abroganre totarn Immunira tern Clericorum vel in rota materia eius , vel in omnibus criminibus ,vel omnibus .cauíi s Ciuilibus , vel alia Iirnili magna parte exem prionis , quia nunqua.m tal-es coníuetudines fuerunt in Rcgnis Catholicis a rnulris armis introduétz , vel etiarn inreutatz , neque hoe Authores Canonum ignorabam. Loquuntur ergo de particularibus, ve artenté legemi Tex- '" tus ipfos conílabir. Et fpecialiter notari po teíl led io integra cap. Clerici de iudtcii«, fie enirn habet : cfe,,*ici ma.:áme in Criminalibu/ cauJis in nullo cnlu p�fJunt . in a'tiquo J q,Jam ah E(clejiaffico Judice condmmari,fJiam Ji cortfue t,udó Regia; hPlbeat , vt fratres;t !t"dicibtu fe éularibu5.Íudúentur. Vbi conílar.particularem soníuetudinern non potuiíle vniuerfali Pri uilegio .ex parte derogare � eadem al.1tem ell ratio de aliis fimilibus , .Huia etiam in illa par ticulari confuetQdine poffer ratio aliqua ,ho- neftatis confiderari. Et "hoc maxime co!'i'hr mane varix proh�bitiones , qux in Bulla Cre- \ - n� quocanni�'fi�nt omnium ferea€tuum, per quos huiu{mod� particulares con[uetudines introduci poffu11t, & renouantur iura tales ·aétus,& con(lletudines reprobantia. Et Bulla nouiffima V rbani V r 11. paulo ante cicata, in qua reprobancur on:�pes, confuetudines . contra Ecclefiafricam immunitatem. Ergo, &c.Cxterasrationes videbis penes me ipfum in citata Ap\.%gia contra Pet rum SarpurtJ; V n de ex his 'omnibus nouiffime refeUendus ve nit Petrus Gonzalez de Salzedo lib. J .de lege_; Politica,cap.7·§. I:num. 150. & caute legendus Domfpergerus -de exempt. Adu(ter. p;¡,rt. lo [ell.2.cap.)" .num'!7. alferens Laicos confhcu .. ros in polfeffiol1e iudicandi Clericos tuendos, & cOJ?(eruandos eífe ; N am Vt diélum eft) ($e . d9ceC Rebuffus Doétor Gallus in Concor. Rf/t hrica vltima de proteEl. §. Tertia inferttlr.Nul la immemorialis confuetudo valer, vr Cle � rici coram iudicibus fecularibus COl1ue- niancul" . ' 'd 43 I X. Nee obíl:at dicere cum P. Rabardeo [altern confuerudincm mixtarn ex Clericis , , & Laicis, poíle in aliquo caíu particulari im- munitatern tollere, vel refhingere; Nam hoc etiam eft falíum J &. negandum ; OJ:!ia con íenfus Clericorurn nihil poreíl ibi operari: narn eH: q l:xdam priuata renuncia cia Priuile gij.quz ve diximus.nulla eft,& nullius eflica cise.ideoque ad inrroduccndam ccníuerudi .. nem valere n011 poreíl , ve rcac norauir Feli nus.cum Paulo de Caílro co,1ilI S 9. Secundó. quia tali coníeuíui Clericorurn nunquam af __ flfiit volunras 'exprcíla , vel racira Ponriticis, fine qua "non porcíb volunras Clericorurn, quanrocumque .tempore operetur iuri Ponti ficio .derogare t ergo ncquc ilIa confuerudo rnifla.potéí] habere hune ettefrum. Antcce dens quoad vtrarnque partero in' Supcriori bus declaratum.Sz probaturn.eft.Coníequen tia vera eí] euidens , quia id, quod additur ex parte Clericorurn ílli -confuctudini rniíla-, ,l1ullum valorem, vel eflicaciam cidem ad.le re poteít. �ocirta cum dicirur coníuerudo ,miila poíle operan in rebus vel períonis fonis Ecclefiaíticis, intelligendum eft de con (llecudine, ql1X non prseiudicar Sacris Cano nibus, vel ti prxiudicat in illarn Ponrífex C911- íenrit.íaltem tacite: in prreíenri autcrn mate rianeceílarius eíler cxpreílus coníeníus , ve fupra dixi. Tum quia ipf Pontífices ita vo Iuerunr.Sz declararunr.tum etiarn quia in hac _ . materia non poten pr.efumi tacitus coníen íus.quia & etl: valde- odiora Pon.rihcibus, & quia vix - polfee-- talis con(enfus tacitus {ine maiori cognitione cau[x prudenter, & licite dari,quoties aureín eonfen(us non elret ptl1� dens, & honefills in Principe, non rx[urnt tur.Ergo,&c.Et ita hane fente�tiam in terrni- - nis tenent ex�,oeietate lEsv FagunClez in De calogum,tom.2.lib.8.cap-43:nllm. 2 3. vbi fie air. extcra vera addutl:a a Couarruuiaad eónflr mandam fua� opini�nem, qua tenet per con fuerudinem legitime pr:rferiptam, inrrodu ltam ex taciw con[enfu Ckricorum, polre ex aliql.la p�tte tolli exemptionem illorum, dumrndaü tamen ex huiufmodi con[uetudi ne, maxima Clericis , & Ordini Ecc1eGaHico , iniuria non har,& infcracur damnum paci , &; tranquillitati Miniflrornm Dei,l1on cgent ali. qua re(ponúone,quia. non loqllumur de COl1- (ucrudine reprobata per leges. Ira ille. Idem etiam dacee' Suarez contra Regem Anglix, libr.4. cap.p ... numero J9. Et Valboa de Ma- ' grouejo, in cap. 12J!ot e lericu ....• de foro competen. 'numer.6. & Jequ. vnde refellendus venit Petrus de Vnies, ad Ritrem 13 �. M.C.r. part.I.,-¡,umer.99. Sedipfe merito a Sacro Con- - greg. Indicis fuit inter Au�ores prohibit aOl1umeratus. Ee h�c diél'a [ufficianc cC?utfii D· 4 44 �Traa.I� De immunitate Eccleíiaítica. periti , quos citar , & íequirur , Pater Henri quez in Summa Theologú Mora/is, vbi etiam referr Rcuerendíflimurn Patrem Dorninicurn Bannez , illuflris Ordinis Sanéti. Dominici Theologum infignem , se multas alios A.D. eAn Clerici teneantur ad fobJidium Patrite, 1590. dixiíle , i,u{l:e per Epiícopos compulíos e§ ad oner« communis. fuHfe Clericos & Sacerdotes Hiípanos ( de confeníu , vel perraiffione S ummi Pontiticis nulla £ie mentio ) vt contribuerent pro ingen ti pecuníz íumma , quam R egna , & Senato- r. A Ffirrnatíue refpondet P. Rabardeus, res prorniferant Philippa Il.Hiípaníarum Re- fec7. 3. numo 4.101.56. vbi fie air. Re- gi, proadiuuandis Catholicis aduersús hzre cogiret Aduerfarius , nos in, altera feaione 'ricos Gallos & ve íic tutiús.arque íirmiús con probaíle ,exemprionem, & priuilegia Cleri- finía Hiípaniz eonfemarentur.· Hzc omnia cis ab oneribus publicis , & Ciuilibus ,pro Pater Rabardeus. bonorum íuorurn máxime rernporaliurn pof- Ir. Sed ego puto exempr.onem Clcrico .. [e.f[J.Oneab Imperatoribus , Regibus, & Sum- ' rum quoad eorurn bona flllXHfe a iureDiui mis Principíbus data fuifle ; �x fie intelli- no ,& fufllciat hie pro mille Doétonbus ad genda runt , ve iullitiam aliorum n�n irnpe- ducere Oraculurn Saer Rot<t Romanse.zs vr¡.¡;s 'chant, Vt generaliter de quibuícurnqne pri- Bercbtnone». exempt ioni« die 2. 1. limij 1636• uilegiis fignincallit Caleítínus Papa lII.mul- coram Coccino , & antca in illa célebri de tóque rninús , quando iure narurali , quod re- , ciíionc ALbenJis Gabelfte, tii,e 18 .Jt�ni('16 � o.co- ae .rationis indicio definitur , contraría eíle ram Merlino.in qua late e)' auétoritatc Sacra: -- viderentur. In quorum incerpreratione mens, SCt íptur.e , Sacrorum Canonurn , &. Cenci- . &. prudens intenrio concedentis femper eíb liorum ) & ex communi íententia Canoniíta ex xquitate coníideranda. ,Manifcíl:um au- rum, & Thcologorum , probatl�r, bona Cle tern vídetur Reges , aut Príncipes , nunquam ricorum jure Dinino eífe exempra ab oneri voluiíle , neque debuífle tarn plenarn , te in- bus Principum laicorurn : Quam opinionem regram Iibcrratem Ckrids-'in íuis Regnis im- neuiílime doccr ex Sccierate I E S v doécus, pertiri _, vt- fe, ac íuccellores íuos priuarent Pater Dkafl:illus de I/tH.á iute,lib. 2 e., treii.zo, iure naturali , vel gentium ipíis conueuienrc, _diff. 4. aub. 6. num, 1°9. se alij-adduéti foprd � - _. - percudí ab his, aliquod Iubfidiurn in magna in ReJol. 5. _. , Regpi, & Reipublicenecefliratc , quo illarn I I 1. V �rum data & no.n concdfo hane - a uersus ingruentes hones defenderent. Et immunitacem orlginem non traxiíre a iure paulo pofi fol. )7. fie afferit. Perpendat re- Diuino, exifrimo contra Patrem Rabardeüm {eriptum Theodofij iunioris, & Valeminiani excici{fc in Eccldia n'ei falcem ex ime l?onti piiffirnorum Imperatorum, quod"fine noxa, licio ante�Con{htllciolleS ) & leg�s Imperato- vel fufpicione {chi[maiis' Iufiinianus in rias. Namin Codiee Iuftinianeo, & Theo (uo Codice, fdente , ncqtíe contradicente dofiano non inuenicur lex eoncedens hoc - Summo POntifice', inferepdu,!ll commenda- Priuilegium Clericis. ame Confiinltionem u_it. Nam in illo neminem ab' angariis ,'vel Friderici', vt obferua[ Suarez: Et famen cer perangariis ) -feu quolibee munere excufari 'tum eH: ante tempora F riderici adfuiffe in Ec prxcipiunt , cum ad feliciffimam ,inquiul11: clefia Dei ha·ne exemptionem , Vt, manifefrc ex-peditionem numinis noftri omnium Pro- patet ex Concilio Lu�raneníi fub Alexall-, uindalium per 1000) qua iter arripimus ,de- . dro 111. quod fere centum annis pr-xq:ffic� beant foHea nobis minifteria cxhiberi; lid:t & ex alio lateranenfi fub Innocentio IlL ad facrofan¿bs Ecdd6ás poffeffiones per-ti- 'pofrea celebrato. cap� non minus & cap. ad neant. Et tandem foto 59. Honorius & Theo- u�rfus de· immun. Eec/e! Arque ex eifdem d-ofius- iuntor voluerunt. Ad infiruél:iol1cm ,.Decretis colligitur) boc ius non fuiífe in iHis itinerurn , pontiúmque etiam diuinas domos, 'inchoatum, [ed antiquius c{[" , & ill iBis, & venerabilesE€defias obligari. Gratianus', Coneiliis fub grauioribus Cenfuris ,& De Valentinianus,&Theodofius Senior A.A:A. clarationibus fuiife c01l6rmawm. Vnde li Ad portllS., &. Aqua:d�él:us , & murorunJ'in- cee forte non inuel:liatur antiquius Decretum il:aurationem, fiue extruéhonem omnes cer- exprefse , & in fpecie hane exemptionem b0- . tatim, faél:aoperarum collatione , iníl:are de- norum EccleGaihcorum fiabiliens ,ex hoc bereCOtifiituerun·t, necaliquem ab huiufmo- ipCa probabiliterconieélamus " non tam jure di con[ortio d-ignita"tis priuilegiis excufari. Pontificio féripto ; tradicione , & pra:ceptis �od etiam nUflC obfer�andurn cenfent � Prxlatorum fui�re obfcruatam in Ecc1dia multi Doétores Theologi", &. in vtroque iure hallcilnmunitacem) ex quoinceperullt POll ti£ices • ea qu� docuit Pater Rabardeus • quoad ex emptionem 1 Cloricorum circa períonas : Nunc aliqua explicanda runt quo ad exern-: ptionem circa bona. RESOL. X IX. ,/ I ! " 45 / - , ,,/ rifices expedirarn & liberam habere fuam po- publici munerís.quod Eccleíiauunquam fo1-_/ teíl:atem. Ecclefiaítica bona adminiílrandí, nere debuit.QuareTexturn in dic10 'cap. Tr¡_':. ideft, poítquarn impedim�m Echnicorurn butuní , relaturn eíle a Graciano ad Vrbanum. Imperatorum íublatum fuir. Ergo sec. [Er ita Papam , conieétarnus ergo fuíífe V rbani I. hanc [ententiam docet Parer Suarez contra quamuis non coníler.quis fuerit illeV rbanus, Re,gem Anglú lib.4,cap. 21. num.J. cui adde Credimus enim , Vrbanum Primum, loquu- Valboam de Magrouejo in leEfionibus Sal:· tum fuiíle íuxta morern illius temporis,q uari- maticer1fbÚó" tO�J. 2. ad cap. 2. de iudiciú do Imperatores cranr Gentiles.Sz Idclolatrse, numo I It. Ec Cardinalern Baronium anno & Eccleíia nondurn ubi Iiberratern ab h)liuf- chriJti 387. a nurn, 13. Ergo contra Patrern modi T riburis vindicaucrat. Sed alianréxpla- Rab�rdeum dicendurn eft" edam íi exemprio nacionern huius Tcxtus ne deíeras videre bonorum Eccletiafl:icorÓm 11011 fuifler a iure apud Carolurn Epifcopum Nouaríenlcm J ir; Díuino , 110n proceffiffe pnmario-ex benigni-;- .ca-p.Contt,enif¿r. z 3 .Q1MJlS.n.6.peffés .Garrícum ". -rate, & priuilegio Imp�ratoqlm '. fed ex Con- in alleg"a_t.pro Eccleffol. 17 J.:/' . fhtutione Pontificurn. V l. Verum criarn dato ,-&. non conceílo, I V.. Nee íupradid is obílat , éap.ji tribu- hanc exemprionerrí bonorum Ecclefiaíiico- tnm I I .qutefl. I. vbi fie habetur. Si Tributurn rum primario ab Imperaroribus largit.lm fuií- - . -petie Irnpcrator non negamus .agri Eceleíiz fe.immeriró dixit Pater Rabardeus, Príncipes Ioluunc Tributurn : &. in cap. Tributftm 23· plenam, & integram non concefliíle , fed pro qu£jl. �. 1 De exrerioribus, qux palarn cunétis íuccefloríbus referuaílc poteílarern perendi apparerEcclefia Tributurn rcddir. Er ver- fubfiCHa in magna Regni & Rcipoblicz nc- bum reddir, dcnorat debitum Iuíliriz .. Non ceílirare. Sed hoc negandurn ea; narn ve ob- .inquam hrec obílants narn ad cap. Tributu.m íeruar Koehler in ""indiciú Libert, Eceleflib. J; 1 J .qU¡£jl� I. omiílis variis Gloílarurn explica- cap. ;0. numo 9. V �árnefius, tom. I. Conf174@ tíonibus , recterefpondec Baronius, vhi fopr)" 71:ltm. 7. & alíj , in dubio conccffio facta Eccle- dicens , verba il1a dicta fuiífe ab ArribroGd íix ceñfetur fath pure, & abíoluré , & pleno perrnirtendp poríús , qual? appr?bando, fa- iure íine vlla reíeruarione. Deinde wt ex: (him aflerendo, 110n veró ius confitendo. ' Eo Henriquez, lib. 10. cap .. 15. obferuat Ioannes enim rernpore.cúm puer efler Valenrinianus, VVigers ) irp 2:. z . Diui rhom£ ) de iufl· &- ítt- / �ater eius luítina gubernabar.quz cum effét re; fraa, 7. ell-p. 1. tdt4b. 6. numo 21. Etiamfi �rriana Tributum aliq:lOd 1h EcéléÍl,is. eX�;;;i; Principes quando concdferunt hanc iUlmu� glt, & prud¢nter-cenf�lt A/nbrofiuSJlh� rea. bitaEeni Clericis � excepiífem cxteros cafus, '" ftertdum non eITead vltand.n mala,.& pencula quibiis voluilfent Clericos eOhtribüere) ta .. immíhentia,vt Iongiori fednone ipfe Anlbro- men exteptionem illam non valimram con- ' íius ibidem declarát, condudens his ver;bis, 'Úailliffiicacam exempcionem conlliruram p-er 'ImperatfJri rum dono,fed non nego, Potuit enim Canones; &. fe� uicur ex eadem hoc funda- Atnbrótlus facilills toleraré Tribucorum exa� lhenco quod Prii1dpes feculares, eEÍive11enc, " tti<;>nem) quam vCurpatio .. nem bOl?Ol'um E-c-' nbD poffiht tartien nunc Cleric<¥ ubiicer¢ clefix ,1,& eodem modo inteUigendus ell' . onerious [oluendi Veaigalia., & T .tibu.ta, Text.in cap.Conuenior. 23·quifl.8.\ _ quandoquidem per altiorem poteil:atem iam v. Ad Textum vera in dic70 cap..Tribae exiA:uñt exempci. lura autem Canoli.icá inté:-, - tum 2. 3. qu41., 8. refertlJr Cardinalis Albanus -gram,& illimicatam hane exemptionem Gle- .in 'ttafbto" de itrimunit�te EccleGafl:ica� eo- ricis conceffHfe,nili in quibufdam caíibus itt ; dem modo dicens. Vrbal1um, de fafro tui{fe illis expreffis; patet ex ca!. NOI1, mineu,r}r cap. loquucum, nOl!} de iure·alTerens "perfolnen- Aduerfus,de imrIJunit. Bedef cap. �¡:mq¡uamí dum eífe tdbucum ab tccleGa fponte ad ma- de eenfibw,in 6. cap. TribMNm ,& cap. Securr lora mala'vi�allda,non ramen ex debito Iu!ti- dum"'í J: qu£jl. �L cap. Bene q1tidem dijíinéf. 96. tix: ídque probar ex illis verbis, pro paGe) & cap. EcHifde conflit.-cap. 1. & cap. Clericu,de_,} .quiete·; Ha::c tamen. Ínrerpretatio non placet:' imniunit. EccleJin 6. clementina pra{enti, du nam ex verbis T e�tus apene colligicur V rba-. cenjibtU)cap.Nouerint, de [entente exeortJ1'l!unic¡ num nOll dixHfe Tribu,tJm effe foluendl.ltn �ibu� adde Conciliuffi Romanu�I I I.f�l) ad vitanda ',maiora mala, [ed poti'JS foluen- Symmacbo Pa.pa; vbf fie babetur. ' A Laids dum effe Imperatoribus propter officium, &c quamuis Religious nuna de Ecclefia!l:fCis fa- obl��tionem ) quam habenc tuendi Eccle- cultatibuS aliquid difp6nehdi 1egicurvnquQnl. flam; quare<aHi Tex tum 'nll1Ql intelligunt, de atcributa facultas Ergo,&G:.Recognofc;e San .. {olis bonis, qnx ad Ecclefiam peroenerunc, e hez,tom. I.opu{c.ltb.1.cap'4.dub.c'5 5..n. 2 • .ft1£R·onere Tributi, quod etiam en: improba- ' V 11. Reftat" maao ieCpolld�re ad leges bile; Nam TextusexprcCseloquimr deveró Theodofijl& HoúoriJ, quaspro[ua hrmanda Tributo, quod Imperatori foluitur, ratione fententia' adduxit P. Rabardui � &. lid leg. atJ . ifJ.ffrS '-rraét. I. dé immunitate Ecclefiaílica. ! 46 Tract.I, de immunitate EccleGai1ica. ) inffrttltionem � & alias. Refpondeo cum '00- feébonem,ad traduétionern exercirus , anga aoribus ) quos citar, & íequirur Sapientifli- rias,& fimilia non íordida , vt dicunr munera, niüs S"ahagum de Villa-Sante,in cap.Deeerni- íunc abrogarz.cum quia.vt f"a:pe dixi , Reges, mUf,de iudiciu,num. 2 5.& 17.fuHrea�rogatas, Imperatores.Sz alij Príncipes.non poílunt irn per leges íubfequenres.tam.Canonícás, quam ponere legem Ecclcíiaítícis perfonis ) aut re-' : Imperiales, irnó a principio nullas fuiífe; vt bUS.Cllp.Ecclc! S. MMu, cap. �u£ in EccleJia- etiarn probar Ortiz,de Politic. Eeclef. part. 3. rum,de conJlit.T urn etiam.quia per Nouellam fot.32o• " _F riderici poílrernam , expreíse hoc vj�e�ur V I I 1. Idem edam docent ex Socierare prohibitum.vt contra libertarem ,& Priuile- I E S v P.Layman,lib+traEf.9.cap.6.numer.6. gía Eccletiz : Auth.ltém null/¡, communitaf. c. Dicaflillus de Iujlit. & iure libr.i: trllaat. 20. de Epifc.& Cleric E; ita nominatim Ie ref pOll- diJJ·4.dltb·4·1�¡¿m·99. Molina.ree.j. trltaM.Z. dilfe,&' confuluiíle , &. iuxta coníilium Iuum _dij}ut.672.nu�r.4,.Salas d� LegibIM)di/}ttt. I 4. iudicatum fuBre, nadir, Panorrn. ad cap. No;' fea. I I.namer.I I 5 .Leffius,lib . .t.cap. J 3· dlt/;+ m:inus,nitm.17.& I 8.de immun, Ecclef& C071ji- numo 2 j'. Sed audíat Rabardeus,P.Baldellum lio 3.'Volum I. incipiente foper cafu ' contra Ie- , virum doéturn etiam ex fua Socierate in' gem ad inflruc1iones.Neque aliter coniuli tuto' Theolog.mor.lib. 5 .difl � 4·numer. I o.íic alFeren- 'pofre air.cúm Iurnrna fie ratio " qux pro Reli- tem.Parum facie ex lure Ciuili Lex, Ad inflru- gione facit-.lfunt perfon£ dé'"RefigifJ, & fumfo,- aÚ¡mm, C,, ¿( Sacrofanél. Ecclejiis_, vbi dicitur, n,er.P.Sed &;' non recipididarn I.ad inJirulliiJ quod adiníl:ruél:ionem itinerum, & pentium, 'nem,Gloíf. ibi n,?tat.&'Gloíf.ad CPln.genf:rali- etiarn venerabíles Domus , feu Ecclefiz te- ter.§.NoI¡IMum IO.QIMjf.l.Ioal}l1. Andreas Pa- nenrur : & lex,Ad portus.c.de oper.publ. vbi di- norm."d dilt.cap.Non minus .. Hucvíque Fauíl, citur, ab z dificanone ,& repáratione muro- Fruftra igitur P.Rabardellm pro Iua hrmanda >,: rum ,neminem efle excuíandurn Priuilegío - íenrentia Imperatorias leges adducere dicen-' dignirans. Er lex , Ne'f(linem., c. Sncr�f �celef. durn eft ) quia a principio fuerunt nullx,_'& quód Eccleíiz non fum immune'S a muneri- poílea a Surnmis Pontificibus reuocarz ) imÓ ¡ bus debíris propter aduentum Principis.Nam &. per'íeges Irnperarorias , ve patee ex AlIth� contra eft Panorm.in cap.7V...gn mi'fl,us)nJtm�I 6. 11,,11 nulla comrpimitifts, ve in, [pecie obíeruac de immunitnte.EccleJi.t.,& conftl.; .nume'f-.2. .cit; Carolus Epifcopus Nouarieufis in cap. Cenue- vbi etiarn cirat Ioal1.Andr.inidem cap.Non mi- nior,z 3.qudJl.8.>mrm.I 5. apud Garricum ina.l- s�us.Q1Jia hxc,& fimilia)non potuerunt Irnpe- legat. pro Eule! fol. 184. vbi proba� ,diébm - r.atores ltatuere in pra:iudíci,um Ecclefi_x, & ConfrirutioQem Imperatoriam fuilulHIe leg. ab{olute nullius- funt roboris,cum fuerim fx- nd inilruc1ionesleg-:Julgemlu,leg.Nemin£m,co,d. pius corretta per Ius Canonicum ; �Ilp.non rpi- de SacrofonEf;. Eccle! &,fi qua: fmit; fimiles" mu,& úz¡.Aduerf�, de immun. £Cele! E*'fxpe quod e-tiam d'oc�t Em,inemiffil�us Dominus aHbi; vt etiam notat Sylu. ver6. immuntt-tU melis CardinaJis de Ltigo)tom.l .. de tuft. d�u� §. I 6. imo�& pedus ipfum Ciuile. Auth.Jtem, tn/ione 36.[eéf.8.7Jum.I 24. nu¡¡� CommunitlU.C�d:.de Epifcop.& Cleric. v� notat Barcol.apud P arJorm.conjiL J. númer.2.cit. Siquid��ibi generaliter prohibctur, ne qúis . audeat ab � Ecclefiis exigere Colleél:as) Exa étiones,Ang.arias:; vel Perangarias. lea Bal- d..ellus. . '{ . IX. , Ec ta�dem nOll deferam hIe appone re verba Maximiliani F aufl:. de .lErarifJ .cltJu! 17. conjil.44. vbi fic air. Pr"iuilegia porro immunitatis ab omnibus oneribus, Talliis, exatlionibus, imo a refeéhonibus üinerum, vhrum,murorum concelfa funt Ecclefiis , & perConJs E(:clefiafi:icis, 'Vt docuimus ancea" e'x iure Diu\no,& Ponti6do , per cap. Non minus, c/tp.AdtferJus,de immunit.Ecclef I. ca!. �lfrn ljuam;cap.Clericü, eod.tit.in 6. c,ft>m.jilJ. e(ldem tittelo; & ITttibi. Atque eti'am traél:atur nomi. natim ind.cap.Nonminus,de exemptione, 4 con triblltione fof.!atorum· ,& aliorum commHnium negotiorumReipublic.�re)& ilIa I. Ad injlru lIionem,& firniles,qux volunt contribuere de' bere bona Ecdefia=,ad murorum)itinerum re. r ( ) tAn in aliquo c�fo tenetlntur Cl�ri(i {ene fubJidium pro commu,ni, fi) mixta Reipublic£ 1Jtilitate, inconfolto , Summo Pontificel' R E S O L. X X. Í. REfpo'ndeo_, quod Heet Clerici Gilt' , exempti , vt fupra pr9batum ell: , an oneribus , & veétigalibus laicórum , camen. non ita aufiere ) & an'Tare hane propoQtionem. '� 3ccipiendam elfe exHbmo, ve Eccl�íia ali quando Reipublica: neceilitatibus fu'ccurre re, obligata non fit ) Certi3 cOl'lcurreí:�ibus condicionibus, qua� magiíhalirer ex [acrjs Canonibus) & Doéloribus exp!icat fllcra Ro ta, in mmquam fatis Iaudata'decifion,e -Brun duíinx Gabellx,'die 1 3. F ebruariJ I 6 o 4A co ram Pegna & de quibus ego ipCc, in pnyt;".5. trn.8.I.re[oi. I I,Igicur quando Laicqrum noli fufficiunt Traét. I. De immunitare EcdeGafiica: 47 fuAlciLltlt facultares ad (uccurrendum corn- ceníulra del Clero, paraque el i,mpettal1te Ia murii, & publicz neceílirari , poteft etiarn ali- tenga con fegura coníciencía.vc expre[se pro qua contributio imponí EccleíiaO:icis. Ad hoc bat Textus , in d. cap. PontiFex confulcatur, ", ramen olirn requirebatur confeníus Epifco- cuius inrereít cornmunibus I�tilitaribus Pro- pi, se CIeri, vt patet,ex cap. Non mint'ú , de:» uidere: río/mas de porque por, lo menos immunit . £Cele! Nunc veró ncccílanus eft coníulrado el Clero, cita Vvdha Mageftad .//- coníeníus Surnrni Poncificis ) vr pacer , "ex fegüro de que la graciá de -íu íantidad no �/:/ Bulfa Ccenz : & olim etiam pate bat per con- es ganada furrepríciameure y eíto es lo qUé cilium Larcraneníe íub Innocentió III. Vnde Vveílra Mageftad deue hazer en confcien- non fum- adrnitrcnda exempla , qux Rabat- cia, fi quiere valerie de las renras Ecclcíia- dens, vbi fopra ,fit.60. adducit; aílercns in ílicas : iuntar el eílado Ecclefiaftico , confe- Hiípania tempore Philippi I I. pro adiuuan- rirlo con el , y villas las 'neceflidades , y dis Catholicis aducrlus Hzreeícos , Gallos, otras circunílancias ,qqe el dicho cflado Clericos fine pcrrniílione & Coníilio íumrni vea, como meior podra íoccorrcr , a Vve Pontificis impulfos fuiíle ad contfibuendum {ha Mage£l:ad, y deípues de todo efta, aeu ... · {ubíidium Laicis . & [01.66.& 67 .adducit ali- dir a {u Iantidad : pero fi [e- haze al reues, , .qua exempla, etiarn ab Hiípanis petíra. Hoc. que fin que al eítado Eccleíiaílico (epa, ni inquarn non eft admitrcndum , quja'legibus; entienda nada gana -v veítra Magcfrad Bre & non exemplis eft iudicandum , Irnó quo ad ue del Papa no dexa fegur� fu confcicncía, Hiípanos , ego inuenio Sahagum de V illa- ,ni puede C;Ol1 feguridad veal: del dicho Bre (ante) in c(�p�DecernimU6 de Iudicii« ,num. 36. ue ; como luego diremos. N e fin preceder '&s 3 8.contrarium., contra Rabardeum , doce- eílas formas iuridicas , 'podrá V vellra Ma re: Sic enim ait : Apparec aperte toto errare - geftád proceder a la execution deílos arbí Ccelo opinantes in his cauíis non eire necef- trias en �las renras Eccleíiaíticas : porque Iariarn Pomificis coníulracioncrn : (�o iure, '-- ha de fer confentíenre Clero, & .confulro - eum in Hifpania Regibus Catholicis , regio 'Papa.] Ita Valboa. Vnde faris remanet con eorum £.rario in cornprírnendis Hzrcticis, & tra P. Rabardeurn probacum Reges noílros corurn, & Turcarurn incurfionibus refiílen- Hiípaniarum nunquam' fubftdium ex bonis . dis pene exhauíl o Eccleíia in Iubfidium con- Ecclefiaflicorum perere.éz accipere, nih con ..... íulrar. Non' aliter ramen Rex Carholicus íentientíbus Ecclefiaíticis, se obrenta S. Pon- íubfidío poritur, quam fi a Pontífice, qt!arra, tificis licencia) per ea qux late diílerir Panor-. , & Deciniaconcedarurvulgo fubíidio,y cícu- mitauus,libr. I .éoftjif. 3.& Guttierrez,pr.aél.qq. fado. Ita Sahagum., , lib, I .qtúJl. 3.& alij penes ipfos. I I. , �ód manifefte etiam apparet ex I I 1. Hine pro:Regno Sicilia: prxter con ... Comitiis Generalibus celebnitis anna I 5 J 8. fenfum EccleGalHcorum Rex nofter obcinoit 1.0 quibus Prxlati Hifpaniarmp licet con[en- . licentiamaS.PP.N.Vrbano VIILdie 16. Au .... , ferinc dandum eífe (ubfidium petiwm a Ca� gull:i 163 4.imponendi Gabellam Clericis pro - rolo V._Imperatore , tamen ceRe' Aria Mon- expellíis faél:is tempore PefHs in Cillftate Pa- . taIto" in re[pon[o iuris de concributione Ec- normitana: Ecaliam fimHiter lie�ntiam Qhrí clefiaLticorum ,ntJril. 19'2. feque.frtem appo- puie ab eadem Pontif1ce pro flatu Mediola [uerum conditiónem'. [y porqge para eao es nellG,die 10. Maij 1614. Et contra P. Rabat .... menefl:er Jice11tia, y mandado de fu famidád deum'Maximilianus Faufi. de .IErarifJ clau. fupIi�an a fu Magefrad maude tratar el def... P7.conjit.4' refert multaaliaexempla, & praf'" pacho que para la feguridad de [us con{cien- cipue Maximiliani 1. & CaroH V. lmperato- - cias fe requiere� y an fi (on contentos en el rum,petentium licemiam ab Alexandro V l. medio de la dicha fiCa !I ] Videat- g10dú Pacer & Paulo I I 1. obtinendi fubGdium ab Eccle Rabardells, fi Pr;rlaei Hifpaniarum, & Re- fiafticis pro Bello contra Turcas, & H�reti ... ges' HHpanix ,. pra:beant, & accipiant fub- ,cos ; prout fecit Emanuel Rex LuGtanke,. fidiurn incon{u1co Summa Pontifiee , & ·fine Le(}l;ii� X .pro Rella COJ�tra.'Mauritallos.ldem eius licencia. .. teftatur de Dt:1ce Ferrarix Aleiatas ccnJiI. 165. :gt ideo non definam etiam hIe apponere . nttm.t2. de Duce Florentix Manha de iuri[.. �e�ba doaiffimi Valbox de Magrouejo in part.4.Cent. I:ca! I �n.l 2.& dé Repu':.!!:_� �tlp�ura ad Regem nomine Decani & Ca- ta,Bompus,ltD. 5 ¡Hiflor. -- ..:. _ plCUlt Eccloflx Salmanticeníis ) Conel. I %.. I V. Nee obaat fupradiéHs,Clau{ulam de nttmer. 14·7· vbi ftc ait [ y no fe ha dezir que con(ulendo S. Pontífice,. ve etiam obferuac la, con[ulta de diado EclefiaHico no es neeef- Rabardeu$ ,fol. 62.., appoficam fuilfe propter L1ria , auiendo cOllceffion A poH:oli�a : por- imprudentiam quorundam, qui nimium libe que 10 vno, y lo aero es menefrcr. la concef- rales , & promptiores exifl:erent in his fubG fion paraque fe pueda imponer el tributo; la diis, de mrario Ec:cleGafrioo eonferendis. , Ergo, I , r A .. .- [Document text truncated for crawler view.]