scieee Open visual document viewer

Brutus noster (?) misit ad me orationem suam Quo enim in genere Brutus noster (?) esse uult ... (Cicero, ad Atticum XV, 1a, 2)

Böhm, Richard Gregor

Abstract

Böhm, Richard Gregor

Full text

BRUTUS NOSTE ORATION QUO ENIM IN GENEI ESSE 1 (CICERO, AD A: Richa d G B u us non misi ad me o Capi olina pe iui que a me u quam ede e . es au em o a ue bis, u nihil possi ul a. sem, sc ipsissem a den ius. pe sona dicen is. i aque ea gene e B u us nos e esse op imo gene e dicendi, id i, elegan ius esse nihil possi ; : ec e siue non ec e. Wenn es s imm , dap scho o dina e, zu sagen p leg en, de Sp uches sind meis schwe zu e mi asapiens, auch schon den F ( haben dann an diesen so ge inge Philologie an die Edi o en de E Ti el kein Edi o de B ie e Cicei Jah en de Cice o o schung, den Edi o en geleis e haben, is ni sonde n Chaos und Schlud igke (2) MISIT AD ME ,M SUAM ... Z BRUTUS NOSTER (?) ULT ... TICUM XV, la, 2) :go Bohm ionem suam habi am in con ione eam ne ambi iose co ige em an e o sc ip a elegan issime sen en iis, go amen si illam causam habuis- 'Y~O~EULS uides quae si <e > ~o ige e non po ui. quo enim in ~ul e quod iudicium habe de consecu us es in ea o a ione u d ego secu us aliud sum, siue hoc die al en Rome <<sapien is es 1 die his o ischen An ange eines ~i eln, und wenn die al en Rome s c h e gemein haben, abe sie in o de ungen ges ell wie unse e ie e Cice os, dann e dien jenen 1s in den le z en übe ün hunde das was insbesonde e die le z en ~ O dnung ode O den lichkei Um das zu demons ie en geniig die Analyse allein de zwei Sa ze aus dem soeben zi ie en Cice ob ie an A icus, die in unse en Ausgaben ganz ohne Ausnahmen mi ~B u us nos e n beginnen. Diese Ums and is namlich allein deshalb schon e s aunlich, weil nan schon nach un zig ode sechzig B ie en wei i, da l Cice o die ihm genehmen ode de Sache de Republikane nahe s ehenden Manne mi dem Epi he on aos e , (ode .meus),) deko ie , abe auch bekann is , w i e e das u : N i e zweimal in einem und demselben B ie ! E was da on haben schon die mi elal e lichen Lib a ii geme k , denn de Ko ek o des cod. M(ediceus 49, 18) woll e unbeding <B u us nos e misi . usw. lesen, obwohl seine Vo lage eindeu ig B u us non misi las! Unse Au o ha e nach einem -B u us nos e misi n unse en E ah ungen und Beobach ungen ge na i unmoglich <<que [...I in gene e B u us nos e esse uul . sch eiben konnen, denn zweimal nenn e eine und dieselbe Pe son in einem B ie nich ' anos e ,,. Hie konn e nan einwenden, da i de e s e e B u us-Sa z dieses mos e n n i c h ha , so dap de zwei e B u us-Sa z mi seinem <<B u us nos e n doch ich ig sein konn e. Abe das is n i c h de Fall, denn das Epi he on .nos e ), (ode meus) komm g undsa zlich bei de e s en E wahnung de aglichen Pe son, nich in den wei e en Fallen2. Dann is abe ge ade de z w e i e B u us-Sa z wegen des *B u us nos e . suspek . Hie beginn also unse e Analyse. Analysie en kann nan nich ganz kop los, hie mup nan zumin- des übe se zen konnen, abe dami hape es allein schon bei den Edi o en. Denn H. Kas en (eZieh nan namlich in Be ach , welche A zu eden unse B u us u die ich ige hal *) b auch in seine zweisp achigen Ausgabe (München 1959, 1976~) e s aunlich iele Wo e u das ku ze .que [...I in gene e [...I esse uul ., D. R. Shackle on Bailey (Camb idge 1967) wi d dami e s aunlich schnell ' Wo das de Fall zu sein schein , miip e nan zue s die ~be lie e un~ p ü en ode gleich in F age s ellen, so auch eben hie . Vgl. dazu A icus bei Cice o, Ad A . IX, 10, 4, 10 hoc sc ibis pos diem qua um quam ab u be discessimus. Deinde VI11 Kal. Feb .: .Tan um modo Gnaeus nos e ne, [...I sic I aliam elinqua .. Eodem die das al e as li e as quibus mihi consulen i planissi ne espondes. Es enim sic. "Sed uenio ad consul a ionem uam. Si Gnaeus I alia cedi , in u bem edeundum pu on; XV, 6, 1 Cu n ad me B u us nos e sc ipsisse e Cassius [...I amen ad eum sc ipsi eique digni a em B u i e Cassi co n nendaui [...I B u us e Cassius u inam [...I pe e exo en u . (~Gi en his chosen s ylen) e ig, abe das geling ihm nu deshalb, weil e den la einischen Tex a 1 s c h übe se z . Kas en no abene auch. Sie sind in de Ve alschung de Si ua ion di ek klassisch. Denn we hie ein bipchen au pap , dem all es au , dap Cice o n i c h sagen konn e aquo [...I in gene e B u us [...I esse uul ,,, denn B u us will nich e s hinein, e is schon d inn! Die F age wa en dann nich meh , w o e mi seine A zu eden s ehen woll e, seinen A izismus s ell niemand meh in F age, sonde n, w e 1 c h e Rolle e un e den A izis en spielen woll e. Na ü lich die e s e ! Und die bes en such en sich ih e Vo bilde bei den bes en G iechen. De bes e Dich e woll e dann unbeding als de zwei e Home angesehen we den, de bes e Philosoph hiel sich selbs u den zwei en Pla o, und wo an dach e unse B u us? Sein Ideal wa na ü lich de bes e Redne im Lage de G iechen o T oja. In e p e ie en wi ich ig, dann zeig sich, wie alsch bishe gedeu e wo den is , wenn wi übe spi z c<quo [...I in gene e B u us [...I esse uul nos e n lesen wü den ode ... ccnos e esse uul *. Abe alsch is dann schon die Ube lie e ung. Denn die noch in ak e Vo lage unse e codd. mup e Nes o gelesen haben, das sich he nach als eine lec io di icilio e wiesen ha e. Ein Lib a ius, au den de Fehle zu iickgeh , hiel dies u einkn Sch eib ehle und ex co ec u a wu de da aus nos e . Es is eine ande e F age, ob B u us be ei gewesen wa e, mi de Gesich smaske eines Nes o lebenslang he umzulau en. Tauschen woll e de ehe gadlinige und ü ch e lich eh geizige B u us wohl niemand. Das wup e Cice o am bes en. Abe dann woll e B u us nu w i e Nes o sein. Und das la einische Wo u ewie. mup e na ü lich o dem Namen s ehen, dies abe heip : h i n e dem au BRUT abkü zba en B u (us)). In e p e ie en wi ich ig, dann ' Zu den Abkii zungen u -us s. W. STUDEMUND, Gaii Ins i u ionum commen a ii qua uo . Codicis Ve onensis denuo colla i Apog aphum, Leipzig 1874, 258 .: B = bus, I = ius, M = mus, P = pus, U = uus; W. M. LINDSAY, No ae La inae, Camb idge 1915, 381: B = bus, T = us, N = nus, L = lus, D = dus, usw., CONUENT = conuen us; D. BAINS, A Supplemen o eNo ae La inae~, Camb idge 1936, 64: M = mus, N = nus, P = pus, T = us, C = cus, D = dus, G = gus, I = ius, L = lus, S = sus, R = us, U = uus; A. CAPPELLI, Lexicon abb e iu u a um, Mailand 19616, 37: BT = bea us, 66: CT = ce us, 190: IT = ius us; U. FR. KOPP, Lexicon Ti onianum. Nachd uck aus Kopps ~Palaeog aphia c i ica* on 1817 mi Nachwo und einem Alphabe um Ti onianum on B. Bischo , Osnab uck 1965, 369: T(s) = us, 154: GVT. = Gu us, 206: L(a ). = la us, 207: L(i ). = li us, 218: M( ). = me us, 237: N( ). = na us, 244: NO( ). = No us, 261: P( ). = pec us, 388: U( ). = ue us. geh US unse e codd. au QS zu ück4, und dies wa Abkü zung u q(ua)s(i)5. Unse e Lesa : quo enim in gene e B u (us) q(ua)s(i) Nes o 6 esse uul e quod iudicium habe de op imo gene e dicendi7, id i a consecu us es in ea o a ione u elegan ius esse nihil possi . Auch u die Lesa des e s e en B u us-Sa zes sind die Zei en je z gezahl , denn alle Edi ionen lesen hie bekann lich *B u us nos e misi ad me,, usw., abe kein Philologe diese Wel da mos e w lesen, wo und wenn a 11 e codd. an de aglichen S elle NON lesen. NON is namlich n i e gleich NOSTER. Und wenn wi , was imme P lich wa , dabei an eine e kann e Abb e ia u denken, dann wa NON nich einmal -1ice enim ioca i- Abkü - zung u non, dann abe e s ech n i c h u anos e ,,. Was hie gemein , was gesag we den soll e, e klL sich aus dem Ums and, dap Cice o wie ein Eisenbahne sohn unse e Zei en ü ch e lich ge ne alles nach de Uh a , alle E eignisse genau da ie en woll e. *B u us [...I misi ad me, wa e dann u Cice o beinahe eine Ve le zung de P lich , den A icus ich ig und d.h. ZU Q = qua s. S udemund, 289: QM = quam, 297: QR = qua e; Lindsay, 206: Q = qua, 225: QR = qua e, QS = quasi; Bains, 33 und 36: QS = quasi; Cappelli, 314 und 497: QS = quasi; A. PELZER, Ab é ia lons ka ines médié ales, Lou ain-Pa is 1966', 69: QR = qua e; Kopp, 303: Q(a) = qua, 305: Q(a)C = qua causa, 308: QR = qua e, 309: QS = quasi, QSV = quasi ue o. Zu den Abkü zugen u -i s. S udemund. 275 .: L = li, ILL = illi, PUPILL = pupilli, Q = q(u)i, S = si, SP = si pa e , SNP = si non pa e , U = ui, UBR = ui bono um ap o um; Lindsay, 286: SC = sicu , 290 .: SM = simul, SN = sine, SU = siue, 134: NS = nisi, 225: QS = quasi; Bains, 36: QS = quasi; Cappelli, 314: QS = quasi; Kopp, 309: QS = quasi. Zum Ausd uck gl. Cice o, Na . I, 71 in deo quid si aquasi co pus. au aquasi sanguisn, in ellege e non possum; o a o 55 es ac io quasi co po is quaedam eloquen ia; Acad. I, 17 cum Speusippum Pla o philosophiae quasi he edem eliquisse ; De o . 111, 35 uidemus ex eodem quasi ludo summo um a i icum exisse discipulos dissimiles in e se; Pkanc. 62 populus Romanus deligi magis a us quasi ei publicae uilicos; Acad. 11, 95 illa a s quasi Penelope elam e exens; Acad. . 20 ille (Epicu us) conuoca a de ho ulis in auxilium quasi Libe u ba emulen o um [...I ins a ; Tusc. i, 17 nec (ea explicabo) quasi Py hius Apollo, [...I sed u homunculus; Ad A . XIV, 9, 2, 2 duo quidem quasi designa i consules. ' De Tex hin e dicendin bis eu n is seh schlech übe lie e und bis heu e kaum schon ich ig edien wo den. Da iibe aus üh liche in einem wei e en Band unse e Vigiliae Tullianae. genau zu in o mie en. E sch ieb also NON MISIT, dies wa abe -na u lich- ii xNon(is)* misi ,, zu lesen gewesen. NON u <<Nonaep, Nonas, Nonis inde man in a 11 e n nennenswe en Nachschlagewe ken de Abb e ia u enkunde9. Hie mupen sich unse e Edi o en also lau auslachen lassen! Abe de Held de Iden des Ma z wa u Cice o je z na u lich cnos e ,,. Da an da man nich zwei eln. Abe de Name selbs wa auch im e s en B u us-Sa z abgekii z gesch ieben, und zwa auch je z bis au BRUT. US ( on B p us) geh dann au NS zu uck, und dies wa eine on meh e en ~bbl e ia u en u ccn(o)s( e )lO,,. Unse e Lesa : B u (us) n(o)s( e ) Non(is) misi " ad me o a ionem suam habi am in con ione Capi olina pe iui que a me u eam ne ambi ioseI2 co ige em an e quam ede e . Zu den Abkii zungen ii -is s. S udemund, 258 .: B = bis, NOB = nobis, G = gis, LEG, MG = magis, M = mis, MMSUS = manumissus, N = nis, POSSION = possessionis, U = uis, QU = quamuis; Lindsay, 336: L = lis, D = dis, N = nis, FIN, R = is; Bains, 55: D = dis, R = is, G = gis, N = nis; Cappelli, 484: NON = Nonis; Kopp, 236: N(is) = nis, N(is) = Nonis, 199: K(a)N. = canis. Dazu s. Lindsay, 432: NON = Nonas; Cappelli, 484: NON = Nonae, Nonis, 239: NON = Nonas; Pelze , 52: Nas = Nonas. 'O Zu de Abkii zung s. Lindsay, 146: NS = n(o)s( e ), gl. auch Cappelli, 242: NS = nos. Zu genauen Zei angabe gl. Cice o, ad A . XV, 11, 1 An ium ueni an e h(o am); VI; XV, 4, 1 IX Kal. h(o a) VI11 e e a Q. Fu io ueni abella ius; XIV, 20, 1 E Pompeiano naui aduec us sum in Luculli nos i hospi ium VI Id. ho a e e e ia. Eg essus au em e naui accepi uas li e as quas uus abella ius in Cumanum a ulisse diceba u Non. Mai. da as. A Lucullo pos idie eadem e e ho a ueni in Pu eolanum. Ibi accepi duas epis ulas, al e am Nonis, al e am VI1 Id. Lanuuio da as. Aus diesem B ie e gib sich iibe deu lich, da$ zumpdes Sh. Bailey ha e wissen miissen, wozu NON unse es Tex es gu wa . S. auch a4 A . V, 12, 1 p id. Non. Quin ... nos ibidem Nonis. IZ Die Lesa u eam ne ambi ose gil -mi Rech - als e de b . Doch dazu an eine ande en S elle.